Vấn đề này tạo nên tranh cãi một thời gian dài, và lan sang làng võ thuật với chủ đề rộng hơn nữa: phải chăng kung fu chính là “thầy” của võ thuật Nhật Bản?
Riêng ở bộ phim Karate Kid năm 2010, thật ra đây là phiên bản làm lại từ bản gốc năm 1984. Trong bản gốc, vị sư phụ dạy võ thực sự là người Nhật Bản, và môn võ cũng là karate.
Nhưng ở bản mới, Hollywood dường như muốn đáp ứng thị hiếu nên đã đưa ra thay đổi liên quan đến bản chất võ thuật, tạo nên tranh cãi dữ dội. Không ít người cho rằng tên phim phải là “Kung fu Kid”.
Nhiều fan võ thuật Trung Quốc lại chỉ ra một góc độ khác. Gọi Karate Kid hay Kung fu Kid đều được, vì kung fu chính là cội nguồn của karate, thậm chí là hệ thống võ thuật Nhật Bản.
Điều này đúng hay sai?
Phần lớn các nhà nghiên cứu võ thuật đều đồng ý về tầm ảnh hưởng của kung fu với cá nhân võ phái karate – Không thủ đạo.
Từ thế kỷ 14 – 19, Vương quốc Lưu Cầu, tiền thân của Okinawa ngày nay, duy trì quan hệ thương mại thường xuyên với vùng Phúc Kiến của Trung Quốc.
Các thương nhân, sứ thần và võ sư Trung Quốc mang theo nhiều hệ thống quyền pháp Nam quyền tới hòn đảo này.
Theo Liên đoàn Karate thế giới (WKF), karate phát triển từ sự kết hợp giữa võ thuật bản địa Okinawa, thường được gọi là Te, với các hệ thống quyền pháp Trung Quốc du nhập từ Phúc Kiến.
Dấu vết ấy còn hiện diện khá rõ trong lịch sử karate. Trước thế kỷ 20, karate từng được gọi là tode với nghĩa “Đường thủ” hoặc “Trung Hoa thủ” (China Hand).
Chỉ đến năm 1936, trong bối cảnh chủ nghĩa dân tộc Nhật Bản lên cao và quan hệ Trung – Nhật trở nên căng thẳng, các võ sư Okinawa mới thống nhất chuyển sang cách viết “Không thủ”.
Nhà sáng lập Goju-ryu, Chojun Miyagi, trong bài diễn thuyết nổi tiếng năm 1936 cũng thừa nhận karate có quan hệ lịch sử với quyền pháp Trung Quốc, đồng thời nhấn mạnh rằng môn võ này đã phát triển thành một hệ thống độc lập tại Okinawa.
Một số dòng karate còn cho thấy sự liên hệ trực tiếp với các hệ phái võ thuật Phúc Kiến. Uechi-ryu bắt nguồn từ các bài quyền được người sáng lập Kanbun Uechi học tại Trung Quốc.
Goju-ryu cũng có nhiều nét tương đồng với Bạch Hạc quyền Phúc Kiến, từ phương pháp hô hấp, tư thế chiến đấu cho đến các bài quyền cổ như Sanchin. Chính vì vậy, nhiều học giả mô tả karate như một “đứa con lai” giữa võ thuật Okinawa và quyền pháp Nam quyền Trung Quốc.
Tuy nhiên từ việc karate chịu ảnh hưởng của kung fu đến kết luận rằng võ Nhật Bản nói chung xuất phát từ kung fu là một bước nhảy quá xa. Đây chính là điểm mà nhiều học giả phương Tây và Nhật Bản phản bác.
Nhà nghiên cứu võ thuật Patrick McCarthy, một trong những chuyên gia hàng đầu về lịch sử karate Okinawa, từng nhận định rằng việc truy tìm nguồn gốc karate không nhằm chứng minh nó là võ Trung Quốc hay võ Nhật Bản, mà để hiểu quá trình giao lưu văn hóa đã tạo ra một hệ thống hoàn toàn mới.
Theo ông, karate không phải bản sao của bất kỳ trường phái Trung Quốc nào, mà là kết quả của hàng thế kỷ chọn lọc, biến đổi và bản địa hóa.
Khi nhìn sang các môn võ đại diện cho Nhật Bản hiện đại như judo, kendo, jujutsu hay aikido, ảnh hưởng của kung fu trở nên mờ nhạt hơn rất nhiều.
Judo được Jigoro Kano xây dựng cuối thế kỷ 19 dựa trên các trường phái jujutsu bản địa của Nhật. Kendo phát triển từ kiếm thuật samurai. Aikido hình thành từ Daito-ryu Aiki-jujutsu cùng triết lý hòa hợp của Morihei Ueshiba.
Cho đến nay, giới sử học chưa tìm thấy bằng chứng thuyết phục cho thấy các môn võ này xuất phát từ quyền pháp Trung Quốc.
Stephen Turnbull, nhà sử học quân sự nổi tiếng chuyên nghiên cứu Nhật Bản phong kiến, cho rằng võ thuật Nhật Bản là sản phẩm của môi trường xã hội và quân sự riêng biệt.
Theo ông, dù Nhật Bản chịu ảnh hưởng sâu sắc từ văn hóa Trung Hoa trong nhiều lĩnh vực, các hệ thống chiến đấu của samurai được hình thành chủ yếu từ nhu cầu chiến tranh và cấu trúc xã hội của chính Nhật Bản.
Nếu xét về triết lý, có thể tìm thấy những điểm tương đồng giữa võ Nhật và võ Trung Quốc. Aikido thường được so sánh với Thái Cực quyền vì cùng đề cao việc sử dụng lực của đối phương.
Một số trường phái karate vẫn duy trì các bài quyền có nguồn gốc từ Nam quyền Trung Hoa. Nhưng sự tương đồng không đồng nghĩa với quan hệ thầy trò trực tiếp.
Điều thú vị là trong khi Trung Quốc thường tự hào về ảnh hưởng lịch sử đối với karate, thì thực tế hiện nay lại cho thấy võ thuật Nhật Bản đang có vị thế vượt trội hơn trên phương diện thực chiến và thể thao đối kháng.
Judo là môn võ đầu tiên của châu Á trở thành môn thi đấu Olympic từ năm 1964. Karate từng góp mặt tại Olympic Tokyo 2020.
Các hệ thống huấn luyện của Nhật Bản được chuẩn hóa từ rất sớm với giáo trình, đẳng cấp, luật thi đấu và phương pháp đào tạo thống nhất. Điều này giúp võ Nhật dễ phổ biến trên quy mô toàn cầu.
Ngược lại, kung fu Trung Quốc tồn tại dưới hàng trăm hệ phái khác nhau với mục tiêu không đồng nhất. Một số hệ thống thiên về biểu diễn, dưỡng sinh hoặc bảo tồn văn hóa hơn là đối kháng.
Nhà nghiên cứu David Lowry từng nhận xét rằng thành công của võ đạo Nhật Bản không đến từ việc sở hữu kỹ thuật vượt trội, mà từ khả năng chuyển hóa các kỹ năng chiến đấu truyền thống thành những hệ thống giáo dục và thể thao phù hợp với thời đại mới. Đây là điều mà nhiều hệ phái kung fu vẫn đang loay hoay tìm kiếm.
Nhìn từ góc độ lịch sử, người Trung Quốc có lý khi khẳng định quyền pháp Phúc Kiến từng góp phần quan trọng vào sự ra đời của karate Okinawa.
Nhưng nếu từ đó suy rộng rằng toàn bộ võ thuật Nhật Bản là học trò của kung fu – lại là một cách diễn giải phóng đại.
Và đáng nói ở chỗ, ngày nay judo, ju-jitsu (nhu thuật) hay karate xuất hiện dày đặc ở hệ thống võ đài chuyên nghiệp, còn dấu ấn của kung fu Trung Quốc lại vô cùng mờ nhạt.
Làng võ Trung Quốc cay đắng thừa nhận điều này là “thanh xuất ư lam”, tức màu xanh xuất phát từ màu lam, nhưng lại đẹp hơn.
Khi trận đấu trên sân MetLife kết thúc, Rodri chủ động đến chào hỏi Otamendi, nhưng nhận lại những lời căng thẳng. Trung vệ sinh năm 1988 nói: "Cậu và Aymeric Laporte khóc lóc cả tuần. Điều ấy không hay đâu. Cậu còn khóc với cả trọng tài nữa".
Rodri tỏ ra ngạc nhiên và bối rối, rồi hỏi lại "Về chuyện gì cơ?". Trong khi đó, Mikel Oyarzabal tiến đến cố gắng xoa dịu, nhưng bị phớt lờ, rồi bỏ đi.
Khi Rodri yêu cầu "sự tôn trọng", Otamendi ngắt lời và nói: "Tôi tôn trọng, nhưng cậu không nên nói chuyện kiểu thế. Cậu hiểu mà đúng không?". Tuy nhiên, Rodri tiếp tục không hiểu anh đã làm gì sai và đáp: "Tôi đã nói gì cơ?".
Otamendi là trung vệ kỳ cựu, trụ cột của Argentina vô địch World Cup 2022. Đến kỳ giải này, cầu thủ 39 tuổi vẫn được trọng dụng nhờ kinh nghiệm và thường vào sân từ ghế dự bị ở cuối hiệp hai. Trong khi đó, Rodri là đội trưởng và hạt nhân trong lối chơi của Tây Ban Nha. Anh cũng vượt Messi để đoạt Quả Bóng Vàng World Cup - phần thưởng cho cầu thủ hay nhất giải.
Theo kênh truyền hình Argentina TyC Sports, Otamendi không hài lòng khi phía Tây Ban Nha cố gắng hạ thấp và chỉ trích lối chơi thô bạo của Argentina. Anh cũng khuyên các đồng đội "không nên mắc bẫy trước những lời khiêu khích".
Trên báo Tây Ban Nha Marca trước chung kết, trung vệ Laporte đã ám chỉ đến sự hung hăng của Argentina tại World Cup 2026. Anh cho biết phải cẩn trọng đặc biệt với Argentina, đội gây ngạc nhiên với những hành động không bị trừng phạt. Ngược lại, Laporte ca ngợi Tây Ban Nha là đội fair-play, khi không chơi thô bạo và phạm lỗi thiếu suy nghĩ.
"Kết quả trận chung kết phụ thuộc rất nhiều vào công tác trọng tài", Laporte cho biết. "Việc kiểm soát những tiểu xảo là nhiệm vụ của trọng tài. Nếu để một hoặc hai cầu thủ làm được, trận đấu sẽ trở nên hỗn loạn".
Trong trận chung kết trên sân MetLife hôm qua, trọng tài người Slovenia Slavko Vincic không có nhiều việc phải làm, khi Tây Ban Nha nắm ưu thế kiểm soát bóng. Trong hai hiệp chính, Argentina không lên được bóng và không có pha dứt điểm nào, đồng thời đá quyết liệt, phạm lỗi nhiều và phải nhận 4 thẻ vàng cùng 1 thẻ đỏ cho Enze Fernandez.
Sang hiệp phụ, Tây Ban Nha tận dụng ưu thế hơn người để có bàn thắng duy nhất nhờ công Ferran Torres. Argentina lúc này mới tạo ra được hai pha dứt điểm đầu tiên, và có thêm một thẻ vàng thuộc về Mac Allister. Trong khi đó, Tây Ban Nha không bị phạt thẻ cả trận.
Sau trận đấu, chính Rodri đã khơi mào cho cuộc ẩu đả khi khiêu khích Nahuel Molina. Cầu thủ đôi bên lao vào nhau, trong đó Leandro Paredes đẩy ngã Eric Garcia, rồi cùng Thiago Almada quật ngã Gavi. Tuy nhiên, ban huấn luyện Argentina có mặt kịp thời để hạ nhiệt căng thẳng.
HLV Lionel Scaloni thừa nhận Tây Ban Nha đá hay hơn. Ông cũng muốn các thành viên Argentina cư xử lịch sự khi thua như khi thắng. Đa số cầu thủ đôi bên vẫn dành cho nhau những cái bắt tay và ôm động viên. Sau đó, Argentina cũng nán lại sân để chúc mừng Tây Ban Nha nâng cup.
Tiền đạo tuyển Anh Harry Kane bỏ lỡ cơ hội ghi bàn khó tin - Nguồn: VTV
Rạng sáng 24-6, tuyển Anh chạm trán các cầu thủ Ghana ở lượt trận thứ hai bảng L, World Cup 2026. Đoàn quân HLV Thomas Tuchel đã có trận hòa 0-0 đầy khó khăn trước lối chơi phòng ngự kỷ luật của đại diện châu Phi.
Ngay sau tiếng còi khai cuộc, tuyển Anh chủ động đẩy cao đội hình và kiểm soát hoàn toàn thế trận trước Ghana. Tuy nhiên đại diện châu Phi lựa chọn lối chơi phòng ngự số đông, lùi sâu đội hình và bịt kín mọi khoảng trống trước khung thành.
Dù cầm bóng áp đảo trong phần lớn thời gian hiệp một, “Tam sư” vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận vòng cấm đối phương. Những pha phối hợp của Harry Kane, Jude Bellingham hay Declan Rice không đủ sắc bén để xuyên thủng hàng thủ được tổ chức chặt chẽ của Ghana.
Bước sang hiệp hai, tuyển Anh gia tăng sức ép và điều chỉnh nhân sự nhằm tìm kiếm sự khác biệt trên mặt trận tấn công. HLV Thomas Tuchel lần lượt tung Saka, Eze, Rogers, O'Reilly, Rashford nhằm tận dụng tốc độ của họ để khai thác khoảng trống từ hàng thủ Ghana.
Sự thay người này lập tức tạo tác dụng, các cầu thủ vào sân từ ghế dự bị thi đấu năng nổ, liên tục di chuyển tạo ra cơ hội. Tuy nhiên tình huống tấn công đáng chú ý nhất của tuyển Anh chỉ đến ở phút 87, với pha bỏ lỡ khó tin của tiền đạo Harry Kane.
Từ quả tạt bên cánh phải, O'Reilly bật cao đánh đầu đầy uy lực nhưng bóng lại tìm đến đúng xà ngang khung thành Ghana. Bóng bật ra đúng vị trí của Harry Kane, tuy nhiên cú vô lê chân trái ở cự ly khoảng 5 mét của đội trưởng tuyển Anh lại đưa bóng bay lên trời trong sự ngỡ ngàng của người hâm mộ.
Pha bỏ lỡ khó tin này khiến tuyển Anh đánh mất cơ hội đánh bại Ghana để giành trọn 3 điểm ở lượt trận thứ hai. Tuy nhiên, Harry Kane cùng đồng đội vẫn còn cơ hội “sửa sai” khi lượt trận cuối họ gặp Panama, đội bóng yếu nhất bảng.
Tối 20.5 tại nhà thi đấu tỉnh Tây Ninh, CLB Giang Tô (Trung Quốc) ngược dòng đánh bại CLB LP Bank Ninh Bình với tỷ số 3-1 ở trận bán kết 1 Cúp bóng chuyền VTV9 - Bình Điền, qua đó giành tấm vé đầu tiên vào chung kết.
Bị đánh giá thấp hơn so với đối thủ nhưng các cô gái đội LP Bank Ninh Bình gây bất ngờ khi thi đấu bùng nổ, giành chiến thắng 25/23 trước CLB Giang Tô ở ván 1. Đây là ván đấu các gương mặt được kỳ vọng ở CLB LP Bank Ninh Bình như Nguyễn Thị Uyên, Đinh Thị Thúy cùng ngoại binh Kuttika cùng các đồng đội thi đấu với tinh thần quyết tâm cao độ, tạo nên nhiều pha cứu thua ngoạn mục đồng thời tấn công hiệu quả.
"Bừng tỉnh" trở lại, các cầu thủ Giang Tô vùng lên mạnh mẽ ở ván 2. Trong đó dàn tay đập có chiều cao vượt trội như Wan Ziyue (1,96 m), Fan Boning (1,92 m) cùng đối chuyền từng khoác áo đội tuyển Trung Quốc Zhou Yetong tỏa sáng giúp CLB Giang Tô giành chiến thắng 25/16, cân bằng tỷ số 1-1.
Các học trò HLV Thái Thanh Tùng nỗ lực đeo bám, tạo ra những pha ghi điểm ấn tượng nhưng dàn cầu thủ cao to của CLB Giang Tô phát huy sức mạnh đồng đều, nhờ đó thắng liên tiếp 2 ván với điểm số lần lượt 25/21, 25/21, hoàn tất chiến thắng chung cuộc 3-1.
Như vậy CLB Giang Tô đoạt tấm vé đầu tiên vào chung kết Cúp bóng chuyền VTV9 - Bình Điền 2026. Đối thủ của CLB Giang Tô ở chung kết là đội thắng trong cặp bán kết 2 diễn ra ngày mai giữa CLB Hà Nội Tasco Auto với VTV Bình Điền Long An.
