Theo trang tin Ynet (Israel) ngày 4-4, một cuộc chạy đua với thời gian đang diễn ra nhằm tìm kiếm phi công Mỹ mất tích trên lãnh thổ đối phương: lực lượng đặc nhiệm Mỹ – được hỗ trợ bởi trực thăng và máy bay chiến đấu – đang tìm kiếm thành viên còn lại của chiếc tiêm kích F-15 rơi tại Iran, trong khi Cộng hòa Hồi giáo Iran cũng tiến hành chiến dịch tìm kiếm riêng và treo thưởng cho việc bắt sống phi công Mỹ.
Nỗ lực tìm kiếm của Iran tập trung vào tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad ở tây nam Iran, sâu trong dãy núi Zagros.
Khu vực hiểm trở này giáp với các tỉnh Fars, Isfahan, Khuzestan và Bushehr – tất cả đều đã trải qua các cuộc tấn công trong xung đột hiện nay – và nổi tiếng với thảm thực vật dày đặc cùng địa hình hoang dã, khiến việc xác định vị trí của phi công trở nên phức tạp.
Dãy núi Zagros kéo dài khoảng 1.600km, với các đỉnh cao vượt qua 4.200m, cùng những thung lũng có thể dồn lực lượng Mỹ vào các “vùng chết”, và những lối đèo hẹp – nơi chỉ cần ít lực lượng phòng thủ cũng có thể chặn đứng các đơn vị lớn hơn.
Theo báo The Telegraph, truyền thông Iran đưa tin chính quyền nước này đã treo thưởng khoảng 66.000 USD cho bất kỳ ai bắt sống được phi công Mỹ.
Trong khi đó, Đài CBS của Mỹ tường thuật chiến dịch tìm kiếm vẫn đang được tiến hành sâu trong lãnh thổ Iran để tìm kiếm phi công Mỹ còn lại.
Các nhiệm vụ tìm kiếm và cứu hộ trong chiến đấu (CSAR) được xem là một trong những hoạt động phức tạp và nhạy cảm về thời gian nhất mà quân đội Mỹ và các đồng minh phải chuẩn bị.
Tại Mỹ, các đơn vị tinh nhuệ của không quân được huấn luyện đặc biệt cho các nhiệm vụ CSAR và thường được triển khai từ trước gần các khu vực xung đột, nơi máy bay có thể bị mất.
Ông Houston Cantwell, tướng Mỹ đã nghỉ hưu và có 400 giờ kinh nghiệm bay chiến đấu, cho biết quá trình huấn luyện của phi công nhiều khả năng sẽ phát huy tác dụng trước khi họ nhảy dù xuống mặt đất. “Ưu tiên hàng đầu của tôi là ẩn nấp, vì tôi không muốn bị bắt” – ông chia sẻ với Hãng tin AFP.
Iran cho biết họ đã bắn hạ chiếc tiêm kích F-15 ở khu vực tây nam nước này vào ngày 3-4. Đây là lần đầu tiên chiến đấu cơ của Mỹ bị bắn rơi tại Iran kể từ khi xung đột nổ ra hôm 28-2.
Truyền thông Mỹ đưa tin lực lượng đặc nhiệm nước này đã giải cứu được một trong hai thành viên tổ bay, trong khi người còn lại vẫn mất tích. Iran kêu gọi người dân tại tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad cũng như tỉnh Khuzestan tìm kiếm phi công của đối phương.
Ngoài ra, truyền thông Iran tường thuật một cường kích A-10 Warthog của Mỹ đã rơi xuống Vịnh Ba Tư sau khi bị lực lượng Iran tấn công. Chưa rõ chiếc máy bay này bị rơi do sự cố hay bị bắn hạ. Truyền thông Mỹ cho biết phi công đã được giải cứu.
Ngày 4-4, Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran cho biết nước này đã sử dụng một hệ thống phòng không mới để nhắm vào tiêm kích của Mỹ vào hôm 3-4, theo Hãng tin Reuters.
Người phát ngôn bộ tư lệnh này tuyên bố Iran “chắc chắn sẽ giành được quyền kiểm soát hoàn toàn” không phận của mình.
Quân đội Israel thông tin Iran đã phóng thêm nhiều tên lửa về hướng lãnh thổ của Israel. Các hệ thống phòng không của Israel đang hoạt động để đánh chặn tên lửa.
Trong khi đó, báo Times of Israel tường thuật: “Các dịch vụ cứu hộ cho biết đã có thiệt hại tại miền trung Israel do đầu đạn chùm sau đợt tấn công tên lửa đạn đạo mới nhất từ Iran. Các điểm va chạm được ghi nhận tại Ramat Gan, Givatayim và Bnei Brak. Hiện chưa có báo cáo ngay lập tức về thương vong”.
Trong diễn biến khác, Bộ trưởng Khoa học Iran Hossein Simai Sarraf hôm nay cho biết Mỹ và Israel đã tấn công hơn 30 trường đại học trên khắp Iran kể từ khi xung đột nổ ra hôm 28-2.
Bộ Quốc phòng Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) cập nhật các hệ thống phòng không của nước này đã đánh chặn 23 tên lửa đạn đạo và 56 máy bay không người lái (drone) được phóng từ Iran chỉ trong hôm nay (4-4).
Trong bài đăng trên nền tảng X, bộ này cập nhật số liệu về cuộc xung đột, cho biết các hệ thống của họ đã đối phó với tổng cộng 498 tên lửa đạn đạo, 23 tên lửa hành trình và 2.141 drone kể từ khi xung đột nổ ra ở Trung Đông hôm 28-2.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thông báo họ đã tấn công một tàu có liên hệ với Israel ở eo biển Hormuz bằng thiết bị không người lái (drone) khiến con tàu bốc cháy.
“Một drone đã tấn công con tàu có liên hệ với chính quyền Israel ở eo biển Hormuz. Con tàu đã bốc cháy” – lực lượng hải quân thuộc IRGC đăng trên X, đồng thời cho biết con tàu có tên là MSC Ishyka “thuộc sở hữu của chính quyền Israel và treo cờ của một quốc gia thứ ba”.
Ngày 4-4, Chính phủ Ấn Độ cho biết một tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) treo cờ Ấn Độ đã đi qua eo biển Hormuz an toàn.
Ấn Độ là nước mua khí dầu mỏ hóa lỏng lớn thứ hai thế giới.
Họ thông tin “tàu Green Sanvi đã đi qua eo biển Hormuz an toàn, chở 46.650 tấn LPG với 25 thuyền viên trên tàu”, nhưng không nêu thêm chi tiết về điểm đến cuối cùng.
New Delhi nói rằng 17 tàu treo cờ Ấn Độ – chở 460 thủy thủ người Ấn Độ – “vẫn đang ở khu vực phía tây Vịnh Ba Tư”.
Vào sáng ngày 11.6 (giờ địa phương), hàng loạt tầng và hành lang bên trong trụ sở Bộ Quốc phòng Mỹ đã bị phong tỏa khẩn cấp. Một số nhân viên được lệnh sơ tán, trong khi những người khác nhận chỉ thị "trú ẩn tại chỗ". Các nhân chứng cho biết cảnh sát bảo vệ tòa nhà đã phải lập tức trang bị mặt nạ phòng độc và mặc đồ bảo hộ hóa học chuyên dụng.
Theo CNN, sự việc bắt nguồn từ việc hệ thống cảm biến giám sát không khí liên tục của tòa nhà đột ngột phát tín hiệu cảnh báo về khả năng có sự hiện diện của bào tử bệnh than (anthrax).
Khu vực bị ảnh hưởng trực tiếp kéo dài từ tầng hai đến tầng năm, dọc theo các hành lang. Đây là khu vực tập trung nhiều cơ quan trọng yếu, bao gồm Phòng Quan hệ công chúng của Hải quân và Văn phòng Bộ trưởng Lục quân Mỹ. Ngay lập tức, Sở Cứu hỏa hạt Arlington đã điều động đội phản ứng với vật liệu nguy hiểm đến hiện trường hỗ trợ.
Tuy nhiên, mọi lo lắng đã được giải tỏa khi các chuyên gia đánh giá và xác định đây chỉ là một báo động giả do hệ thống cảm biến bị lỗi hoặc trục trặc kỹ thuật.
Đến khoảng 13 giờ 30 cùng ngày, người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell thông báo trên mạng xã hội X rằng toàn bộ hoạt động của tòa nhà đã trở lại bình thường.
"Sáng nay, các nhân viên đã được thông báo về một vấn đề chất lượng không khí tiềm ẩn, đòi hỏi phải lập tức áp dụng các biện pháp an toàn để phòng ngừa. Các kết quả xét nghiệm chuyên sâu sau đó xác nhận hoàn toàn không tồn tại bất kỳ mối đe dọa nào", ông Parnell khẳng định.
Bà Hayley Severance, cựu cố vấn cấp cao về giảm thiểu rủi ro sinh học của Bộ Quốc phòng Mỹ, nói rằng hệ thống dò tìm bệnh than trong quá khứ từng ghi nhận một số báo động giả. Dù vậy, bà nhấn mạnh rằng phản ứng phong tỏa và sơ tán nhanh chóng của Lầu Năm Góc là hành động chuyên nghiệp và cần thiết để phòng ngừa mọi kịch bản thảm họa sinh học có thể xảy ra.
Theo báo Kyiv Independent, trong suốt ngày 17-7, hai bộ quan trọng bậc nhất thời chiến của Ukraine là Bộ Quốc phòng và Bộ Ngoại giao đã rơi vào cảnh không có người lãnh đạo hợp pháp.
Tình thế oái oăm này bắt đầu từ ngày 16-7, khi Quốc hội Ukraine phê chuẩn nội các mới do Thủ tướng Sergiy Koretskyi đứng đầu. Theo luật Ukraine, ngay thời điểm đó, cả Ngoại trưởng Andrii Sybiha lẫn Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov đều đương nhiên mất chức.
Thông lệ là việc bổ nhiệm người kế nhiệm phải diễn ra ngay sau đó. Ban đầu, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky được cho là sẽ đề cử ông Sybiha tiếp tục làm Ngoại trưởng, còn Bộ trưởng Nội vụ Ihor Klymenko sang làm Bộ trưởng Quốc phòng.
Tuy nhiên giữa làn sóng phản đối việc sa thải ông Fedorov, ông Zelensky đã không đệ trình ứng viên lãnh đạo Bộ Quốc phòng nào lên Quốc hội. Trong khi vì một lý do chưa rõ, ông cũng không đề cử ông Sybiha tiếp tục làm Ngoại trưởng.
Đáng chú ý, ngày 16-7, ông Zelensky tuyên bố đã chỉ định quyền Giám đốc Cục An ninh (SBU) Yevhen Khmara làm quyền Bộ trưởng.
Tuy nhiên, theo luật Ukraine, Tổng thống không có thẩm quyền bổ nhiệm chức vụ này. Việc bổ nhiệm quyền Bộ trưởng phải thuộc về Nội các. Do đó, việc ông Zelensky bổ nhiệm ông Khmara là bất hợp pháp.
Sang ngày 17-7, ông Zelensky dường như thừa nhận vướng mắc khi cho biết đã bàn với ông Koretskyi về nhân sự quyền lãnh đạo hai bộ, phần nào cho thấy tuyên bố ông đưa ra hôm trước là quá vội vàng.
Trong lúc chờ Nội các quyết định, Bộ Quốc phòng Ukraine về mặt pháp lý do Thứ trưởng thứ nhất Oleksii Viskub tạm điều hành.
Tình huống càng khó xử ở Bộ Ngoại giao. Do ghế thứ trưởng thường trực cũng đang bỏ trống, bộ này lúng túng chưa rõ ai sẽ điều hành công việc hằng ngày.
Kết quả là suốt ngày 17-7, cả bộ máy ngoại giao lẫn quốc phòng của Ukraine đều không có người đứng đầu chính thức. Tình thế chỉ được sửa sai vào tối 17-7, sau khi Nội các Ukraine chính thức bổ nhiệm ông Khmara làm quyền Bộ trưởng Quốc phòng và ông Sybiha làm quyền Ngoại trưởng.
Cùng ngày 17-7, ông Zelensky bổ nhiệm ông Klymenko làm lãnh đạo Hội đồng An ninh và quốc phòng quốc gia. Ông Klymenko sẽ điều phối "toàn bộ các thành phần của lĩnh vực an ninh và quốc phòng", gồm cả sản xuất quốc phòng, theo Hãng tin Reuters.
Chức vụ mới của ông Klymenko trước đó do cựu Bộ trưởng Quốc phòng Rustem Umerov nắm giữ. Trong vai trò này, ông Umerov cũng là trưởng đoàn đàm phán hòa bình của Ukraine trong các cuộc đàm phán với Nga do Mỹ hậu thuẫn. Hiện chưa rõ ông Umerov sẽ được giao chức vụ mới hay không.
Cũng trong ngày 17-7, ông Zelensky cho biết Tập đoàn dầu khí nhà nước Naftogaz sẽ bổ nhiệm Giám đốc thương mại Sergiy Fedorenko làm Tổng giám đốc, thay ông Koretskyi vừa lên làm Thủ tướng.
Ông Fedorenko có nhiều năm kinh nghiệm cấp cao trong ngành dầu khí, sẽ điều hành công ty trong một nhiệm kỳ cố định chưa được nêu rõ thời hạn.
Trận chiến giành thành phố Kostyantynivka, thuộc tỉnh Donetsk ở miền đông Ukraine, đã diễn ra từ cuối năm 2025 và hiện là nỗ lực chính của Nga trên mặt trận dài hơn 1.000 km. Thành phố này có khoảng 78.000 cư dân trước xung đột Nga - Ukraine bùng nổ vào tháng 2.2022.
"Kostyantynivka đã được kiểm soát hoàn toàn. Thành phố hiện hoàn toàn nằm dưới sự kiểm soát của chúng tôi", phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với các phóng viên hôm 3.7, đồng thời thông báo rằng Tổng thống Vladimir Putin đã nói chuyện với quân đội về vấn đề này.
Thành phố Kostyantynivka, nằm ở phía tây bắc của Cộng hòa Nhân dân Donetsk tự xưng, từng là một trong những cứ điểm quan trọng của Kyiv trong cụm đô thị Slavyansk-Kramatorsk-Kostyantynivka.
Xuất hiện trên truyền hình trong bộ quân phục trước các tướng lĩnh của mình, ông Putin cảm ơn các binh sĩ Nga, tuyên bố rằng việc kiểm soát được Kostyantynivka có "tầm quan trọng chiến lược lớn".
Ông Putin nhấn mạnh việc kiểm soát được Kostyantynivka mở đường tiến tới hai thành phố trọng yếu Kramatorsk và Slavyansk, cũng thuộc tỉnh Donetsk, theo Đài RT. Việc kiểm soát 2 thành phố này được cho là mục tiêu cuối cùng của Điện Kremlin ở Donbass thuộc miền đông Ukraine.
Ông tuyên bố lực lượng Nga đang kiểm soát hoàn toàn vùng lãnh thổ Cộng hòa Nhân dân Luhansk tự xưng, và "sẽ tiếp tục tiêu diệt lực lượng vũ trang Ukraine" trên lãnh thổ Cộng hòa Nhân dân Donetsk tự xưng, và các vùng Zaporizhzhia và Kherson, theo TASS.
Khoảng 7 tháng sau khi phát động chiến dịch quân sự ở Ukraine vào ngày 24.2.2022, Nga đã sáp nhập 4 tỉnh ở Ukraine, trong đó có 2 tỉnh Donetsk và Luhansk thuộc Donbass, và 2 tỉnh Kherson và Zaporizhzhia ở miền nam Ukraine.
Tổng Tham mưu trưởng quân đội Nga Valery Gerasimov ngày 3.7 khẳng định lực lượng Nga hiện chỉ còn cách Zaporizhzhia 9 km, một thành phố lớn ở miền nam Ukraine với hơn 700.000 dân trước xung đột, theo AFP.
Ông Gerasimov còn nói với Tổng thống Putin rằng khả năng sản xuất tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo của Ukraine đã bị suy giảm do các cuộc tấn công của Nga vào các doanh nghiệp quân sự, theo Hãng tin TASS.
Hiện chưa có thông tin phản ứng từ Ukraine đối với những tuyên bố trên của phía Nga. Trước đó, Tổng thống Volodymyr Zelensky và các quan chức khác của Ukraine nói rằng bước tiến của Nga ở miền đông Ukraine đã chậm lại đáng kể kể từ đầu năm và lực lượng Kyiv thậm chí đã tái chiếm được một số vùng lãnh thổ, theo Reuters.
