Thông tin được ông Lưu Quang Minh, Phó vụ trưởng Khoa học kỹ thuật và công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ, nói tại họp báo thường kỳ tháng 5, sáng 1/6, khi đề cập tới định hướng phát triển công nghệ chiến lược của Việt Nam.
Theo ông Minh, hạ tầng nghiên cứu, dữ liệu, phòng thí nghiệm, trung tâm thử nghiệm, tiêu chuẩn kỹ thuật, nguồn nhân lực chất lượng cao, doanh nghiệp dẫn dắt thị trường… là những điều kiện nền để kết quả nghiên cứu có thể chuyển hóa thành sản phẩm và sản phẩm đó có thể đi vào thị trường. Cách làm này cũng giúp doanh nghiệp Việt Nam từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.
Chia sẻ về danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược được Thủ tướng ban hành theo Quyết định 21, ông cho biết, điểm mới là thay vì chỉ đi theo xu hướng công nghệ toàn cầu, việc lựa chọn công nghệ bắt đầu từ các bài toán lớn của quốc gia và nền kinh tế. Điều này nhằm tránh lựa chọn công nghệ theo phong trào hoặc đầu tư dàn trải nhưng không hình thành được sản phẩm hay năng lực công nghệ có giá trị.
Trên thực tế, các công nghệ Việt Nam ưu tiên gồm AI, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, bán dẫn và chip chuyên dụng, mạng viễn thông thế hệ mới, robot tự động hóa, bản sao số, an ninh mạng, công nghệ y sinh tiên tiến, năng lượng và vật liệu mới, công nghệ hàng không vũ trụ, công nghệ đường sắt hiện đại cùng một số công nghệ nền tảng khác.
“Đây đều là lĩnh vực có khả năng tạo ra ngành công nghiệp mới, đồng thời giúp giảm phụ thuộc vào công nghệ nhập khẩu”, lãnh đạo Vụ Khoa học kỹ thuật và công nghệ, nói.
Tuy nhiên, theo ông Minh, kinh nghiệm thực tiễn cho thấy, nếu chỉ có danh mục mà thiếu nhiệm vụ cụ thể, thiếu chủ thể triển khai, thiếu nguồn lực và cơ chế đánh giá đầu ra, rất khó chuyển hóa chính sách thành năng lực công nghệ thực chất. Đó là lý do Thủ tướng ban hành Quyết định 808 về các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược, gắn với các bài toán lớn.
Trước đó Chính phủ từng ban hành Quyết định 21, trả lời câu hỏi Việt Nam cần ưu tiên những công nghệ và sản phẩm nào. Đến Quyết định 808 trả lời các ưu tiên đó cần được triển khai thông qua những nhiệm vụ gì, gắn với các bài toán nào, có sự tham gia của những chủ thể nào và hướng tới kết quả gì. Ông Minh cho biết, điểm mới là yêu cầu triển khai công nghệ chiến lược theo chuỗi: từ bài toán lớn, xác định sản phẩm công nghệ chiến lược, bóc tách ra các công nghệ lõi cần làm chủ, lựa chọn chủ thể thực hiện, đến xác định đầu ra thị trường và đơn vị sử dụng.
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, cách làm này nhằm khắc phục tình trạng nghiên cứu khoa học tách rời nhu cầu thực tế, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và cơ quan quản lý cùng tham gia trong một chuỗi thống nhất.
Nếu triển khai hiệu quả, Việt Nam sẽ hình thành năng lực công nghệ nội sinh, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, giảm phụ thuộc nhập khẩu và thúc đẩy các ngành công nghiệp mới dựa trên tri thức, dữ liệu, công nghệ lõi và đổi mới sáng tạo.
Theo nghiên cứu công bố hôm 28/5 trên tạp chí Geophysical Research Letters, cây trồng trong các dự án trồng rừng lớn ở Trung Quốc dường như phát triển nhanh hơn so với cây rừng tự nhiên. Nguyên nhân có thể do cây trồng hấp thụ mạnh mẽ hơn khí CO2 gia tăng trong khí quyển.
Trung Quốc đã trồng 66 tỷ cây từ năm 1978 và lên kế hoạch trồng thêm 34 tỷ cây nữa vào giữa thế kỷ này trong dự án 'Vạn lý Trường thành Xanh' nhằm ngăn sa mạc Gobi và Taklamakan lan rộng. Yuhang Luo, nhà sinh thái học cảnh quan tại Đại học Bắc Kinh ở Thâm Quyến, Trung Quốc, và đồng nghiệp muốn tìm hiểu chính xác khác biệt giữa rừng trồng và rừng tự nhiên ảnh hưởng như thế nào tới khả năng hấp thụ khí CO2 và phản ứng với biến đổi khí hậu.
Rừng trồng là những khu rừng được con người tạo ra có chủ đích như dự án Vạn lý Trường thành Xanh trong khi rừng tự nhiên phát triển mà không có sự can thiệp của con người.
Các nhà nghiên cứu sử dụng dữ liệu vệ tinh để theo dõi chỉ số diện tích lá, thước đo mật độ tán cây và là yếu tố chính thúc đẩy hấp thụ carbon, qua đó xác định tốc độ phát triển của từng loại rừng khác nhau. Họ phát hiện rừng trồng tăng diện tích lá nhanh hơn 66% so với rừng tự nhiên.
Phần lớn khác biệt là do rừng trồng có tuổi thấp hơn nhiều so với rừng tự nhiên và cây non phát triển nhanh hơn cây già. Nhưng ngay cả khi so sánh các khu rừng có tuổi và điều kiện phát triển tương tự, rừng trồng vẫn phát triển nhanh hơn 4,6%.
Rừng trồng thường bao gồm các loài phát triển nhanh như bạch đàn và bạch dương với thảm thực vật cạnh tranh bị cắt tỉa và lớp đất được bón phân thường xuyên. Những can thiệp từ con người giúp giảm sự cạnh tranh về ánh sáng, nước và dinh dưỡng.
Sự chênh lệch phát triển đạt đỉnh ở các khu rừng trồng có tuổi cây trong khoảng 30-40 năm và giảm rõ rệt sau 40 tuổi. Ngược lại, rừng tự nhiên phát triển chậm nhưng ổn định hơn, do đó có lợi thế về lâu dài. Một nghiên cứu khác công bố hồi tháng 5/2025 trên tạp chí Communications Earth & Environment phát hiện rừng tự nhiên tích lũy nhiều carbon hơn trên mặt đất so với rừng trồng.
Luo cho biết: "Rừng trồng có thể là công cụ mạnh mẽ trong ngắn hạn để hấp thụ carbon, nhưng lợi thế này chỉ mang tính tạm thời. Xét về lưu trữ carbon lâu dài và khả năng phục hồi, rừng tự nhiên vẫn không thể thay thế".
Luo hy vọng phát hiện mới sẽ giúp định hướng nỗ lực trồng rừng để đảm bảo lợi ích tối đa từ cây trồng, giúp giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu.
Theo Cục Lâm nghiệp và Thảo nguyên Trung Quốc, từ khi Chương trình Rừng phòng hộ Tam Bắc (thường gọi là Vạn lý Trường thành Xanh) bước vào giai đoạn then chốt năm 2023, chính phủ trung ương đầu tư khoảng 13,06 tỷ USD và thực hiện 544 dự án quan trọng. Theo People’s Daily, ở Tân Cương, vành đai rừng phòng hộ trên sa mạc Taklamakan trải dài 3.046 km. Độ xói mòn đất trên những sa mạc và vùng đất cát lớn giảm khoảng 40% từ năm 2000.
Chiều 3.4 tại Hà Nội, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) đã phát động cuộc thi trực tuyến "Học sinh với an ninh mạng 2026". Sự kiện được tổ chức nhằm ứng phó với tình trạng gia tăng tội phạm mạng nhắm vào trẻ em, đồng thời trang bị "khiên chắn" số thiết yếu cho học sinh khối trung học cơ sở (THCS) trên toàn quốc.
Tại lễ phát động, đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 - Bộ Công an), đã đưa ra những số liệu báo động về rủi ro trực tuyến.
Theo thống kê, hơn 77% trẻ em và thanh thiếu niên Việt Nam đang truy cập internet hằng ngày. Đáng chú ý, cơ quan chức năng ghi nhận hàng chục vụ việc lừa đảo, thao túng tâm lý và "bắt cóc trực tuyến" liên quan đến học sinh, sinh viên. Trong nhiều kịch bản, nạn nhân trẻ tuổi bị ép cắt đứt liên lạc với gia đình, bị điều khiển từ xa để phục vụ mục đích tống tiền hoặc buôn người.
Trước thực trạng nguy hiểm nêu trên, cuộc thi được thiết kế nhằm lấp đầy khoảng trống về kỹ năng an toàn thông tin. Không chỉ cung cấp kiến thức pháp luật cơ bản, chương trình còn tập trung giúp học sinh hình thành phản xạ tự bảo vệ, nhận diện sớm các rủi ro lừa đảo và xây dựng thói quen tương tác văn minh trên môi trường mạng.
Về thể lệ triển khai, cuộc thi diễn ra hoàn toàn trên nền tảng trực tuyến dành riêng cho đối tượng học sinh THCS. Mỗi thí sinh sẽ có 30 phút để hoàn thành bài thi gồm 24 câu hỏi trắc nghiệm. Nội dung đề thi được thiết kế sát với thực tiễn thông qua 8 nhóm chủ đề cốt lõi, trải dài từ bảo vệ dữ liệu cá nhân, phòng chống nội dung xấu độc, cho đến cách nhận diện các nguy cơ từ quảng cáo mạng và người lạ.
Với cơ cấu lên tới 111 giải thưởng dành cho cá nhân và tập thể, ban tổ chức kỳ vọng đây sẽ là hoạt động giáo dục số có sức lan tỏa rộng rãi, hưởng ứng trực tiếp chiến lược bảo vệ trẻ em trên không gian mạng của Chính phủ, qua đó giúp thế hệ trẻ tự tin và an toàn hơn trong thời đại số.
"Trước khi có AI, không ít người ở Thung lũng Silicon thường cười cợt, đùa giỡn khi ai đó có ý tưởng nghe có vẻ đột phá, nhưng lại thiếu chuyên môn kỹ thuật để biến tầm nhìn thành hiện thực", Sam Altman nói tại sự kiện Stripe Sessions ở San Francisco (Mỹ) ngày 30/4.
Altman từng có thời gian lãnh đạo Y Combinator (YC), vườn ươm khởi nghiệp nổi tiếng tại Thung lũng Silicon, trước khi làm CEO OpenAI, cho rằng từ khi có AI, năng lực kỹ thuật không còn quan trọng như trước đây nữa. Thay vào đó, ý tưởng mới là thứ tạo nên sự đột phá.
Theo Altman, có những người muốn thành lập công ty và họ thường nói: 'Tôi có một ý tưởng tuyệt vời'. 'Tôi sẽ không nói cho ai biết đó là gì'. 'Tôi có ý tưởng hay nhất'. 'Tôi chỉ cần một lập trình viên để xây dựng nó cho tôi và sau đó tôi sẽ thành công rực rỡ'... "Và mỗi khi như vậy, chúng tôi thường chế giễu những người đó. "Rồi đột nhiên, AI đã khiến mọi thứ giống như sự trả thù từ những người tạo ra ý tưởng vậy", Altman nói.
Altman lý giải, trong một thời gian dài, yếu tố quan trọng nhất mà ông, YC và cả ngành công nghệ tìm kiếm ở một đội ngũ sáng lập, là tài năng kỹ thuật. Giờ đây, điều đó vẫn quan trọng, nhưng ông cho biết bản thân muốn đầu tư vào những người thực sự hiểu sâu sắc người dùng, không cần phải biết lập trình. "Đó là một sự thay đổi lớn", ông nhấn mạnh.
Dù OpenAI và ChatGPT giúp Altman trở nên nổi tiếng, khối tài sản ban đầu của ông hiện nay chủ yếu đến từ những khoản đầu tư vào Reddit, Stripe và Airbnb, theo Business Insider. Đến nay, ông tiếp tục là một nhà đầu tư năng nổ vào các công ty khởi nghiệp, ngay cả khi đang điều hành OpenAI.
Nhắc đến việc nhiều nhà đầu tư tiềm năng muốn đứng ngoài cuộc để theo dõi sự phát triển của AI, Altman cho rằng đó là bước đi sai lầm. "Tôi nghĩ, để làm bất cứ điều gì lúc này với tầm nhìn 10 năm, chúng ta đòi hỏi phải thực sự tạm gác lại sự hoài nghi", ông nói thêm.
Hồi đầu năm nay, Altman cũng cho biết OpenAI đang tìm kiếm những nhân sự không cần có nền tảng về kỹ thuật, nhưng phải "có gu". Viết trên X, ông đánh giá các nhóm nghiên cứu tốt nhất "được xây dựng dựa trên bối cảnh, gu và sự nhạy bén thực sự về hướng đi tiếp theo của lĩnh vực. Tuyển dụng nghiên cứu là tìm kiếm những người sẽ thúc đẩy lĩnh vực phát triển, không chỉ đơn thuần là lấp đầy vị trí".
Theo Fortune, một số ông trùm công nghệ khác, bao gồm Paul Graham, nhà đồng sáng lập Y-Combinator, cũng đồng tình với quan điểm trên. Graham là một trong những người đầu tiên bình luận về tầm quan trọng của phẩm chất này. Từ năm 2002, ông đã khẳng định "gu" không mang tính khách quan và " cần có gu tốt để tạo ra những thứ tốt" trong một bài luận. Dane Knecht, Giám đốc công nghệ Cloudflare, cũng khẳng định gu sẽ là yếu tố tạo nên sự khác biệt trong lĩnh vực kỹ thuật năm nay và trong tương lai.
