Từ ngày 10/12/2025, Australia là quốc gia đầu tiên chính thức cấm người dùng dưới 16 tuổi sở hữu tài khoản mạng xã hội trên những nền tảng như TikTok, Facebook và YouTube.
Quốc gia này cho biết, danh sách các nền tảng bị áp dụng sẽ liên tục được thay đổi khi sản phẩm mới xuất hiện, thu hút các đối tượng trong lệnh cấm chuyển sang sử dụng nền tảng khác.
Vào thời điểm đưa ra lệnh cấm, 10 nền tảng mạng xã hội lớn nhất đã được lệnh phải chặn trẻ em truy cập, nếu không sẽ đối mặt với mức phạt lên tới 49,5 triệu AUD (khoảng 33 triệu USD).
Luật này vấp phải chỉ trích từ các tập đoàn công nghệ lớn, nhưng lại được sự ủng hộ mạnh mẽ từ phụ huynh và các tổ chức bảo vệ trẻ em. Nhiều quốc gia trên thế giới cũng đưa vấn đề này lên nghị trường để thảo luận sôi nổi, đưa ra các bước để học hỏi, từng bước áp dụng ở quốc gia mình.
Trẻ em đã tuân thủ lệnh cấm hay chưa?
Khoảng 4,7 triệu tài khoản đã bị gỡ bỏ trên 10 nền tảng mạng xã hội để tuân thủ lệnh cấm từ ngày 10/12/2025. Con số này chỉ phản ánh số tài khoản tại Australia bị vô hiệu hóa trên các nền tảng như TikTok, YouTube, Instagram, Facebook và Twitch trong những ngày sau khi lệnh cấm có hiệu lực.
Điều này đã cho thấy phần nào thành công về mặt kỹ thuật trong việc buộc các nền tảng tuân thủ lệnh cấm.
Tuy nhiên, một nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Kinh tế Gary Becker Milton Friedman (Đại học Chicago) khảo sát 507 thanh thiếu niên Australia từ 14-18 tuổi diễn ra trong tháng 3-4 cho thấy mức độ tuân thủ thấp đối với lệnh cấm: chỉ khoảng 27% nhóm 14-15 tuổi tuân thủ theo lệnh cấm sử dụng mạng xã hội với người dưới 16 tuổi của chính phủ; trong khi 86% biết những nền tảng nào bị cấm, cho thấy mức độ nhận biết về lệnh cấm là rất phổ biến.
Nhiều khảo sát độc lập khác cũng được thực hiện trong cùng giai đoạn này: Báo cáo tháng 3/2026 của Ủy viên An toàn điện tử cho thấy 63–69% người dưới 16 tuổi vẫn giữ tài khoản trên Facebook, Instagram, Snapchat và TikTok; Molly Rose Foundation báo cáo 61% nhóm 12-15 tuổi vẫn đang tích cực sử dụng các nền tảng.
Một khảo sát của YouGov với phụ huynh Australia cho thấy phần lớn quan sát thấy một số thay đổi hành vi, trong đó một nhóm thiểu số đáng kể cho biết có sự chuyển dịch sang các nền tảng thay thế.
Vì sao chưa hiệu quả như mong đợi?
Nhiều chuyên gia khẳng định, môi trường xung quanh nơi có bạn bè đồng trang lứa có thể củng cố hành vi tuân thủ quy định của chính phủ. Trong khi đó, phần lớn thanh thiếu niên tham gia các khảo sát vẫn tin rằng bạn bè đang sử dụng các nền tảng đã bị cấm.
Giá trị của việc sử dụng mạng xã hội phụ thuộc vào việc còn những ai khác cũng có mặt trên nền tảng đó. Điều này có nghĩa là khi tỷ lệ bạn bè đồng trang lứa sử dụng cao, lựa chọn của các em có thể vẫn là tiếp tục sử dụng, ngay cả khi việc truy cập bị hạn chế về mặt chính thức.
Vì vậy, việc một lệnh cấm có thể tự duy trì hay không chỉ phụ thuộc vào mức độ nhận thức, tự nguyện tuân thủ của từng cá nhân mà còn có tỷ lệ bạn bè đồng trang lứa mà mỗi thiếu niên cần thấy là đã thực hiện yêu cầu không sử dụng mạng xã hội.
Các lý do khác như danh tiếng của bản thân trên mạng xã hội, nỗi sợ bị bỏ lỡ, sự buồn chán khi khó khăn trong cập nhật tình hình với bạn bè… cũng được liệt kê sau khi khảo sát ý kiến của trẻ em về lệnh cấm.
Điều này một phần cho thấy sự phụ thuộc và cách sử dụng mạng xã hội vô tình “định nghĩa” hình ảnh, mặc định thói quen của trẻ vị thành niên.
Một yếu tố khác liên quan đến mức phạt khi đạo luật không đề cập đến việc người không tuân thủ lệnh cấm phải đối mặt.
Theo nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Kinh tế Gary Becker Milton Friedman, chỉ 22% nhóm bị cấm tin rằng có hậu quả cá nhân khi vi phạm lệnh cấm, tới 47% tin rằng hậu quả chỉ áp dụng cho các nền tảng.
Trong khi các nền tảng có thể bị phạt lên đến hàng chục triệu USD thì trẻ vị thành niên không phải chịu chế tài pháp lý, dẫn đến việc các em bất chấp lách luật.
Các phương pháp xác minh độ tuổi mà các nền tảng sử dụng như quét gương mặt, xác minh danh tính, suy luận hành vi từ ngôn ngữ và mô hình đăng nhập, tín hiệu từ mạng lưới bạn bè – đều không đem lại hiệu quả tối ưu.
Nhiều người dùng sau khi bị gỡ tài khoản vẫn có thể lập tài khoản mới, sử dụng VPN để chuyển mã vùng sử dụng, dùng hình ảnh, thông tin cá nhân của người lớn trong gia đình để qua mặt các bước xác minh độ tuổi…
Bên cạnh đó, cha mẹ anh chị lớn trong nhà cũng là một phần nguyên nhân khiến việc thực hiện lệnh cấm chưa hiệu quả khi có nhiều phụ huynh giúp con mình lập tài khoản mới sau khi tài khoản cũ bị xoá; ngầm cho phép con sử dụng hoặc có các biện pháp kiểm soát chưa chặt chẽ.
Cần nhiều thời gian để đánh giá kỹ
“Dữ liệu của chúng tôi vẫn còn rất hạn chế. Chúng tôi đang quan sát thêm vài tháng nữa trước khi tiến hành phân tích sâu hơn”, bà Caroline Thain, Cố vấn lâm sàng cấp quốc gia của Tổ chức sức khỏe tâm thần Headspace cho biết trong một bài phỏng vấn hồi tháng 3/2026.
Bà Julie Inman Grant – Uỷ viên An toàn Điện tử Australia (eSafety commissioner) thông báo sẽ tiến hành đánh giá lệnh cấm qua một nghiên cứu theo dõi hơn 4.000 trẻ em và gia đình trong hơn 2 năm.
Nghiên cứu sẽ bao gồm các cuộc khảo sát, cũng như việc theo dõi mức độ sử dụng điện thoại thông minh trên cơ sở tự nguyện, nhằm ghi nhận thông tin về thời lượng sử dụng ứng dụng và thời điểm sử dụng trong ngày. Việc đánh giá cũng sẽ dựa trên các dữ liệu bên ngoài, bao gồm kết quả kiểm tra ở trường, dữ liệu chăm sóc sức khỏe và dữ liệu kê đơn thuốc.
“Nghiên cứu cũng sẽ xem xét hành vi tìm kiếm sự giúp đỡ, các mối quan hệ trong gia đình cũng như những trải nghiệm và tác động ban đầu đối với người trẻ dưới 16 tuổi”, bà Inman Grant cho biết.
Nhiều nghiên cứu đang được triển khai, công bố theo các giai đoạn cụ thể, có sự tham gia của nhiều cơ quan, trường học, tổ chức cùng nghiên cứu nhằm đưa ra những kết luận đa chiều về tác động của lệnh cấm này.
Ủy viên An toàn điện tử Australia cho biết cơ quan này đang đánh giá cách các nền tảng tuân thủ lệnh cấm và đảm bảo thanh thiếu niên tiếp tục bị ngăn khỏi các nền tảng này, nhưng hiện vẫn còn quá sớm để nói liệu có biện pháp thực thi nào sắp được áp dụng hay không.
Bà Thain cho biết tác động của lệnh cấm đối với thanh thiếu niên sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, đồng thời kêu gọi các chính phủ muốn đi theo bước chân của Australia không nên mặc định rằng họ hiểu rõ hơn người trẻ, mà cần đưa ý kiến của thanh thiếu niên vào quá trình xây dựng chính sách.
“Hãy xem các em là những người hiểu rõ nhất cuộc sống của chính mình, đưa các em tham gia đóng góp vào từng giai đoạn của quá trình này nếu muốn thực hiện chính sách này có hiệu quả”, bà nói.
Những tháng qua, người tiêu dùng liên tục nghe thông tin về chi phí linh kiện tăng cao kể từ cuối 2025, nhưng những con số đưa ra có thể chưa mô tả hết mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng hiện tại. Jukan05, nhà phân tích kiêm "chuyên gia rò rỉ" nổi tiếng trên mạng xã hội X vì chia sẻ nhiều dữ liệu chính xác trong lĩnh vực, đăng biểu đồ cho thấy cái nhìn trực quan về sự sụt giảm nguồn cung và đà tăng giá "không phanh" của thị trường chip nhớ.
Cụ thể, giá bộ nhớ DRAM ghi nhận mức tăng theo đường thẳng đứng. Tính từ tháng 1/3 đến tháng 1/4, giá nhảy vọt 26%, được mô tả như "tên lửa đang phóng lên mặt trăng", tiếp nối chuỗi tăng giá liên tục từ cuối năm ngoái.
Sự thiếu hụt nghiêm trọng đến mức thị trường DRAM đang áp dụng mô hình điều chỉnh giá theo giờ. Nguyên nhân chính dẫn đến cuộc khủng hoảng kéo dài là nhu cầu khổng lồ từ các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo. Hệ thống AI đang tiêu thụ một lượng chip nhớ và dung lượng lưu trữ khổng lồ, khiến các nhà cung cấp không thể đáp ứng kịp. Trong khi đó, việc mở rộng dây chuyền để gia tăng sản lượng không thể thực hiện trong một sớm một chiều.
Theo Tom's Hardware, trong báo cáo tài chính quý I/2026 ngày 30/4, ông Kim Jaejune, lãnh đạo mảng chip nhớ của Samsung, cho biết khủng hoảng bộ nhớ sẽ không kết thúc trong năm 2027. Thậm chí, khoảng cách giữa cung và cầu năm tới có thể còn nới rộng hơn cả năm 2026.
Tương tự, ông Chey Tae Won, Chủ tịch SK Hynix, nhận định áp lực về nhu cầu bộ nhớ liên quan đến AI sẽ kéo dài đến năm 2030.
Apple cũng đang phải chịu áp lực lớn. CEO Tim Cook thừa nhận hồi cuối tháng 4 rằng công ty tình trạng chi phí bộ nhớ cao đang ảnh hưởng nặng nề đến hoạt động kinh doanh của hãng thời gian tới. Cụ thể, việc tăng giá linh kiện làm giảm lượng hàng tồn kho mà công ty tích trữ từ trước. Khi nguồn dự trữ này cạn kiệt, Apple sẽ đối mặt với chi phí đầu vào đắt đỏ. Cook cho biết công ty đang xem xét các lựa chọn và tiếp tục đánh giá kỹ lưỡng diễn biến thị trường. Ông không nêu chi tiết, nhưng theo MacRumors, điều này thường dẫn đến hai khả năng: biên lợi nhuận của công ty bị thu hẹp, hoặc giá bán sản phẩm như iPhone, iPad có thể sẽ bị điều chỉnh tăng.
Hệ quả của cuộc khủng hoảng bộ nhớ được đánh giá "vô cùng lớn" và đang bắt đầu lan rộng đến thị trường thiết bị đầu cuối, khi hàng loạt điện thoại Android đã đồng loạt tăng giá. Ví dụ, smartphone tầm trung như Galaxy A37 và A57 của Samsung nâng vài chục USD dù chỉ nâng cấp nhỏ so với thế hệ trước. Motorola cũng điều chỉnh giá dòng Razr 2026 lên hơn 100 USD với lý do tương tự.
Các chuyên gia nhận định thị trường vẫn chưa thấy được điểm kết thúc và người dùng cần chuẩn bị tâm lý cho một giai đoạn biến động về giá của thiết bị công nghệ.
Với những thuê bao di động đã xác nhận trên VNeID là không sử dụng, và nhà mạng đã nhắn tin 5 ngày liên tiếp mời khách hàng cập nhật thông tin chính chủ nhưng không thực hiện, nhà mạng bắt đầu khóa 1 chiều gọi đi và nhắn tin SMS.
Điều này đồng nghĩa người dùng không còn ở giai đoạn “nhắc nhở” như trước, mà đã bước sang mốc thời gian có hiệu lực cụ thể. Một khi bị khóa liên lạc, việc sử dụng số điện thoại cho các nhu cầu cơ bản sẽ bị gián đoạn đến khi hoàn tất việc xác thực.
Thuê bao có nguy cơ bị chặn là những trường hợp sử dụng giấy tờ cũ như CMND 9 số, hộ chiếu, thẻ ngành để đăng ký thông tin hoặc những người dùng SIM đứng tên người khác (đăng ký hộ).
Để không bị gián đoạn liên lạc, người dùng cần hoàn tất xác thực 4 trường thông tin bắt buộc gồm: số định danh cá nhân; họ tên; ngày tháng năm sinh; và sinh trắc học khuôn mặt. Các dữ liệu này phải trùng khớp hoàn toàn với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Theo thống kê sơ bộ của Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06), Bộ Công an vào cuối tháng 4-2026, còn khoảng 34 triệu thuê bao chưa xác nhận chính chủ. Người dân có thể tiếp tục thực hiện việc xác nhận này từ nay đến ngày 15-6.
Còn theo các nhà mạng, trong thời gian qua, nhiều thuê bao đã nhận được tin nhắn yêu cầu xác thực thông tin. Tuy nhiên không ít người vẫn chậm trễ, chủ yếu do bận rộn, chủ quan hoặc chưa nắm rõ quy định. Ngoài ra một bộ phận người lớn tuổi hoặc ít tiếp cận công nghệ cũng có thể chưa hoàn tất việc xác thực do gặp khó khăn trong thao tác. Việc không chủ động kiểm tra tình trạng thuê bao khiến nhiều người chỉ nhận ra vấn đề khi dịch vụ bị gián đoạn.
Theo khuyến nghị của các nhà mạng, người dùng nên chủ động kiểm tra tình trạng thuê bao của mình, thay vì chờ đến khi bị khóa. Hiện nay, việc xác thực có thể thực hiện theo nhiều cách. Người dùng có thể thao tác trực tiếp trên ứng dụng di động như ứng dụng nhà mạng hoặc thông qua nền tảng định danh điện tử VNeID (với tài khoản định danh mức 2).
Quy trình xác thực được tích hợp các công nghệ như quét căn cước công dân gắn chip qua NFC và đối soát khuôn mặt (eKYC), cho phép hoàn tất chỉ trong vài phút nếu đầy đủ điều kiện.
Ngoài ra người dân còn có thể đến các điểm giao dịch gần nhất để được hỗ trợ trực tiếp nếu không thuận tiện thao tác trên điện thoại.
Việc kiểm tra tình trạng thuê bao cũng khá đơn giản, thông qua tin nhắn theo cú pháp TTTB Số CCCD hoặc CMND đã đăng ký SIM gửi 1414. Kết quả trả về sẽ cho biết người dùng có thuộc diện cần xác thực hay không.
Trong bối cảnh thời hạn khóa SIM đã có hiệu lực, việc chậm trễ có thể khiến người dùng phải đánh đổi bằng sự gián đoạn liên lạc không đáng có. Khi thủ tục xác thực chỉ mất vài phút, việc chủ động thực hiện sớm là cách đơn giản nhất để tránh những phiền toái có thể xảy ra.
Hàng loạt lãnh đạo doanh nghiệp Trung Quốc góp mặt tại quốc yến do Chủ tịch Tập Cận Bình chủ trì để chiêu đãi Tổng thống Donald Trump tối 14/5, như Chủ tịch Hisense, Wanxiang Group, Fuyao Glass, Air China, Comac, Lenovo, Xiaomi, Haier hay Giám đốc điều hành ByteDance.
Một trong những hình ảnh được chia sẻ nhiều trên mạng xã hội X và Weibo là bà Chu Quần Phi, người sáng lập tập đoàn sản xuất màn hình Lens Technology, được bố trí giữa CEO Tesla Elon Musk và CEO Apple Tim Cook. Bà được gọi là "nữ tỷ phú huyền thoại của Trung Quốc" nhờ hành trình khởi nghiệp từ tay trắng.
Chu Quần Phi sinh năm 1970 trong một gia đình nghèo tại tỉnh Hồ Nam. Năm lên 5 tuổi, mẹ qua đời, bố bị mù, bà Chu phải lo chạy ăn từng bữa. Sau này khi thành danh, bà luôn hãnh diện nói thời niên thiếu khó khăn là nguồn động lực giúp bà đạt được thành công.
Năm 15 tuổi, Chu Quần Phi bỏ học đến Thâm Quyến đi làm. Thời gian đầu, bà làm bảo vệ nhà kho ở một công trường xây dựng, nhưng sau 4 tháng không nhận được tiền công mới biết bị lừa. Bà vẫn quyết trụ lại thành phố và tìm đến một xưởng sản xuất thấu kính, màn hình bên cạnh Đại học Thâm Quyến để xin làm công nhân.
Dù làm việc 12 tiếng với mức lương tương đương một USD mỗi ngày, Chu Quần Phi vẫn dành thời gian học thêm về kế toán và thương mại tại những khóa học bán thời gian... Năm 1993, với khoản tiền tiết kiệm hơn 20.000 đôla Hong Kong, bà đã lập xưởng sản xuất màn hình trong căn hộ thuê trọ với 7 anh chị em của mình.
Khi lập nghiệp, Chu Quần Phi chưa từng vào đại học, nhưng đã tích lũy kiến thức về kế toán và tin học, thậm chí có bằng lái xe tải. Thời gian đầu, bà phải vất vả tìm kiếm khách hàng. Không ít lần, bà nhận lại sự lạnh nhạt và bị từ chối, thậm chí có những nơi còn bị xua đuổi trước khi kịp trình bày.
Sau nhiều năm nghiên cứu và sản xuất mặt kính đồng hồ, bà quyết định mở công ty Lens Technology tập trung vào màn hình kính cho điện thoại năm 2003. Bước ngoặt xuất hiện khi Motorola liên hệ, đặt hàng màn hình chống xước cho Razr V3.
Sau khi sản phẩm ra mắt, Lens Technology lập tức gây tiếng vang trong ngành, các đơn hàng của Samsung, Nokia, HTC lần lượt kéo đến. Năm 2007, Apple đặt hàng cho những mẫu iPhone đầu tiên của họ và cuộc đời bà Chu thay đổi từ đây.
Theo Sina, Lens Technology vươn lên chính là nhờ các đơn hàng của Apple. Hiệu suất của công ty tăng vọt khi hãng công nghệ Mỹ mở ra kỷ nguyên smartphone với màn hình lớn. Tháng 3/2015, Lens Technology lên sàn chứng khoán. Năm đó, công ty có 32 nhà máy ở 7 địa điểm với hơn 90.000 nhân viên. Chu Quần Phi trở thành người phụ nữ giàu nhất Trung Quốc ở tuổi 45.
Năm 2016, tạp chí Fortune vinh danh bà Chu trong danh sách Những người phụ nữ quyền lực nhất châu Á - Thái Bình Dương. Bà cũng đứng đầu danh sách Nữ tỷ phú tự thân giàu nhất thế giới 2017 của Forbes với khối tài sản ròng trị giá 7,4 tỷ USD. Từ công ty chuyên sản xuất mặt kính đồng hồ, bà dẫn dắt Lens Technology thành doanh nghiệp "ngôi sao", nắm bắt xu hướng của ngành di động thông qua các đơn hàng của Apple.
Hoạt động kinh doanh của công ty cũng có giai đoạn đi xuống, khi truyền thông Trung Quốc đưa tin, trong báo cáo thường niên 2021, Lens Technology không còn nhắc đến Apple. Giữa lúc rủi ro ập đến, bà Chu nhanh chóng tìm thị trường mới, đặt cược vào tương lai xe điện. Cũng trong báo cáo năm 2021, Lens Technology tiết lộ công ty đang cung cấp màn hình hiển thị cho các mẫu xe điện mới của Tesla, BMW, Mercedes-Benz, Volkswagen...
Đến 2024, mạng lưới hợp tác của Lens Technology đã bao gồm hơn 30 hãng xe. Phạm vi sản phẩm không giới hạn ở màn hình điều khiển trung tâm mà mở rộng sang kính cửa sổ thông minh, trạm sạc, mô-đun sạc không dây và nhiều linh kiện cho xe điện.
Song song với ngành ôtô, Chu Quần Phi tiếp tục đưa Lens Technology bước vào những lĩnh vực công nghệ mới nổi như robot hình người và kính AI. Tính đến ngày 15/5, Lens Technology có giá trị thị trường 26,6 tỷ USD, với giá cổ phiếu tăng 5,9% so với một ngày trước đó.
