Năm 2014, khi một căn hộ hơn 40 m2 tại Bình Dương cách trung tâm TP HCM khoảng 15 km được chào bán với giá khoảng 450 triệu đồng, anh Nguyễn Văn Hùng quyết định xuống tiền. So với nhà trong nội đô khi đó, mức giá này chỉ bằng một phần nhỏ nhưng đủ để gia đình trẻ sở hữu nơi ở riêng.
“Khi xem nhà mẫu, tôi rất thích vì môi trường thoáng, giá phù hợp, quốc lộ 13 cũng được quy hoạch mở rộng”, anh Hùng nhớ lại.
Dù làm việc ở trung tâm TP HCM, anh tin việc đi lại mỗi ngày là chấp nhận được khi hạ tầng hoàn thiện. Anh cũng từng nghĩ sẽ tìm công việc gần nhà hơn trong tương lai.
Nhưng sau hơn một thập kỷ, ngoài việc có căn hộ riêng, phần lớn sinh hoạt của gia đình vẫn gắn với trung tâm thành phố. Mỗi sáng, anh vào nội đô làm việc, vợ đưa con đi học rồi tiếp tục di chuyển vào thành phố. Chiều tối, cả nhà lại quay về Bình Dương.
“Nhà ở một nơi, việc làm ở một nơi, trường học ở một nơi khác. Ngày nào cũng như con lắc, sáng vào thành phố, tối lại quay về”, anh nói.
Câu chuyện của gia đình anh Hùng phản ánh thực trạng của hàng trăm nghìn người sống tại các đô thị vệ tinh quanh TP HCM. Giá nhà cao khiến nhiều người chọn ra vùng ven để an cư, nhưng việc làm, trường đại học, bệnh viện, dịch vụ chất lượng cao và các hoạt động kinh tế vẫn tập trung ở khu vực lõi.
Hệ quả là mỗi ngày dòng người tiếp tục đổ vào trung tâm rồi lại tỏa ra ngoại vi vào cuối ngày, khiến áp lực giao thông ngày càng lớn.
KTS Ngô Viết Nam Sơn cho biết nếu chỉ hạn chế xây dựng nhà cao tầng ở khu vực trung tâm mà không tạo ra các cực phát triển mới, áp lực dân số và giao thông sẽ khó giảm đáng kể.
“Người dân có thể sống ở nơi khác nhưng phải vào trung tâm làm việc, học tập và sử dụng dịch vụ. Khi đó ùn tắc chuyển từ nơi ở sang các tuyến kết nối”, ông nói.
Theo chuyên gia, nhiều thành phố lớn trên thế giới chỉ giảm tải thành công cho khu vực lõi khi hình thành được các trung tâm mới đủ sức cạnh tranh về việc làm, dịch vụ và chất lượng sống. Nói cách khác, giãn dân không đồng nghĩa giảm áp lực đô thị nếu chỉ chuyển chỗ ở mà không chuyển các hoạt động kinh tế đi cùng.
Đồng quan điểm, ThS Đoàn Hồng Đức, Ban Phát triển Hạ tầng, Đại học Giao thông Vận tải TP HCM, cho rằng kinh nghiệm từ Singapore, Seoul hay Tokyo cho thấy không thành phố nào giải quyết quá tải bằng cách đơn thuần ngăn xây dựng ở trung tâm.
Thay vào đó, các đô thị này phát triển đồng thời nhiều trung tâm mới, kết nối bằng hệ thống giao thông công cộng hiệu quả.
“Đô thị nén không phải dồn tất cả dân cư vào một khu vực. Đó là mô hình mật độ cao nhưng được phân bổ hợp lý quanh các tuyến giao thông công cộng và các cực phát triển khác nhau”, ông Đức nói.
Theo ông, TP HCM từng có giai đoạn tập trung quá nhiều việc làm và dân cư vào khu vực lõi trong khi giao thông công cộng phát triển chậm hơn nhu cầu. Vì vậy, dù liên tục mở rộng đường sá, ùn tắc vẫn gia tăng.
“Muốn giảm áp lực cho trung tâm, phải tạo ra những nơi người dân có thể sống, làm việc, học tập và tiếp cận dịch vụ ngay tại chỗ”, ông nói.
Cơ hội tái cấu trúc không gian đô thị
Các chuyên gia nhận định khác với 10-15 năm trước, TP HCM hiện có nhiều điều kiện thuận lợi hơn để hiện thực hóa mục tiêu giảm tải khu vực lõi.
Trước hết là không gian của thành phố phát triển mở rộng đáng kể sau khi sáp nhập Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu. Từ đó TP HCM có thêm quỹ đất để phát triển các khu đô thị mới, công viên, hành lang xanh và không gian sinh thái quy mô lớn.
Bên cạnh đó là mạng lưới hạ tầng chiến lược đang hình thành như metro số 1, các tuyến metro tương lai, Vành đai 3, Vành đai 4, cao tốc TP HCM – Mộc Bài, TP HCM – Chơn Thành cùng nhiều tuyến kết nối liên vùng khác.
Những cơ sở trên là nền tảng để TP HCM chuyển từ mô hình phát triển tập trung sang đa trung tâm. Khi các cực phát triển mới được kết nối hiệu quả bằng giao thông công cộng, áp lực dân số và giao thông lên khu vực lõi sẽ dần được chia sẻ.
Nhiều năm tham gia tư vấn quy hoạch đô thị, ông Nguyễn Đỗ Dũng, Tổng giám đốc Công ty tư vấn Quốc tế enCity, cho rằng TP HCM cần chuyển từ mô hình một trung tâm sang đô thị đa trung tâm. Các khu đô thị mới không chỉ là nơi giãn dân mà phải trở thành các cực phát triển kinh tế thực sự với việc làm, dịch vụ, nhà ở và hạ tầng hoàn chỉnh.
Ông Dũng đề xuất cấu trúc phát triển tương lai của TP HCM dựa trên ba động cơ tăng trưởng. Thứ nhất là vùng đô thị trung tâm trong bán kính khoảng 20 km, giữ vai trò trung tâm tài chính, dịch vụ và công nghệ.
Thứ hai là vùng đô thị phía Bắc, phát triển công nghiệp công nghệ cao, nghiên cứu – phát triển và sản xuất sạch. Thứ ba là vành đai Cần Giờ – Cái Mép – Phú Mỹ – Vũng Tàu, tập trung cảng biển, logistics, kinh tế biển và năng lượng.
TP HCM chỉ trở thành siêu đô thị đa trung tâm đúng nghĩa khi hình thành được các trung tâm việc làm quy mô lớn bên ngoài khu lõi, kết nối bằng metro, hệ thống vành đai, sân bay Long Thành và mạng lưới cảng biển quốc tế.
“Khi đó người dân không nhất thiết phải vào trung tâm để tìm việc làm và dịch vụ, còn doanh nghiệp cũng giảm được chi phí vận hành”, ông Dũng nói.
Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Nguyễn Kiệt, Phó tổng giám đốc thường trực Tập đoàn Bcons, cho rằng bài học từ khu vực trung tâm TP HCM cho thấy không thể tách phát triển nhà ở khỏi hạ tầng giao thông và hạ tầng xã hội.
“Một đô thị mới chỉ thực sự đáng sống khi được quy hoạch đồng bộ, bảo đảm quỹ đất cho giao thông, cây xanh, trường học, bệnh viện và các tiện ích công cộng trước khi gia tăng mật độ dân cư”, ông nói.
Theo ông Kiệt, nếu TP HCM muốn phát triển nhà ở giá hợp lý ở vùng ven để giảm tải trung tâm, hạ tầng kết nối phải đi trước một bước. Đồng thời, các khu đô thị mới cần được xây dựng theo hướng tích hợp đầy đủ chức năng sống, làm việc, học tập và giải trí thay vì chỉ cung cấp nhà ở.
“Mục tiêu cuối cùng không chỉ là giãn dân khỏi khu vực trung tâm mà còn hình thành những đô thị mới đủ sức hấp dẫn”, ông Kiệt nói, cho biết khi người dân có thể sống, làm việc và tiếp cận đầy đủ dịch vụ ngay tại chỗ thì lõi đô thị hiện hữu mới giảm được áp lực.
Sau 12 năm sống ở vùng giáp ranh, anh Hùng vẫn mong quốc lộ 13 sớm hoàn thành mở rộng như kế hoạch. Dù chưa thoát khỏi cảnh “con lắc đô thị”, anh hy vọng việc đi lại mỗi ngày sẽ bớt nhọc nhằn hơn.
Theo BS-CKI Danh Thị Mỹ Hồng, Quản lý y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, ở giai đoạn dưới 6 tuần tuổi và tiền học đường từ 4 - 6 tuổi, trẻ thường có khoảng trống miễn dịch do kháng thể bảo vệ từ mẹ truyền sang và từ các mũi vắc xin đã tiêm đầu đời giảm dần, khiến trẻ có nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như bạch hầu, ho gà, uốn ván. Mùa hè nắng nóng và mưa bất chợt khiến độ ẩm tăng cao là điều kiện thuận lợi cho các vi khuẩn này phát triển.
Trong đó, vi khuẩn bạch hầu và ho gà lây qua đường hô hấp từ giọt bắn mũi họng khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện, hoặc bám vào các vật dụng và lây gián tiếp khi dùng chung. Ở môi trường khép kín, đông đúc như bán trú, trường học, bệnh càng dễ lây lan. Theo thống kê, nguy cơ lây nhiễm ho gà ở môi trường khép kín tới 90 - 100% nếu chưa có miễn dịch bảo vệ.
Bên cạnh đó, điều kiện thời tiết nắng nóng và mưa bất chợt như hiện nay khiến trẻ không thích nghi kịp, trẻ mệt, kén ăn, ngủ không ngon giấc gây suy giảm miễn dịch càng làm mầm bệnh tấn công, gây bệnh. Trẻ cũng thích khám phá mọi thứ xung quanh, chạy nhảy, dễ bị trầy xước, tạo điều kiện cho vi khuẩn uốn ván có nhiều ở ngoài môi trường đất cát xâm nhập, gây bệnh.
Bác sĩ Hồng khuyến cáo, các bệnh kể trên không chỉ dễ lây nhiễm, còn gây nhiều biến chứng nguy hiểm, nguy cơ tử vong cao cho trẻ. Ví dụ, bạch hầu gây ra các giả mạc vùng hầu họng gây khó thở, khó nuốt, bít tắc đường thở gây biến chứng viêm phổi, suy tim, liệt tứ chi, tỷ lệ tử vong đến 20%, nhất là ở trẻ dưới 5 tuổi.
Trẻ mắc ho gà gây ho dữ dội kéo dài, tím tái, thở rít, ngưng thở, viêm phổi, viêm phế quản, sa trực tràng, vỡ phế nang, tràn khí màng phổi, gãy xương sườn do ho mạnh, viêm não, có thể dẫn đến tử vong. Trẻ càng nhỏ, nguy cơ mắc bệnh và gặp biến chứng nặng, tử vong càng cao. Như trong năm 2025, nước ta ghi nhận nhiều trẻ mắc ho gà, trong đó có hai trẻ tử vong là bé gái 4 tuổi, ở Đồng Nai và trẻ hơn 2 tháng tuổi, ở Cao Bằng đều chưa tiêm vắc xin và tiêm không đủ mũi.
Còn bệnh uốn ván gây co giật, co cứng cơ, co thắt thanh quản, gãy xương, nhiễm trùng phổi, suy hô hấp, rối loạn thần kinh... Nếu không điều trị kịp thời, tỷ lệ tử vong của bệnh lên đến 90%. Mới đây, Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai ghi nhận bé sơ sinh 3 ngày tuổi mắc uốn ván rốn biến chứng suy hô hấp nặng do mẹ tự cắt rốn khi sinh và không tiêm vắc xin uốn ván khi mang thai.
Bác sĩ Hồng cho biết, cả 3 bệnh trên đã có vắc xin phòng ngừa như 3 trong 1, 4 trong 1, 5 trong 1 và 6 trong 1. Khi tiêm vắc xin trẻ sẽ được tạo "lá chắn" giúp hệ miễn dịch ghi nhớ tác nhân gây bệnh để phản ứng chống lại và bảo vệ cơ thể. Tuy nhiên, kháng thể bảo vệ sẽ suy giảm theo thời gian nếu không được tiêm nhắc lại. Do đó, để được bảo vệ tối ưu, trẻ cần được tiêm đủ mũi, đúng lịch và tiêm mũi nhắc lại.
Theo chỉ định của nhà sản xuất, các vắc xin có thành phần bạch hầu, ho gà, uốn ván chỉ dành cho trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên. Do đó, khi mang thai ở tuần thai thứ 27 - 36, mẹ nên tiêm vắc xin 3 trong 1 phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván, ngoài phòng bệnh cho mẹ còn truyền kháng thể thụ động qua nhau thai, giúp bảo vệ trẻ khi chưa đến tuổi tiêm ngừa.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), mẹ tiêm vắc xin trong thai kỳ có hiệu quả bảo vệ bệnh ho gà cho trẻ sơ sinh đến 90% và bảo vệ trẻ khỏi bạch hầu, uốn ván . Song, kháng thể truyền từ mẹ giảm dần theo thời gian, vì vậy, ngay khi đủ 6 tuần tuổi đến 2 tháng tuổi, trẻ cần được tiêm vắc xin có thành phần bạch hầu, ho gà, uốn ván như 6 trong 1 để trẻ tự tạo kháng thể bảo vệ.
Hiện Việt Nam có hai loại vắc xin 6 trong 1 hiệu quả như nhau, có thể sử dụng được cho trẻ sinh non. Ngoài phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván, vắc xin còn giúp trẻ phòng bệnh bại liệt, viêm gan B và các bệnh do Hib. Nhờ chứa thành phần ho gà vô bào, vắc xin 6 trong 1 ít gây phản ứng phụ như sốt, sưng, đau. Trong đó, một loại cần pha hồi chỉnh với lọ bột Hib đông khô trước khi tiêm. Loại còn lại đóng sẵn trong bơm tiêm, không cần pha hồi chỉnh.
Khi 4 - 6 tuổi nồng độ kháng thể bảo vệ trước bạch hầu, ho gà, uốn ván từ các mũi tiêm đầu đời đã suy giảm, không đủ giúp trẻ phòng bệnh nếu không được tiêm nhắc lại. Cha mẹ cần cho trẻ tiêm một mũi nhắc lại 4 trong 1 phòng đồng thời bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt để duy trì miễn dịch bảo vệ trước các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Theo nghiên cứu, tỷ lệ đáp ứng miễn dịch sau tiêm nhắc đạt trên 95%, đảm bảo khả năng bảo vệ cao cho trẻ ở tuổi tiền học đường và giúp giảm nguồn lây cho cộng đồng.
Mới đây, Công ty cổ phần Vinhomes (VHM) công bố việc chính thức triển khai chương trình hỗ trợ khách hàng sử dụng vàng để giao dịch bất động sản. Doanh nghiệp cho biết chính sách này góp phần đưa nguồn vàng nhàn rỗi đang tích trữ trong dân trở thành dòng vốn năng động phục vụ tăng trưởng, gia tăng thanh khoản cho thị trường bất động sản.
Đối với doanh nghiệp bất động sản, trong bối cảnh thị trường phục hồi, lượng tồn kho lớn có thể xem là nguồn cung dự trữ cho các đợt mở bán tiếp theo. Khi dự án hoàn thiện pháp lý và đủ điều kiện ghi nhận doanh thu, phần tồn kho này sẽ dần được chuyển hóa thành doanh thu và dòng tiền.
Nếu thử quy đổi theo giá vàng, quy mô nguồn cung dự trữ này của các doanh nghiệp lớn có cho thấy điểm thú vị.
Thống kê tại 7 đơn vị lớn gồm Vinhomes, Novaland, Nam Long, Khang Điền, Phát Đạt, Sunshine, Văn Phú cho thấy tổng giá trị hàng tồn kho cuối quý 1-2026 ở mức 366.537 tỉ đồng, tăng 3,7% so với cuối năm 2025. Với mức giá 173 triệu đồng/lượng, quy mô tổng lượng tài sản này vào khoảng 2.118.710 lượng vàng, tương đương 79,4 tấn vàng (1 lượng vàng bằng 0,0375 kg vàng).
Cụ thể hơn, hàng tồn kho của Vinhomes tăng từ 131.415 tỉ đồng thời điểm cuối năm 2025 lên 138.885 tỉ đồng tại ngày 31-3-2026, tương đương tăng 5,7%. Phần lớn trong số này là bất động sản để bán đang xây dựng, ghi nhận từ tiền sử dụng đất, chi phí giải phóng mặt bằng, chi phí xây dựng và phát triển các dự án lớn như Vinhomes Global Gate Hạ Long, Vinhomes Green Paradies,...
Nếu quy đổi theo giá vàng tại thời điểm cuối quý 1 như trên, hàng tồn kho của Vinhomes được ước lượng khoảng 802.803 lượng vàng. Trong khi đó, với giá vàng khoảng 150 triệu đồng/lượng cuối năm 2025, giá trị hàng tồn kho tương đương khoảng 876.100 lượng vàng. Nếu theo cách tính này, khoản mục này lại giảm khoảng 8,4%.
Công ty cổ phần tập đoàn đầu tư địa ốc No Va (Novaland - NVL) có hàng tồn kho tại thời điểm cuối quý 1-2026 ở mức 154.609 tỉ đồng, tăng nhẹ 0,8% so với cuối năm 2025. Phần lớn giá trị nằm ở hạng mục bất động sản để bán đang xây dựng. Tuy nhiên, Novaland không ghi chi tiết về các hạng mục dự án như Vinhomes.
Ước tính theo giá vàng tại cuối năm 2025 và cuối quý 1-2026, hàng tồn kho của Novaland tại lần lượt là 1.022.160 và 893.694 lượng vàng, giảm 12,6%.
Đơn vị có hàng tồn kho tăng mạnh nhất trong nhóm này là Công ty cổ phần đầu tư và kinh doanh Nhà Khang Điền (KDH). Tại thời điểm cuối quý 1-2026, công ty này có 29.126 tỉ đồng hàng tồn kho, tăng 25,2% so với đầu kỳ. Hàng tồn kho tăng chủ yếu từ tăng chi phí triển khai dự án An Lập - Bình Trưng Đông.
Giá trị hàng tồn kho của Nhà Khang Điền nếu quy ra vàng ước tính khoảng 168.358 lượng vàng tại ngày 31-3-2026 và 155.067 lượng vàng tại thời điểm cuối năm 2025. Quy mô tăng lên khoảng 8,6%.
Một đơn vị khác cũng gia tăng hàng tồn kho trong quý 1 là Công ty cổ phần phát triển bất động sản Văn Phú (VPI). Hạng mục này ghi nhận 5.954 tỉ đồng tại cuối quý 1-2026, tăng 13,5% so với cuối năm 2025, chủ yếu do ghi nhận tăng tại dự án Vlasta Thuỷ Nguyên.
Tương tự các đơn vị khác, lượng tài sản này của Văn Phú tương đương cỡ 34.616 lượng vàng tại ngày 31-3-2026 và 34.967 lượng vàng tại 31-12-2025, giảm 1,6%.
Ở chiều ngược lại, Công ty cổ phần phát triển bất động sản Phát Đạt (PDR) có 15.062 tỉ đồng hàng tồn kho tại ngày 31-3, giảm 9,9%. Nguyên nhân do doanh nghiệp giảm ghi nhận tại dự án Thuận An 1 và Thuận An 2.
Nếu quy đổi ra vàng, giá trị hàng tồn kho của Phát Đạt tương đương lần lượt 87.064 lượng vàng tại cuối quý 1 và 111.433 lượng vàng thời điểm cuối năm ngoái.
Ngày 24-4, ông Nguyễn Tuấn Anh, Bí thư Đảng ủy phường Phong Quảng (TP Huế), cho biết đã cách hết các chức vụ trong Đảng, cách chức Phó chủ tịch UBND phường đối với ông Nguyễn Đình Thông, Phó chủ tịch phường Phong Quảng, để phục vụ điều tra về hành vi bán rừng phòng hộ ven biển trái quy định.
Trước đó, tháng 7-2025, Chi cục Kiểm lâm TP Huế phát hiện 2,5ha cây keo lưỡi liềm thuộc rừng phòng hộ ven biển ở phường Phong Quảng (trước sáp nhập là xã Quảng Công) bị chặt phá.
Hơn 1.400 cây keo đã bị ông Nguyễn Văn Quốc (trú Phong Quảng) đốn hạ. Ông Quốc cho biết đã mua lại rừng keo này từ UBND xã Quảng Công cũ.
Thời điểm xảy ra vụ việc là khi chính quyền hai cấp vừa đi vào hoạt động khiến dư luận bức xúc.
Chi cục Kiểm lâm TP Huế đã phối hợp Công an TP Huế điều tra vụ việc, làm rõ trách nhiệm của các cá nhân liên quan.
Trong đó, ông Nguyễn Đình Thông (Chủ tịch UBND xã Quảng Công cũ, sau sáp nhập ông Thông là Phó chủ tịch UBND phường Phong Quảng) được xác định có liên quan đến việc bán rừng phòng hộ ven biển.
Cụ thể, ông Thông đã nhận 30 triệu đồng của ông Quốc thông qua chuyển khoản. Ngoài ông Thông, ông Lê Nguyên Oai (Phó chủ tịch UBND xã Quảng Công cũ) cũng đã nhận của ông Quốc 35 triệu đồng tại phòng làm việc của ông Oai.
