Năm 2014, khi một căn hộ hơn 40 m2 tại Bình Dương cách trung tâm TP HCM khoảng 15 km được chào bán với giá khoảng 450 triệu đồng, anh Nguyễn Văn Hùng quyết định xuống tiền. So với nhà trong nội đô khi đó, mức giá này chỉ bằng một phần nhỏ nhưng đủ để gia đình trẻ sở hữu nơi ở riêng.
“Khi xem nhà mẫu, tôi rất thích vì môi trường thoáng, giá phù hợp, quốc lộ 13 cũng được quy hoạch mở rộng”, anh Hùng nhớ lại.
Dù làm việc ở trung tâm TP HCM, anh tin việc đi lại mỗi ngày là chấp nhận được khi hạ tầng hoàn thiện. Anh cũng từng nghĩ sẽ tìm công việc gần nhà hơn trong tương lai.
Nhưng sau hơn một thập kỷ, ngoài việc có căn hộ riêng, phần lớn sinh hoạt của gia đình vẫn gắn với trung tâm thành phố. Mỗi sáng, anh vào nội đô làm việc, vợ đưa con đi học rồi tiếp tục di chuyển vào thành phố. Chiều tối, cả nhà lại quay về Bình Dương.
“Nhà ở một nơi, việc làm ở một nơi, trường học ở một nơi khác. Ngày nào cũng như con lắc, sáng vào thành phố, tối lại quay về”, anh nói.
Câu chuyện của gia đình anh Hùng phản ánh thực trạng của hàng trăm nghìn người sống tại các đô thị vệ tinh quanh TP HCM. Giá nhà cao khiến nhiều người chọn ra vùng ven để an cư, nhưng việc làm, trường đại học, bệnh viện, dịch vụ chất lượng cao và các hoạt động kinh tế vẫn tập trung ở khu vực lõi.
Hệ quả là mỗi ngày dòng người tiếp tục đổ vào trung tâm rồi lại tỏa ra ngoại vi vào cuối ngày, khiến áp lực giao thông ngày càng lớn.
KTS Ngô Viết Nam Sơn cho biết nếu chỉ hạn chế xây dựng nhà cao tầng ở khu vực trung tâm mà không tạo ra các cực phát triển mới, áp lực dân số và giao thông sẽ khó giảm đáng kể.
“Người dân có thể sống ở nơi khác nhưng phải vào trung tâm làm việc, học tập và sử dụng dịch vụ. Khi đó ùn tắc chuyển từ nơi ở sang các tuyến kết nối”, ông nói.
Theo chuyên gia, nhiều thành phố lớn trên thế giới chỉ giảm tải thành công cho khu vực lõi khi hình thành được các trung tâm mới đủ sức cạnh tranh về việc làm, dịch vụ và chất lượng sống. Nói cách khác, giãn dân không đồng nghĩa giảm áp lực đô thị nếu chỉ chuyển chỗ ở mà không chuyển các hoạt động kinh tế đi cùng.
Đồng quan điểm, ThS Đoàn Hồng Đức, Ban Phát triển Hạ tầng, Đại học Giao thông Vận tải TP HCM, cho rằng kinh nghiệm từ Singapore, Seoul hay Tokyo cho thấy không thành phố nào giải quyết quá tải bằng cách đơn thuần ngăn xây dựng ở trung tâm.
Thay vào đó, các đô thị này phát triển đồng thời nhiều trung tâm mới, kết nối bằng hệ thống giao thông công cộng hiệu quả.
“Đô thị nén không phải dồn tất cả dân cư vào một khu vực. Đó là mô hình mật độ cao nhưng được phân bổ hợp lý quanh các tuyến giao thông công cộng và các cực phát triển khác nhau”, ông Đức nói.
Theo ông, TP HCM từng có giai đoạn tập trung quá nhiều việc làm và dân cư vào khu vực lõi trong khi giao thông công cộng phát triển chậm hơn nhu cầu. Vì vậy, dù liên tục mở rộng đường sá, ùn tắc vẫn gia tăng.
“Muốn giảm áp lực cho trung tâm, phải tạo ra những nơi người dân có thể sống, làm việc, học tập và tiếp cận dịch vụ ngay tại chỗ”, ông nói.
Cơ hội tái cấu trúc không gian đô thị
Các chuyên gia nhận định khác với 10-15 năm trước, TP HCM hiện có nhiều điều kiện thuận lợi hơn để hiện thực hóa mục tiêu giảm tải khu vực lõi.
Trước hết là không gian của thành phố phát triển mở rộng đáng kể sau khi sáp nhập Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu. Từ đó TP HCM có thêm quỹ đất để phát triển các khu đô thị mới, công viên, hành lang xanh và không gian sinh thái quy mô lớn.
Bên cạnh đó là mạng lưới hạ tầng chiến lược đang hình thành như metro số 1, các tuyến metro tương lai, Vành đai 3, Vành đai 4, cao tốc TP HCM – Mộc Bài, TP HCM – Chơn Thành cùng nhiều tuyến kết nối liên vùng khác.
Những cơ sở trên là nền tảng để TP HCM chuyển từ mô hình phát triển tập trung sang đa trung tâm. Khi các cực phát triển mới được kết nối hiệu quả bằng giao thông công cộng, áp lực dân số và giao thông lên khu vực lõi sẽ dần được chia sẻ.
Nhiều năm tham gia tư vấn quy hoạch đô thị, ông Nguyễn Đỗ Dũng, Tổng giám đốc Công ty tư vấn Quốc tế enCity, cho rằng TP HCM cần chuyển từ mô hình một trung tâm sang đô thị đa trung tâm. Các khu đô thị mới không chỉ là nơi giãn dân mà phải trở thành các cực phát triển kinh tế thực sự với việc làm, dịch vụ, nhà ở và hạ tầng hoàn chỉnh.
Ông Dũng đề xuất cấu trúc phát triển tương lai của TP HCM dựa trên ba động cơ tăng trưởng. Thứ nhất là vùng đô thị trung tâm trong bán kính khoảng 20 km, giữ vai trò trung tâm tài chính, dịch vụ và công nghệ.
Thứ hai là vùng đô thị phía Bắc, phát triển công nghiệp công nghệ cao, nghiên cứu – phát triển và sản xuất sạch. Thứ ba là vành đai Cần Giờ – Cái Mép – Phú Mỹ – Vũng Tàu, tập trung cảng biển, logistics, kinh tế biển và năng lượng.
TP HCM chỉ trở thành siêu đô thị đa trung tâm đúng nghĩa khi hình thành được các trung tâm việc làm quy mô lớn bên ngoài khu lõi, kết nối bằng metro, hệ thống vành đai, sân bay Long Thành và mạng lưới cảng biển quốc tế.
“Khi đó người dân không nhất thiết phải vào trung tâm để tìm việc làm và dịch vụ, còn doanh nghiệp cũng giảm được chi phí vận hành”, ông Dũng nói.
Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Nguyễn Kiệt, Phó tổng giám đốc thường trực Tập đoàn Bcons, cho rằng bài học từ khu vực trung tâm TP HCM cho thấy không thể tách phát triển nhà ở khỏi hạ tầng giao thông và hạ tầng xã hội.
“Một đô thị mới chỉ thực sự đáng sống khi được quy hoạch đồng bộ, bảo đảm quỹ đất cho giao thông, cây xanh, trường học, bệnh viện và các tiện ích công cộng trước khi gia tăng mật độ dân cư”, ông nói.
Theo ông Kiệt, nếu TP HCM muốn phát triển nhà ở giá hợp lý ở vùng ven để giảm tải trung tâm, hạ tầng kết nối phải đi trước một bước. Đồng thời, các khu đô thị mới cần được xây dựng theo hướng tích hợp đầy đủ chức năng sống, làm việc, học tập và giải trí thay vì chỉ cung cấp nhà ở.
“Mục tiêu cuối cùng không chỉ là giãn dân khỏi khu vực trung tâm mà còn hình thành những đô thị mới đủ sức hấp dẫn”, ông Kiệt nói, cho biết khi người dân có thể sống, làm việc và tiếp cận đầy đủ dịch vụ ngay tại chỗ thì lõi đô thị hiện hữu mới giảm được áp lực.
Sau 12 năm sống ở vùng giáp ranh, anh Hùng vẫn mong quốc lộ 13 sớm hoàn thành mở rộng như kế hoạch. Dù chưa thoát khỏi cảnh “con lắc đô thị”, anh hy vọng việc đi lại mỗi ngày sẽ bớt nhọc nhằn hơn.
Năm 2025, đợt thi đua cao điểm mang tên "Quyết tâm tăng tốc, năng suất gấp đôi" đã trở thành đòn bẩy giúp TP.HCM gặt hái nhiều thành tựu vượt bậc khi bối cảnh kinh tế toàn cầu có nhiều biến động.
Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của thành phố đạt 8,03%, với GRDP bình quân đầu người ước đạt 8.755 USD. Đáng chú ý, tổng thu ngân sách nhà nước đạt 800.043 tỉ đồng, vượt 19,1% so với dự toán Trung ương giao. Môi trường kinh doanh tiếp tục khởi sắc khi có 59.750 doanh nghiệp thành lập mới trong năm qua. Ngành du lịch cũng đánh dấu sự bùng nổ với tổng doanh thu 260.000 tỉ đồng, đón 8,5 triệu lượt khách quốc tế.
Công tác phát triển hạ tầng và giải ngân đầu tư công cũng được thực hiện quyết liệt. Tính đến giữa tháng 1.2026, thành phố đã giải ngân 104.590 tỉ đồng, đạt tỷ lệ 86,9% kế hoạch vốn Thủ tướng giao. Toàn thành phố đã triển khai hơn 100 công trình, dự án trọng điểm, trong đó có các dự án lớn như: xây dựng đoạn tuyến Vành đai 2, cao tốc TP.HCM - Mộc Bài, hay thông xe kỹ thuật dự án Vành đai 3 (đoạn qua TP.Thủ Đức cũ).
Song song với phát triển kinh tế, an sinh xã hội luôn được bảo đảm. Thành phố đã hoàn thành 12.799 căn nhà ở xã hội cho công nhân, người thu nhập thấp (đạt 98,2% kế hoạch).
Tại hội nghị, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TP.HCM nhấn mạnh, yêu cầu nhiệm vụ chính trị của năm 2026 là phải phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế (GRDP) ở mức 2 con số.
Để thực hiện được mục tiêu này, phong trào thi đua năm 2026 của TP.HCM sẽ được tổ chức thực chất, không dàn trải, bám sát 5 nhiệm vụ trọng tâm: tạo đột phá về thể chế và kỷ cương công vụ; thi đua bám sát trục tăng trưởng và năng suất; huy động nguồn lực hiệu quả; phát triển kinh tế số, kinh tế xanh; đổi mới công tác khen thưởng.
Hưởng ứng lời phát động từ lãnh đạo UBND TP.HCM, ông Phạm Minh Tuấn, Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM cam kết sẽ biến thi đua thành động lực mạnh mẽ trong toàn dân.
Trong năm 2026, MTTQ TP.HCM sẽ chú trọng vận động nhân dân đồng thuận trong công tác đền bù, giải phóng mặt bằng, đặc biệt là các dự án kết nối vùng. Đáng chú ý, để bắt kịp xu hướng phát triển mới, hệ thống Mặt trận sẽ triển khai mạnh mẽ phong trào "bình dân học vụ số" và "Mặt trận số", giúp mọi tầng lớp nhân dân tiếp cận với chuyển đổi số.
Bên cạnh đó, các chính sách an sinh xã hội tiếp tục được đặt lên hàng đầu với phương châm "không để ai bị bỏ lại phía sau". Các mô hình an sinh cộng đồng tại khu dân cư sẽ được nhân rộng, góp phần xây dựng TP.HCM sau sáp nhập không chỉ lớn mạnh về quy mô kinh tế mà còn trọn vẹn nghĩa tình.
Tại hội nghị, TP.HCM đã tổ chức trao tặng 87 huân chương của Chủ tịch nước cho các tập thể, cá nhân của TP.HCM có thành tích xuất sắc. Cùng dịp này, Thủ tướng quyết định tặng cờ thi đua của Chính phủ cho 7 tập thể; Chủ tịch UBND TP.HCM tặng cờ thi đua xuất sắc cho 18 tập thể.
Tối 27-5, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia phát bản tin cảnh báo mưa dông, lốc, sét, mưa đá ở khu vực Hà Nội.
Theo đó, lúc 19h25 tối nay, qua theo dõi trên ảnh vệ tinh, số liệu định vị dông sét và ra đa thời tiết cho thấy mây đối lưu đang phát triển mạnh, gây mưa rào và dông cho khu vực tỉnh Phú Thọ.
Hiện vùng mây dông này đang có xu hướng mở rộng về phía khu vực thành phố Hà Nội, tiến vào một số xã như Vật Lại, Mỹ Đức, Vân Đình.
Dự báo trong 4 giờ tới, mây đối lưu tiếp tục phát triển thêm, có khả năng gây mưa rào và dông ở khu vực các xã nói trên.
Sau đó mở rộng ra các phường, xã khác của thành phố Hà Nội.
Cơ quan khí tượng cảnh báo trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Sau nhiều ngày nắng nóng 40 độ C, chiều nay tại một số tỉnh Bắc Bộ như Sơn La, Lào Cai, Cao Bằng, phía tây Thanh Hóa đã xuất hiện mưa rào và dông cục bộ.
Riêng tại Lào Cai, mây dông hình thành, phát triển khá mạnh dọc theo sông Hồng và gây mưa to trên diện khá rộng. Hiện ổ mây dông này đang có xu hướng dịch chuyển về phía trung tâm tỉnh Lào Cai (thành phố Yên Bái cũ) và phía bắc Phú Thọ.
Chiều nay, khu vực từ Đà Nẵng trở vào Tây Nguyên và Nam Bộ cũng xuất hiện mưa ở nhiều nơi. Tại khu vực tỉnh Đắk Lắk đã có mưa vừa, mưa to như Ea Kmut 70mm, Ea Kar 58,4mm, Vụ Bổn 36mm...
Tương tự, khu vực tỉnh Lâm Đồng cũng có mưa vừa, mưa to trên 40mm như Đạ Chais 2 64mm, Quảng Thành 42mm, Đạ Quyn - Đức Trọng 40mm.
Cơ quan khí tượng dự báo đêm nay ở Bắc Bộ có mưa rào và dông vài nơi. Thủ đô Hà Nội có mây, đêm có mưa rào và dông vài nơi.
Sang ngày mai (28-5) do có tác động của khối không khí mát yếu từ lục địa Trung Quốc di chuyển xuống, làm cho vùng thấp nóng phía tây suy yếu bớt, nắng nóng ở miền Bắc sẽ thu hẹp lại chỉ còn xảy ra ở khu vực trung du và đồng bằng Bắc Bộ với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-37 độ C, có nơi trên 37 độ C. Còn miền Trung vẫn nắng nóng 37-39 độ C, có nơi trên 39 độ C.
Chiều tối mai, Bắc Bộ khả năng có mưa rào và dông trên diện rộng hơn. Từ ngày 29-5, nắng nóng ở miền Bắc chấm dứt, ở Trung Bộ nắng nóng dịu dần.
Chị Ngô Thị Ngọc Huyền, 22 tuổi, ở phường Nghi Sơn, phản ánh con trai Lê Thanh Gia Bảo, gần 3 tuổi của chị sinh non, chậm phát triển hơn so với bạn nên được gửi đến cơ sở giáo dục can thiệp của bà Hàn Thị Hằng, ở phường Hải Bình từ ngày 22/6 để hỗ trợ phục hồi chức năng. Học phí 10 triệu đồng một tháng.
Trong thời gian đi học, con nhiều lần trở về với các vết bầm tím. Đến chiều 10/7, khi đón con, chị phát hiện vùng mạng sườn phải của bé có một vết bầm lớn, kèm biểu hiện lờ đờ, tím tái và khó thở nên đưa đi cấp cứu.
Sau khi chuyển từ cơ sở y tế gần nhà lên Bệnh viện Nhi Thanh Hóa, bé được chẩn đoán dập tụy, dập tá tràng, gãy xương sườn, chảy máu nội tạng, suy hô hấp, suy tuần hoàn cùng nhiều tổn thương khác. Do diễn biến nguy kịch, bệnh nhi tiếp tục được chuyển ra Bệnh viện Nhi Trung ương điều trị. Đến nay, con trai vẫn trong tình trạng nguy kịch, hôn mê sâu, chị Huyền cho biết.
Nghi ngờ bé bị bạo hành trong thời gian học tại lớp can thiệp, gia đình chất vấn và được giáo viên phụ trách giải thích các thương tích có thể do một học sinh khoảng 13 tuổi học cùng lớp gây ra.
Lớp học của bé Gia Bảo có khoảng 15 học sinh, từ 3 đến 13 tuổi. Con trai chị Huyền nhỏ nhất. Lớp học ngoài bà Hằng còn một phụ nữ khác được chủ cơ sở thuê trông giữ trẻ hằng ngày. "Do camera trong lớp gặp trục trặc, chưa xem được hình ảnh nên gia đình chưa có bằng chứng xác định điều gì xảy ra", chị Huyền nói.
Gia đình đã gửi đơn tố giác đến cơ quan chức năng đề nghị làm rõ nguyên nhân sự việc. Theo chị Huyền, phía cơ sở đã đến thăm hỏi, đề nghị hỗ trợ chi phí điều trị nhưng gia đình chưa đồng ý.
Theo Phó chủ tịch UBND phường Hải Bình Nguyễn Minh Tân, nhận được phản ánh, phường đã thành lập đoàn liên ngành kiểm tra, xác định bà Hàn Thị Hằng, 33 tuổi, trực tiếp tổ chức hoạt động trông giữ, can thiệp và hướng dẫn trẻ từ năm 2024. Cơ sở tiếp nhận trẻ khuyết tật, trẻ tự kỷ, tăng động và trẻ gặp khó khăn về giao tiếp, ngôn ngữ. Thời điểm đông nhất có khoảng 20 trẻ.
Tại buổi làm việc, bà Hằng không xuất trình được quyết định thành lập, giấy phép hoạt động, giấy chứng nhận đăng ký hoặc các hồ sơ pháp lý liên quan đến việc tổ chức cơ sở can thiệp. Bà khai báo "có bằng chuyên môn sư phạm mầm non, có tham gia một số khóa học và được cấp chứng chỉ liên quan đến giáo dục đặc biệt".
Căn phòng nơi tổ chức lớp trông trẻ không thuộc sở hữu của bà Hằng mà do một công ty thuê và cấp làm nơi ở cho chồng bà này. Theo UBND phường Hải Bình, thời điểm kiểm tra, phòng khách và một số phòng chức năng khác được trang trí, lắp đặt đồ dùng, thiết bị phục vụ cho hoạt động trông giữ trẻ.
UBND phường Hải Bình cho rằng việc tổ chức trông giữ, can thiệp cho nhiều trẻ khi chưa xuất trình được đầy đủ hồ sơ pháp lý, quy trình chuyên môn và các điều kiện bảo đảm an toàn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng và quyền lợi của trẻ.
UBND phường Hải Bình đã giao công an phường thu thập lời khai, hồ sơ y tế và các tài liệu, chứng cứ liên quan để làm rõ diễn biến, nguyên nhân và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan. Theo lãnh đạo UBND phường, đến nay cơ quan chức năng chưa có kết luận nguyên nhân các thương tích của cháu bé cũng như chưa xác định hành vi vi phạm của cá nhân cụ thể nào.
Trong thời gian chờ kết quả điều tra, UBND phường Hải Bình đã yêu cầu bà Hàn Thị Hằng tạm dừng việc tiếp nhận, trông giữ và can thiệp trẻ; đồng thời cung cấp danh sách học sinh, hồ sơ chuyên môn, chứng chỉ cùng các tài liệu liên quan để phục vụ công tác xác minh.
Địa phương cũng đề nghị Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa cử bộ phận chuyên môn kiểm tra điều kiện hoạt động của cơ sở, hướng dẫn xử lý các vi phạm nếu có và xem xét đình chỉ hoặc chấm dứt hoạt động nếu không đáp ứng điều kiện theo quy định.
Hiện bà Hằng đã bị công an triệu tập để làm rõ các nghi vấn liên quan sự việc.
