Rạng sáng 7.4, tại một quán bánh bèo vỉa hè trên đường Hoàng Văn Thụ (ở phường Quy Nhơn Nam, Gia Lai), bà Trần Thị Lan (60 tuổi), bị một thanh niên chửi bới, nhổ nước bọt, ném ghế, dùng dao hăm dọa và tát liên tục vào mặt.
Con trai bà đến can ngăn cũng bị nhóm 3 người đấm đá, rượt đuổi. Clip từ camera lan truyền trên mạng xã hội. Cộng đồng mạng phẫn nộ. Công an tỉnh Gia Lai tạm giữ khẩn cấp Nguyễn Văn Ý (35 tuổi) về hành vi gây rối trật tự công cộng.
Câu chuyện trên quen thuộc đến mức cư dân mạng có thể đoán trước được cái kết. Clip lan truyền, dư luận sôi sục, cơ quan chức năng vào cuộc, đối tượng bị tạm giữ.
Rồi vài ngày sau, một clip khác xuất hiện, một nạn nhân khác, một cơn phẫn nộ khác. Tôi gọi đó là vòng lặp, bởi nó lặp đi lặp lại mà không có gì thay đổi ở phần gốc rễ.
Chỉ tính riêng từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 4.2026, báo chí đã phản ánh một chuỗi vụ hành hung nơi công cộng với mật độ đáng lo ngại.
Đêm 31.3, tại Đắk Lắk, nhóm thanh niên mang hung khí truy sát người đi đường trên tỉnh lộ 2.
Ngày 5.4, tại Nghệ An, một phụ nữ bị 2 đối tượng bịt mặt dùng hung khí hành hung giữa ban ngày.
Ngày 7.4, tại Huế, một người đàn ông đánh học sinh trong tiệm tạp hóa.
Cùng ngày, tại Lâm Đồng, một sản phụ bị hành hung ngay trước giờ sinh tại bệnh viện. Và cũng trong ngày 7.4, bà Lan bị đánh ở Quy Nhơn Nam.
Năm vụ trong chưa đầy một tuần, trải dài từ Tây nguyên đến Bắc Trung bộ, với nạn nhân đủ mọi lứa tuổi và hoàn cảnh.
Tại Thanh Hóa, theo thống kê của cơ quan chức năng, chỉ trong 3 tháng từ 15.12.2025 đến 15.3.2026, địa bàn tỉnh này đã xảy ra 34 vụ gây rối trật tự công cộng, cố ý gây thương tích và giết người với khoảng 200 đối tượng liên quan.
Vụ Đặng Chí Thành đánh phụ nữ tại sảnh chung cư Sky Central ở Hà Nội (tháng 8.2025) vừa kết thúc phúc thẩm đầu tháng 4.2026 với mức án 6 tháng tù. Vụ hành hung hàng xóm tại chung cư CT5-ĐN2 tại Hà Nội vào tháng 1.2026 cũng xử lý theo tội gây rối trật tự công cộng.
Những con số ấy cho thấy bạo lực đời thường không phải hiện tượng cá biệt mà đang trở thành một dạng “rối loạn xã hội” có tính hệ thống. Nhưng cách xã hội phản ứng lại mang tính sự vụ. Dư luận chỉ bùng lên khi có clip đủ sốc, đủ rõ nét, đủ biểu tượng.
Clip của bà Lan gây chấn động vì hội tụ tất cả các yếu tố kích hoạt cảm xúc tập thể. Nạn nhân là người già, hành vi côn đồ diễn ra trắng trợn trước camera, lời bà Lan nhẫn nhịn “tôi già rồi, anh cứ chửi thoải mái” trở thành biểu tượng cho sự bất lực. Nhưng không phải vụ nào cũng có camera. Không phải nạn nhân nào cũng đủ “điển hình” để viral (lan truyền).
Tôi không phủ nhận vai trò tích cực của mạng xã hội trong việc đẩy nhanh xử lý. Nếu không có clip, rất có thể vụ bà Lan sẽ kết thúc bằng việc gia đình Nguyễn Văn Ý đến thăm hỏi, hỗ trợ tiền, và bà Lan chấp nhận bỏ qua, đúng như bà đã bày tỏ khi nói rằng vợ người đó đang mang thai nên không muốn làm lớn chuyện.
Áp lực dư luận đã buộc Công an tỉnh Gia Lai phải tạm giữ khẩn cấp Nguyễn Văn Ý thay vì để vụ việc lắng xuống ở cấp phường. Nhưng chính sự phụ thuộc vào áp lực dư luận ấy lại là triệu chứng của một vấn đề sâu hơn.
Khi việc xử lý bạo lực phụ thuộc vào sức nóng truyền thông thay vì quy trình tố tụng, pháp luật không còn vận hành theo nguyên tắc bình đẳng nữa. Một vụ hành hung được xử lý nhanh vì clip có hàng triệu lượt xem. Một vụ khác với mức độ côn đồ tương đương nhưng không có camera thì liệu có trôi vào im lặng?
Chi tiết đáng suy nghĩ nhất trong vụ này là phản xạ đầu tiên của bà Lan. Khi bị hành hung lúc rạng sáng, bà không gọi công an. Bà gọi con trai đến đưa đi bệnh viện.
Phản xạ ấy không phải của riêng bà Lan. Nó phản ánh một thực tế phổ biến rằng với rất nhiều nạn nhân bạo lực đời thường ở Việt Nam, pháp luật không phải nơi họ nghĩ đến đầu tiên khi bị xâm hại.
Có thể vì họ chưa tin vào tốc độ phản ứng của cơ quan chức năng? Có thể vì họ biết rằng với thương tích nhẹ, vụ việc sẽ chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính? Có thể vì văn hóa nhẫn nhịn và dĩ hòa vi quý khiến người bị hại tự cắn răng chịu đựng?
Dù lý do nào thì kết quả cũng giống nhau. Nạn nhân không tìm đến pháp luật và pháp luật cũng không chủ động tìm đến nạn nhân.
Vòng lặp ấy vận hành bằng 3 bước. Thứ nhất là bạo lực xảy ra và nạn nhân chọn im lặng. Thứ hai là clip lan truyền phá vỡ sự im lặng, dư luận phẫn nộ, cơ quan chức năng xử lý theo sức ép. Thứ ba là mọi thứ lắng xuống, không có thay đổi nào về cơ chế phòng ngừa, không có đánh giá nào về lỗ hổng xử lý cho đến khi clip tiếp theo xuất hiện.
Điều 318 bộ luật Hình sự 2015 quy định tội gây rối trật tự công cộng với khung hình phạt cơ bản từ phạt tiền 5 triệu đồng đến 50 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.
Khung tăng nặng theo khoản 2 lên đến 7 năm tù khi có tổ chức, dùng hung khí, hoặc gây cản trở giao thông nghiêm trọng.
Nhưng phần lớn các vụ bạo lực gặp trong đời thường rơi vào khung 1 với mức án phổ biến quanh 6 tháng tù. Mức chế tài ấy có đủ sức răn đe hay không? Tần suất các vụ việc gây rối trong thời gian gần đây đang tự trả lời.
Để phá vỡ vòng lặp ấy cần thay đổi ở cả 3 bước cùng lúc. Nạn nhân cần được khuyến khích và hỗ trợ để trình báo thay vì im lặng. Cơ quan chức năng cơ sở cần chủ động xử lý theo quy trình thay vì chờ áp lực dư luận. Và chế tài cần đủ nghiêm khắc để người có ý định bạo lực phải cân nhắc trước khi hành động thay vì chỉ hối hận sau khi clip lên mạng.
Camera quán bánh bèo của bà Lan đã ghi lại toàn bộ hành vi côn đồ của Nguyễn Văn Ý. Nhưng camera chỉ là “nhân chứng” thụ động. Nó ghi lại được vòng lặp nhưng không phá vỡ được vòng lặp. Việc phá vỡ ấy là phần việc của pháp luật, của thiết chế và của cả xã hội.
Nếu chúng ta tiếp tục chỉ phẫn nộ theo từng clip rồi quên thì vòng lặp sẽ tiếp tục quay. Và nạn nhân tiếp theo có thể là bất kỳ ai.
Trong khuôn khổ họp báo ra mắt chương trình "Vì một Việt Nam khỏe mạnh", Bộ Y tế, Sở Y tế TP.HCM và báo Tuổi Trẻ tổ chức hội thảo "Kinh tế bạc thúc đẩy hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe".
Hội thảo với nhiều bài tham luận và một phiên thảo luận. Nội dung tập trung vào các vấn đề trọng tâm như y tế dự phòng, già hóa dân số và các giải pháp phát triển hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện.
Mở đầu hội thảo, PGS.TS Trần Đắc Phu - nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) - cho hay Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị đã nêu rất rõ: sức khỏe là vốn quý nhất của mỗi con người và của toàn xã hội.
Chúng ta vẫn thường nói rằng khi thiếu tiền thì cần tiền, nhưng khi không có sức khỏe thì mọi thứ khác đều trở nên vô nghĩa. Điều đó cho thấy sức khỏe chính là nền tảng của sự phát triển.
Theo định nghĩa của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), sức khỏe không chỉ là trạng thái không có bệnh tật, mà còn bao gồm sức khỏe thể chất, tinh thần và xã hội. Vì vậy, các chính sách y tế hiện nay cần hướng tới việc bảo vệ và nâng cao sức khỏe một cách toàn diện, bao gồm cả việc nâng cao tầm vóc, tuổi thọ và chất lượng cuộc sống.
Việt Nam chúng ta có một điểm rất đáng ghi nhận: tuổi thọ trung bình cao hơn so với nhiều quốc gia có cùng mức thu nhập.
Tuy nhiên, thực tế vẫn tồn tại một vấn đề đáng suy nghĩ: "sống lâu nhưng chưa sống khỏe". Nhiều người trong chúng ta vẫn đang phải điều trị các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, tiểu đường…
Chính vì vậy, Nghị quyết 72 đã nhấn mạnh một chuyển đổi rất quan trọng: từ tư duy "khám chữa bệnh" sang "chủ động phòng bệnh".
Điều này không có nghĩa là xem nhẹ công tác khám chữa bệnh, mà là thay đổi thứ tự ưu tiên và cách tiếp cận. Trước đây, chúng ta thường chờ có bệnh mới đi khám; còn hiện nay, cần chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa.
Đặc biệt, Nghị quyết 72 cũng khẳng định vai trò then chốt của y tế cơ sở, trong đó có các trạm y tế xã. Chúng ta cần thay đổi nhận thức rằng tuyến cơ sở không phải là tuyến "kém quan trọng", mà chính là nền tảng của hệ thống y tế.
Ông Phu nhấn mạnh y tế cơ sở, đặc biệt là các trạm y tế xã, giữ vai trò nền tảng, là nơi trực tiếp quản lý sức khỏe người dân, phát hiện sớm bệnh tật, tư vấn và triển khai các hoạt động dự phòng.
Y tế dự phòng bao gồm các biện pháp nhằm ngăn ngừa bệnh, giảm nguy cơ và bảo vệ sức khỏe cộng đồng, chủ yếu hướng tới những người còn khỏe mạnh, trong khi khám chữa bệnh tập trung điều trị khi đã mắc bệnh; hai lĩnh vực này có sự gắn kết chặt chẽ, bổ trợ lẫn nhau.
Trong bối cảnh hiện nay, việc tăng cường y tế dự phòng và củng cố hệ thống y tế cơ sở không chỉ giúp nâng cao sức khỏe người dân mà còn góp phần giảm tải cho các bệnh viện, nâng cao hiệu quả kinh tế và tính bền vững của hệ thống y tế.
Vì vậy, để hướng tới mục tiêu một Việt Nam khỏe mạnh, chúng ta cần thay đổi tư duy từ thụ động sang chủ động, chú trọng phòng bệnh hơn chữa bệnh, phát huy vai trò của y tế cơ sở và tập trung vào các nhóm nguy cơ cao. Đây không chỉ là trách nhiệm của ngành y tế mà là nhiệm vụ chung của toàn xã hội.
Khoảng 6h20, anh Hùng lái xe chở khách trên cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên theo hướng về Hà Nội. Khi tới gần trạm dừng nghỉ Hải Đăng, phường Trung Thành, tỉnh Thái Nguyên, xe bất ngờ cán phải đất đá rơi vãi trên mặt đường khiến lốp bị bục, lazang vỡ, xe chao đảo.
Anh Hùng cho biết do xe chạy tốc độ cao nên không kịp xử lý tình huống. "Tôi phải thay cả lốp và bánh mới, thiệt hại khoảng 5 triệu đồng", anh nói, cho biết tại hiện trường, khoảng 20 m mặt đường ở làn sát dải phân cách và làn khẩn cấp phủ đầy đất đá, có viên nặng gần 10 kg. Mặt đường trơn do mưa khiến việc xử lý càng nguy hiểm.
Trong lúc chờ thay lốp, anh Hùng chứng kiến thêm khoảng 7 xe khác gặp sự cố tương tự, phải dừng khẩn cấp thay lốp dự phòng. Một xe tải sau khi cán phải đất đá đã mất lái, lao vào dải phân cách, hư hỏng phần đầu xe.
Anh Nguyễn Minh Đức, trú tại Thái Nguyên, cho biết suýt va chạm khi xe phía trước bất ngờ chuyển làn để tránh đất đá. "May tôi đánh lái kịp nên không xảy ra tai nạn", anh nói.
Theo nhân chứng, khoảng 5h30 cùng ngày, một xe ben bị bật nắp thùng khi lưu thông trên cao tốc khiến đất đá đổ xuống đường. Tài xế ban đầu dừng ở làn khẩn cấp nhưng không thu dọn, sau đó tiếp tục rời đi.
Hơn một giờ sau, đơn vị quản lý cao tốc mới cử người tới đặt chóp cảnh báo. Cảnh sát giao thông sau đó có mặt phân luồng. Đến khoảng 9h, số đất đá rơi vãi mới được dọn sạch.
Theo Nghị định 168, hành vi làm rơi vãi đất đá, vật liệu xây dựng ra đường bị phạt 2-4 triệu đồng. Trường hợp nghiêm trọng gây mất an toàn giao thông có thể bị phạt tới 15 triệu đồng, tước giấy phép lái xe 1-3 tháng, trừ điểm giấy phép lái xe và buộc khắc phục hiện trường.
Cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên dài gần 71 km, có 4 làn xe, vận tốc thiết kế 80-100 km/h, đi qua Hà Nội, Bắc Ninh và Thái Nguyên.
Chiều 21-4, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia thông tin về xu thế thời tiết dịp nghỉ lễ giỗ Tổ Hùng Vương, dịp nghỉ lễ 30-4 và 1-5.
Dự báo của cơ quan khí tượng cho thấy dịp nghỉ lễ giỗ Tổ Hùng Vương (từ ngày 25 đến 27-4, tức từ mùng 9 đến 11 tháng ba âm lịch) và nghỉ lễ 30-4, 1-5 (từ 30-4 đến 3-5), thời tiết miền Bắc và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế khả năng không xảy ra nắng nóng. Trời nhiều mây, có nơi sẽ có mưa rào và dông.
Còn các tỉnh phía Nam ngày trời nắng, có nơi nắng nóng, chiều tối có mưa rào và dông ở một số nơi.
- Khu vực Bắc Bộ phổ biến nhiều mây, có mưa, mưa rào rải rác và có nơi có dông.
- Khu vực từ Thanh Hóa đến Huế phổ biến có mây, có mưa rào và dông vài nơi, riêng ngày 25-4 có mưa rào và dông rải rác.
- Khu vực duyên hải Nam Trung Bộ, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ: Phổ biến ngày nắng, riêng Nam Bộ có nơi nắng nóng. Chiều tối và đêm có mưa rào và dông vài nơi, riêng cao nguyên Trung Bộ chiều tối và tối 25-4 có mưa rào và dông rải rác.
- Khu vực đền Hùng (tỉnh Phú Thọ): Cả ba ngày nghỉ lễ khả năng nhiều mây, xác suất mưa từ 60-65%, nhiệt độ cao nhất không quá 30 độ C, thấp nhất 23 độ C.
- Khu vực Bắc Bộ: Có mây, có mưa rào và dông vài nơi, riêng vùng núi khả năng có mưa rào rải rác và có nơi có dông.
- Khu vực Trung Bộ: Có mây, chiều tối và đêm có mưa rào và dông vài nơi, ngày nắng, có nơi nắng nóng.
- Khu vực Nam Bộ: Chiều tối và đêm có mưa rào và dông vài nơi, ngày nắng nóng.
Cơ quan khí tượng cảnh báo trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
