Phát biểu bên lề Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg (SPIEF) ngày 3/6, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Ryabkov tuyên bố bất kỳ hành động nào chống lại sự toàn vẹn lãnh thổ của Nga từ phía các thế lực thù địch đều có thể dẫn đến việc sử dụng vũ khí hạt nhân trong trường hợp xấu nhất.
“Đối với chúng tôi, những tình huống cực đoan giả định, có thể dẫn đến việc sử dụng loại vũ khí này, đã được nêu chi tiết trong học thuyết quân sự của Nga và các nguyên tắc cơ bản trong chính sách răn đe hạt nhân của nhà nước Nga”, nhà ngoại giao cấp cao nhắc lại.
Theo ông Ryabkov, việc các thế lực thù địch xâm phạm toàn vẹn lãnh thổ của Nga có thể dẫn đến việc Moscow sử dụng vũ khí hạt nhân.
“Nói một cách thẳng thắn, những tài liệu này gửi đi một tín hiệu rằng việc xâm phạm nước Nga hoặc sự toàn vẹn lãnh thổ của Nga bởi các thế lực thù địch, bao gồm những thế lực có thể sở hữu những vũ khí như vậy, có thể khiến chúng tôi sử dụng những vũ khí này trong trường hợp xấu nhất”, ông Ryabkov cảnh báo.
Ông Ryabkov tuyên bố các đối thủ của Nga nên xem xét những cảnh báo này một cách nghiêm túc nhất có thể.
“Đây là một lời cảnh báo và một thông điệp cần được xem xét nghiêm túc nhất có thể, và không ai – gồm cả các đối thủ của chúng tôi – nên thử thách quyết tâm của Nga trong việc sử dụng mọi phương tiện phòng thủ sẵn có”, nhà ngoại giao Nga nhấn mạnh.
Nga năm 2024 đã cập nhật học thuyết hạt nhân để ứng phó với sự xuất hiện của các rủi ro quân sự mới.
Cụ thể, học thuyết sửa đổi mở rộng phạm vi các quốc gia và liên minh quân sự chịu sự răn đe hạt nhân, cũng như danh sách các mối đe dọa quân sự mà sự răn đe đó được thiết kế để chống lại.
Ngoài ra, học thuyết còn nêu rõ rằng Nga sẽ coi bất kỳ cuộc tấn công nào của một quốc gia phi hạt nhân, được một cường quốc hạt nhân hỗ trợ, là một cuộc tấn công chung. Nguyên tắc cơ bản của học thuyết vẫn là việc sử dụng vũ khí hạt nhân là biện pháp cuối cùng để bảo vệ chủ quyền quốc gia.
Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết, các nguyên tắc cơ bản về răn đe hạt nhân của Nga cần phải được điều chỉnh để phù hợp với thực tế hiện tại.
Chủ nhân Điện Kremlin chỉ ra rằng, tình hình quân sự và chính trị hiện nay đang thay đổi mạnh mẽ và Moscow phải tính đến điều này, bao gồm cả sự xuất hiện của các mối đe dọa và rủi ro quân sự mới.
Ông Putin nhấn mạnh, Moscow có thể đáp trả hạt nhân đối với một cuộc tấn công xuyên biên giới quy mô lớn có sự tham gia của máy bay, tên lửa hoặc máy bay không người lái. Một cường quốc hạt nhân đối thủ hỗ trợ quốc gia khác tấn công Nga cũng sẽ bị coi là một bên tham gia cuộc tấn công đó.
Điều này có nghĩa rằng, việc phương Tây cho phép Ukraine tấn công sâu vào lãnh thổ Nga bằng các vũ khí tầm xa mà họ viện trợ cũng sẽ bị coi là thuộc diện áp dụng quy tắc răn đe hạt nhân của Nga.
Trước đây, học thuyết hạt nhân cho phép Nga sử dụng vũ khí hạt nhân trong trường hợp một quốc gia khác sử dụng vũ khí hạt nhân chống lại Moscow hoặc nếu “sự tồn tại của nhà nước Nga bị đe dọa”.
Theo Hãng tin Reuters, tàu vũ trụ Orion dự kiến đáp xuống vùng biển ngoài khơi bang California vào khoảng 20h07 tối 10-4 (giờ Mỹ), tức 7h07 sáng 11-4 (giờ Việt Nam), kết thúc hành trình gần 10 ngày trong vũ trụ.
Trên chặng quay về, con tàu sẽ phải vượt qua thử thách khắc nghiệt: tái nhập khí quyển ở vận tốc xấp xỉ 38.400km/h. Ở tốc độ này, ma sát và áp suất khí quyển sẽ đẩy nhiệt độ bề mặt bên ngoài tàu lên hơn 2.760 độ C.
Phi hành gia Victor Glover cho biết ông đã nghĩ đến khoảnh khắc này từ ngày đầu nhận nhiệm vụ. "Chúng tôi còn nhiều điều chưa kịp cảm nhận hết… và việc 'cưỡi một quả cầu lửa' xuyên qua khí quyển thực sự là một trải nghiệm sâu sắc" - ông chia sẻ.
Theo Reuters, Artemis II được đánh giá là bước đi then chốt trong chương trình Artemis - kế hoạch đưa con người trở lại Mặt trăng và thiết lập sự hiện diện lâu dài tại đây.
Các sứ mệnh tiếp theo, đặc biệt là Artemis III và IV, sẽ hướng tới mục tiêu đưa con người đổ bộ lên bề mặt Mặt trăng lần đầu tiên kể từ sau Apollo 17 vào năm 1972.
Phi hành gia Christina Koch ví chương trình như một "cuộc chạy tiếp sức": "Chúng tôi cầm trên tay những 'cây gậy' tượng trưng để trao lại cho thế hệ kế tiếp. Mọi nỗ lực hôm nay đều vì họ".
Trong suốt hành trình, phi hành đoàn đã bay xa Trái đất khoảng 406.771km, phá vỡ kỷ lục tồn tại suốt 56 năm của sứ mệnh Apollo 13.
Họ cũng thực hiện chuyến bay vòng qua Mặt trăng kéo dài khoảng 6 giờ, cung cấp nhiều nguồn dữ liệu quan sát trực tiếp quý giá cho các nhà khoa học dưới mặt đất.
"Làm tốt lắm, người đầy tớ trung thành và tận tụy. Chuyến bay cuối cùng rồi", Steven Cheung, giám đốc truyền thông của Tổng thống Mỹ Donald Trump, đăng trên X hôm 18/6 kèm bức ảnh chiếc phi cơ được sơn màu trắng - xanh, sau khi trở về từ hội nghị thượng đỉnh G7 tại Pháp.
Trưởng bộ phận lễ tân Nhà Trắng Monica Crowley cũng đăng ảnh máy bay trên đường băng căn cứ liên hợp Andrews gần thủ đô Washington.
"Tôi rất vinh dự được có mặt trên chuyên cơ Không lực Một tối qua, trong chuyến bay cuối cùng của nó. Nó đã phục vụ các đời tổng thống suốt gần 40 năm qua, kể từ thời ông George H.W. Bush. Có thể nó không phải phi cơ hiện đại nhất, nhưng rất ấm cúng. Mỗi chuyến bay cùng Tổng thống Donald Trump đều vô cùng đặc biệt. Tạm biệt và cảm ơn", bà đăng trên X.
"Không lực Một" là định danh chính thức được không quân Mỹ sử dụng để gọi bất kỳ máy bay nào chở Tổng thống Mỹ, nhằm tránh nhầm lẫn với các phi cơ khác. Cụm từ này cũng thường được dùng khi đề cập chuyên cơ chủ lực của tổng thống Mỹ là mẫu VC-25A, phiên bản đặc biệt phát triển từ máy bay chở khách Boeing 747-200B và đưa vào vận hành từ năm 1990.
Những thông điệp này làm dấy lên đồn đoán rằng một trong hai chiếc VC-25A sắp bị loại biên, nhường chỗ cho máy bay Boeing 747-8i được Qatar tặng cho chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Nhà Trắng chưa lên tiếng về thông tin.
Theo NBC News, ông Trump đang cân nhắc thực hiện chuyến bay đầu tiên trên phi cơ Qatar tặng khi tới Núi Rushmore vào tháng tới, trong khuôn khổ lễ kỷ niệm 250 năm thành lập nước Mỹ.
Không quân Mỹ ngày 18/6 xác nhận chiếc Boeing 747-8i do Qatar tặng, hiện được gọi là Máy bay Cầu nối VC-25B, sẽ sớm gia nhập đội bay chuyên chở lãnh đạo cấp cao, hoạt động song song với những chiếc VC-25A và C-32. Lực lượng này hồi tháng 5 cho biết phi cơ đã hoàn tất thử nghiệm bay và sẽ sớm sẵn sàng hoạt động, đồng thời "đang đúng tiến độ để ra mắt với lớp sơn đỏ - trắng - xanh mới".
Trong khi đó, một quan chức giấu tên nói rằng các máy bay VC-25A sẽ tiếp tục phục vụ trong đội bay chuyên dụng và vẫn có thể được Tổng thống Mỹ sử dụng làm chuyên cơ Không lực Một, ngay cả khi Máy bay Cầu nối VC-25B đi vào hoạt động.
Hoàng gia Qatar hồi tháng 5/2025 tặng chính quyền Trump máy bay Boeing 747-8i, được ví như "cung điện bay". Một chiếc Boeing 747-8 thương mại hiện có giá khoảng 400 triệu USD. Nhiều nghị sĩ Mỹ, nhất là các đảng viên Dân chủ, đã bày tỏ lo ngại về món quà của Qatar, cho rằng máy bay tiềm ẩn một số rủi ro an ninh và không cần thiết.
Tổng thống Trump phản bác rằng "chỉ kẻ ngốc" mới từ chối nhận máy bay của Qatar. Thủ tướng Qatar cũng phủ nhận chiếc máy bay là món quà cá nhân cho ông Trump, nói rằng đây là giao dịch giữa hai chính phủ.
Theo chuyên trang quân sự War Zone, hoán cải máy bay thành phương tiện đủ an toàn để chở Tổng thống Mỹ là nhiệm vụ rất phức tạp. Phi cơ phải cung cấp được khả năng liên lạc ổn định và bảo mật, trong đó có cả những gì cần thiết để ra lệnh tiến hành tấn công hạt nhân.
Máy bay cũng cần được gia cố ở cả bên trong và bên ngoài để chống chịu nhiều mối đe dọa, từ xung điện từ do vụ nổ hạt nhân gây ra, tên lửa phòng không cho đến hoạt động thu thập thông tin tình báo. Điều đó đòi hỏi những chỉnh sửa lớn, tới cả cấu trúc bên ngoài của máy bay.
Tập đoàn Boeing hồi năm 2018 nhận hợp đồng trị giá 3,9 tỷ USD để chế tạo hai máy bay VC-25B, dựa trên dòng phi cơ chở khách 747-8i, nhằm thay thế hai máy bay VC-25A. Kế hoạch giao hàng dự kiến diễn ra vào tháng 12/2024, nhưng đã bị hoãn đến ít nhất năm 2028.
Ước tính mỗi năm, hơn một nửa tổng kim ngạch thương mại quốc tế di chuyển bằng đường biển, dọc theo các tuyến hàng hải hình thành một số "chốt chặn" chiến lược mà nếu xảy ra gián đoạn thì ảnh hưởng lớn đến thương mại toàn cầu.
Trong mạng lưới hàng hải trên, Biển Đông đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Mới đây, các chuyên gia của Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS, Mỹ) vừa đưa ra đánh giá về vấn đề này.
Theo đó, năm 2024, hàng hóa trị giá gần 6.400 tỉ USD đi qua 8 eo biển "chốt chặn" kết nối trực tiếp Biển Đông gồm: Balabac, Makassar, Malacca, Mindoro, Lombok, Luzon, Sunda và eo biển Đài Loan. Giá trị vừa nêu bao gồm cả việc đếm lặp lại lượng hàng hóa vượt qua các eo biển trong số 8 eo biển vừa nêu.
Nếu tính riêng eo biển Malacca và eo biển Đài Loan (được xem như tuyến kết nối quan trọng nhất) thì mỗi tuyến vận chuyển thương mại qua đây trị giá hơn 2.400 tỉ USD trong năm 2024, tương đương 21% thương mại hàng hải toàn cầu và cũng tương đương hơn 10% tổng giá trị thương mại chung toàn cầu. Với Trung Quốc đại lục, năm 2024, khoảng 33% hàng nhập khẩu và 16% hàng xuất khẩu của nước này đi qua eo biển Đài Loan, còn với eo biển Malacca thì chiếm 21% hàng nhập khẩu và 14% hàng xuất khẩu.
Phần lớn thương mại Mỹ không phụ thuộc trực tiếp vào tuyến hàng hải qua Biển Đông, khi chỉ có 3-4% tổng thương mại đi qua eo biển Malacca và eo biển Đài Loan trong năm 2024. Tuy nhiên, các đồng minh và đối tác quan trọng của Washington lại phụ thuộc rất nhiều vào tuyến hàng hải qua eo biển Đài Loan. Nổi bật, tổng giá trị hàng hóa của Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan và Philippines qua eo biển Đài Loan và Malacca lần lượt là 755 tỉ USD và 474 tỉ USD trong năm 2024. Không chỉ vậy, 6 nước vùng Vịnh gồm Iraq, Kuwait, Oman, Qatar, Ả Rập Xê Út và UAE có hơn 40% hàng hóa xuất khẩu phụ thuộc vào eo biển Malacca.
Eo biển Malacca còn đặc biệt quan trọng khi là cửa ngõ dẫn dầu và khí đốt từ các nước Trung Đông và châu Phi đến các nền kinh tế châu Á vốn phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu. Trong nửa đầu năm 2025, ước tính 29% thương mại dầu mỏ đường biển toàn cầu đi qua eo biển Malacca, khiến "chốt chặn" này là nút thắt dầu mỏ bận rộn nhất trên thế giới, hơn cả eo biển Hormuz.
Xét về quy mô, các nền kinh tế trong và xung quanh biển có tổng GDP khoảng 24.000 tỉ USD vào năm 2024, tương đương khoảng 22% tổng GDP toàn cầu.
Qua phân tích mới đây, CSIS cũng đưa ra đánh giá về rủi ro đối với 8 "chốt chặn" trên quanh Biển Đông.
Trong đó, eo biển Đài Loan đứng trước rủi ro lớn khi Bắc Kinh ngày càng tăng cường áp lực quân sự đối với Đài Bắc. Các nhà lãnh đạo Trung Quốc đã nhiều lần đe dọa thống nhất Đài Loan bằng vũ lực. Nếu một cuộc xung đột xảy ra ở eo biển Đài Loan có thể dẫn đến ảnh hưởng nghiêm trọng an ninh eo biển Luzon kết nối Đài Loan với Philippines. Không những vậy, theo CSIS, Bắc Kinh từ lâu đã lo ngại tình huống Mỹ áp đặt một cuộc phong tỏa từ xa đối với Trung Quốc bằng cách khẳng định quyền kiểm soát việc qua lại ở eo biển Malacca. Từ năm 2003, Chủ tịch nước Trung Quốc khi đó là ông Hồ Cẩm Đào từng cảnh báo rằng một số "cường quốc" (được cho là ám chỉ Mỹ) tìm cách kiểm soát eo biển Malacca, gây ra mối đe dọa đối với an ninh năng lượng của Trung Quốc.
Bên cạnh đó, các chuyên gia của CSIS nhận định rủi ro xuất phát từ xung đột ở Biển Đông do tranh chấp cũng là rủi ro phải tính đến, nhất là khi nhiều khu vực ở vùng biển này liên tục căng thẳng gần đây mà điển hình là các căng thẳng xung quanh bãi cạn Scarborough và bãi Cỏ Mây. Nếu xảy ra xung đột ở Biển Đông thì có thể gây tắc nghẽn các "chốt chặn" sống còn là eo biển Malacca và eo biển Đài Loan, thậm chí tác động trực tiếp đến các "chốt chặn" như eo biển Balabac, Makassar và Mindoro.
Theo các chuyên gia của CSIS, dù vẫn còn những tuyến hàng hải khác để né các "chốt chặn" trên nếu xảy ra xung đột, nhưng việc thay đổi lộ trình có thể khiến cho việc vận chuyển hàng hóa kéo dài thêm nhiều ngày hoặc vài tuần dẫn đến chi phí tăng cao.
