Khoảng 6h sáng 4/6, khu vực đường Xuân Thủy, Hà Nội, đã nhộn nhịp thí sinh và phụ huynh dự kỳ thi vào lớp 10 trường THPT chuyên thuộc trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Thời tiết lúc này không quá nắng gắt nên việc di chuyển và chờ đợi của các gia đình bớt vất vả.
Dọc các lối vào điểm thi, phụ huynh đứng thành từng nhóm trò chuyện hoặc tranh thủ dặn dò con. Nhiều em mang theo tài liệu để xem nhanh công thức, ghi chú trước giờ thi, trong khi một số ngồi nghỉ ngơi, nghe nhạc hoặc trò chuyện với bạn bè.
Mang theo một vali, một túi đựng quần áo, chị Đỗ Thị Kiều và con trai Tài Anh, ở Khoái Châu, Hưng Yên, sẵn sàng cho kỳ thi kéo dài hai ngày. Sáng nay, mẹ con chị xuất phát từ nhà lúc 5h, vượt quãng đường hơn 50 km để tới trường Đại học Sư phạm Hà Nội sớm gần ba tiếng.
“Đi sớm cho yên tâm, tránh tắc đường”, chị nói, cho biết con đăng ký lớp chuyên Tiếng Anh với tỷ lệ chọi lên tới 1/30. Chị cho biết con chủ yếu học thêm online, do ở tỉnh chưa có nhiều lớp luyện thi vào trường chuyên.
“Biết là khó cạnh tranh với các bạn ở Hà Nội, tôi vẫn muốn cho con thử sức”, chị chia sẻ. Ngày 7/6, mẹ con chị tiếp tục lên Hà Nội, dự kỳ thi vào trường chuyên Ngoại ngữ.
Năm 2026, trường THPT chuyên Sư phạm tuyển 490 học sinh lớp 10, nhưng gần 7.500 thí sinh đăng ký. Theo thầy Vũ Văn Tiến, đây là con số kỷ lục của trường, và là kỳ thi lớp 10 riêng đông nhất cả nước (không tinh các kỳ thi do Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức). Các năm trước, số thí sinh ổn định khoảng 5.500-5.700.
Thầy Tiến cho biết mỗi năm, trường có khoảng 20-25% học sinh ngoại tỉnh dự thi. Thí sinh xa nhất năm nay đến từ đặc khu Phú Quốc của An Giang. Nam sinh này dự thi môn chuyên Tiếng Anh, đã có mặt từ Hà Nội hôm qua.
Ở Hà Nội nhưng chị Hương cũng cách trường gần 50km, vì ở khu vực Ba Vì. Hôm nay chị chở con bằng xe máy đi thi từ 5h sáng. Hai mẹ con không kịp ăn nên mua bánh mỳ ở trong trường lúc gần 6h30.
Người mẹ kể con gái lớn từng đỗ và học trường chuyên Sư phạm, nên em trai cũng có động lực để phấn đấu. Dự thi lớp chuyên Toán, có tỷ lệ chọi gần 1/16, chị Hương nói hồi hộp nhưng động viên con giữ bình tĩnh và “cố hết mình”.
Trưa nay, chị định nghỉ trưa tại trường, buổi tối hai mẹ con sẽ ở nhờ ký túc xá.
Theo thầy Tiến, để kỳ thi diễn ra suôn sẻ với lượng thí sinh lớn, trường Đại học Sư phạm Hà Nội tổ chức 9 điểm thi, kết hợp phân luồng giao thông và bố trí tình nguyện viên dày đặc để hỗ trợ thí sinh. Phụ huynh sẽ chờ con tại Hội trường 1/10 và nhà thi đấu của trường, có điều hòa và nước uống miễn phí.
Từ khoảng 7h, khu vực xung quanh cổng trường Đại học Sư phạm ùn ứ do vào giờ đi làm và phụ huynh ra về.
Tỷ lệ chọi vào lớp chuyên Tiếng Anh năm nay lên tới 1/29,9, tức trung bình cứ 30 em đi thi mới có một em đỗ. Đây là mức cao nhất ở chuyên Sư phạm kể từ 2020, cũng dẫn đầu cả nước. Kế đó là lớp chuyên Sinh, với hơn 1/19, theo sau là Ngữ văn – 1/15,8, Hóa học – 1/13,4.
Thí sinh phải làm bốn bài thi trong hai ngày. Sáng nay, các em thi môn Tiếng Anh; chiều thi Văn. Ngày mai là bài thi môn Toán (sáng) và các môn chuyên (chiều). Cách tính điểm xét tuyển khác nhau tùy nhóm.
Năm ngoái, lớp chuyên Tin (thi bằng Toán), Văn, Anh cùng lấy 21/30 điểm, cao nhất trường THPT chuyên Đại học Sư phạm, còn thấp nhất là lớp Tin (thi bằng Tin) với 17 điểm.
Vậy khâu coi thi trong kỳ thi này được quy định ra sao, cần làm gì để giảm phụ thuộc quá nhiều vào yếu tố con người?
Theo quy chế thi tốt nghiệp THPT, ban chỉ đạo thi cấp tỉnh chịu trách nhiệm chỉ đạo toàn diện các hoạt động chuẩn bị, tổ chức thực hiện kỳ thi, trong đó bao gồm khâu coi thi, chấm thi.
Tuy nhiên quy chế cũng quy định rõ thành phần, cách bố trí nhân sự và nguyên tắc làm việc tại từng điểm thi. Trong đó, trưởng điểm thi là lãnh đạo trường phổ thông hoặc lãnh đạo trường THCS; phó trưởng điểm thi là lãnh đạo và/hoặc tổ trưởng chuyên môn của trường phổ thông hoặc trường THCS. Trong các phó trưởng điểm thi, có 1 phó trưởng điểm thi phụ trách cơ sở vật chất là người của cơ sở giáo dục nơi đặt điểm thi; các phó trưởng điểm thi khác phải đến từ cơ sở giáo dục khác.
Về giám thị, quy chế quy định là giáo viên trên địa bàn tỉnh. Ngoài ra còn có các vị trí khác như thư ký điểm thi, trật tự viên, nhân viên phục vụ, y tế, công an hoặc kiểm soát viên quân sự trong trường hợp đặc biệt…
Để tránh xung đột về lợi ích, quy chế quy định trưởng điểm thi và phó trưởng điểm thi không cùng thuộc một trường. Trưởng điểm thi, phó trưởng điểm thi (trừ phó trưởng điểm phụ trách cơ sở vật chất) và giám thị không được làm nhiệm vụ tại điểm thi có học sinh lớp 12 của trường mình dự thi trong năm tổ chức kỳ thi.
Khi thực hiện nhiệm vụ, các thành viên không được mang các thiết bị thu phát thông tin; không được làm việc riêng; không được hút thuốc; không được sử dụng đồ uống có cồn; không được tự ý xử lý các tình huống phát sinh.
Ở các điểm thi, trong giờ làm bài thi, một giám thị sẽ bao quát từ đầu phòng đến cuối phòng, giám thị còn lại bao quát từ cuối phòng đến đầu phòng cho đến hết giờ thi.
Với những quy định như trên, trong các hội nghị, tập huấn cho kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay, đại diện lãnh đạo Bộ GD-ĐT luôn nhấn mạnh: nếu giám thị được tập huấn kỹ, làm hết trách nhiệm của mình thì chắc chắn sẽ phát hiện những biểu hiện bất thường của thí sinh (TS) trong quá trình làm bài.
Theo Bộ GD-ĐT, kết thúc kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay, cả nước có 74 TS vi phạm quy chế thi bị đình chỉ thi. Con số này tăng gần gấp đôi so với kỳ thi năm 2025 (có 41 TS vi phạm quy chế thi, trong đó có 39 TS mang điện thoại vào phòng thi). Dù vậy, tại thời điểm kết thúc kỳ thi trên chưa ghi nhận hiện tượng tiêu cực, gian lận có tổ chức. Toàn quốc không có giám thị vi phạm quy chế thi.
Tiến sĩ Lê Viết Khuyến, nguyên Phó vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD-ĐT), cho rằng việc Bộ GD-ĐT bước đầu xác định cần tiếp tục làm rõ công tác coi thi cho thấy đây không chỉ là câu chuyện của một điểm thi hay một cá nhân, mà là dịp để nhìn lại toàn bộ quy trình tổ chức kỳ thi, từ xây dựng đề thi, tổ chức thi, coi thi, chấm thi đến sử dụng kết quả.
"Gốc rễ của vấn đề vẫn là phải hạn chế tối đa những điều kiện có thể dẫn đến tiêu cực. Khi một hệ thống còn phụ thuộc quá nhiều vào con người thì nguy cơ sai phạm vẫn luôn tồn tại", ông Khuyến nhận định và cho rằng không thể chỉ trông chờ vào việc tăng thêm các đoàn thanh tra hay bổ sung các quy định kiểm soát. Xử lý nghiêm sai phạm là cần thiết, nhưng theo ông Khuyến, điều quan trọng hơn là tiếp tục hoàn thiện cơ chế tổ chức kỳ thi, giảm sự phụ thuộc vào con người và tăng tính minh bạch. Đó mới là giải pháp căn cơ để hạn chế tiêu cực.
Một chuyên gia về khảo thí nêu vấn đề: "Trong thi trắc nghiệm trên giấy, nhiều mã đề thi là một giải pháp cần thiết để hạn chế trao đổi thông tin làm bài. Tuy nhiên, số lượng mã đề không phản ánh đầy đủ mức độ an toàn của kỳ thi nếu các mã đề đó chỉ được tạo ra từ ít đề thi gốc. Vì vậy, khi bàn về an ninh khảo thí, cần nhìn sâu hơn vào số lượng đề thi gốc, mức độ độc lập giữa các đề thi gốc và cách phân phối mã đề thi trong phòng thi".
Tiến sĩ Lê Viết Khuyến cho rằng thi trên máy tính là xu hướng tất yếu. Điều cốt lõi không phải chỉ là thay giấy bằng máy tính, mà là xây dựng một hệ thống khảo thí hiện đại, trong đó toàn bộ quy trình từ xây dựng ngân hàng đề thi, tổ chức thi đến chấm thi đều được chuẩn hóa và ứng dụng công nghệ.
Hiện nay, nhiều kỳ thi đánh giá năng lực ở nước ta đã được tổ chức theo hình thức thi trên máy tính, điển hình như V-SAT, cho thấy có cơ sở để mở rộng mô hình này khi điều kiện cho phép. Ưu điểm lớn nhất của thi trên máy tính là giảm đáng kể sự can thiệp của con người. Đề thi được lựa chọn ngẫu nhiên từ ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa, mỗi TS có một mã đề khác nhau nhưng vẫn bảo đảm tương đương về độ khó. Sau khi hoàn thành bài thi, hệ thống có thể chấm điểm tự động và trả kết quả trong thời gian rất ngắn.
Khi toàn bộ quy trình được số hóa và chuẩn hóa, nguy cơ phát sinh tiêu cực cũng giảm đi rất nhiều. Người làm công tác tổ chức thi chủ yếu thực hiện nhiệm vụ giám sát, hỗ trợ kỹ thuật và bảo đảm đúng quy trình, thay vì tham gia vào những khâu có thể tác động trực tiếp đến kết quả của TS.
Ông Khuyến cũng cho rằng không chỉ cần thay đổi hình thức thi mà còn phải thay đổi cách tổ chức. Về lâu dài, nên nghiên cứu hình thành các trung tâm khảo thí độc lập, có chức năng xây dựng ngân hàng đề thi, tổ chức các kỳ thi chuẩn hóa và cung cấp kết quả đánh giá cho các cơ sở giáo dục. Trong khi đó, nếu mỗi địa phương hoặc mỗi đơn vị tự thực hiện toàn bộ các khâu thì rất khó bảo đảm sự đồng đều về chất lượng. Khi có một hệ thống khảo thí chuyên nghiệp, các trường đại học cũng có thể sử dụng chung kết quả để tuyển sinh, thay vì mỗi trường phải tổ chức một kỳ thi riêng. Điều này vừa giảm áp lực cho TS, vừa tiết kiệm nguồn lực của xã hội.
Sau khi kết thúc thời gian đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng đại học, từ ngày 15/7 đến 17h ngày 21/7, thí sinh phải nộp lệ phí trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Thí sinh đăng nhập hệ thống của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Ở phần thông tin đăng ký nguyện vọng, thí sinh sẽ thấy ô "Thanh toán". Bấm vào đó, các em kiểm tra thông tin số lượng nguyện vọng, số tiền cần nộp rồi xác nhận thanh toán.
Thí sinh có thể thanh toán qua nhiều kênh như ngân hàng Vietcombank, Vietinbank, Agribank, BIDV, SHB; VPBank, TPBank, MBBank, HDBank, hay các ví điện tử như VNPT Money, Momo, Viettel Money, cùng một số kênh trung gian thanh toán khác. Tất cả hiển thị trên màn hình để thí sinh lựa chọn.
Để tránh quá tải, Bộ chia lịch thanh toán lệ phí xét tuyển đại học ở 34 tỉnh, thành như sau:
Thí sinh có thể tự thanh toán bằng tài khoản ngân hàng hay ví điện tử của mình hoặc nhờ người thân, thầy cô làm hộ. Năm ngoái, phí đăng ký là 15.000 đồng một nguyện vọng.
Điểm chuẩn đại học được các trường thông báo sau lần lọc ảo cuối cùng, tức sau 17h ngày 10/8 đến trước 17h ngày 13/8. Thí sinh trúng tuyển xác nhận nhập học trên hệ thống trước 17h ngày 21/8.
Dữ liệu điểm thi tốt nghiệp THPT 2026 vừa được Bộ GD-ĐT công bố sáng 1.7 cho thấy, ở khối thi A0 (toán, lý, hóa) cả nước chỉ có 1 thí sinh đạt số điểm tuyệt đối cả 3 môn, tổng điểm là 30 điểm, đứng đầu cả nước. Thí sinh có số báo danh 24011604 thuộc Hội đồng thi tỉnh Bắc Ninh.
Ở khối thi này có tới 16 thí sinh cùng đạt mức điểm 29,75 và 38 thí sinh đạt mức điểm 29,5. Trong đó, Thanh Hóa, Phú Thọ mỗi tỉnh có 3 thí sinh đạt mức điểm 29,75. Hà Nội và Hải Phòng có 2 thí sinh đạt điểm này. Các tỉnh, thành: Đà Nẵng, Điện Biên, Đồng tháp, Hưng Yên, Nghệ An mỗi tỉnh thành có 1 thí sinh đạt mức điểm 29,75.
Ở khối thi B (toán, hóa, sinh), cả nước có 4 thí sinh đạt số điểm tuyệt đối 3 môn, tổng điểm 30 điểm. Trong đó, TP.HCM có tới 3 thí sinh đạt mức điểm này. Các thí sinh này có số báo danh lần lượt: 79011867; 79105710; 79105871.
Tỉnh Đắk Lắk có 1 thí sinh đạt 30 điểm của tổ hợp môn thi này. Đó là thí sinh có số báo danh: 66014478. Đây là thí sinh thủ khoa 30 điểm thứ 5 toàn quốc.
Ở tổ hợp này cũng có tới 13 thí sinh đạt mức điểm 29,75. Trong đó, TP.HCM tiếp tục là địa phương có nhiều thí sinh đạt mức điểm này với 7 thí sinh. Bắc Ninh có 2 thí sinh đạt mức điểm 29,75. Hà Nội, Hải Phòng mỗi tỉnh, thành có 1 thí sinh. Hà Tĩnh và Ninh Bình mỗi tỉnh, thành cũng đóng góp 1 thí sinh với mức điểm cao thứ 2 sau mức điểm tuyệt đối.
Ở khối thi A01 (toán, lý, tiếng Anh), cả nước không có thí sinh nào đạt số điểm tuyệt đối 30 điểm. Có 3 thí sinh đạt mức điểm 29,75 điểm, trong đó có 2 thí sinh của Hà Nội và 1 thí sinh của Hưng Yên.
4 thí sinh đạt mức điểm 29,5, trong đó 2 thí sinh đến từ Hà Nội, 1 thí sinh từ Bắc Ninh và 1 thí sinh từ Quảng Ninh.
Ở khối thi C00 (văn, sử, địa), mức điểm cao nhất các thí sinh đạt được trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 là 28,75 và chỉ có 1 thí sinh đạt mức điểm này. Đó là thí sinh có số báo danh 01002344, đến từ Hà Nội.
Có 8 thí sinh đạt mức điểm 28,5 điểm ở khối thi này, trong đó, Hà Nội đóng góp thêm 1 thí sinh. Các tỉnh: Đắk Lắk, Đồng Tháp, Hà Tĩnh, Hưng Yên mỗi tỉnh có 1 thí sinh đạt mức điểm này. Trong khi đó, Phú Thọ có 2 thí sinh đạt mức điểm 28,5.
Ở khối thi D01 (toán, văn, tiếng Anh) cũng không có thí sinh nào đạt mức điểm tuyệt đối cả 3 môn. Điểm cao nhất là 29 điểm. Có 2 thủ khoa cùng đạt mức điểm này và đều đến từ Hà Nội. Cụ thể là các thí sinh có số báo danh: 01027358 và 01044351.
Mức điểm cao thứ 2 trong khối thi này là 28,5 điểm. Cả nước có 6 thí sinh đạt mức điểm này. Trong đó, Đà Nẵng có 2 thí sinh. Huế, Đồng Tháp, Nghệ An, Ninh Bình mỗi tỉnh, thành có 1 thí sinh đạt mức điểm này.
Như vậy, Hà Nội là địa phương có nhiều thủ khoa nhất với 5 thủ khoa ở các khối thi C00, D01, A01. Trong đó, có khối thi có 2 thủ khoa cùng đạt mức điểm như nhau. Tuy nhiên, Hà Nội không có thí sinh nào là thủ khoa 30 điểm trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026.
