Bàn cách thích ứng với ‘kẻ thứ ba’ trong lớp học

Hôm nay (13.4), ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức hội thảo khoa học "Dạy và học toán trong kỷ nguyên công nghệ", quy tụ đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia trong và ngoài nước. Tại đây, GS Vũ Hà Văn, khoa Toán ĐH Hồng Kông, Viện Nghiên cứu dữ liệu lớn Trường ĐH VinUni, đã có chia sẻ về việc dạy và học toán trong kỷ nguyên công nghệ.

Ngay phần đầu chia sẻ, ông đặt vấn đề bằng câu hỏi: "Học toán (gì) để làm gì? Dạy toán như thế nào?". Từ những câu chuyện từ cuộc sống, ông cho biết từng nghe nhiều người than phiền học tích phân, đạo hàm nhưng không thấy ứng dụng trong cuộc sống. Tuy nhiên, ít ai hỏi rằng cần học cụ thể nội dung gì ở môn này.

GS Văn nhìn nhận đây là thiếu sót bởi toán là lĩnh vực rộng, gồm nhiều chuyên ngành nhỏ, tương tự thể thao. Ai cũng biết chơi thể thao có lợi cho sức khỏe, nâng cao tinh thần, tuổi thọ, nhưng quan trọng là phải chọn môn phù hợp và có lợi nhất. "Nếu ở làng chài thì rõ ràng nên học bơi lội để phục vụ cho công việc, cuộc sống", ông ví dụ.

Theo GS Văn, tầm quan trọng của toán học đã được khẳng định trong thực tế phát triển khoa học công nghệ toàn cầu. "Toán học là nền tảng của nhiều ngành khoa học và công nghệ. Toán học cũng là cơ sở kiến tạo nguồn nhân lực chất lượng cao - yếu tố then chốt để Việt Nam bắt kịp xu thế toàn cầu và thúc đẩy đổi mới sáng tạo", GS Văn nhấn mạnh.

Chia sẻ theo góc nhìn cá nhân, GS Văn cho rằng: "Toán học không chỉ là tập hợp các công thức tính toán, mà là cách ta nhìn nhận thế giới".

Trong bài nói chuyện, GS Văn giải đáp câu hỏi "toán học có quan trọng trong thời của AI và dữ liệu lớn?" bằng cách dẫn lời khuyên của các CEO công nghệ hàng đầu thế giới với sinh viên. Trong đó, Elon Musk (CEO Tesla) và Jensen Huang (CEO NVIDIA) cho rằng: "Trong kỷ nguyên AI, sinh viên nên tập trung vào việc học toán và vật lý thay vì học lập trình. AI rồi sẽ lập trình tốt, con người phải hiểu khoa học"...

Gần 30 năm làm việc, trao đổi ở những ngôi trường hàng đầu trên thế giới, ông chỉ ra vấn đề trong thực tế dạy và học toán trong ĐH hiện nay, không chỉ ở Việt Nam. Ông nói: "Đa phần vẫn học toán để qua môn, đối phó là chính. Ngay cả trong các trường ĐH ở Mỹ, phần lớn sinh viên vẫn học toán với tư duy này".

Theo ông, bất cập này do nội dung đào tạo dàn trải, giáo trình cũ kỹ, phương pháp giảng dạy nặng về truyền thụ lý thuyết. Chương trình toán ở phổ thông và ĐH hiện nay có nhiều nội dung không cần thiết, không cập nhật nhu cầu thực tế công nghệ, công nghiệp.

"Có một số lý thuyết phải dạy vài tháng sinh viên mới hiểu, thông thạo. Nhưng công bằng mà nói, nếu không đi làm cho NASA thì chắc không bao giờ chúng ta dùng", ông nói. "Ngược lại, trong đời sống hàng ngày có những nhu cầu liên quan đến toán học cơ bản như đầu tư tài chính, cần hiểu lý thuyết phương sai nhưng đa số lại lơ mơ", GS Văn chia sẻ.

Nghịch lý này cũng xảy ra ở một số ngành nghề đòi hỏi toán học đỉnh cao. Ông kể câu chuyện tuyển chọn ứng viên cho chương trình kỹ sư AI của VinIF. Hầu hết sinh viên chuyên ngành liên quan đến toán, tốt nghiệp các ĐH danh tiếng, điểm trung bình toán rất cao nhưng vẫn cần khoảng 4 tháng đầu để học lại một số môn cơ sở.

Khẳng định nhân lực ngành toán sẽ là điểm tựa để quốc gia thực hiện các mục tiêu phát triển trong kỷ nguyên mới, GS Văn cho rằng đổi mới giáo trình và phương pháp giảng dạy là nhu cầu bức thiết. "Không chỉ Việt Nam, nhiều nước trên thế giới cũng đang chạy đua cách tân chương trình toán", ông nói.

Kết thúc bài nói chuyện, GS Vũ Hà Văn khẳng định: "Trong kỷ nguyên số, sự phát triển của AI, Data Science, học máy dựa trên nền tảng một số ngành toán học. Đổi mới cách dạy và học toán đang trở thành bài toán tầm quốc gia". Câu hỏi của ông kết thúc bài nói chuyện nhưng gợi mở nhiều chia sẻ từ hội thảo: "Vậy chúng ta cần thay đổi những gì?".

GS-TS Đặng Đức Trọng, Khoa Toán-Tin học Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM, cho rằng việc đổi mới phương pháp giảng dạy toán cần bắt đầu từ việc thay đổi vai trò của người học trong lớp học. "Thay vì truyền thụ kiến thức một chiều, giảng viên cần 'ủy nhiệm' quá trình học cho sinh viên thông qua các phương pháp kích thích tư duy độc lập và khả năng tự khám phá. Chúng ta cần tạo ra những tình huống mà ở đó sinh viên buộc phải suy nghĩ, phải tự chứng minh, thậm chí đối diện với những bài toán chưa có lời giải rõ ràng. Chính quá trình đó mới hình thành năng lực nghiên cứu thực sự", GS-TS Đặng Đức Trọng nói.

Tin Gốc: Thanh Niên

Lễ tổng kết và khen thưởng năm học 2025-2026 kết hợp Lễ tri ân và trưởng thành dành cho học sinh lớp 5 niên khóa 2021-2026 của Trường Tiểu học Lê Ngọc Hân (TPHCM) diễn ra sáng 28/5 trong không khí nhiều cảm xúc.

Một trong những khoảnh khắc xúc động nhất của buổi lễ là khi giai điệu tri ân vang lên, hàng trăm học sinh lớp 5 đồng loạt đứng dậy, cúi đầu và trân trọng trao những bó hoa tươi thắm đến bố mẹ, thầy cô.

Không còn là những cô cậu học trò tinh nghịch thường ngày, các em ôm chầm lấy phụ huynh, nức nở vì xúc động.

Đại diện học sinh, em Đăng Vinh, lớp 5/3, xúc động gửi lời tri ân đến thầy cô và bố mẹ. Nam sinh cho hay từ những cô cậu học trò lớp 1 còn bỡ ngỡ, nay các em đã trưởng thành hơn nhờ sự yêu thương, dìu dắt tận tình của thầy cô và sự hy sinh của gia đình.

“Dù mai đây học ở những ngôi trường khác nhau, chúng em sẽ luôn nhớ về mái trường Tiểu học Lê Ngọc Hân với những tiết học vui vẻ, những giờ sinh hoạt sôi nổi và những kỷ niệm đẹp của tuổi học trò”, Đăng Vinh chia sẻ.

Ngồi ở hàng ghế phụ huynh, anh Lê Quí Thanh, phụ huynh học sinh lớp 5/6, không giấu được xúc động khi nhìn con mặc lễ phục tốt nghiệp. Anh bộc bạch từ ngày đầu đưa con vào lớp 1 với nhiều bỡ ngỡ đến hôm nay nhìn con trưởng thành, tự tin hơn là niềm hạnh phúc lớn của gia đình.

“Học sinh hiện nay được tiếp cận môi trường học tập hiện đại nên tự tin, hiểu biết và có khả năng tự lập tốt hơn. Dù tạo điều kiện cho con học thêm tiếng Anh, tham gia ngoại khóa, gia đình vẫn ưu tiên giúp con phát triển cân bằng và giữ được niềm vui học tập”, anh nói.

Chứng kiến những cái ôm ấm áp giữa phụ huynh và học sinh, bà Nguyễn Thị Hồng Yến, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lê Ngọc Hân, cho biết hoạt động tri ân này đã được nhà trường duy trì nhiều năm qua nhằm giáo dục các em về lòng biết ơn và trách nhiệm trước khi rời xa mái trường tiểu học.

Nhìn lại hành trình đã qua, bà Yến xúc động nhắc lại hình ảnh ngày khai trường với những ánh mắt ngơ ngác của học sinh lớp 1, sự háo hức của các em lớp lớn và sự đồng hành của phụ huynh để có được quả ngọt như ngày hôm nay.

Theo hiệu trưởng, bên cạnh việc bồi đắp tâm hồn và đạo đức, năm học 2025-2026 vừa qua cũng ghi dấu sự chuyển mình mạnh mẽ của nhà trường trong việc ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) vào dạy học.

Nhà trường xác định học sinh tiểu học ngày nay không chỉ được trang bị kiến thức, đạo đức mà còn cần có hành trang để bước vào kỷ nguyên số - định hướng mà TPHCM đang hướng tới. Chính vì vậy, học sinh tại trường đã được tiếp cận các chương trình học tích hợp thiết bị số, công nghệ số, STEM, robotics và tiếng Anh ngay từ sớm.

“Việc áp dụng AI đã góp phần tạo nên một thế hệ học sinh năng động, sáng tạo, nhanh nhẹn và bắt nhịp với thời đại số”, cô Yến chia sẻ.

Bước vào năm học mới, tập thể sư phạm nhà trường đã xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm như nâng cao chất lượng dạy và học, đẩy mạnh phong trào rèn luyện, tăng cường ứng dụng công nghệ nhằm thực hiện hiệu quả chủ đề “Kỷ cương - sáng tạo - đột phá - phát triển”.

Năm học này, trường tiếp tục triển khai chương trình tiếng Anh tích hợp cho 100% học sinh. Nhờ đó, học sinh được rèn khả năng giao tiếp tiếng Anh, tư duy sáng tạo, kỹ năng lập trình và sự tự chủ trong học tập.

Đặc biệt, đội tuyển robotics của trường đã đạt thành tích cao tại một cuộc thi quốc tế với sự tham gia của nhiều quốc gia. Theo cô Yến, để đạt kết quả đó, học sinh không chỉ cần giỏi công nghệ mà còn phải có khả năng giao tiếp tiếng Anh và tư duy sáng tạo tốt.

Trong định hướng sắp tới, nhà trường đặt mục tiêu trong ít nhất 3 năm, đưa “tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai”, đồng thời cải tạo không gian học tập hiện đại hơn để học sinh được trải nghiệm nhiều hơn trong mọi hoạt động.

Buổi lễ khép lại bằng những cái ôm, những tấm ảnh chụp cùng bạn bè và thầy cô. Với nhiều học sinh lớp 5, đây không chỉ là ngày tổng kết năm học mà còn là lời tạm biệt tuổi tiểu học trước khi bước sang hành trình mới.

Tin Gốc: Dân Trí

Hết ngày 17/4, thí sinh Hà Nội kết thúc thời gian đăng ký thi lớp 10. Điểm mới của năm nay là các em được đăng ký trực tuyến, nhìn thấy số lượng nguyện vọng vào từng trường theo thời gian thực.

Theo ghi nhận của VnExpress lúc 23h30 ngày 17/4, THPT Bắc Lương Sơn nhận nhiều nguyện vọng nhất - hơn 7.600, xếp ngay sau với chênh lệch không đáng kể là THPT Tự Lập với hơn 7.500.

13 trường khác đều có hơn 5.000 đăng ký, gồm Thọ Xuân, Đại Mỗ, Minh Quang, Đại Cường... Đây chủ yếu là những trường nằm ở ngoại thành, nhiều năm lấy 3-5 điểm chuẩn mỗi môn, nên thường được học sinh đăng ký nguyện vọng 2 và 3.

Xét riêng số lượng nguyện vọng 1, THPT Yên Hòa được học sinh đăng ký nhiều nhất - gần 2.570, kế đó là Lê Quý Đôn - Hà Đông 2.295. Đây cũng là hai trường có tỷ lệ chọi (nguyện vọng 1 chia chỉ tiêu) cao nhất thành phố, lần lượt 1/3,36 và 1/3.

Những trường còn lại trong top 15 hầu hết nằm trong nhóm dẫn đầu điểm chuẩn (thường trên 8 điểm một môn) nhiều năm qua, như Kim Liên, Việt Đức, Phan Đình Phùng, Nhân Chính, Nguyễn Gia Thiều.

Riêng THPT Tùng Thiện, trường ba năm gần đây đều có điểm chuẩn dưới 7, bất ngờ đứng vị trí 12, xếp ngay trên là THPT Mỹ Đình.

Năm nay, 147.000 học sinh Hà Nội tốt nghiệp THCS, tăng 20.000 so với năm ngoái. Chỉ tiêu lớp 10 công lập là hơn 78.300, tương đương 55%.

Tin Gốc: Vnexpress