Từ lâu, nhiều người vẫn cho rằng khi dạ dày gặp vấn đề thì ăn cháo loãng là lựa chọn an toàn nhất. Tuy nhiên, theo chuyên gia dinh dưỡng Khưu Thế Hân, Trung Quốc, đây có thể là sai lầm phổ biến khiến bệnh tiêu hóa khó kiểm soát hơn.
Ông chia sẻ về trường hợp một phụ nữ 55 tuổi mắc trào ngược dạ dày thực quản. Sau khi nghe lời khuyên nên ăn uống thanh đạm để “dưỡng dạ dày”, bà chuyển hoàn toàn sang ăn cháo loãng cho cả ba bữa mỗi ngày trong suốt một tháng.
Người phụ nữ cho rằng cháo mềm, dễ tiêu hóa nên sẽ giảm áp lực cho dạ dày. Tuy nhiên, kết quả lại hoàn toàn trái ngược. Các triệu chứng trào ngược không thuyên giảm mà xuất hiện dày đặc hơn, đặc biệt vào ban đêm. Bà thường xuyên bị ợ nóng, nóng rát vùng ngực và mất ngủ kéo dài.
Theo chuyên gia Khưu, cháo loãng có thể trở thành “cái bẫy dinh dưỡng” đối với người mắc bệnh dạ dày, nhất là những người bị trào ngược hoặc có cơ địa tiết nhiều axit.
Chuyên gia giải thích, cháo chứa lượng nước lớn nên khi vào dạ dày sẽ kích thích cơ quan này tiết thêm axit. Đồng thời, do được nấu quá nhừ nên cháo tiêu hóa rất nhanh, thức ăn nhanh chóng xuống ruột non trong khi axit vẫn còn tồn đọng trong dạ dày rỗng. Điều này khiến niêm mạc dạ dày dễ bị kích thích và làm tăng nguy cơ trào ngược.
Theo thống kê của chuyên gia, trung bình cứ 4 người thì có 1 người gặp vấn đề liên quan đến trào ngược dạ dày thực quản. Với nhóm đối tượng này, việc duy trì thói quen ăn cháo loãng trong thời gian dài có thể khiến bệnh khó cải thiện hơn.
Để hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động ổn định, chuyên gia khuyến nghị người bệnh nên ưu tiên các thực phẩm dạng rắn nhưng vẫn dễ tiêu, như cơm trắng, thay vì chỉ ăn cháo.
Ngoài ra, người bệnh nên áp dụng nguyên tắc “tách khô, ướt” trong bữa ăn, tức không vừa ăn vừa uống nhiều nước, canh hoặc đồ uống khác. Nên uống nước sau bữa ăn khoảng 30-40 phút để tránh làm tăng áp lực trong dạ dày và hỗ trợ quá trình tiêu hóa hiệu quả hơn.
Bên cạnh đó, việc bổ sung đủ protein cũng rất quan trọng. Nhiều người vì sợ dầu mỡ nên cắt giảm thịt cá, nhưng điều này có thể khiến cơ vòng nối giữa dạ dày và thực quản suy yếu.
Theo chuyên gia, cơ vòng này cần protein để duy trì khả năng đóng mở hiệu quả. Nếu khẩu phần ăn chỉ có cháo và rau trong thời gian dài, cơ tâm vị dễ mất khả năng co bóp, từ đó khiến axit dạ dày trào ngược mạnh hơn.
Người gặp vấn đề dạ dày được khuyên nên lựa chọn các nguồn protein dễ tiêu như ức gà luộc, cá hấp hoặc đậu phụ để hỗ trợ phục hồi chức năng tiêu hóa và kiểm soát axit tốt hơn.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng “ăn cháo để dưỡng dạ dày” không phải lúc nào cũng đúng. Điều quan trọng là lựa chọn thực phẩm phù hợp với tình trạng bệnh và duy trì chế độ ăn cân bằng để bảo vệ hệ tiêu hóa lâu dài.
Tin rằng cháo loãng là món ăn “lành nhất” cho người đau dạ dày, một phụ nữ 55 tuổi đã duy trì ăn suốt cả tháng để cải thiện tình trạng trào ngược. Tuy nhiên, kết quả khám sau đó không những không khả quan mà còn khiến các bác sĩ bất ngờ khi bệnh diễn tiến nặng hơn, kèm theo mất ngủ và ợ nóng kéo dài.
Ăn cháo vào buổi sáng mang lại nhiều lợi ích cho tiêu hoá và năng lượng, được chuyên gia dinh dưỡng quốc tế khuyến nghị.
Nhiều nghiên cứu dinh dưỡng quốc tế cho thấy việc ăn cháo vào buổi sáng không chỉ là lựa chọn nhẹ nhàng mà còn mang lại nhiều lợi ích sức khỏe đáng kể.
Theo Healthline và Medical News Today, các loại cháo như cháo yến mạch, cháo gạo lứt hay cháo nguyên cám được xem là bữa sáng lý tưởng cho cả trẻ nhỏ lẫn người trưởng thành.
– Cung cấp vitamin và khoáng chất cần thiết
Cháo chứa nhiều vitamin B, sắt, magie và chất chống oxy hoá. Một bát cháo yến mạch buổi sáng có thể đáp ứng phần lớn nhu cầu chất xơ hằng ngày cho người trưởng thành.
– Dễ tiêu hóa
Cháo có kết cấu mềm, giàu nước, giúp dạ dày hoạt động nhẹ nhàng hơn, đặc biệt phù hợp với người có hệ tiêu hoá nhạy cảm hoặc đang hồi phục bệnh.
– Tốt cho tim mạch
Beta-glucan trong yến mạch giúp giảm LDL-cholesterol, theo nghiên cứu được công bố trên Journal of Nutrition. Việc ăn cháo hằng ngày có thể hỗ trợ giảm nguy cơ bệnh tim.
– Giúp no lâu, ổn định năng lượng
Các chuyên gia từ Harvard T.H. Chan School of Public Health cho biết thực phẩm giàu chất xơ hoà tan như yến mạch giúp no lâu, hạn chế cảm giác thèm ăn và duy trì mức đường huyết ổn định trong nhiều giờ.
Nhờ ít calo nhưng tạo cảm giác no nhanh, cháo được xem là thực phẩm phù hợp với người đang kiểm soát cân nặng. Cháo yến mạch hay cháo gạo lứt đặc biệt hiệu quả vì chứa nhiều chất xơ và vitamin nhóm B.
– Dễ kết hợp đa dạng thực phẩm
Cháo có thể nấu cùng trứng, thịt bằm, rau củ hoặc thậm chí trái cây, giúp tăng giá trị dinh dưỡng mà vẫn nhẹ bụng, phù hợp cho buổi sáng bận rộn.
Dễ ăn và phù hợp với mọi lứa tuổi
Từ trẻ nhỏ, người cao tuổi đến người bệnh đang cần phục hồi đều có thể dùng cháo như một món ăn an toàn, đơn giản và tốt cho hệ tiêu hoá.
Mặc dù ăn cháo tốt cho sức khỏe nhưng nếu dùng liên tục có thể khiến cơ thể thiếu chất, tăng đường huyết và nhanh đói hơn.
Cháo là món ăn quen thuộc, đặc biệt phù hợp khi cơ thể mệt mỏi hoặc cần một bữa nhẹ. Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo việc ăn cháo quá thường xuyên, nhất là cháo trắng nấu nhừ, có thể gây nhiều ảnh hưởng không tốt cho sức khỏe.
– Tăng đường huyết nhanh sau khi ăn: Một trong những vấn đề lớn nhất là cháo trắng có chỉ số đường huyết (GI) cao, khiến đường huyết tăng nhanh sau ăn. Điều này không tốt cho người tiểu đường hoặc người đang muốn giảm cân vì dễ gây đói sớm, kích thích ăn nhiều hơn.
– Dễ dễ thiếu dinh dưỡng: Cháo chủ yếu chứa tinh bột và nước nên hàm lượng protein, chất xơ và vitamin khá thấp. Nếu ăn cháo đơn thuần trong thời gian dài, cơ thể dễ thiếu dinh dưỡng, đặc biệt ở trẻ nhỏ và người lớn tuổi.
Nhiều loại cháo chế biến sẵn hoặc nấu cùng thực phẩm mặn như thịt hộp, trứng muối còn chứa lượng natri cao, làm tăng nguy cơ cao huyết áp và bệnh tim mạch.
– Dễ nạp nhiều calo hơn cần thiết: Theo chuyên gia, gạo nấu quá nhừ cũng khiến chất xơ bị giảm đáng kể, làm cháo nhanh tiêu hóa và khiến cơ thể mau đói hơn. Vì vậy, ăn cháo thường xuyên có thể vô tình khiến bạn nạp nhiều calo hơn cần thiết.
Để ăn cháo lành mạnh, chuyên gia khuyến nghị nên dùng gạo lứt, yến mạch hoặc ngũ cốc nguyên cám; kết hợp thêm thịt, cá, trứng, đậu phụ và rau xanh để cân bằng dinh dưỡng. Đồng thời, cần hạn chế nêm quá mặn và kiểm soát khẩu phần ăn hợp lý.
Trên thế giới có những nơi mà chỉ cần nghe tên đã đủ khiến người ta tò mò, nơi cuộc sống không giống bất kỳ đâu và thiên nhiên luôn đặt ra những thử thách đặc biệt. Ẩn mình giữa những điều kiện khắc nghiệt, những ngôi làng độc lạ này vẫn tồn tại, thích nghi và tạo nên những câu chuyện khiến ai cũng muốn một lần tìm hiểu.
Nằm nép mình giữa những dãy núi phía đông bắc Ấn Độ, ngôi làng Mawsynram, bang Meghalaya được xem là nơi ẩm ướt nhất hành tinh, nơi những cơn mưa dường như chưa từng có điểm dừng.
Điều đáng nói ở nơi này mỗi năm, mưa trút xuống liên tục với cường độ dày đặc đến mức tiếng mưa rơi trên mái nhà có thể gây ra tiếng ồn như một cơn bão. Người dân đã nghĩ ra cách độc đáo: phủ cỏ lên mái nhà để giảm tiếng ồn và hạn chế nước mưa dội thẳng xuống mái tôn hoặc vật liệu cứng.
Lớp cỏ này hoạt động như một "tấm đệm tự nhiên" vừa giúp hấp thụ nước, vừa làm dịu tiếng mưa rơi rào rào ngày đêm. Nhờ vậy, dù sống giữa nơi mưa dày đặc, người dân vẫn có thể sinh hoạt tương đối bình thường.
Ngôi làng ấy không chỉ nổi tiếng vì thời tiết khắc nghiệt, mà còn vì sự thích nghi kỳ lạ và sáng tạo của con người trước thiên nhiên cực đoan.
Thay vì những cánh rừng nhiệt đới hay vùng gió mùa quen thuộc, chính ngôi làng nhỏ này mới là nơi giữ kỷ lục lượng mưa trung bình năm cao nhất thế giới, theo ghi nhận của Sách Kỷ lục Guinness với con số lên tới khoảng 11.873mm.
Có những thời điểm, lượng mưa ở đây đạt mức "khó tin": chỉ trong một ngày tháng 6/2022, Mawsynram ghi nhận hơn 1.004mm nước mưa cao hơn cả lượng mưa trung bình cả năm của nhiều quốc gia châu Âu như Ba Lan.
Tên gọi Mawsynram bắt nguồn từ tiếng Khasi bản địa, trong đó "maw" nghĩa là đá và "synram" nghĩa là lạnh cái tên "những tảng đá lạnh" như một mô tả trực diện về khí hậu ẩm ướt, se lạnh quanh năm của vùng đất này.
Hiện tượng mưa cực đoan tại đây được hình thành từ điều kiện địa lý đặc biệt. Mùa mưa kéo dài từ tháng 6 đến tháng 9, khi các luồng gió mùa tây nam mang theo hơi ẩm khổng lồ từ vịnh Bengal tràn vào đất liền.
Mưa không chỉ là thời tiết mà là một phần của đời sống thường nhật. Người dân nơi đây đã hình thành những cách thích nghi độc đáo để chung sống với điều kiện khắc nghiệt này.
Để chống lại thời tiết khắc nhiệt những mái nhà thường được lợp bằng cỏ một giải pháp tưởng chừng đơn sơ nhưng giúp giảm đáng kể tiếng ồn dữ dội từ những cơn mưa trút xuống ngày đêm. Dù vậy, lớp mái tự nhiên này vẫn phải thường xuyên được gia cố trước mỗi mùa mưa lớn, khi nước có thể làm xô lệch hoặc cuốn trôi cấu trúc.
Một nam sinh 14 tuổi ở phường Đông Ninh Hòa vừa được các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa cứu sống sau khi nhập viện trong tình trạng nguy kịch vì biến chứng toan ceton tiểu đường một cấp cứu nội khoa có thể dẫn đến tử vong nếu không được xử trí kịp thời.
Theo thông tin từ bệnh viện, bệnh nhi được đưa đến cấp cứu với các biểu hiện mệt lả, nôn ói liên tục, thở nhanh và rối loạn ý thức. Kết quả thăm khám cùng các xét nghiệm cho thấy trẻ mắc toan ceton tiểu đường mức độ nặng.
Đáng chú ý, chỉ số đường huyết của bệnh nhân khi nhập viện lên tới 32,1 mmol/L, cao gấp nhiều lần mức bình thường. Trong khi đó, pH máu chỉ còn 6,6 thấp hơn rất nhiều so với ngưỡng sinh lý 7,35-7,45, cho thấy cơ thể đang rơi vào tình trạng toan chuyển hóa nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Ngay lập tức, các bác sĩ tiến hành cấp cứu tích cực bằng các biện pháp kiểm soát đường huyết, bù dịch, cân bằng điện giải và điều chỉnh rối loạn toan kiềm. Sau quá trình điều trị, sức khỏe bệnh nhân đã dần ổn định.
Khai thác bệnh sử cho thấy nam sinh mắc đái tháo đường tuýp 1 căn bệnh tự miễn khiến cơ thể không thể sản xuất insulin để kiểm soát lượng đường trong máu. Tuy nhiên, bệnh chưa được phát hiện từ sớm.
Trước thời điểm nhập viện, em có xu hướng giảm cân bằng cách cắt hoàn toàn cơm trong khẩu phần ăn nhưng vẫn thường xuyên sử dụng trà sữa và các loại nước ngọt có đường. Chỉ trong thời gian ngắn, bệnh nhi giảm tới khoảng 20 kg. Dù xuất hiện các dấu hiệu bất thường như uống nhiều nước, tiểu nhiều và sụt cân nhanh, gia đình không đưa trẻ đi khám nên bệnh âm thầm tiến triển đến giai đoạn nguy hiểm.
Các bác sĩ cảnh báo, việc nhịn ăn kéo dài nhưng vẫn tiêu thụ nhiều đồ uống chứa đường có thể khiến đường huyết tăng cao đột ngột, đặc biệt nguy hiểm đối với những trường hợp mắc đái tháo đường chưa được chẩn đoán. Đây cũng là yếu tố góp phần thúc đẩy biến chứng toan ceton tiểu đường xuất hiện nhanh chóng.
Toan ceton tiểu đường là biến chứng cấp tính nguy hiểm, có thể gây hôn mê, phù não, suy đa cơ quan và tử vong nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.
Các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh cần đặc biệt lưu ý khi trẻ có các dấu hiệu như khát nước liên tục, tiểu nhiều, sụt cân bất thường, mệt mỏi kéo dài, đau bụng, nôn ói hoặc thở nhanh. Đây có thể là những biểu hiện sớm của bệnh đái tháo đường tuýp 1.
Mặc dù chưa có biện pháp phòng ngừa hoàn toàn bệnh đái tháo đường tuýp 1, việc duy trì chế độ ăn uống cân bằng, hạn chế đồ uống nhiều đường, tăng cường vận động và theo dõi sát các dấu hiệu bất thường sẽ giúp phát hiện bệnh sớm, giảm nguy cơ xảy ra các biến chứng nguy hiểm.
Cuối tuần qua, tôi ngồi cà phê với một nhóm bạn cùng tuổi. Chúng tôi đều trên dưới 60: người sống ở Úc, người ở Mỹ, người ở Việt Nam. Câu chuyện ban đầu xoay quanh sức khỏe, công việc và những trải nghiệm.
Nhưng rồi câu chuyện nhanh chóng chuyển sang con cái.
Chúng tôi nhận ra mình đang chia sẻ một nỗi băn khoăn khá giống nhau. Một người bạn kể con trai mình vừa tốt nghiệp đại học nhưng chưa có người yêu. Một người khác nói con gái đã đi làm vài năm nhưng dường như không mặn mà chuyện tình cảm.
Một anh bạn nửa đùa nửa thật: “Hồi bằng tuổi tụi nó mình đã lo cưới vợ rồi. Còn tụi nhỏ bây giờ thì lo tập gym”.
Một khảo sát của Institute for Family Studies và Wheatley Institute (Đại học Brigham Young, Mỹ), được trích dẫn trong bài báo The Reason Gen Z Isn’t Dating của The New York Times, cho thấy chỉ khoảng 30% người trẻ đang tích cực hẹn hò, dù gần một nửa nói họ muốn có một mối quan hệ.
Chưa đến 40% tin mình đủ hấp dẫn với bạn đời tiềm năng, và chỉ khoảng một phần tư cảm thấy tự tin tiếp cận người mình thích.
Các nhà nghiên cứu cho rằng mạng xã hội khiến việc tìm hiểu nhau diễn ra qua màn hình nhiều hơn ngoài đời. Những năm COVID-19 làm gián đoạn kỹ năng giao tiếp trực tiếp. Trong khi đó, các cuộc tranh cãi gay gắt về tình yêu và giới tính trên mạng đôi khi khiến không ít người trẻ trở nên dè dặt hơn khi bước vào các mối quan hệ.
Hệ quả là sự xuất hiện của những trào lưu mới trong giới trẻ phương Tây như “looksmaxxing”, tập trung tối đa vào việc cải thiện ngoại hình với niềm tin rằng ngoại hình quyết định cơ hội trong tình cảm và cuộc sống. Một số người trẻ dành nhiều thời gian cho việc tập gym, chăm sóc hình ảnh trên mạng xã hội, thậm chí theo đuổi những tiêu chuẩn ngoại hình khá cực đoan.
Những xu hướng toàn cầu này cũng đang dần xuất hiện ở Việt Nam. Thế hệ Z đang định nghĩa lại khái niệm về hạnh phúc và thành công, dẫn đến những thay đổi đáng chú ý trong bức tranh nhân khẩu học.
Là những “công dân số” coi trọng sự tự do và trải nghiệm cá nhân, nhiều bạn trẻ không còn xem kết hôn là mục tiêu bắt buộc. Nhiều người độc thân cho biết họ không có ý định lập gia đình.
Một phần của sự thay đổi này đến từ việc nhiều người trẻ dành nhiều thời gian để nâng cấp bản thân: học thêm kỹ năng, tập luyện thể thao, xây dựng hình ảnh cá nhân trên mạng xã hội. Điều đó không có gì sai nhưng khi việc hoàn thiện bản thân trở thành ưu tiên hàng đầu, các mối quan hệ tình cảm đôi khi cũng bị trì hoãn.
Môi trường kết nối của người trẻ đã thay đổi. Trong một thế giới con người có thể tìm hiểu nhau qua vài bức ảnh, vài dòng giới thiệu và vài bài đăng trên mạng xã hội, việc làm quen có thể nhanh hơn, nhưng dễ trở thành một quá trình so sánh.
Người ta không chỉ gặp một người, mà có thể đồng thời cân nhắc nhiều lựa chọn khác nhau. Tình cảm vì thế đôi khi bắt đầu bằng những cân nhắc khá lý trí: ngoại hình, thu nhập, phong cách sống hay triển vọng tương lai.
Ở nhiều nơi, giá nhà tăng nhanh trong khi thu nhập của nhiều người trẻ chưa theo kịp. Với nhiều cặp đôi, nghĩ đến chuyện kết hôn đồng nghĩa với việc phải đối mặt với những câu hỏi rất cụ thể: mua nhà ở đâu, thu nhập có đủ ổn định hay không, và ai sẽ gánh trách nhiệm tài chính.
Áp lực nghề nghiệp cũng góp phần làm thay đổi cách người trẻ nhìn về các mối quan hệ...
Thế hệ của chúng tôi lớn lên trong bối cảnh rất khác. Khi vừa tốt nghiệp đại học, nhiều người đã nghĩ đến chuyện lập gia đình. Bản thân khi ấy chưa hoàn thiện, cuộc sống còn khó khăn, thu nhập chưa cao, nhưng những kỳ vọng xã hội lại khá rõ ràng: đi làm, lập gia đình, rồi ổn định cuộc sống.
Chuyện tình cảm và hôn nhân thời đó đơn giản hơn. Không có mạng xã hội, không có ứng dụng hẹn hò, và cũng không có quá nhiều lựa chọn. Những mối quan hệ thường bắt đầu từ trường học, nơi làm việc hoặc qua bạn bè giới thiệu. Người ta gặp nhau nhiều hơn ngoài đời, nói chuyện nhiều hơn và cũng dễ chấp nhận nhau hơn.
Sự đơn giản ấy không đồng nghĩa với sự bảo đảm. Kết hôn khá sớm, đôi khi chưa kịp hiểu hết bản thân hay người bạn đời, nên những bất trắc trong hôn nhân thời đó cũng không phải là hiếm.
Những cuộc hôn nhân bền lâu của thế hệ trước vì thế không chỉ là kết quả của sự lựa chọn đúng đắn, mà còn là sự thích nghi, nhẫn nại và cùng nhau trưởng thành theo thời gian.
Là cha mẹ, chúng tôi tự hỏi thế hệ mình có vô tình góp phần tạo ra áp lực cho con cái không. Chúng ta khuyên con phải học tốt, phải nỗ lực phát triển bản thân và có nghề nghiệp ổn định. Nhưng chúng ta lại ít khi nói với con về tình yêu hay cách xây dựng những mối quan hệ lành mạnh, và rằng việc phấn đấu cho tương lai không nhất thiết phải tách rời khỏi chuyện hẹn hò, tìm hiểu và xây dựng một tổ ấm.
Chính những kỳ vọng của gia đình khiến người trẻ trở nên thận trọng hơn. Mối quan hệ tình cảm nhanh chóng bị đặt trước những câu hỏi quen thuộc: bao giờ cưới, công việc thế nào, nhà cửa ra sao. Khi tình yêu gắn với quá nhiều điều kiện như vậy, không ít người trẻ chọn cách đứng ngoài.
Nếu mục đích cuối cùng của cuộc sống là tìm kiếm hạnh phúc, dù không phải lúc nào cũng theo những chuẩn mực quen thuộc của xã hội, có lẽ những bậc cha mẹ như chúng tôi cũng nên bớt so sánh và bớt kỳ vọng theo khuôn mẫu cũ. Và nếu con cái chọn một cuộc sống độc thân mà vẫn thấy an vui, biết đâu đó cũng là một lựa chọn đáng để mừng.
