Cuối tuần qua, tôi ngồi cà phê với một nhóm bạn cùng tuổi. Chúng tôi đều trên dưới 60: người sống ở Úc, người ở Mỹ, người ở Việt Nam. Câu chuyện ban đầu xoay quanh sức khỏe, công việc và những trải nghiệm.
Nhưng rồi câu chuyện nhanh chóng chuyển sang con cái.
Chúng tôi nhận ra mình đang chia sẻ một nỗi băn khoăn khá giống nhau. Một người bạn kể con trai mình vừa tốt nghiệp đại học nhưng chưa có người yêu. Một người khác nói con gái đã đi làm vài năm nhưng dường như không mặn mà chuyện tình cảm.
Một anh bạn nửa đùa nửa thật: “Hồi bằng tuổi tụi nó mình đã lo cưới vợ rồi. Còn tụi nhỏ bây giờ thì lo tập gym”.
Một khảo sát của Institute for Family Studies và Wheatley Institute (Đại học Brigham Young, Mỹ), được trích dẫn trong bài báo The Reason Gen Z Isn’t Dating của The New York Times, cho thấy chỉ khoảng 30% người trẻ đang tích cực hẹn hò, dù gần một nửa nói họ muốn có một mối quan hệ.
Chưa đến 40% tin mình đủ hấp dẫn với bạn đời tiềm năng, và chỉ khoảng một phần tư cảm thấy tự tin tiếp cận người mình thích.
Các nhà nghiên cứu cho rằng mạng xã hội khiến việc tìm hiểu nhau diễn ra qua màn hình nhiều hơn ngoài đời. Những năm COVID-19 làm gián đoạn kỹ năng giao tiếp trực tiếp. Trong khi đó, các cuộc tranh cãi gay gắt về tình yêu và giới tính trên mạng đôi khi khiến không ít người trẻ trở nên dè dặt hơn khi bước vào các mối quan hệ.
Hệ quả là sự xuất hiện của những trào lưu mới trong giới trẻ phương Tây như “looksmaxxing”, tập trung tối đa vào việc cải thiện ngoại hình với niềm tin rằng ngoại hình quyết định cơ hội trong tình cảm và cuộc sống. Một số người trẻ dành nhiều thời gian cho việc tập gym, chăm sóc hình ảnh trên mạng xã hội, thậm chí theo đuổi những tiêu chuẩn ngoại hình khá cực đoan.
Những xu hướng toàn cầu này cũng đang dần xuất hiện ở Việt Nam. Thế hệ Z đang định nghĩa lại khái niệm về hạnh phúc và thành công, dẫn đến những thay đổi đáng chú ý trong bức tranh nhân khẩu học.
Là những “công dân số” coi trọng sự tự do và trải nghiệm cá nhân, nhiều bạn trẻ không còn xem kết hôn là mục tiêu bắt buộc. Nhiều người độc thân cho biết họ không có ý định lập gia đình.
Một phần của sự thay đổi này đến từ việc nhiều người trẻ dành nhiều thời gian để nâng cấp bản thân: học thêm kỹ năng, tập luyện thể thao, xây dựng hình ảnh cá nhân trên mạng xã hội. Điều đó không có gì sai nhưng khi việc hoàn thiện bản thân trở thành ưu tiên hàng đầu, các mối quan hệ tình cảm đôi khi cũng bị trì hoãn.
Môi trường kết nối của người trẻ đã thay đổi. Trong một thế giới con người có thể tìm hiểu nhau qua vài bức ảnh, vài dòng giới thiệu và vài bài đăng trên mạng xã hội, việc làm quen có thể nhanh hơn, nhưng dễ trở thành một quá trình so sánh.
Người ta không chỉ gặp một người, mà có thể đồng thời cân nhắc nhiều lựa chọn khác nhau. Tình cảm vì thế đôi khi bắt đầu bằng những cân nhắc khá lý trí: ngoại hình, thu nhập, phong cách sống hay triển vọng tương lai.
Ở nhiều nơi, giá nhà tăng nhanh trong khi thu nhập của nhiều người trẻ chưa theo kịp. Với nhiều cặp đôi, nghĩ đến chuyện kết hôn đồng nghĩa với việc phải đối mặt với những câu hỏi rất cụ thể: mua nhà ở đâu, thu nhập có đủ ổn định hay không, và ai sẽ gánh trách nhiệm tài chính.
Áp lực nghề nghiệp cũng góp phần làm thay đổi cách người trẻ nhìn về các mối quan hệ…
Thế hệ của chúng tôi lớn lên trong bối cảnh rất khác. Khi vừa tốt nghiệp đại học, nhiều người đã nghĩ đến chuyện lập gia đình. Bản thân khi ấy chưa hoàn thiện, cuộc sống còn khó khăn, thu nhập chưa cao, nhưng những kỳ vọng xã hội lại khá rõ ràng: đi làm, lập gia đình, rồi ổn định cuộc sống.
Chuyện tình cảm và hôn nhân thời đó đơn giản hơn. Không có mạng xã hội, không có ứng dụng hẹn hò, và cũng không có quá nhiều lựa chọn. Những mối quan hệ thường bắt đầu từ trường học, nơi làm việc hoặc qua bạn bè giới thiệu. Người ta gặp nhau nhiều hơn ngoài đời, nói chuyện nhiều hơn và cũng dễ chấp nhận nhau hơn.
Sự đơn giản ấy không đồng nghĩa với sự bảo đảm. Kết hôn khá sớm, đôi khi chưa kịp hiểu hết bản thân hay người bạn đời, nên những bất trắc trong hôn nhân thời đó cũng không phải là hiếm.
Những cuộc hôn nhân bền lâu của thế hệ trước vì thế không chỉ là kết quả của sự lựa chọn đúng đắn, mà còn là sự thích nghi, nhẫn nại và cùng nhau trưởng thành theo thời gian.
Là cha mẹ, chúng tôi tự hỏi thế hệ mình có vô tình góp phần tạo ra áp lực cho con cái không. Chúng ta khuyên con phải học tốt, phải nỗ lực phát triển bản thân và có nghề nghiệp ổn định. Nhưng chúng ta lại ít khi nói với con về tình yêu hay cách xây dựng những mối quan hệ lành mạnh, và rằng việc phấn đấu cho tương lai không nhất thiết phải tách rời khỏi chuyện hẹn hò, tìm hiểu và xây dựng một tổ ấm.
Chính những kỳ vọng của gia đình khiến người trẻ trở nên thận trọng hơn. Mối quan hệ tình cảm nhanh chóng bị đặt trước những câu hỏi quen thuộc: bao giờ cưới, công việc thế nào, nhà cửa ra sao. Khi tình yêu gắn với quá nhiều điều kiện như vậy, không ít người trẻ chọn cách đứng ngoài.
Nếu mục đích cuối cùng của cuộc sống là tìm kiếm hạnh phúc, dù không phải lúc nào cũng theo những chuẩn mực quen thuộc của xã hội, có lẽ những bậc cha mẹ như chúng tôi cũng nên bớt so sánh và bớt kỳ vọng theo khuôn mẫu cũ. Và nếu con cái chọn một cuộc sống độc thân mà vẫn thấy an vui, biết đâu đó cũng là một lựa chọn đáng để mừng.
Mới đây, khoảnh khắc cô dâu đeo vàng đầy người, cầm bó hoa cưới bằng vàng trong lễ cưới gây sốt mạng xã hội. Nhiều người trầm trồ trước vẻ ngoài như hoa hậu của cô dâu với chiếc vương miện trên đầu. Đặc biệt, không ít dân mạng tò mò về giá trị của bó hoa cưới và số trang sức cô dâu mang trên người.
Theo chia sẻ từ cô dâu Tố Như (Bình Đại, Bến Tre (cũ)) nay là tỉnh Vĩnh Long cho biết, bản thân là chủ tiệm vàng nên quyết định sử dụng vàng làm điểm nhấn cho ngày trọng đại của cuộc đời mình.
Cô cho biết tổng giá trị vàng mang trên người trong bức ảnh rơi vào khoảng 15 cây vàng. Trong đó, trang sức đeo trên cổ trị giá 5 cây vàng, còn bó hoa cưới có giá trị 10 cây vàng.
"Bó hoa cưới bằng vàng nhìn đẹp và sang trọng, giúp tôn lên vẻ đẹp của cô dâu", Tố Như chia sẻ. Ngoài ra, sau đó cô dâu còn đeo thêm kiềng vàng cùng nhiều trang sức khác như nhẫn, vòng. Tổng giá trị toàn bộ số vàng lên đến 40 lượng.
Nếu như các cô dâu khác thường làm tóc nhẹ nhàng, đội khăn voan thướt tha thì cô dâu này lại khiến khách mời không khỏi sững sờ khi đội trên đầu một chiếc vương miện "khủng", được đính kết vô cùng tinh xảo.
Tố Như cho biết đám cưới của cô và chú rễ Trần Mẫn diễn ra trong hai ngày 17 và 18/5, được chuẩn bị và lên kế hoạch trong vài tháng. Đến hiện tại, mọi thứ đều diễn ra chỉn chu và đúng như mong muốn.
Không chỉ là cảm xúc ngưỡng mộ, không ít chị em đã vào chia vui cũng như tranh thủ xin vía, hay là hỏi địa chỉ đâu để đến dự, nhận luôn màn tung hoa cưới đặc biệt này. Thậm chí có người còn cho rằng "cô dâu là con chủ tiệm vàng" khi trong ngày vui đeo quá nhiều trang sức vàng.
Một ngôi mộ thuộc về một cá nhân có địa vị cao đã được phát hiện, chứa hài cốt người cổ đại đeo vòng tay vàng có niên đại hơn 1.500 năm, được chôn cất bên cạnh một chiếc trống lớn trên cánh đồng lúa ở huyện Ban Lat, tỉnh Phetchaburi, Thái Lan.
Vào lúc 13h ngày 30/4, tại địa điểm khai quật trống đồng ở Moo 6, Ban Don Phlap, Tambon Samophlu, Amphoe Ban Lat, tỉnh Phetchaburi, ông Phanombut Chantharachoti, Tổng Giám đốc Sở Mỹ thuật, đã đến thị sát công việc của các nhà khảo cổ học thuộc Văn phòng Mỹ thuật Vùng 1, Ratchaburi, những người đang khai quật chiếc trống đồng.
Buổi lễ đón tiếp có sự tham dự của bà Nipa Sangkhanakinth, Giám đốc Sở Mỹ thuật Vùng 1, Ratchaburi; Phó Giáo sư Tiến sĩ Patcharasak Alai, Hiệu trưởng Đại học Rajabhat Phetchaburi; bà Prajin Kreuajanth, Giám đốc Bảo tàng Quốc gia Phra Nakhon Khiri và một nhóm các nhà khảo cổ học đến từ Sở Mỹ thuật Vùng 1, Ratchaburi.
Ban đầu, các nhà khảo cổ học từ Khoa Mỹ thuật đã khai quật được một chiếc vòng tay bằng vàng trong một hố chôn cất, nơi người ta tìm thấy một chiếc trống đồng. Chiếc vòng tay này được đeo trên cánh tay của một bộ xương người, ước tính có niên đại từ 1.500 đến 2.000 năm, thuộc thời kỳ tiền sử đến văn hóa Dvaravati.
Ngoài ra, bốn chiếc trống đồng nữa đã được khai quật, nâng tổng số lên 6 chiếc. Thông tin này được đưa ra sau báo cáo của Phó Giáo sư Saenprasert Panneiam, Trợ lý Hiệu trưởng Đại học Rajabhat Phetchaburi, người đã thông báo cho Sở Mỹ thuật Vùng 1, Ratchaburi, rằng người dân đã phát hiện các hiện vật cổ được chôn dưới lòng đất trong ruộng lúa ở Moo 6, Ban Don Phlap, Tambon Samorphlu, Amphoe Ban Lat, tỉnh Phetchaburi.
Cuộc điều tra ban đầu cho thấy họ nghi ngờ những chiếc trống này là trống đồng cổ, có thể được gọi là trống "Mahorathuk". Sau khi kiểm tra, chúng được xác nhận là trống đồng tiền sử cổ đại, có niên đại từ 1.500 đến 2.000 năm trước. Vụ việc sau đó đã được báo cáo cho Tổ chức Hành chính Tiểu khu Samophlu, các lãnh đạo cộng đồng, trưởng thôn và chủ đất.
Cuộc khai quật các bộ phận còn lại của trống đồng được cho là vẫn còn chôn vùi dưới lòng đất, đã nhận được sự đồng ý từ ông Jane và bà Khanang Phetsut, chủ sở hữu ruộng, cũng như nhận được sự hợp tác từ cộng đồng dân cư và sự hỗ trợ từ các cơ quan chính phủ.
Công tác khai quật bắt đầu vào ngày 9/2, do bà Kannika Premjai, một nhà khảo cổ học kỳ cựu kiêm trưởng nhóm khai quật, cùng với bà Kanyaphat Toheng, một nhà khảo cổ học, và Napapol Plianwong, một sinh viên thực tập ngành lịch sử đến từ Khoa Khoa học Xã hội, Đại học Naresuan dẫn đầu, với sự hợp tác của giảng viên, sinh viên Đại học Phetchaburi Rajabhat và người dân địa phương tại phường Samophlu.
Bằng chứng khảo cổ được phát hiện từ tháng 2 đến đầu tháng 3/2026 liên quan đến việc khai quật một hố rộng 2 mét và dài 2,2 mét. Việc khai quật đạt độ sâu 1 mét, hé lộ một mảnh vỡ của đáy trống đồng ở độ sâu 60 cm so với mặt đất.
Các mảnh vỡ của vành trống được tìm thấy ở độ sâu 1 mét, cho thấy chiếc trống được đặt úp ngược với đáy hướng lên trên. 8 vật dụng bằng đất nung được tìm thấy ở độ sâu 60 cm so với mặt đất.
Các hiện vật bao gồm 7 vật dụng hình nồi và một vật dụng hình bát. Người ta tìm thấy các hạt thủy tinh cùng với một viên đạn bằng đất sét. Di hài của khoảng 4 bộ xương người, cũng như các vật dụng bằng đồng, cũng được phát hiện. Đáng chú ý nhất, một chiếc nhẫn và một chiếc vòng tay bằng vàng đã được tìm thấy, chiếc vòng tay bằng vàng dường như đã được đeo trên cánh tay của một bộ xương người.
Bà Kannika cho biết việc phát hiện bộ xương người có liên quan đến một nghi lễ mai táng bao gồm việc sử dụng trống lớn, bình đồng, đồ gốm và đồ trang sức bằng vàng được chôn cùng người chết như vật tế lễ.
Trong giai đoạn khai quật thứ 2, bắt đầu vào tháng 3 - 4/2026, bằng chứng được phát hiện sau khi hố được mở rộng lên 4 mét chiều rộng và 4,5 mét chiều dài bao gồm thêm 4 mảnh vỡ được cho là phần đế của những chiếc trống lớn.
Những vật phẩm này bao gồm 2 chiếc trống được tìm thấy ở góc tây nam và 2 chiếc ở góc tây bắc, cùng với 2 chiếc trống đã được phát hiện trước đó, nâng tổng số trống được tìm thấy lên 6 chiếc.
Bà Kanyaphat cho biết 7 bộ xương người đã được phát hiện trong hố khai quật. Bộ xương đầu tiên được tìm thấy nằm thẳng, trong khi bộ xương thứ 2, thứ 3 và 4 không còn nằm trong bối cảnh chôn cất ban đầu và chồng lên nhau.
Tiếp theo, các bộ xương số 5, 6 và 7 được tìm thấy nằm ngửa. Điều quan trọng là hộp sọ của cả 7 bộ xương đều có các mảnh đồng bao phủ. Hơn nữa, nhiều hạt thủy tinh được tìm thấy trên các bộ xương số 5-7. Việc phát hiện đồ trang sức bằng vàng và các mảnh đồng gần 7 bộ xương này cho thấy những cá nhân này có địa vị xã hội cao.
Tại Nghệ An, dự án Nhà máy điện LNG Quỳnh Lập đang từng bước được hiện thực hóa như một biểu tượng cho khát vọng phát triển xanh, hiện đại và bền vững của khu vực Bắc Trung Bộ.
Nhà máy điện LNG Quỳnh Lập là một trong những dự án trọng điểm của tỉnh Nghệ An. Trong quá trình triển khai, lãnh đạo Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã thường xuyên có những chỉ đạo điều hành, làm việc trực tiếp với các nhà đầu tư quan tâm nhằm thúc đẩy tiến độ nghiên cứu, đề xuất đầu tư nhằm tháo gỡ khó khăn cho dự án cũng như tăng cường phối hợp với các bộ, ngành Trung ương để thống nhất định hướng triển khai.
Với uy tín, năng lực tài chính và kinh nghiệm đã được khẳng định, liên danh gồm Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (PV Power - đơn vị thành viên Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam), SK Innovation và Công ty TNHH Mía đường Nghệ An (NASU) đã được lựa chọn là nhà đầu tư dự án. Ngày 23/4/2026, tại Diễn đàn hợp tác kinh tế Việt Nam - Hàn Quốc, dưới sự chứng kiến của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam và Tổng thống Hàn Quốc, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An đã trao Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư dự án LNG Quỳnh Lập cho liên danh nhà đầu tư.
Trong liên danh ấy, SK Innovation là tập đoàn tiên phong trong lĩnh vực năng lượng và hóa chất của Hàn Quốc, nổi bật với định hướng phát triển năng lượng xanh và vật liệu tiên tiến. NASU là doanh nghiệp uy tín của Nghệ An, không chỉ phát triển nông nghiệp tuần hoàn mà còn thể hiện tầm nhìn dài hạn trong lĩnh vực năng lượng. Đặc biệt, PV Power giữ vai trò nòng cốt với bề dày kinh nghiệm trong lĩnh vực điện khí, sở hữu và vận hành hệ thống 10 nhà máy điện với tổng công suất hơn 5.800MW trên cả nước. Dấu ấn nổi bật của PV Power là việc đưa vào vận hành thương mại Nhà máy điện Nhơn Trạch 3 và 4 trong năm 2025 - những nhà máy điện LNG đầu tiên của Việt Nam, qua đó khẳng định năng lực làm chủ công nghệ LNG và tạo nền tảng quan trọng để đồng hành cùng các dự án năng lượng chiến lược như LNG Quỳnh Lập.
Dự án có vị trí đặt tại phường Tân Mai, tỉnh Nghệ An, với tổng mức đầu tư hơn 59 nghìn tỷ đồng, công suất thiết kế 1.500MW. Dự án bao gồm hệ thống kho chứa LNG khoảng 250.000m3, hệ thống tái hóa khí cùng bến cảng chuyên dụng phục vụ nhập khẩu LNG. Khi đi vào vận hành, nhà máy dự kiến cung cấp khoảng 9 tỷ kWh điện mỗi năm cho hệ thống điện quốc gia, góp phần bảo đảm nguồn điện ổn định cho khu vực miền Bắc và Bắc Trung Bộ.
Nhà máy LNG Quỳnh Lập sử dụng công nghệ tuabin khí chu trình hỗn hợp thế hệ mới với hiệu suất cao, giúp giảm đáng kể lượng phát thải CO2 so với các nhà máy nhiệt điện truyền thống. Đây được xem là bước đi phù hợp với định hướng phát triển năng lượng sạch trong Quy hoạch điện VIII cũng như cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050 của Việt Nam. Cùng với đó, dự án được kỳ vọng tạo sức lan tỏa mạnh mẽ đối với kinh tế - xã hội địa phương, thúc đẩy phát triển logistics, cảng biển, công nghiệp phụ trợ và tạo việc làm cho hàng nghìn lao động.
