Cuối tuần qua, tôi ngồi cà phê với một nhóm bạn cùng tuổi. Chúng tôi đều trên dưới 60: người sống ở Úc, người ở Mỹ, người ở Việt Nam. Câu chuyện ban đầu xoay quanh sức khỏe, công việc và những trải nghiệm.
Nhưng rồi câu chuyện nhanh chóng chuyển sang con cái.
Chúng tôi nhận ra mình đang chia sẻ một nỗi băn khoăn khá giống nhau. Một người bạn kể con trai mình vừa tốt nghiệp đại học nhưng chưa có người yêu. Một người khác nói con gái đã đi làm vài năm nhưng dường như không mặn mà chuyện tình cảm.
Một anh bạn nửa đùa nửa thật: “Hồi bằng tuổi tụi nó mình đã lo cưới vợ rồi. Còn tụi nhỏ bây giờ thì lo tập gym”.
Một khảo sát của Institute for Family Studies và Wheatley Institute (Đại học Brigham Young, Mỹ), được trích dẫn trong bài báo The Reason Gen Z Isn’t Dating của The New York Times, cho thấy chỉ khoảng 30% người trẻ đang tích cực hẹn hò, dù gần một nửa nói họ muốn có một mối quan hệ.
Chưa đến 40% tin mình đủ hấp dẫn với bạn đời tiềm năng, và chỉ khoảng một phần tư cảm thấy tự tin tiếp cận người mình thích.
Các nhà nghiên cứu cho rằng mạng xã hội khiến việc tìm hiểu nhau diễn ra qua màn hình nhiều hơn ngoài đời. Những năm COVID-19 làm gián đoạn kỹ năng giao tiếp trực tiếp. Trong khi đó, các cuộc tranh cãi gay gắt về tình yêu và giới tính trên mạng đôi khi khiến không ít người trẻ trở nên dè dặt hơn khi bước vào các mối quan hệ.
Hệ quả là sự xuất hiện của những trào lưu mới trong giới trẻ phương Tây như “looksmaxxing”, tập trung tối đa vào việc cải thiện ngoại hình với niềm tin rằng ngoại hình quyết định cơ hội trong tình cảm và cuộc sống. Một số người trẻ dành nhiều thời gian cho việc tập gym, chăm sóc hình ảnh trên mạng xã hội, thậm chí theo đuổi những tiêu chuẩn ngoại hình khá cực đoan.
Những xu hướng toàn cầu này cũng đang dần xuất hiện ở Việt Nam. Thế hệ Z đang định nghĩa lại khái niệm về hạnh phúc và thành công, dẫn đến những thay đổi đáng chú ý trong bức tranh nhân khẩu học.
Là những “công dân số” coi trọng sự tự do và trải nghiệm cá nhân, nhiều bạn trẻ không còn xem kết hôn là mục tiêu bắt buộc. Nhiều người độc thân cho biết họ không có ý định lập gia đình.
Một phần của sự thay đổi này đến từ việc nhiều người trẻ dành nhiều thời gian để nâng cấp bản thân: học thêm kỹ năng, tập luyện thể thao, xây dựng hình ảnh cá nhân trên mạng xã hội. Điều đó không có gì sai nhưng khi việc hoàn thiện bản thân trở thành ưu tiên hàng đầu, các mối quan hệ tình cảm đôi khi cũng bị trì hoãn.
Môi trường kết nối của người trẻ đã thay đổi. Trong một thế giới con người có thể tìm hiểu nhau qua vài bức ảnh, vài dòng giới thiệu và vài bài đăng trên mạng xã hội, việc làm quen có thể nhanh hơn, nhưng dễ trở thành một quá trình so sánh.
Người ta không chỉ gặp một người, mà có thể đồng thời cân nhắc nhiều lựa chọn khác nhau. Tình cảm vì thế đôi khi bắt đầu bằng những cân nhắc khá lý trí: ngoại hình, thu nhập, phong cách sống hay triển vọng tương lai.
Ở nhiều nơi, giá nhà tăng nhanh trong khi thu nhập của nhiều người trẻ chưa theo kịp. Với nhiều cặp đôi, nghĩ đến chuyện kết hôn đồng nghĩa với việc phải đối mặt với những câu hỏi rất cụ thể: mua nhà ở đâu, thu nhập có đủ ổn định hay không, và ai sẽ gánh trách nhiệm tài chính.
Áp lực nghề nghiệp cũng góp phần làm thay đổi cách người trẻ nhìn về các mối quan hệ…
Thế hệ của chúng tôi lớn lên trong bối cảnh rất khác. Khi vừa tốt nghiệp đại học, nhiều người đã nghĩ đến chuyện lập gia đình. Bản thân khi ấy chưa hoàn thiện, cuộc sống còn khó khăn, thu nhập chưa cao, nhưng những kỳ vọng xã hội lại khá rõ ràng: đi làm, lập gia đình, rồi ổn định cuộc sống.
Chuyện tình cảm và hôn nhân thời đó đơn giản hơn. Không có mạng xã hội, không có ứng dụng hẹn hò, và cũng không có quá nhiều lựa chọn. Những mối quan hệ thường bắt đầu từ trường học, nơi làm việc hoặc qua bạn bè giới thiệu. Người ta gặp nhau nhiều hơn ngoài đời, nói chuyện nhiều hơn và cũng dễ chấp nhận nhau hơn.
Sự đơn giản ấy không đồng nghĩa với sự bảo đảm. Kết hôn khá sớm, đôi khi chưa kịp hiểu hết bản thân hay người bạn đời, nên những bất trắc trong hôn nhân thời đó cũng không phải là hiếm.
Những cuộc hôn nhân bền lâu của thế hệ trước vì thế không chỉ là kết quả của sự lựa chọn đúng đắn, mà còn là sự thích nghi, nhẫn nại và cùng nhau trưởng thành theo thời gian.
Là cha mẹ, chúng tôi tự hỏi thế hệ mình có vô tình góp phần tạo ra áp lực cho con cái không. Chúng ta khuyên con phải học tốt, phải nỗ lực phát triển bản thân và có nghề nghiệp ổn định. Nhưng chúng ta lại ít khi nói với con về tình yêu hay cách xây dựng những mối quan hệ lành mạnh, và rằng việc phấn đấu cho tương lai không nhất thiết phải tách rời khỏi chuyện hẹn hò, tìm hiểu và xây dựng một tổ ấm.
Chính những kỳ vọng của gia đình khiến người trẻ trở nên thận trọng hơn. Mối quan hệ tình cảm nhanh chóng bị đặt trước những câu hỏi quen thuộc: bao giờ cưới, công việc thế nào, nhà cửa ra sao. Khi tình yêu gắn với quá nhiều điều kiện như vậy, không ít người trẻ chọn cách đứng ngoài.
Nếu mục đích cuối cùng của cuộc sống là tìm kiếm hạnh phúc, dù không phải lúc nào cũng theo những chuẩn mực quen thuộc của xã hội, có lẽ những bậc cha mẹ như chúng tôi cũng nên bớt so sánh và bớt kỳ vọng theo khuôn mẫu cũ. Và nếu con cái chọn một cuộc sống độc thân mà vẫn thấy an vui, biết đâu đó cũng là một lựa chọn đáng để mừng.
Tại Hội nghị Ban Thường vụ Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh sáng 21-4, tình hình thanh niên được đánh giá toàn diện, chi tiết để bàn các giải pháp thực hiện chiến lược phát triển thanh niên.
Trong đó, Trung ương Đoàn đánh giá các vấn đề về sức khỏe tâm lý, áp lực học tập, việc làm và tác động của môi trường mạng có xu hướng gia tăng trong thanh niên.
Cụ thể, theo báo cáo của Trung ương Đoàn, giai đoạn 2021-2025, lực lượng thanh niên Việt Nam tiếp tục có quy mô lớn, chiếm tỉ lệ đáng kể trong dân số. Thanh niên cũng là nguồn nhân lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Trung ương Đoàn đánh giá thanh niên ngày càng năng động, sáng tạo, có khả năng thích ứng nhanh với môi trường số. Xu hướng hình thành công dân số ngày càng rõ nét, thể hiện qua khả năng tiếp cận, khai thác và ứng dụng công nghệ trong học tập, lao động và đời sống.
Lực lượng này cũng có tinh thần khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế. Nhiều người trẻ chủ động tham gia các hoạt động khởi nghiệp, kinh tế số, kinh tế sáng tạo, mở rộng tầm nhìn và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Những xu hướng này cho thấy thanh niên đang chuyển dịch mạnh sang vai trò chủ thể trong phát triển kinh tế số và xã hội số, đồng thời ngày càng khẳng định vị trí trung tâm trong hệ sinh thái khởi nghiệp và tiến trình hội nhập quốc tế.
Tuy nhiên một số vấn để nổi lên trong thanh niên cần được quan tâm là áp lực việc làm, chất lượng kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng số của một bộ phận thanh niên và các vấn đề về sức khỏe tâm lý, áp lực học tập, việc làm và tác động của môi trường mạng có xu hướng gia tăng.
Trong thời gian tới, Trung ương Đoàn xác định tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hiện đại, linh hoạt. Các phong trao của Đoàn chuyển từ chú trọng số lượng hoạt động sang nâng cao chất lượng, hiệu quả, xây dựng mô hình và đánh giá kết quả cụ thể.
Đoàn lấy nhiệm vụ trọng tâm là nâng cao chất lượng giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, khơi dậy khát vọng cống hiến, ý thức tự cường và trách nhiệm xã hội của thanh niên.
Trung ương Đoàn thực hiện 5 đề án lớn trình Thủ tướng ban hành, tập trung vào các lĩnh vực giáo dục lý tưởng cách mạng trên không gian mạng, hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, phát triển tài năng trẻ, nâng cao năng lực tình nguyện và hội nhập quốc tế.
Việc triển khai được lồng ghép trong các phong trào lớn như “Thanh niên tình nguyện”, “Tuổi trẻ sáng tạo”... tạo sự đồng bộ trong toàn hệ thống.
Anh Bùi Quang Huy, Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn, cho hay chiến lược phát triển thanh niên là chiến lược tổng thể do Chính phủ ban hành, có sự tham gia của 14 bộ, ngành, với 28 đề án. Trong đó, tổ chức Đoàn hiện trực tiếp chủ trì 5 đề án trọng tâm, sau khi được Thủ tướng thống nhất điều chỉnh.
Anh Bùi Quang Huy nhấn mạnh yêu cầu các đại biểu nghiên cứu kỹ báo cáo, góp ý trên cơ sở thực tiễn tại địa phương để hoàn thiện nội dung, đảm bảo phản ánh đúng tình hình công tác thanh niên trên toàn quốc.
Người phụ nữ 45 tuổi ở Hồ Bắc Trung Quốc được gia đình đưa đến Bệnh viện tỉnh Hồ Bắc cấp cứu vì xuất hiện những cơn đau bụng dữ dội. Trong quá trình lấy máu xét nghiệm, các bác sĩ nhận thấy mẫu máu của bà có màu trắng đục bất thường, giống như sữa.
Kết quả kiểm tra chuyên sâu cho thấy chỉ số triglyceride trong máu của bệnh nhân tăng cao vượt mức bình thường. Đây là nguyên nhân khiến huyết tương bị đục trắng và làm gia tăng nguy cơ tổn thương tuyến tụy.
Tại viện sau khi hội chẩn, bác sĩ Tiêu Chí Dĩnh, Trưởng khoa Nội tổng quát của bệnh viện, chẩn đoán bà Mã mắc viêm tụy cấp do tăng lipid máu. Đây là tình trạng có thể diễn biến nghiêm trọng, thậm chí gây suy đa tạng nếu không được xử trí kịp thời.
Các bác sĩ lập tức tiến hành thay huyết tương để loại bỏ lượng lipid dư thừa trong máu, đồng thời giảm nguy cơ biến chứng. Chỉ sau vài giờ điều trị, chỉ số triglyceride của bệnh nhân đã giảm xuống mức an toàn, các triệu chứng đau bụng, buồn nôn cũng dần thuyên giảm.
Chỉ vì tự ý ngừng thuốc điều trị mỡ máu khi thấy sức khỏe ổn định, một người phụ nữ 45 tuổi phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng viêm tụy cấp nguy hiểm. Khi xét nghiệm, bác sĩ bàng hoàng phát hiện máu của bệnh nhân trắng đục như sữa.
Điều đáng chú ý, sau khi qua cơn nguy hiểm, bà Mã cho biết bản thân từng bị viêm tụy cấp do tăng lipid máu cách đây 6 năm. Khi đó, bác sĩ đã kê thuốc hạ mỡ máu và yêu cầu bà duy trì điều trị lâu dài.
Tuy nhiên, khi thấy sức khỏe cải thiện, bà Mã cho rằng bệnh đã ổn nên tự ý ngừng thuốc và không đi kiểm tra định kỳ.
Theo bác sĩ Tiêu Chí Dĩnh, đây chính là nguyên nhân quan trọng khiến tình trạng bệnh tái phát nghiêm trọng.
"Việc chủ quan với mỡ máu cao, tự ý dừng thuốc điều trị, cộng thêm chế độ ăn uống không kiểm soát và ít vận động có thể khiến lượng mỡ tích tụ ngày càng nhiều. Điều này chẳng khác nào tự bơm mỡ vào máu", bác sĩ cảnh báo.
Các chuyên gia cho biết, khi lượng lipid trong máu tăng quá cao, chất béo dư thừa có thể gây viêm và làm tổn thương tuyến tụy. Viêm tụy cấp do tăng mỡ máu nếu không được điều trị sớm có thể dẫn đến nhiễm trùng, hoại tử tụy, suy đa tạng, thậm chí đe dọa tính mạng.
Theo chuyên gia, người có mỡ máu cao cần đặc biệt chú ý đến những dấu hiệu bất thường của cơ thể. Một số triệu chứng thường gặp của viêm tụy cấp gồm:
- Đau dữ dội vùng bụng trên, có thể lan ra sau lưng.
- Buồn nôn, nôn ói nhiều.
- Đầy bụng, khó tiêu, tiêu chảy.
- Sốt, mệt mỏi.
- Huyết áp tụt, cơ thể suy yếu.
Khi xuất hiện các triệu chứng trên, đặc biệt ở người có tiền sử mỡ máu cao hoặc từng bị viêm tụy, cần nhanh chóng đến bệnh viện để được thăm khám và điều trị.
Các bác sĩ khuyến cáo, người mắc bệnh mỡ máu cao cần tuân thủ đúng chỉ định dùng thuốc, duy trì chế độ ăn uống hợp lý, tập luyện thường xuyên và tái khám định kỳ. Việc thấy cơ thể khỏe hơn không đồng nghĩa với việc bệnh đã khỏi hoàn toàn.
Ông Yosawat Thiansawat-Giám đốc Văn phòng Quản lý Khu Bảo tồn số 1 (Prachinburi, Thái Lan) cho biết đã tiếp nhận báo cáo về một vụ việc khiến giới bảo tồn và những người yêu động vật hoang dã không khỏi bàng hoàng. Theo đó, lực lượng chức năng phát hiện một cá thể bò rừng đực tử vong trong khu vực giáp ranh Vườn quốc gia Khao Yai, Thái Lan.
Theo thông tin ban đầu, ông Chaiya Huayhongthong, Trưởng Vườn quốc gia Khao Yai, nhận được báo cáo từ bà Surirat Sukhlap, phụ trách Khu quản lý số 2 về việc phát hiện xác một con bò rừng khổng lồ trong vườn nhãn của người dân. Khu vực này nằm gần chùa Wat Pa Rattanawan, thuộc Ban Khlong Plakung, xã Wang Mi, huyện Wang Nam Khiao, tỉnh Nakhon Ratchasima.
Ngay sau khi nhận tin, Đội Kiểm lâm KhY.4 (Khlong Plak Kangk) đã phối hợp với cảnh sát địa phương, chính quyền huyện Wang Nam Khiao và lực lượng từ Khu bảo tồn động vật hoang dã Khao Phaeng Ma nhanh chóng phong tỏa, kiểm tra hiện trường.
Tại đây, cơ quan chức năng phát hiện một cá thể bò rừng đực trưởng thành nằm chết gần nguồn nước, thi thể đã cứng lại.
Kết quả khám nghiệm bước đầu cho thấy nhiều dấu hiệu bất thường. Ông Chaiya Huayhongthong cho biết lực lượng chức năng tìm thấy một chiếc sừng bị gãy nằm cách xác con vật không xa, cùng hàng loạt dấu chân bò rừng in dày đặc khắp khu vườn nhãn.
Những chứng cứ này củng cố giả thuyết về một cuộc giao tranh dữ dội giữa các cá thể đực, có thể liên quan đến việc tranh giành lãnh thổ hoặc quyền thống trị trong đàn. Nhiều khả năng con vật đã bị thương nặng trong cuộc đụng độ và không qua khỏi. Tuy nhiên, cơ quan quản lý chưa vội đưa ra kết luận cuối cùng. Kết quả chính thức sẽ được tổng hợp và báo cáo sau khi hoàn tất giám định chuyên môn.
