Bác sĩ chuyên khoa 2 Châu Thị Anh, phụ trách Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết giá trị dinh dưỡng của trái cây phụ thuộc nhiều yếu tố như độ tươi, mùa vụ, giống cây, cách bảo quản, thời gian vận chuyển, phương pháp canh tác…, chứ không nằm ở nguồn gốc nhập khẩu hay nội địa.
Một ví dụ điển hình:
Dinh dưỡng
Năng lượng (kcal)
Chất xơ (g)
Vitamin C (mg)
Theo bác sĩ Châu Thị Anh, có thể thấy ổi nội địa giàu vitamin C vượt trội, cao gấp nhiều lần táo nhập khẩu, hàm lượng chất xơ và kali của ổi cũng cao hơn.
Tương tự đu đủ, thanh long, xoài, cam, bưởi nội địa có giá trị dinh dưỡng rất tốt. Nhiều loại trái cây nhiệt đới của Việt Nam giàu carotenoid, vitamin C và polyphenol hơn một số loại trái cây ôn đới nhập khẩu. Điều quan trọng là sự đa dạng và độ tươi, không phải “nhập khẩu” hay “nội địa”.
Trái cây nhập khẩu
Ưu điểm: Đa dạng chủng loại quanh năm, một số loại có tiêu chuẩn bảo quản và truy xuất nguồn gốc tốt, hình thức đẹp, đồng đều.
Nhược điểm: Giá thành cao, có thể giảm độ tươi do vận chuyển dài ngày. Trái cây nhập khẩu thường phải thu hoạch sớm, bảo quản lạnh dài ngày, vận chuyển đường biển hoặc đường hàng không, lưu kho trước khi bán. Quá trình này có thể làm giảm một số chất dinh dưỡng nhạy cảm như vitamin C, folate, một số chất chống oxy hóa. Ví dụ vitamin C giảm dần theo thời gian bảo quản, trái cây càng để lâu càng giảm độ tươi và hương vị tự nhiên.
Không phải mọi trái cây nhập khẩu đều “nhiều hóa chất”, nhưng để kéo dài thời gian bảo quản, nhiều loại có thể được phủ sáp thực phẩm, xử lý chống nấm mốc, bảo quản khí quyển điều chỉnh, dùng chất làm chậm chín. Các biện pháp này được phép trong giới hạn an toàn ở nhiều quốc gia, nhưng người tiêu dùng nên rửa kỹ, gọt vỏ khi cần, mua từ nguồn uy tín.
Trái cây nội địa theo mùa
Ưu điểm: Trong khi đó, trái cây địa phương theo mùa thường được thu hoạch gần thời điểm tiêu thụ, ít thời gian lưu kho, giữ được độ tươi và mùi vị tốt hơn, giá hợp lý. Nhiều loại rất giàu vitamin và chất chống oxy hóa, hương vị tự nhiên đậm hơn khi đúng mùa.
Nhược điểm: Chất lượng không đồng đều nếu nguồn cung kém kiểm soát, một số nơi có nguy cơ lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật, khó bảo quản lâu.
Theo bác sĩ Châu Thị Anh, trái cây nhập khẩu không mặc nhiên giàu dinh dưỡng hơn trái cây nội địa. Trong nhiều trường hợp, trái cây địa phương theo mùa có thể tươi hơn, giữ vitamin tốt hơn, giá hợp lý hơn, phù hợp nhu cầu dinh dưỡng hằng ngày. Điều quan trọng nhất không phải “hàng ngoại hay hàng nội”, mà là độ tươi, sự đa dạng, khẩu phần hợp lý và nguồn thực phẩm an toàn.
“Do đó dù là trái cây nội địa hay nhập khẩu thì cũng đều chú ý mua nơi uy tín, rửa kỹ dưới vòi nước, tránh chạy theo hình thức quá bóng đẹp bất thường”, bác sĩ Châu Thị Anh khuyến cáo.
"Giai đoạn đầu, bệnh viện đưa vào khai thác 300 giường bệnh và sẽ từng bước mở rộng quy mô lên 1.000 giường theo nhu cầu thực tế", PGS.TS Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Việt Đức, nói tại buổi làm việc với Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan, chiều 7/7 tại cơ sở Ninh Bình.
Cơ sở mới ưu tiên khám cấp cứu, tiếp nhận, sàng lọc và điều trị các ca chấn thương, ngoại thần kinh, cột sống, phục hồi chức năng và phẫu thuật tiêu hóa - những chuyên khoa đang quá tải tại cơ sở Hà Nội. Bệnh viện điều động 412 cán bộ, chuyên gia và y bác sĩ, toàn bộ đều có chứng chỉ hành nghề. Với quy mô ban đầu, đơn vị không sử dụng học viên hay sinh viên tham gia khám chữa bệnh. Nhân viên y tế làm việc tại cơ sở Ninh Bình nhận mức hỗ trợ thu hút tối đa 15,6 triệu đồng mỗi tháng, kèm phụ cấp đi lại và nhà ở, theo Nghị quyết số 32/2026 của Chính phủ.
Giải thích về lộ trình này, ông Hùng cho hay việc vận hành phân kỳ giúp tối ưu hóa nguồn lực và tiết giảm chi phí. Do đặc thù chuyên sâu về ngoại khoa, tỷ lệ bệnh nhân cần phẫu thuật thường chỉ chiếm 10-15%, phần còn lại điều trị nội khoa hoặc theo dõi, nên việc mở toàn bộ 1.000 giường ngay từ đầu sẽ gây lãng phí công suất.
Theo ông Hùng, toàn bộ hệ thống máy móc đều là thiết bị mới, hiện đại, được đầu tư đồng bộ, nhiều thiết bị tích hợp công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) như máy chụp cắt lớp, cộng hưởng từ... Bệnh viện có 44 phòng mổ hiện đại, trong đó 12 phòng sẽ được đưa vào sử dụng ngay ở giai đoạn đầu, các phòng còn lại sẽ mở theo nhu cầu để bảo đảm hiệu quả vận hành.
"Với tổng mức đầu tư khoảng hơn 5 tỷ đồng cho một giường bệnh, đây là một mức đầu tư lớn so với các nước trong khu vực và trên thế giới", ông Hùng nói.
Ngày 8/7, bệnh viện sẽ vận hành thử toàn bộ quy trình khám chữa bệnh, từ tiếp nhận, phân luồng, xác thực căn cước công dân, thủ tục bảo hiểm y tế đến khám, điều trị và vận hành hệ thống công nghệ thông tin nhằm phát hiện, xử lý các vướng mắc trước khi hoạt động chính thức. Lãnh đạo bệnh viện khẳng định cơ sở 2 là "một bộ phận thống nhất trong mô hình tổ chức chung chứ không hoạt động tách biệt". Mọi công tác quản trị tài sản, nhân lực và tài chính đều đồng bộ qua hệ thống phần mềm để đảm bảo tính minh bạch.
Ông Hoàng Cương, Phó Giám đốc Phụ trách điều hành Ban Quản lý Dự án Công trình y tế, cho biết đến nay, công trình cơ bản hoàn thành các khu vực phòng khám cấp cứu, khu vực điều trị nội trú, phòng mổ, thiết bị y tế, hội trường... Sau ngày 9/7, Ban tiếp tục chỉ đạo nhà thầu tiếp tục hoàn thiện các hạng mục còn lại, trong tháng 7 hoàn thiện hoàn toàn để bàn giao cho bệnh viện. Nhà thầu có trách nhiệm hỗ trợ bệnh viện vận hành 3-6 tháng tới, bệnh viện phải cử người theo cùng, khi xảy ra sự cố kịp thời xử lý.
Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan yêu cầu ngay sau lễ khai trương, bệnh viện phải sẵn sàng tiếp nhận người bệnh như một cơ sở khám chữa bệnh hoạt động bình thường. Bà nhấn mạnh các phương án trực, cấp cứu, phân luồng và hướng dẫn người bệnh phải được chuẩn bị đầy đủ, đặc biệt tại khu vực tiếp đón và cấp cứu, bảo đảm người dân được hỗ trợ ngay từ khi đến bệnh viện. Đối với các hạng mục kỹ thuật còn dang dở, Bộ trưởng yêu cầu đơn vị thi công khẩn trương hoàn thiện nhưng vẫn phải bảo đảm chất lượng công trình và tính đồng bộ.
Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình được khởi công từ năm 2015 với tổng vốn đầu tư khoảng 5.000 tỷ đồng và quy mô 1.000 giường bệnh. Sau nhiều năm đình trệ, dự án đang được đưa vào khai thác theo lộ trình sau khi Chính phủ chỉ đạo tháo gỡ các vướng mắc để sớm phát huy hiệu quả đầu tư.
Bệnh viện Việt Đức cơ sở Ninh Bình đi vào hoạt động tiếp nối Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 vừa triển khai khám chữa bệnh từ ngày 26/6. Việc hai bệnh viện tuyến cuối hàng đầu cùng hiện diện tại Ninh Bình tạo thành cụm y tế chất lượng cao, giúp giảm tải đáng kể cho các cơ sở y tế tại Thủ đô và mang lại cơ hội điều trị tốt nhất cho người dân ngay tại địa phương.
Ngày 29.4, Ngân hàng HD Bank tổ chức lễ trao tặng 2 xe thị giác lưu động cùng các trang thiết bị chuyên dụng phục vụ khám, sàng lọc và chăm sóc mắt cho Bệnh viện Mắt Bà Rịa - Vũng Tàu để phục vụ công tác chăm sóc mắt cộng đồng và phòng chống mù lòa.
Ngân hàng HD Bank còn tài trợ phẫu thuật miễn phí 50 ca đục thủy tinh thể bằng phương pháp Phaco cho bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn; trao tặng 207 cặp kính đeo mắt cho học sinh bị tật khúc xạ.
Thấy thuốc nhân dân, tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Viết Giáp, Giám đốc Bệnh viện Mắt Bà Rịa - Vũng Tàu cho biết xe thị giác lưu động là một giải pháp thiết thực nhằm đưa dịch vụ chăm sóc mắt chất lượng đến gần hơn với người dân, đặc biệt là các đối tượng yếu thế, người cao tuổi, người khuyết tật, học sinh, người dân vùng khó khăn, hạn chế tiếp cận dịch vụ y tế.
Bác sĩ Giáp chia sẻ, hơn 20 năm qua, hành trình xây dựng và phát triển Bệnh viện Mắt Bà Rịa - Vũng Tàu là một hành trình không ngừng nỗ lực vì ánh sáng của người dân.
"Mỗi năm, bệnh viện khám cho hàng trăm ngàn lượt bệnh nhân, thực hiện hàng ngàn ca phẫu thuật, mang lại sức khỏe, ánh sáng và niềm tin cho rất nhiều người. Nhưng điều mà chúng tôi tự hào hơn cả, không chỉ là những con số mà là hành trình phòng chống mù lòa và chăm sóc mắt cộng đồng", bác sĩ Giáp nói thêm.
Phát biểu tại buổi lễ, bác sĩ Trần Ngọc Triệu, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM khẳng định, việc triển khai mô hình xe thị giác lưu động là một giải pháp rất đúng hướng, rất kịp thời và hết sức nhân văn.
Trong hơn 20 năm qua, Bệnh viện Mắt Bà Rịa - Vũng Tàu đã có những bước phát triển rất đáng tự hào. Không chỉ làm tốt công tác khám chữa bệnh, bệnh viện còn là điểm sáng của cả nước trong hoạt động chăm sóc mắt cộng đồng. Những kết quả đó đã góp phần quan trọng vào công tác an sinh xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân trên địa bàn.
Bác sĩ Triệu đề nghị Bệnh viện Mắt Bà Rịa - Vũng Tàu xây dựng kế hoạch triển khai sử dụng tài trợ một cách cụ thể, khoa học; ưu tiên các khu vực khó khăn, đối tượng yếu thế; kết hợp tốt giữa khám sàng lọc - điều trị - theo dõi lâu dài và tăng cường phối hợp với y tế cơ sở, trường học, chính quyền địa phương đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức chăm sóc mắt cho người dân.
TS.BS.CK2 Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men's Health, cho biết vòng bụng to thường là kết quả tích lũy của nhiều năm ngủ muộn, ngồi lâu, ít vận động, ăn uống thất thường, stress kéo dài và các cuộc nhậu sau giờ làm. Ở góc nhìn chuyển hóa và nội tiết, đây không chỉ là vấn đề thẩm mỹ mà còn là dấu hiệu cơ thể đang thay đổi cách vận hành.
Ở độ tuổi 20, nam giới có thể ăn khuya, thức đêm, uống bia nhưng cơ thể vẫn xử lý tương đối tốt nhờ khối cơ còn cao và chuyển hóa mạnh. Tuy nhiên, từ sau 25-30 tuổi, quá trình này bắt đầu thay đổi.
Khối cơ - yếu tố tiêu thụ năng lượng quan trọng nhất - có xu hướng giảm dần nếu không được duy trì bằng vận động. Khi cơ bắp giảm, tốc độ chuyển hóa cơ bản cũng giảm theo. Điều này khiến cùng mức ăn như trước nhưng cơ thể tiêu hao ít hơn, phần dư năng lượng dễ tích tụ thành mỡ, đặc biệt ở vùng bụng.
Bia rượu, đồ chiên rán, nước ngọt, ăn khuya và thiếu ngủ khiến tình trạng này nặng hơn. Stress kéo dài cũng làm tăng cảm giác thèm ăn, ưu tiên thực phẩm giàu năng lượng và giảm động lực vận động.
Theo nghiên cứu của Harman và cộng sự công bố trên The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, nồng độ testosterone có xu hướng giảm dần theo tuổi nhưng tốc độ không giống nhau ở mỗi người. Không phải cứ qua tuổi 25 là testosterone "tụt dốc", nhưng lối sống thiếu ngủ, ít vận động, tăng mỡ bụng và stress kéo dài có thể khiến cơ thể xuống nhịp sớm hơn.
Theo bác sĩ Duy, testosterone liên quan đến khối cơ, phân bố mỡ, năng lượng, sức bền và chức năng sinh lý nam. Khi mỡ bụng, đặc biệt là mỡ nội tạng, tăng lên, cơ thể có thể rơi vào trạng thái viêm mức độ thấp kéo dài, đi kèm kháng insulin và rối loạn chuyển hóa. Mối quan hệ này mang tính hai chiều, mỡ bụng làm giảm chất lượng chuyển hóa và hormone, trong khi testosterone thấp lại khiến khối cơ giảm và dễ tăng mỡ hơn.
Điều này tạo thành một vòng xoắn, bụng tăng khiến cơ thể mệt hơn, ít vận động làm giảm khối cơ, giảm cơ khiến tiêu hao năng lượng giảm và từ đó bụng tiếp tục tăng. Nhiều nam giới chỉ nhận ra khi các dấu hiệu trở nên rõ rệt như tăng cân vùng bụng, giảm năng lượng, ngủ kém hoặc giảm ham muốn.
Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men's Health từng tiếp nhận bệnh nhân 35 tuổi làm kinh doanh, tăng gần 9 kg trong vài năm. Người này cho biết trước đây ăn uống thoải mái nhưng không tăng cân, nay bụng tăng nhanh, thường xuyên mệt, ngủ muộn và giảm phong độ. Khám ghi nhận vòng bụng gần 100 cm, BMI thừa cân, kèm huyết áp và mỡ máu tăng nhẹ. Xét nghiệm cho thấy đường huyết ở ngưỡng tiền nguy cơ, mỡ máu tăng, testosterone buổi sáng ở mức thấp bình thường.
Trường hợp này không cần dùng thuốc ngay mà được ưu tiên điều chỉnh lối sống, giảm rượu bia, cải thiện giấc ngủ, tăng vận động và kiểm soát chế độ ăn. Sau vài tháng, các chỉ số chuyển hóa cải thiện rõ rệt cùng việc giảm vòng bụng.
Bác sĩ Duy khuyến cáo không nên nhìn bụng bia như một vấn đề đơn lẻ. Đây là chỉ dấu tổng hợp của lối sống, không chỉ là hệ quả của ăn uống. Sau tuổi 25-30, cơ thể vẫn có thể khỏe và giữ phong độ nếu được chăm đúng cách.
Nam giới không cần tập luyện cực đoan hay tự ý dùng hormone. Có thể bắt đầu từ các thay đổi đơn giản như ngủ đủ và đúng giờ, giảm bia rượu, hạn chế ăn khuya, tăng đạm tốt, rau xanh và chất xơ. Duy trì vận động đều đặn như đi bộ nhanh 20-30 phút mỗi ngày, đứng dậy sau mỗi 45-60 phút ngồi, leo cầu thang thay thang máy. Tập kháng lực nhẹ 2-3 buổi mỗi tuần như squat, chống đẩy tường, plank ngắn hoặc đạp xe nhẹ cũng giúp cải thiện chuyển hóa và kiểm soát vòng bụng.
Khi bụng tăng nhanh kèm mệt mỏi, giảm ham muốn, rối loạn cương hoặc chỉ số chuyển hóa bất thường, nam giới nên khám chuyên khoa để được đánh giá đúng nguyên nhân.
