“Giai đoạn đầu, bệnh viện đưa vào khai thác 300 giường bệnh và sẽ từng bước mở rộng quy mô lên 1.000 giường theo nhu cầu thực tế”, PGS.TS Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Việt Đức, nói tại buổi làm việc với Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan, chiều 7/7 tại cơ sở Ninh Bình.
Cơ sở mới ưu tiên khám cấp cứu, tiếp nhận, sàng lọc và điều trị các ca chấn thương, ngoại thần kinh, cột sống, phục hồi chức năng và phẫu thuật tiêu hóa – những chuyên khoa đang quá tải tại cơ sở Hà Nội. Bệnh viện điều động 412 cán bộ, chuyên gia và y bác sĩ, toàn bộ đều có chứng chỉ hành nghề. Với quy mô ban đầu, đơn vị không sử dụng học viên hay sinh viên tham gia khám chữa bệnh. Nhân viên y tế làm việc tại cơ sở Ninh Bình nhận mức hỗ trợ thu hút tối đa 15,6 triệu đồng mỗi tháng, kèm phụ cấp đi lại và nhà ở, theo Nghị quyết số 32/2026 của Chính phủ.
Giải thích về lộ trình này, ông Hùng cho hay việc vận hành phân kỳ giúp tối ưu hóa nguồn lực và tiết giảm chi phí. Do đặc thù chuyên sâu về ngoại khoa, tỷ lệ bệnh nhân cần phẫu thuật thường chỉ chiếm 10-15%, phần còn lại điều trị nội khoa hoặc theo dõi, nên việc mở toàn bộ 1.000 giường ngay từ đầu sẽ gây lãng phí công suất.
Theo ông Hùng, toàn bộ hệ thống máy móc đều là thiết bị mới, hiện đại, được đầu tư đồng bộ, nhiều thiết bị tích hợp công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) như máy chụp cắt lớp, cộng hưởng từ… Bệnh viện có 44 phòng mổ hiện đại, trong đó 12 phòng sẽ được đưa vào sử dụng ngay ở giai đoạn đầu, các phòng còn lại sẽ mở theo nhu cầu để bảo đảm hiệu quả vận hành.
“Với tổng mức đầu tư khoảng hơn 5 tỷ đồng cho một giường bệnh, đây là một mức đầu tư lớn so với các nước trong khu vực và trên thế giới”, ông Hùng nói.
Ngày 8/7, bệnh viện sẽ vận hành thử toàn bộ quy trình khám chữa bệnh, từ tiếp nhận, phân luồng, xác thực căn cước công dân, thủ tục bảo hiểm y tế đến khám, điều trị và vận hành hệ thống công nghệ thông tin nhằm phát hiện, xử lý các vướng mắc trước khi hoạt động chính thức. Lãnh đạo bệnh viện khẳng định cơ sở 2 là “một bộ phận thống nhất trong mô hình tổ chức chung chứ không hoạt động tách biệt”. Mọi công tác quản trị tài sản, nhân lực và tài chính đều đồng bộ qua hệ thống phần mềm để đảm bảo tính minh bạch.
Ông Hoàng Cương, Phó Giám đốc Phụ trách điều hành Ban Quản lý Dự án Công trình y tế, cho biết đến nay, công trình cơ bản hoàn thành các khu vực phòng khám cấp cứu, khu vực điều trị nội trú, phòng mổ, thiết bị y tế, hội trường… Sau ngày 9/7, Ban tiếp tục chỉ đạo nhà thầu tiếp tục hoàn thiện các hạng mục còn lại, trong tháng 7 hoàn thiện hoàn toàn để bàn giao cho bệnh viện. Nhà thầu có trách nhiệm hỗ trợ bệnh viện vận hành 3-6 tháng tới, bệnh viện phải cử người theo cùng, khi xảy ra sự cố kịp thời xử lý.
Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan yêu cầu ngay sau lễ khai trương, bệnh viện phải sẵn sàng tiếp nhận người bệnh như một cơ sở khám chữa bệnh hoạt động bình thường. Bà nhấn mạnh các phương án trực, cấp cứu, phân luồng và hướng dẫn người bệnh phải được chuẩn bị đầy đủ, đặc biệt tại khu vực tiếp đón và cấp cứu, bảo đảm người dân được hỗ trợ ngay từ khi đến bệnh viện. Đối với các hạng mục kỹ thuật còn dang dở, Bộ trưởng yêu cầu đơn vị thi công khẩn trương hoàn thiện nhưng vẫn phải bảo đảm chất lượng công trình và tính đồng bộ.
Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình được khởi công từ năm 2015 với tổng vốn đầu tư khoảng 5.000 tỷ đồng và quy mô 1.000 giường bệnh. Sau nhiều năm đình trệ, dự án đang được đưa vào khai thác theo lộ trình sau khi Chính phủ chỉ đạo tháo gỡ các vướng mắc để sớm phát huy hiệu quả đầu tư.
Bệnh viện Việt Đức cơ sở Ninh Bình đi vào hoạt động tiếp nối Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 vừa triển khai khám chữa bệnh từ ngày 26/6. Việc hai bệnh viện tuyến cuối hàng đầu cùng hiện diện tại Ninh Bình tạo thành cụm y tế chất lượng cao, giúp giảm tải đáng kể cho các cơ sở y tế tại Thủ đô và mang lại cơ hội điều trị tốt nhất cho người dân ngay tại địa phương.
Bé trai người Ghana xuất hiện vàng da ngay sau sinh và tiến triển rất nhanh sau 20 giờ tuổi. Tại bệnh viện địa phương, trẻ được xác định vàng da nặng, đã được chiếu đèn tích cực và làm nhiều xét nghiệm nhưng chưa tìm được nguyên nhân, tình trạng không cải thiện.
Ngày 27-5, trẻ được chuyển đến Bệnh viện Nhi Trung ương trong tình trạng vàng da toàn thân. Kết quả xét nghiệm cho thấy bilirubin tăng nhanh, huyết sắc tố giảm còn 98 g/L, biểu hiện của tan máu nặng.
Điều đặc biệt là cả mẹ và bé đều có nhóm máu O Rh+, loại trừ nguyên nhân bất đồng nhóm máu ABO và Rh thường gặp. Trẻ được chỉ định thay máu cấp cứu để kiểm soát vàng da và thiếu máu.
Ngay trong đêm, các bác sĩ đối chiếu nhóm máu O Rh+ của trẻ với toàn bộ đơn vị máu cùng nhóm tại bệnh viện nhưng không tìm được mẫu phù hợp. Mẫu máu sau đó được chuyển đến Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương để xét nghiệm chuyên sâu và xác định trẻ mang kháng thể Anti Fy3 - kháng thể cực hiếm thuộc hệ nhóm máu Duffy-null.
Trong thời gian chờ kết quả, trẻ được chiếu đèn tích cực và sử dụng thuốc nhằm làm chậm quá trình tan máu, tăng sức bền hồng cầu.
Sau khi xác định nguyên nhân, các bác sĩ huy động bố mẹ trẻ làm xét nghiệm để tìm nguồn máu tương thích.
Tuy nhiên, nhóm máu của người bố không phù hợp, còn người mẹ vừa sinh mổ, bị thiếu máu (huyết sắc tố chỉ 88 g/L) nên không đủ điều kiện hiến máu.
Trong khi đó, tình trạng thiếu máu của trẻ ngày càng nặng, có nguy cơ dẫn đến suy tim, suy hô hấp, ngừng thở và suy đa cơ quan. Trung tâm Sơ sinh đã hội chẩn liên chuyên khoa và báo cáo ban giám đốc bệnh viện.
Bệnh viện khẩn trương kêu gọi người hiến máu nhóm O trong cộng đồng, đặc biệt là cộng đồng gốc người châu Phi tại Việt Nam - nhóm có khả năng tương thích cao nhất. Sau hai ngày tìm kiếm, từ 25 người tình nguyện hiến máu (3 người Việt Nam và 22 người gốc châu Phi), các bác sĩ đã tìm được 2 người châu Phi có nhóm máu phù hợp.
Máu hiến được lấy, theo dõi an toàn nghiêm ngặt, sau đó xử lý, tách hồng cầu và sàng lọc kỹ lưỡng để hạn chế tối đa nguy cơ phản ứng miễn dịch.
Đến ngày thứ 3 sau nhập viện, trẻ được truyền máu. Sau điều trị, tình trạng cải thiện rõ rệt: vàng da giảm, da hồng hào, tỉnh táo, bú tốt và được xuất viện sau 7 ngày.
Theo các bác sĩ, ngoài hai hệ nhóm máu ABO và Rh quen thuộc, hiện đã xác định thêm 46 hệ nhóm máu khác, trong đó có hệ Duffy.
Hệ Duffy gồm 5 kháng nguyên chính (Fya, Fyb, Fy3, Fy5 và Fy6), được điều hòa bởi gene ACKR1 trên nhiễm sắc thể số 1. Kháng thể Anti Fy3 chỉ xuất hiện ở người mang nhóm máu Duffy-null - tức thiếu đồng thời hai kháng nguyên Fya và Fyb. Đây là nhóm máu cực hiếm ở người châu Á và châu Âu, nhưng gặp khá phổ biến ở người châu Phi (68-90%).
Theo bác sĩ Vũ Thị Huê - Trung tâm Sơ sinh, Bệnh viện Nhi Trung ương, đây là ca bệnh đặc biệt vì nguyên nhân tan máu không thuộc các căn nguyên thường gặp.
Bệnh có thể được phát hiện trước sinh bằng xét nghiệm sàng lọc kháng thể bất thường trong máu mẹ. Tuy nhiên, khác với bất đồng nhóm máu Rh, hiện chưa có thuốc dự phòng vàng da tan máu do bất đồng hệ Duffy trong thai kỳ. Vì vậy, phát hiện sớm và xử trí kịp thời sau sinh có ý nghĩa quyết định.
Giáo sư John Tregoning, Đại học Hoàng gia London (Anh) đã dẫn lại các nghiên cứu về sự lây truyền vi khuẩn, và tất cả đều cho thấy “quy tắc 5 giây” là không chính xác, theo The Guardian (Anh).
Trong nghiên cứu đầu tiên, các nhà khoa học khảo sát điều gì xảy ra khi nhiều loại thực phẩm khác nhau như bánh mì, bánh mì phết bơ, dưa hấu và kẹo dẻo bị làm rơi lên các bề mặt như gạch lát, thép, gỗ và thảm đã được phủ vi khuẩn trước đó.
Theo giáo sư Tregoning, vi khuẩn truyền từ bề mặt sang thức ăn gần như ngay lập tức. Ông cho biết sự lây truyền xảy ra mạnh nhất khi thực phẩm có độ ẩm cao tiếp xúc với bề mặt cứng. Ví dụ, dưa hấu rơi xuống nền gạch hoặc bề mặt thép là những trường hợp có mức độ nhiễm khuẩn cao nhất.
Một nghiên cứu tiếp theo cho thấy vi khuẩn có thể lây từ bề mặt sang thực phẩm ngay cả khi chúng đã hiện diện trên bề mặt đó từ nhiều giờ trước.
Giáo sư Tregoning cho biết, vi khuẩn có thể tồn tại trên bề mặt trong nhiều giờ. Vì vậy, nếu một miếng thịt gà nhiễm khuẩn từng được đặt trên mặt bàn, thì 2 giờ sau, một lát bánh mì rơi xuống cùng vị trí của miếng thịt gà vẫn có nguy cơ nhiễm vi khuẩn. Các vi khuẩn này có thể tồn tại trên bề mặt tới khoảng 24 giờ.
Theo giáo sư Tregoning, mọi người nên chấp nhận rằng thực phẩm bị làm rơi không còn an toàn để ăn nữa. Ông cho rằng việc rửa bằng nước không đủ để đảm bảo loại bỏ hoàn toàn vi khuẩn.
Điều này đặc biệt quan trọng với những người dễ bị nhiễm trùng hoặc trong những ngôi nhà có vật nuôi như chó. Ngay cả khi thú cưng trong nhà bạn đã mang vi khuẩn từ bên ngoài vào nhà từ nhiều giờ trước, các vi khuẩn đó vẫn có thể tồn tại trên sàn nhà và bám vào thực phẩm khi bị rơi xuống.
Nói cách khác, các bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy “quy tắc 5 giây” không phải là một cách đáng tin cậy để đánh giá độ an toàn của thực phẩm sau khi rơi xuống sàn.
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Environmental Science and Technology của Viện Đại học California, Davis (UC Davis, UCD, hoặc Davis) lại đưa ra cảnh báo đáng lo ngại: hít phải các hợp chất khử trùng có thể gây tổn thương phổi nghiêm trọng hơn nhiều so với đường tiêu hóa.
Trọng tâm của nghiên cứu là nhóm hợp chất amoni bậc bốn, còn gọi là QAC, một thành phần phổ biến trong nhiều sản phẩm khử trùng từ thập niên 1940, như Lysol hay Roccal. Đây là các chất có khả năng tiêu diệt vi khuẩn, vi rút hiệu quả, nên được sử dụng rộng rãi trong gia đình, bệnh viện và công nghiệp.
Dù không dễ bay hơi, QAC thường xuất hiện trong các dạng xịt, khiến chúng có thể phát tán thành các hạt nhỏ trong không khí và dễ dàng đi vào đường hô hấp. Ngoài ra các hợp chất này còn có mặt trong nhiều sản phẩm khác như nước súc miệng, thuốc xịt mũi, giấy thơm hay nước làm mềm vải, làm tăng nguy cơ phơi nhiễm một cách vô thức.
Kết quả gây bất ngờ: Hít vào độc hơn gấp 100 lần so với nuốt.
Theo nhóm nghiên cứu do Gino Cortopassi dẫn đầu, thí nghiệm trên chuột cho thấy khi hít phải QAC, mức độ tổn thương phổi và nguy cơ tử vong cao hơn tới 100 lần so với khi các chất này được đưa vào cơ thể qua đường uống.
Đáng chú ý, ở mức phơi nhiễm tương đương với nồng độ QAC từng được ghi nhận trong máu người, chuột đã xuất hiện tổn thương phổi rõ rệt.
Điều này làm dấy lên lo ngại rằng con người cũng có thể đối mặt với những rủi ro tương tự khi thường xuyên sử dụng các sản phẩm xịt khử trùng.
Cơ chế chính nằm ở cách cơ thể phản ứng với các chất xâm nhập. Khi nuốt phải, hệ tiêu hóa có thể phần nào xử lý và đào thải các chất độc. Ngược lại, khi hít vào, các hạt hóa chất siêu nhỏ có thể đi sâu vào phổi, tiếp xúc trực tiếp với các tế bào hô hấp mỏng manh và gây tổn thương nhanh chóng.
Phổi không chỉ là cơ quan trao đổi khí mà còn rất nhạy cảm với các tác nhân hóa học. Một khi bị tổn thương, quá trình phục hồi thường chậm và có thể dẫn đến các bệnh mạn tính.
Nghiên cứu đặt ra nghi vấn về mối liên hệ giữa việc tiếp xúc lâu dài với QAC trong không khí và các bệnh như hen suyễn hay bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính. Đây đều là những bệnh lý đang gia tăng trên toàn cầu, đặc biệt ở các đô thị và môi trường kín.
Trước đó, một nghiên cứu năm 2021 cũng phát hiện khoảng 80% người tham gia có thể phát hiện QAC trong máu. Những người có nồng độ cao hơn lại có mức năng lượng tế bào thấp hơn, cho thấy ảnh hưởng tiêu cực đến ty thể, "nhà máy năng lượng" của tế bào.
Điều đáng nói là QAC không dễ hấp thu qua da hay đường tiêu hóa, khiến các nhà khoa học nghi ngờ rằng đường hô hấp chính là con đường xâm nhập chủ yếu.
Phát hiện này không đồng nghĩa với việc cần loại bỏ hoàn toàn các sản phẩm khử trùng, nhưng đặt ra yêu cầu phải sử dụng chúng một cách thận trọng hơn.
Việc lạm dụng xịt khử trùng trong không gian kín, không thông gió có thể vô tình khiến người dùng hít phải lượng hóa chất vượt mức an toàn.
Các chuyên gia khuyến nghị nên hạn chế sử dụng dạng xịt khi không cần thiết, ưu tiên lau chùi bằng dung dịch thay vì phun trực tiếp vào không khí, và đảm bảo không gian được thông thoáng khi vệ sinh.
Trong bối cảnh các bệnh truyền nhiễm vẫn là mối đe dọa, việc duy trì vệ sinh là cần thiết. Tuy nhiên nghiên cứu từ University of California, Davis nhấn mạnh rằng không phải mọi phương pháp khử khuẩn đều vô hại.
Câu hỏi đặt ra không phải là "có nên khử trùng hay không", mà là "khử trùng như thế nào để an toàn". Việc hiểu rõ cơ chế tác động của hóa chất sẽ giúp người tiêu dùng đưa ra lựa chọn thông minh hơn, tránh những rủi ro tiềm ẩn cho sức khỏe lâu dài.
