Giữa không gian xanh mát của danh thắng cấp quốc gia ao Bà Om (Vĩnh Long), hương thơm thanh khiết của lá dứa hòa quyện vào làn khói nghi ngút, đã tạo nên một sức hút khó cưỡng của món bánh cốm ống của đồng bào Khmer.
Bánh cốm ống là món ăn vặt nhưng lại gắn liền với dòng chảy văn hóa đậm nét của đồng bào Khmer Nam bộ. Đặc biệt, bánh cốm ống thường xuất hiện tại các dịp lễ hội truyền thống của người Khmer.
Tại danh thắng ao Bà Om (Trà Vinh cũ), bánh cốm ống hiện diện phổ biến và mang không khí đặc trưng nhất. Dưới những tán cây sao, cây dầu cổ thụ xanh mát, những xe đẩy, đòn gánh bánh cốm ống tỏa khói nghi ngút cùng mùi thơm dịu nhẹ của lá dứa đã trở thành hình ảnh biểu tượng của vùng đất này.
Trong các dịp lễ hội lớn của đồng bào Khmer như Chôl Chnăm Thmây, Ooc Om Boc, Sen Đôn Ta… bánh cốm ống cùng với cốm dẹp là những món ăn không thể thiếu. Đến nay, vẫn chưa có tài liệu nào xác định chính xác bánh cốm ống xuất hiện từ bao giờ. Ban đầu, bánh được chế biến thủ công bằng ống tre gai (loại tre thân dày, chịu nhiệt tốt) để hấp bột.
Từ một món ăn gia đình dùng để đãi khách hoặc cúng kiếng, bánh cốm ống dần bước ra các khu chợ quê và trở thành món quà vặt đặc trưng. Hiện nay, cùng với nhịp sống phát triển, những ống tre gai xưa đã được thay thế bằng ống inox giúp bánh chín nhanh hơn, nhưng hương vị nguyên bản vị béo của dừa, thơm của lá dứa và tơi xốp của gạo, nếp vẫn được gìn giữ vẹn nguyên qua bao thế hệ.
Bánh cốm ống ở đây được pha trộn giữa bột gạo (thường pha thêm tỷ lệ nhỏ bột nếp để tạo độ dẻo), đường và nước cốt dừa để tạo ra một món bánh mang đặc sắc riêng. Có những biến tấu khác của bánh cốm ống tạo thêm hương vị như: thêm bột bột khoai, cốt dừa, đường cát trắng, đậu phộng, mè rang, dừa khô. Thời gian đợi một chiếc bánh ra lò chỉ khoảng 3 – 4 phút.
Chị Kim Thì Chane Thu (31 tuổi, ngụ xã Song Lộc, Vĩnh Long) người bán bánh cốm ống cho biết, điểm mấu chốt của nghệ thuật làm bánh cốm ống là bột không được nhào thành khối, dùng nước cốt dừa cân trộn với bột gạo theo tỷ lệ bột nhất định, cho bột tơi vừa phải. Để có một màu xanh đặc trưng và trông cuốn hút hơn, chị Thu phải giã nát hoặc xay nhuyễn lá dứa tươi hoặc lá nếp, để lọc lấy phần nước cốt đậm đà nhất dùng để trộn vào hỗn hợp bột tươi.
“Sau đó bột được nén vào những ống inox, ở giữa khuôn có một que xiên dài sau đó đặt thẳng đứng trên một nồi nước sôi sùng sục. Được nấu cách thủy trong vòng từ 3 – 4 phút sẽ chín người bán chỉ cần rút nhẹ thanh xiên ra sẽ có được trọn vẹn chiếc bánh nóng hổi ra bên ngoài nguyên vẹn mà không bị vỡ nát. Người mua có thể xem toàn bộ quy trình ra lò của bánh cốm ống”, chị Thu nói.
Chiếc bánh cốm ống sau khi ra lò thường được gói trong lá chuối vừa vặn. Khi mở lá chuối xanh quanh bánh, mùi thơm ngọt ngào của lá dứa tỏa ra. Khi ăn vị béo của bột, nước cốt dừa và mùi thơm của mè, mang hương vị riêng biệt và đặc trưng.
Bạn Thạch Oanh (22 tuổi, ngụ phường Nguyệt Hóa, Vĩnh Long) thích thú khi cầm trên tay khúc bánh cốm ống nóng hổi nói, “Đã lâu mới có dịp về thăm quê, được ăn lại món bánh tuổi thơ ngày tết của đồng bào mình, em cảm thấy rất vui. Đi học ở TP.HCM có rất nhiều món ăn, của ta, của nước ngoài nhưng em không bao giờ quên được món bánh mang hương vị quê hương này”.
Bạn Nguyễn Nhật Hào (25 tuổi, ngụ phường Hòa Thuận, Vĩnh Long), một nhiếp ảnh gia trẻ có tình yêu lớn với văn hóa địa phương, cho biết: “Mỗi lần đi chụp ảnh, đứng trước những xe bánh ống tại ao Bà Om hay chợ Trà Vinh, tôi luôn bị cuốn hút bởi làn khói trắng nghi ngút vờn quanh những chiếc khuôn inox sáng bóng. Khi chiếc bánh xanh ngọc bích được rút ra khỏi ống, nằm gọn trên lớp lá chuối xanh mướt, rắc thêm chút dừa nạo trắng phau và muối mè vàng óng khiến tôi không thể cưỡng lại được”.
Ngày nay, giữa hàng loạt các loại bánh hiện đại, xe bánh cốm ống của những người như chị Thu vẫn nép mình đỏ lửa bên góc đường hay dưới tán cây dầu cổ thụ. Chiếc bánh giá chỉ 5.000 đồng, không cầu kỳ về hình thức nhưng gói gọn trong đó là tinh hoa của nguyên liệu do người nông dân làm ra. Bánh cốm ống của người Khmer vẫn thế, góp phần nuôi dưỡng và gìn giữ nét riêng biệt của vùng đất Vĩnh Long qua bao mùa lễ hội.
Cà phê yến sào Đắk Lắk đang gây chú ý khi kết hợp 2 nguyên liệu tưởng chừng đối lập: cà phê - nông sản quen thuộc của Tây nguyên và yến sào - thực phẩm cao cấp từ biển. Sự xuất hiện của sản phẩm này mang đến trải nghiệm mới, đồng thời mở ra hướng đi khác cho ngành chế biến nông sản.
Ý tưởng tạo ra cà phê yến sào không đơn giản như cách gọi tên. Chia sẻ với PV Thanh Niên, ông Phạm Duy Khiêm (ở phường Tuy Hòa, Đắk Lắk) cho biết, thách thức lớn nhất nằm ở yếu tố kỹ thuật, đặc biệt là khả năng hòa tan của yến sào khi kết hợp với cà phê hòa tan.
"Yến sào khi gặp nước nóng thường vón cục hoặc khó hòa quyện với bột cà phê", ông Khiêm nói và cho biết ông đã mất hơn 6 tháng thử nghiệm với hàng trăm mẻ pha chế để tìm ra công thức phù hợp.
Mục tiêu của ông là tạo ra ly cà phê yến sào vẫn giữ được hương thơm đặc trưng của cà phê Đắk Lắk, đồng thời người uống có thể cảm nhận vị béo thanh và dấu ấn của yến sào trong từng ngụm.
"Cà phê là đặc sản của rừng núi, yến sào là tinh túy của biển cả. Việc kết hợp hai nguyên liệu này trong một sản phẩm quà tặng giúp giới thiệu diện mạo mới, đa dạng hơn cho đặc sản Đắk Lắk", ông Khiêm chia sẻ.
Sau nhiều lần điều chỉnh, công thức cuối cùng của cà phê yến sào Đắk Lắk tạo ra thức uống có vị đắng nhẹ, không quá ngọt, hương cà phê rõ nét và hậu vị béo đặc trưng của yến sào. Đây được xem là điểm khác biệt giúp sản phẩm tạo dấu ấn trên thị trường cà phê hòa tan.
Theo ông Khiêm, trong bối cảnh người tiêu dùng quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe, việc bổ sung yếu tố dinh dưỡng vào thức uống quen thuộc như cà phê là hướng đi phù hợp. Ông kỳ vọng cà phê yến sào có thể trở thành thức uống phổ biến, góp phần nâng cao giá trị hạt cà phê Đắk Lắk.
Không chỉ dừng ở trải nghiệm cá nhân, sản phẩm này còn góp phần làm phong phú danh mục quà tặng đặc sản. Cà phê yến sào mang đến lựa chọn mới cho du khách, bên cạnh các sản phẩm truyền thống như cà phê bột hay trà túi lọc.
Ông Khiêm cho biết thêm, yến sào Phú Yên vốn là sản phẩm chất lượng cao, được thị trường công nhận. Sau khi Đắk Lắk và Phú Yên sáp nhập, sự kết hợp này đã tạo nên cà phê yến sào Đắk Lắk, góp phần xây dựng và bảo hộ thương hiệu cho cả hai dòng sản phẩm đặc trưng.
Đó là chia sẻ từ anh Lưu Quốc Duy, chủ đại lý vé số Duy nổi tiếng ở phường Trà Vinh (Vĩnh Long) sau khi đổi thưởng 16 tờ vé số trúng độc đắc xổ số miền Nam cho 7 khách. Những vé này do chính đại lý của anh bán ra.
Cụ thể, những tờ vé may mắn có dãy số 133005 trúng độc đắc xổ số Cà Mau ngày 13 tháng 4, tổng trị giá 32 tỉ đồng (chưa trừ thuế). Anh Duy cho biết tất cả khách đều nhận thưởng qua hình thức chuyển khoản.
"Trong 7 người trúng số trên, có 3 người trúng 6 tỉ đồng tức 3 tờ độc đắc, còn lại là khách trúng 1 vé hoặc 2 vé độc đắc. Nhiều khách là khách quen của đại lý chúng tôi, rất bất ngờ khi thần tài gõ cửa", anh Duy cho hay.
Hình ảnh những tờ vé số trúng giải được dân mạng chia sẻ kèm theo lời chúc mừng chủ nhân may mắn. Bên cạnh đó, nhiều người cũng để lại bình luận hy vọng bản thân có cơ hội được trúng số.
Mới đây, anh Phú Vinh, chủ đại lý vé số Phú Vinh ở phường Trà Vinh (Vĩnh Long) gây chú ý khi đã đổi thưởng 12 tờ vé trúng số độc đắc xổ số miền Nam cho 5 khách.
Cụ thể, những tờ vé có dãy may mắn 307467 trúng xổ số miền Nam ngày 11 tháng 4 đài Bình Phước, tổng trị giá 12 tờ vé số là 24 tỉ đồng (chưa trừ thuế). Anh Phú Vinh cho biết người trúng nhiều nhất là 8 tờ trị giá 16 tỉ đồng, khách là nam, khoảng 30 tuổi sống ở miền Tây.
Câu chuyện được anh Lê Du, đại diện đại lý vé số cấp 1 Mỹ Hạnh ở xã Bà Điểm, TP.HCM (H.Hóc Môn cũ) chia sẻ sau khi đã đổi thưởng 14 tờ vé số trúng độc đắc và 27 tờ vé số trúng an ủi xổ số miền Nam cho nhóm khách.
Cụ thể, những tờ vé số trúng độc đắc có dãy số may mắn 075760 mở thưởng xổ số Tiền Giang ngày 21 tháng 6. Những tờ vé trúng an ủi cũng có dãy số cuối là 75760. Tổng trị giá của 41 tờ vé số trên là hơn 28,3 tỉ đồng.
"Đó là nhóm khách đi tiệc, sau khi mua vé số thì chia nhau mỗi người một vài tờ, bất ngờ sau khi xổ số thì phát hiện trúng độc đắc. Đại lý chúng tôi đã đổi thưởng cho khách trong đêm", anh Lê Du chia sẻ.
Hình ảnh những tờ vé số trúng độc đắc và an ủi sau khi đăng tải lên mạng xã hội thu hút sự quan tâm của mọi người. Ai nấy đều gửi lời chúc mừng đến chủ nhân, không quên "xin vía" trúng số.
Trước đó, anh Vũ Huỳnh, đại diện đại lý vé số Đại Phát ở TP.HCM đã đổi thưởng 32 tờ vé số trúng giải an ủi xổ số miền Nam cho khách quen, là người đàn ông trung niên.
Cụ thể, những tờ vé có dãy số may mắn là 334092 và 234092, trúng xổ số An Giang ngày 18 tháng 6. Trong khi đó, giải độc đắc của đài này thuộc về những tờ vé có dãy số 534092.
"Khách là khách quen của đại lý chúng tôi. Anh kể suốt 8 năm qua chỉ trung thành với tờ vé số có số đuôi là 92, cũng từng nhiều lần trúng giải nhất, khuyến khích, an ủi. Tuy nhiên đây là lần đầu tiên trúng số tiền lớn như vậy khi mua tới 32 tờ", anh Vũ Huỳnh cho biết.
