Bánh xe tải sụt hố “hố tử thần” trên đường Nguyễn Trãi, Hà Nội

Các chuyên gia khí tượng cảnh báo chuỗi thiên tai dồn dập này cho thấy thời tiết đang xuất hiện những dấu hiệu cực đoan rõ rệt hơn thường lệ.

Trong tháng 4, cả nước ghi nhận 4 đợt mưa diện rộng, kèm theo 9 trận dông lốc, mưa đá, trải rộng trên cả 3 miền. Riêng từ chiều tối 2/5 đến sáng 4/5, 11 tỉnh thành từ miền núi phía Bắc đến Bắc Trung Bộ xảy ra dông lốc, mưa đá, sét mạnh. Thiên tai làm 12 người bị thương; hơn 3.100 ngôi nhà bị tốc mái, hư hỏng; gần 15.800 ha lúa, hoa màu bị thiệt hại; hơn 100 cột điện gãy đổ. Sét đánh làm vỡ bể chứa, khiến khoảng 2.000 lít mật mía ở Nghệ An tràn ra ngoài.

Nhiều trận mưa đá ghi nhận hạt đá lớn (4-5 cm), rơi dày, đi kèm gió giật mạnh, dấu hiệu của những ổ dông phát triển rất mạnh và có khả năng gây thiệt hại lớn.

Lý giải hiện tượng trên, ông Trương Bá Kiên, Phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Khí tượng khí hậu (Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển, Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết, tháng 4-5 là thời kỳ chuyển mùa ở miền Bắc và Bắc Trung Bộ, vốn rất dễ xuất hiện dông mạnh, lốc, sét và mưa đá. Năm nay thêm một yếu tố là nền nhiệt tăng cao sớm hơn trung bình nhiều năm, khiến lớp không khí sát mặt đất nóng ẩm hơn và tích tụ nhiều năng lượng hơn.

Cùng nhận định, ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo Thời tiết (Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia), cho rằng, chính nền nhiệt cao trước đó kết hợp với các đợt không khí lạnh cuối mùa đã tạo thuận lợi cho dông mạnh phát triển. Khi không khí lạnh tràn xuống, dù cường độ không còn mạnh như mùa đông, nhưng gặp ngay khối không khí nóng ẩm sẵn có sẽ tạo ra sự xáo trộn mạnh trong khí quyển, kích hoạt dông, lốc và mưa đá.

Phân tích sâu hơn, ông Kiên cho biết, sự tương tác giữa hai khối khí trái ngược lạnh khô và nóng ẩm tạo ra chênh lệch lớn về nhiệt độ, độ ẩm, khiến khí quyển mất ổn định mạnh, hình thành các dòng thăng (luồng không khí bốc lên mạnh) phát triển nhanh, tạo ra ổ mây dông phát triển theo phương thẳng đứng. Chính các dòng thăng này từng đủ mạnh để giữ các hạt băng tồn tại lâu trong vùng nhiệt độ dưới 0 độ C, nay bị cuốn lên xuống nhiều lần, tích tụ thêm các lớp băng trước khi rơi xuống mặt đất thành mưa đá.

Các trận dông thường bùng phát rất nhanh vào chiều tối, thời điểm nhiệt tích tụ trong ngày đạt cực đại nên dễ gây cảm giác "đột ngột" và khó lường. Thực tế cũng ghi nhận chiều tối 2/5 (khoảng 16h30 đến 21h), nhiều tỉnh từ Điện Biên, Lai Châu đến Hà Nội xuất hiện mưa đá, gây thiệt hại về nhà cửa, hoa màu và hạ tầng.

Vì sao có sự cực đoan ấy? Ông Kiên cho rằng có liên quan đến biến đổi khí hậu. Yếu tố này không trực tiếp tạo ra từng trận mưa đá cụ thể, nhưng đang làm thay đổi nền khí hậu chung. Khi nhiệt độ trung bình tăng, khí quyển có thể chứa nhiều hơi nước hơn, đồng thời năng lượng đối lưu cũng lớn hơn, khiến các ổ dông có thể phát triển nhanh hơn, sâu hơn và mạnh hơn khi gặp các điều kiện kích hoạt như không khí lạnh, rãnh thấp, hội tụ gió hay nhiễu động trên cao.

Ở góc độ dự báo, ông Hưởng cho biết, dông lốc và mưa đá không chỉ xảy ra trong thời kỳ chuyển mùa mà còn có thể xuất hiện trong mùa hè khi nền nhiệt cao và đối lưu mạnh, hoặc trước khi bão, áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng. Điều này đồng nghĩa nguy cơ dông mạnh có thể xuất hiện ở nhiều khu vực trên cả nước nếu điều kiện khí quyển phù hợp.

Dự báo xa hơn về xu thế thời tiết từ tháng 5-7, Phó Trưởng phòng Dự báo khí hậu, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia Nguyễn Đức Hòa cho biết, từ tháng 5-7, mùa mưa ở khu vực Bắc Bộ ở mức tương đương so với trung bình nhiều năm (khoảng từ giữa tháng 5). Đối với Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ, do gió mùa Tây Nam ở phía Nam có khả năng hoạt động từ khoảng nửa cuối tháng 5 gây mưa rào và dông gia tăng nên mùa mưa tại khu vực này xuất hiện muộn hơn so với trung bình nhiều năm (trung bình nhiều năm mùa mưa tại khu vực Cao nguyên Trung Bộ là khoảng tuần cuối tháng 4, tuần đầu tháng 5; khu vực Nam Bộ là khoảng nửa đầu tháng 5).

Cũng trong tháng 5, tổng lượng mưa trên toàn quốc phổ biến ở mức thấp hơn so với trung bình nhiều năm từ 15-30%; riêng tại khu vực phía Đông Bắc Bộ và Nam Bộ phổ biến ở mức xấp xỉ so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Tháng 6, tại Tây Bắc, Đồng bằng Bắc Bộ, các tỉnh, thành phố từ Thanh Hóa đến Huế phổ biến cao hơn từ 5-20% so với trung bình nhiều năm, các khu vực còn lại phổ biến xấp xỉ so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ. Tháng 7, phổ biến cao hơn từ 5-10% so với trung bình nhiều năm, riêng khu vực duyên hải Nam Trung Bộ phổ biến ở mức xấp xỉ so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Thời gian tới, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ vẫn là khu vực cần theo dõi sát do còn trong giai đoạn giao mùa. Về dài hạn, khi bước vào cao điểm mưa bão, các hình thái nguy hiểm có thể chuyển sang mưa lớn diện rộng, lũ, ngập úng, lũ quét, sạt lở đất và gió mạnh trên biển, ven bờ. Đến giai đoạn chuyển mùa tiếp theo vào tháng 9-10, các hiện tượng dông mạnh, lốc, sét, mưa đá có thể gia tăng trở lại.

Trước diễn biến thời tiết ngày càng cực đoan, các chuyên gia nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tư duy ứng phó sang chủ động phòng ngừa. Do đặc thù dông lốc, mưa đá quy mô nhỏ, biến đổi nhanh, việc dự báo chính xác từng điểm, từng thời điểm là thách thức lớn. Vì vậy, giải pháp trọng tâm là cảnh báo sớm theo vùng nguy cơ, cập nhật liên tục theo thời gian thực và truyền tải thông tin đến đúng người, đúng nơi.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Rạng sáng 21/7, một vụ cháy xe khách đặc biệt nghiêm trọng xảy ra trên Quốc lộ 1, đoạn qua xã Hưng Thịnh, Tp.Đồng Nai, khiến 7 người tử vong. Vụ hỏa hoạn xảy ra trong đêm, ngọn lửa dữ dội đã thiêu rụi gần như toàn bộ phương tiện, để lại khung cảnh tang thương và ám ảnh.

Theo thông tin ban đầu từ cơ quan chức năng, trước khi xảy ra hỏa hoạn, xe khách được cho là đã va chạm với dải phân cách cứng giữa Quốc lộ 1. Cú va chạm khiến phần đầu phương tiện hư hỏng, sau đó lửa bất ngờ bùng phát từ khoang động cơ rồi nhanh chóng lan sang khoang hành khách. Chỉ trong thời gian ngắn, ngọn lửa bao trùm toàn bộ chiếc xe, khiến nhiều người không kịp thoát ra ngoài.

Hiện nguyên nhân chính xác của vụ tai nạn và vụ cháy đang được lực lượng chức năng tiếp tục khám nghiệm hiện trường, giám định phương tiện và điều tra, làm rõ.

Trước đó, vào khoảng 2h30 cùng ngày, xe khách mang biển kiểm soát 50H-447.XX lưu thông trên Quốc lộ 1 theo hướng từ Đồng Nai đi Tp.HCM. Khi đến khu vực ngã ba Sông Thao, tài xế phát hiện khói và lửa bốc lên từ khoang đầu xe nên lập tức cho phương tiện tấp vào lề đường.

Chỉ trong ít phút, ngọn lửa bùng phát dữ dội rồi nhanh chóng bao trùm toàn bộ chiếc xe. Một số hành khách kịp thoát thân qua cửa chính và các lối thoát hiểm, trong khi nhiều người không may mắc kẹt khi đám cháy lan quá nhanh.

Trao đổi với Người Đưa Tin, đại diện lãnh đạo UBND xã Hưng Thịnh xác nhận, bước đầu lực lượng chức năng xác định vụ cháy khiến 7 người tử vong. Công tác xác minh danh tính các nạn nhân đang được khẩn trương thực hiện.

Theo ghi nhận của PV tại hiện trường vào sáng 21/7, chiếc xe khách chỉ còn trơ khung sắt, toàn bộ phần đầu và khoang hành khách bị lửa thiêu biến dạng. Nhiều ô kính vỡ vụn, lớp tôn thân xe cháy xém, cong vênh do nhiệt độ cao. Bên trong xe phủ kín tro than, nhiều ghế ngồi chỉ còn khung kim loại. Xung quanh hiện trường vẫn nồng nặc mùi khét của nhựa, cao su và vật liệu cháy, khiến nhiều người chứng kiến không khỏi ám ảnh.

Lực lượng công an phong tỏa khu vực để phục vụ công tác khám nghiệm. Nhiều cán bộ kỹ thuật hình sự, điều tra viên tỉ mỉ thu thập dấu vết, trong khi xe cứu hỏa vẫn túc trực tại hiện trường nhằm phòng ngừa nguy cơ cháy bùng phát trở lại.

Ngay sau khi phát hiện vụ việc, nhiều người dân sống ven Quốc lộ 1 đã mang bình chữa cháy mini, xô nước và các dụng cụ sẵn có lao đến ứng cứu.

Ông N.V.T., người dân sống gần hiện trường, vẫn chưa hết bàng hoàng khi kể lại: "Tôi đang ngủ thì nghe nhiều tiếng la hét. Chạy ra ngoài đã thấy lửa bốc cao hơn cả mái nhà, khói đen cuồn cuộn. Mọi người cố dùng bình chữa cháy nhưng ngọn lửa lan nhanh quá, sức nóng hắt ra rất dữ dội nên không thể tiếp cận chiếc xe".

Một người dân khác cho biết nhiều tiếng kêu cứu phát ra từ bên trong xe trong những phút đầu xảy ra hỏa hoạn. "Ai cũng muốn lao vào cứu người nhưng lửa quá lớn, chỉ đứng cách vài mét cũng cảm nhận hơi nóng rát mặt. Chứng kiến cảnh đó ai cũng xót xa", người này chia sẻ.

Đáng chú ý, vị trí xe khách bốc cháy chỉ cách một cây xăng khoảng 100m. Khi ngọn lửa bốc cao hàng chục mét, nhiều người lo ngại đám cháy có thể lan sang khu vực cây xăng và các nhà dân lân cận nên đã hô hoán nhau di chuyển đến nơi an toàn.

Nhận được tin báo, lực lượng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ Công an thành phố Đồng Nai đã điều động nhiều cán bộ, chiến sĩ cùng xe chữa cháy chuyên dụng đến hiện trường. Đồng thời, lực lượng Cảnh sát giao thông tổ chức phân luồng, điều tiết phương tiện trên Quốc lộ 1 để phục vụ công tác cứu nạn và khám nghiệm.

Sau thời gian khẩn trương triển khai các biện pháp chữa cháy, ngọn lửa được khống chế hoàn toàn. Tuy nhiên, chiếc xe khách gần như bị thiêu rụi, chỉ còn bộ khung kim loại. Nhiều hành lý và vật dụng cá nhân của hành khách cháy đen, nằm vương vãi trên mặt đường.

Hiện trường vẫn được lực lượng chức năng phong tỏa nghiêm ngặt. Các đơn vị nghiệp vụ tiếp tục khám nghiệm phương tiện, thu thập chứng cứ, làm rõ nguyên nhân vụ cháy. Đồng thời, cơ quan chức năng tiến hành xác minh danh tính các nạn nhân và hoàn tất các thủ tục theo quy định để bàn giao cho gia đình.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Bãi rác Bình Tú nằm trên địa bàn phường Tiến Thành (tỉnh Bình Thuận cũ, nay là tỉnh Lâm Đồng) có diện tích khoảng 26 ha và hoạt động từ những năm 90. Đây là nơi tiếp nhận phần lớn lượng rác thải sinh hoạt của khu vực Phan Thiết trong nhiều năm qua. Tuy nhiên, sau hàng chục năm vận hành, bãi rác đã rơi vào tình trạng quá tải, gây ra nhiều hệ lụy về môi trường và đời sống dân sinh.

Ông Nguyễn Hữu Hiệp, người dân khu phố Tiến Bình, cho biết tình trạng ô nhiễm tại khu vực ngày càng nghiêm trọng.

"Ô nhiễm nặng lắm. Đường vào bãi rác toàn sình lầy, bùn đất. Mùi hôi thối không chịu nổi. Rác trước đây nằm trên cao nhưng nay đã đổ xuống gần khu dân cư. Người dân phải chặn lại không cho đổ thêm vì quá sát nhà. Chúng tôi sống ở đây đã nhiều năm, ngày nào cũng phải chịu đựng mùi hôi. Nhiều người bị ho kéo dài, ảnh hưởng đến sức khỏe", ông Hiệp phản ánh.

Cùng chung nỗi bức xúc, bà Nguyễn Thị Thu Hương, cư dân khu phố Tiến Bình, cho biết gia đình bà đã sinh sống tại đây từ rất lâu.

"Tôi sống ở đây từ lúc 6 tuổi, đến nay đã hơn 50 tuổi. Hồi trước cha tôi cũng thường xuyên bị ho, bệnh đường hô hấp vì mùi hôi từ bãi rác. Mỗi khi trời mưa, mùi hôi càng nặng hơn. Trong bữa cơm, ruồi bu rất nhiều. Nước rỉ rác từ trên cao chảy xuống, bốc mùi rất khó chịu. Chúng tôi mong các cấp chính quyền sớm giải quyết dứt điểm tình trạng này", bà Hương chia sẻ.

Theo ông Đặng Xuân Lang, Trưởng khu phố Tiến Bình, vấn đề ô nhiễm từ bãi rác Bình Tú đã được người dân nhiều lần kiến nghị tại các cuộc tiếp xúc cử tri.

"Ban điều hành khu phố thường xuyên tổng hợp ý kiến của người dân và phản ánh đến các cấp có thẩm quyền. Chúng tôi mong muốn các ngành chức năng sớm có giải pháp căn cơ để xử lý bãi rác, giảm thiểu ô nhiễm, bảo vệ sức khỏe cho người dân", ông Lang nói.

Đại diện UBND phường Tiến Thành cho biết, toàn bộ khu vực bãi rác Bình Tú hiện đã quá tải. Lượng rác phát sinh trên địa bàn liên tục gia tăng, đặc biệt vào cuối năm 2025, trong khi khu vực tiếp nhận hiện hữu đã đầy và không còn khả năng mở rộng.

Để duy trì hoạt động thu gom rác thải sinh hoạt, Công ty Cổ phần Môi trường và Dịch vụ Đô thị Bình Thuận đang tạm thời tập kết rác tại khu vực mới trên nền bãi rác hiện hữu theo hướng Đông Bắc, với diện tích chỉ đủ tiếp nhận và xử lý lượng rác phát sinh trong những tháng đầu năm 2026.

UBND phường Tiến Thành đã đề nghị Ban Dịch vụ công ích khu vực Phan Thiết và Công ty Cổ phần Môi trường và Dịch vụ Đô thị Bình Thuận tăng cường kiểm tra, giám sát công tác xử lý rác; chủ động huy động nhân lực, phương tiện, máy móc để san gạt, tận dụng tối đa dung tích còn lại của bãi; đồng thời thực hiện thường xuyên việc phun chế phẩm khử mùi, diệt côn trùng và hạn chế phát sinh nước rỉ rác.

Ngoài ra, lực lượng chức năng cũng được bố trí điều tiết phương tiện vận chuyển nhằm tránh ùn tắc và bảo đảm an ninh trật tự khu vực bãi rác.

Theo đại diện Công ty Cổ phần Môi trường và Dịch vụ Đô thị Bình Thuận, việc xử lý rác hiện nay chỉ mang tính tình thế do bãi rác đã tồn tại quá lâu và không còn diện tích đất để chôn lấp rác hợp vệ sinh.

Hiện rác được đổ trực tiếp trên mặt nền, sau đó phun chế phẩm sinh học khử mùi, sử dụng Bokashi để hỗ trợ phân hủy, phun thuốc diệt ruồi muỗi và rải vôi khử khuẩn trước khi san ủi thành các đống lưu chứa.

"Quy trình này chỉ mang tính giải quyết tình thế, tạm thời, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến đời sống nhân dân khu vực lân cận và công tác quản lý môi trường tại địa phương", đại diện Công ty Cổ phần Môi trường và Dịch vụ Đô thị Bình Thuận cho hay.

Theo Công ty Cổ phần Môi trường và Dịch vụ Đô thị Bình Thuận, thực tế cho thấy vào mùa nắng nóng, bãi rác thường xảy ra cháy âm ỉ rồi bùng phát thành các đám cháy lớn, gây khói bụi kéo dài. Trong mùa mưa, tình trạng sụp lún làm hư hỏng đường vận chuyển và khiến nước rỉ rác chảy ra khu vực dân cư, đất sản xuất nông nghiệp lân cận.

Trong thời gian chờ Khu xử lý chất thải rắn Hồng Sơn dự kiến đi vào hoạt động giai đoạn 2027-2028, áp lực tiếp nhận rác tại Bình Tú vẫn rất lớn. Để duy trì khả năng tiếp nhận, đơn vị quản lý phải định kỳ khoảng 6 tháng tạo nền bãi mới trên bề mặt rác với diện tích khoảng 2.000 m².

Song song với các giải pháp trước mắt, Đại diện Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Phan Thiết cho biết đang trình thẩm định và phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án cải tạo, xử lý ô nhiễm môi trường bãi rác Bình Tú.

Theo đề xuất, dự án sẽ xây dựng bãi chôn lấp rác thải với diện tích khoảng 62.946 m² cùng hệ thống xử lý nước thải, khí thải, nhà điều hành, đường nội bộ, hệ thống cấp điện, cấp nước, cây xanh, tường rào bảo vệ và các hạng mục phụ trợ liên quan.

Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 88,5 tỷ đồng từ nguồn ngân sách tỉnh giai đoạn 2021-2025 và chuyển tiếp sang giai đoạn 2026-2030.

Tin Gốc: Người Đưa Tin