Báo Anh: Mỹ bất ngờ hủy kế hoạch đưa thêm 4.000 quân tới châu Âu

Tổng thống Donald Trump tối 5/5 gây bất ngờ khi thông báo dừng Dự án Tự do, chiến dịch dẫn đường cho tàu thuyền qua eo biển Hormuz, chỉ sau một ngày triển khai. Ông tuyên bố muốn "xem liệu thỏa thuận với Iran có thể được hoàn tất và ký kết hay không".

Việc ông Trump phát động chiến dịch Dự án Tự do hôm 4/5 đã châm ngòi cho cuộc đấu hỏa lực giữa hai bên, khiến eo biển Hormuz tiếp tục dậy sóng sau gần một tháng yên tĩnh nhờ lệnh ngừng bắn. Trong khi Mỹ tuyên bố tấn công loạt xuồng cao tốc Iran và hộ tống một số tàu hàng đi qua Hormuz, Iran phóng tên lửa, UAV vào cơ sở dầu khí trọng yếu của UAE và bị cáo buộc tập kích các tàu thương mại gần eo biển.

Giao tranh tái bùng phát đe dọa thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa hai bên. Vài giờ trước thông báo của ông Trump, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố chiến dịch dẫn đường tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz chỉ "tạm thời và mang tính phòng vệ", khẳng định lệnh ngừng bắn vẫn được duy trì.

"Động thái của Tổng thống Trump cho thấy cánh cửa ngoại giao với Iran có thể vẫn chưa khép lại", Stephen Collinson, cây viết mảng chính trị của CNN, cho biết.

Theo Collinson, đây có thể là nhượng bộ chiến thuật của ông Trump nhằm mở đường cho đối thoại, một bước điều chỉnh để giảm nguy cơ đối đầu ngoài ý muốn, hoặc là một phần trong chiến lược gây áp lực tối đa mà ông chủ Nhà Trắng thường sử dụng.

Tạo dư địa cho ngoại giao

Eo biển Hormuz là tiêu điểm trong xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran. Trong thời bình, đây là tuyến đường biển vận chuyển 20% nguồn cung dầu thế giới đến từ vùng Vịnh. Hormuz đã bị Iran phong tỏa gần như hoàn toàn ngay khi chiến sự bùng phát ngày 28/2, chỉ cho phép tàu của quốc gia "thân thiện" đi qua. Mỹ đáp trả bằng cách áp lệnh phong tỏa với mọi cảng biển Iran từ ngày 13/4.

Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế, hàng trăm tàu và khoảng 20.000 thủy thủ đã không thể đi qua Hormuz trong suốt cuộc xung đột. Tổng thống Trump ngày 3/5 cho biết nhiều nước đã liên hệ với Mỹ đề nghị hỗ trợ và Washington triển khai chiến dịch Dự án Tự do để "giải cứu" những phương tiện mắc kẹt.

Đụng độ lập tức xảy ra khi Mỹ ngày 4/5 điều các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường đi qua eo biển Hormuz và hỗ trợ hai tàu treo cờ nước này rời khỏi đây.

"Tuy nhiên, các cuộc đụng độ này chỉ ở quy mô nhỏ và không leo thang, cho thấy cả hai bên đều không muốn quay lại một cuộc chiến toàn diện", Collinson nhận định.

Cách tiếp cận cũng phản ánh phong cách quen thuộc của Tổng thống Trump trong chính sách đối ngoại. Ông thường đẩy áp lực lên mức cao, sau đó bất ngờ để ngỏ cánh cửa đối thoại khi cho rằng đối phương đã bị đặt vào tình thế phải cân nhắc thỏa hiệp.

Mỹ dừng Dự án Tự do có thể là dấu hiệu cho thấy Washington và Tehran đang tìm cách khôi phục động lực ngoại giao, sau khi các cuộc đàm phán giữa hai bên tại Pakistan hồi tháng 4 rơi vào bế tắc, một bình luận viên quốc tế khác của CNN là Nic Robertson nhận định.

Robertson cho rằng việc Mỹ ngừng "hoạt động quân sự mang tính tấn công" quanh eo biển Hormuz có thể giúp những tiếng nói ôn hòa hơn trong chính quyền Iran trở lại bàn đàm phán.

Trong khi đó, Collinson cho biết cần có thời gian để đánh giá hiệu quả của chiến lược này, bởi Iran vẫn giữ quan điểm cứng rắn về chương trình hạt nhân và khả năng kiểm soát eo biển Hormuz, điểm mấu chốt trong tiến trình đàm phán.

"Diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào việc liệu Tổng thống Trump và giới lãnh đạo Iran có sẵn sàng cho nhau một lối thoát để hai bên giữ thể diện hay không", Collinson bình luận.

Giảm rủi ro xung đột

Triển vọng đàm phán là yếu tố đáng chú ý, nhưng tình hình thực địa ở eo biển Hormuz cũng cho thấy Mỹ khó có thể duy trì chiến dịch "Dự án Tự do" lâu dài. Dù chịu thiệt hại đáng kể từ đầu xung đột, Iran vẫn đủ năng lực quân sự để siết kiểm soát Hormuz. Iran còn áp đặt quy định về cấp phép và thu phí đối với tàu qua lại eo biển, rải thủy lôi để gây sức ép.

Theo cựu quan chức Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ Jennifer Gavito, việc vô hiệu hóa toàn bộ năng lực mà Iran có thể triển khai dọc tuyến hàng hải này là "cực kỳ khó khăn", ngay cả khi Mỹ tìm cách thiết lập một hành lang an toàn qua Hormuz cho các tàu thương mại.

"Theo tôi, gần như không thể làm được điều đó", bà Gavito nói với Bloomberg.

Hải quân Mỹ có thể dễ dàng xác định và phá hủy các mục tiêu cố định của Iran ven eo biển, nhưng sẽ rất khó đối phó với các hệ thống vũ khí cơ động. Iran có thể giấu bệ phóng tên lửa chống hạm trong hệ thống hầm ngầm ven núi, trong khi máy bay không người lái được phóng từ xe tải, còn xuồng cao tốc và thủy lôi tạo ra những mối đe dọa khó lường trên mặt biển.

Trong một ngày thực thi, Dự án Tự do đã đẩy hải quân Mỹ vào thế đối đầu trực diện với lực lượng Iran. Chỉ cần một tính toán sai ở Hormuz, xung đột có thể nhanh chóng leo thang.

Cựu phó tư lệnh tác chiến hải quân Mỹ Joe Sestak cảnh báo Iran vẫn còn khoảng 5.000 thủy lôi có thể được triển khai nhanh chóng, và nếu Washington rà quét chúng, "Tehran hoàn toàn có thể rải thêm 50 hoặc 60 quả khác". Điều đó khiến nhiệm vụ bảo đảm an toàn tuyệt đối cho tuyến hàng hải trở thành cuộc chơi tiêu hao kéo dài, tốn kém và chưa có hồi kết.

"Liệu Mỹ có thể loại bỏ hoàn toàn các mối đe dọa đó hay không?", Collin Koh, nhà nghiên cứu tại Trường S. Rajaratnam về Nghiên cứu Quốc tế ở Singapore, đặt câu hỏi.

Bài toán hộ tống cũng không đơn giản. Trước chiến sự, có hơn 100 chuyến tàu thương mại đi qua Hormuz mỗi ngày, trong khi Mỹ hiện chỉ có khoảng 12 khu trục hạm trong khu vực và mới hộ tống thành công hai tàu mang cờ Mỹ. Khoảng cách giữa quy mô nhiệm vụ và năng lực triển khai thực tế là rất lớn.

Quan trọng hơn, Iran không nhất thiết phải phong tỏa hoàn toàn Hormuz để đạt mục tiêu. Chỉ cần khiến các chủ tàu, hãng bảo hiểm và giới vận tải biển cảm thấy rủi ro quá lớn, lưu lượng hàng hải qua khu vực cũng có thể sụt giảm mạnh.

"Bạn không cần phải chặn hoàn toàn giao thông. Bạn chỉ cần khiến mọi người phải nghĩ lại trước khi đi qua", Gavito nhận định.

Tuy nhiên, việc dừng chiến dịch hộ tống không đồng nghĩa Mỹ đã từ bỏ chính sách gây sức ép với Iran. Ngay trong thông báo của mình, Tổng thống Trump đã khẳng định Mỹ vẫn duy trì lệnh phong tỏa với các cảng Iran. Theo ông chủ Nhà Trắng, biện pháp này đang khiến nền kinh tế Iran chịu áp lực nặng nề, do không thể xuất khẩu dầu bằng đường biển.

Maisoon Kafafy, cố vấn cấp cao về chương trình Trung Đông tại viện chính sách Hội đồng Đại Tây Dương, cho rằng có nhiều kịch bản có thể xảy ra trong thời gian tới.

"Kịch bản tích cực nhất là sức ép quân sự hiện nay tạo ra đòn bẩy đủ lớn để thúc đẩy một thỏa thuận ngoại giao nghiêm túc, không chỉ giải quyết vấn đề lưu thông qua eo biển mà còn xử lý cả cấu trúc an ninh nền tảng phía sau", bà Kafafy nói với ABC.

"Kịch bản đáng lo ngại hơn là thế đối đầu kéo dài, trong đó mỗi bước leo thang của một bên lại thu hẹp không gian để bên kia xuống thang mà không bị xem là nhượng bộ", bà tiếp tục.

Theo cố vấn này, ngay cả khi các điều kiện cho phép hoạt động vận tải thương mại nối lại an toàn, lưu lượng tàu thuyền qua Hormuz sẽ cần nhiều thời gian để quay lại như trước đây.

"Những gián đoạn nguồn cung hàng hóa, từ năng lượng, phân bón đến nguyên liệu đầu vào cho công nghiệp, đang từng bước tái định hình dòng chảy thương mại toàn cầu theo cách khó có thể sớm trở lại như trước", bà Kafafy nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Mohammad Baqer Saad Dawood Al-Saadi (32 tuổi) đã thề sẽ giết bà Ivanka Trump và thậm chí còn có bản thiết kế nhà của bà ở bang Florida, theo New York Post dẫn một số nguồn tin.

Al-Saadi được cho là nhắm vào gia đình Tổng thống Donald Trump để trả thù cho vụ thiếu tướng Qasem Soleimani, Chỉ huy Lực lượng Quds, một đơn vị tinh nhuệ thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), thiệt mạng trong một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Mỹ ở thủ đô Baghdad (Iraq) hơn 6 năm trước.

Giới chức nghi ngờ Al-Saadi là một điệp viên của IRGC lẫn lực lượng bán quân sự Kata'ib Hizballah ở Iraq.

"Sau khi ông Qasem bị giết, hắn [Al-Saadi] đã đi khắp nơi nói với mọi người rằng "chúng ta cần phải giết Ivanka để đốt nhà của ông Trump giống như cách ông ta đã đốt nhà của chúng ta"", ông Entifadh Qanbar, cựu Phó tùy viên quân sự tại Đại sứ quán Iraq ở Washington D.C, nói với New York Post.

"Chúng tôi nghe nói rằng hắn ta có bản thiết kế nhà của Ivanka ở Florida", ông Qanbar nói thêm. Một nguồn tin thứ hai cũng xác nhận âm mưu của Al-Saadi nhằm giết bà Ivanka.

Al-Saadi cũng đăng trên mạng xã hội X một bức ảnh bản đồ chỉ khu vực ở bang Florida có một ngôi nhà trị giá 24 triệu USD của vợ chồng bà Ivanka. Hình ảnh đó được đăng kèm theo lời đe dọa bằng tiếng Ả Rập, được dịch là: "Tôi nói với người Mỹ, hãy nhìn bức ảnh này và biết rằng cả cung điện của các người lẫn Cơ quan Mật vụ đều không thể bảo vệ các người. Chúng tôi đang trong giai đoạn giám sát và phân tích. Tôi đã nói với các người rồi, việc trả thù của chúng tôi chỉ là vấn đề thời gian".

Al-Saadi bị bắt ở Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 15.5 và đã bị dẫn độ về Mỹ. Al-Saadi bị buộc tội thực hiện 18 vụ tấn công và âm mưu tấn công trên khắp châu Âu và Mỹ, theo Bộ Tư pháp Mỹ. Nhà Trắng không trả lời yêu cầu bình luận của New York Post về âm mưu ám sát.

Tin Gốc: Thanh Niên

Sau đây là thông tin về virus:

Virus bị nghi ngờ gây ra ổ dịch trên tàu du lịch là virus hanta (tiếng Anh là hantavirus). Reuters hôm nay 4.5 dẫn thông tin từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết virus hanta chủ yếu lây truyền qua các loài gặm nhấm, đặc biệt là chuột. Trong những trường hợp hiếm hoi, virus này có thể lây từ người sang người.

Trong đa số trường hợp, người bị nhiễm do hít phải virus phát tán trong không khí từ phân, nước tiểu hoặc nước bọt của chuột, như những khu vực có ổ chuột.

Theo Tạp chí The Lancet, tên gọi "virus hanta" bắt nguồn từ khu vực sông Hantan ở Hàn Quốc, nơi virus được xác định lần đầu vào thập niên 1970.

Virus hanta là một họ virus gây ra hai dạng bệnh chính, thứ nhất chủ yếu ảnh hưởng phổi và dạng còn lại tấn công thận.

Dạng bệnh đầu tiên gây chú ý nhiều nhất vì có tỷ lệ tử vong cao, khoảng 40%.

Hội chứng phổi Hantavirus (HPS) thường được phát hiện ở Bắc và Nam Mỹ. Theo chính phủ Canada, mỗi năm thế giới lại ghi nhận khoảng 200 ca bệnh này.

Kết quả giám định pháp y xác nhận nghệ sĩ dương cầm hòa nhạc Betsy Arakawa, vợ của cố diễn viên gạo cội người Mỹ Gene Hackman, tử vong vì HPS ở bang New Mexico hồi năm ngoái.

Trung tâm Kiểm soát và Ngăn ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) cho biết người bị nhiễm virus hatan thường xuất hiện những triệu chứng giống cúm, như mệt mỏi, sốt, trong giai đoạn từ 1 đến 8 tuần kể từ khi phơi nhiễm.

Từ 4 đến 10 ngày sau, những triệu chứng khác bao gồm ho, khó thở, tích tụ dịch trong phổi.

CDC cũng cảnh báo khó chẩn đoán ra bệnh trong 72 giờ đầu kể từ khi nhiễm virus, và các triệu chứng có thể bị tưởng nhầm là cúm.

Hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu đối với virus hanta. Việc điều trị chủ yếu là hỗ trợ như yêu cầu người bệnh nghỉ ngơi, truyền dịch. Trong những trường hợp nặng, người bệnh có thể cần được thở máy.

Các chuyên gia khuyến cáo có thể giảm tối thiểu nguy cơ mắc bệnh bằng cách hạn chế tiếp xúc với loài gặm nhấm. Tránh hút bụi hoặc quét phân chuột khô vì có thể làm virus phát tán vào không khí.

Tin Gốc: Thanh Niên