Minh Quân (27 tuổi, Hà Nội) bước vào buổi phỏng vấn vị trí lập trình viên tại một startup công nghệ tài chính với tâm thế tự tin. Gần bốn năm kinh nghiệm giúp anh trả lời trơn tru loạt câu hỏi chuyên môn. Nhưng đến cuối buổi, một câu hỏi ngắn khiến anh khựng lại: “Bạn sử dụng AI như thế nào trong công việc?”.
Quân trả lời có dùng ChatGPT để tra cứu và hỗ trợ viết code, nhưng không thường xuyên vì muốn tự làm để hiểu kỹ hơn. Sau buổi phỏng vấn, anh nhận email từ chối với lý do “chưa phù hợp với cách làm việc của nhóm”, vì công ty ưu tiên ứng viên biết khai thác AI tối đa. “Không phải tôi thiếu kỹ năng, mà do không hợp với văn hóa mới thay đổi”, Quân nói.
Trong làn sóng AI đang lan rộng, nhiều doanh nghiệp công nghệ bắt đầu điều chỉnh cách đánh giá ứng viên, không chỉ dựa vào năng lực chuyên môn, mà còn ở cách họ tận dụng các công cụ để làm việc.
Bà Nguyễn Hồng Hạnh, Giám đốc nhân sự của G-Group, cho biết AI được “thúc đẩy và khuyến khích sử dụng rộng rãi” trong công ty. Ở một số vị trí, đặc biệt là công nghệ và nhân sự, AI gần như trở thành “công cụ mặc định”.
Với những mảng khác, trí tuệ nhân tạo được sử dụng linh hoạt theo đặc thù công việc. Ví dụ, đội pháp chế dùng AI tóm tắt văn bản, rà soát hợp đồng, văn phòng dùng để soạn thông báo, biên bản, tổng hợp đầu việc. Trong khi đó, bộ phận kinh doanh dùng để nghiên cứu khách hàng, soạn email, chăm sóc qua hệ thống tổng đài tự động.
Cách làm việc mới cũng kéo theo thay đổi trong tuyển dụng. Bà Hạnh cho biết họ chưa quy định cứng, nhưng với vị trí liên quan đến công nghệ, yếu tố “biết dùng AI” thường được đánh giá trong quá trình phỏng vấn. Ứng viên sẽ được chấm điểm cao nếu biết tận dụng AI để giải quyết bài toán thực tế, đặt ra yêu cầu rõ ràng, kiểm chứng kết quả và hiểu giới hạn của công cụ.
“Nếu hai ứng viên có nền tảng chuyên môn tương đương, người biết tận dụng AI hiệu quả sẽ có lợi thế rõ rệt”, bà nói. Ở chiều ngược lại, phụ thuộc quá vào AI cũng không tốt, có thể bị đánh giá thấp nếu không hiểu bản chất vấn đề, không kiểm chứng thông tin hoặc không thể tự xử lý khi không có công cụ hỗ trợ.
Trong khi đó, bà Trần Xuân Ngọc Thảo, Giám đốc nhân sự và truyền thông VNG, cho biết kỹ năng AI chưa phải yêu cầu bắt buộc, nhưng ứng viên sẽ được đặt câu hỏi liên quan đến cách tiếp cận và ứng dụng AI trong công việc thực tế.
“Điều chúng tôi tìm kiếm ở một ứng viên là tư duy – cách nhìn nhận vấn đề, mức độ sẵn sàng học hỏi và khả năng thích nghi chứ không phải việc thành thạo một công cụ cụ thể nào đó”, bà nói.
Bà cho biết, từ 2025, công ty bắt đầu cung cấp tài khoản AI cho một số cá nhân hoặc đội nhóm có nhu cầu. Chính sách đã phát huy hiệu quả, khi một dự án phần mềm vốn cần ba người thực hiện trong 1,5 tháng nay có thể hoàn thành trong chưa đầy 20 giờ.
Theo Giám đốc nhân sự này, AI khiến việc nảy sinh ý tưởng trở nên dễ dàng và phổ cập hơn. Khi ý tưởng không còn là thứ khan hiếm, khả năng thực thi – tốc độ đưa ý tưởng thành sản phẩm thực tế mới là lợi thế cạnh tranh thực sự. Một ứng viên biết tận dụng AI để làm được nhiều hơn, nhanh hơn và chính xác hơn không chỉ cho thấy việc sử dụng tốt một công cụ, mà còn chứng minh họ phù hợp với cách thức vận hành của thời đại mới.
Theo dữ liệu từ nền tảng tuyển dụng TopCV, các doanh nghiệp IT đều xác nhận AI đang tác động mạnh mẽ đến họ, thay đổi ngành công nghiệp này, từ cách tổ chức công việc đến tạo sản phẩm. Tỷ lệ doanh nghiệp cảm nhận rõ sự tác động là 42,86% ở nhóm gia công phần mềm (IT Outsourcing), 40,9% ở nhóm dịch vụ (IT Service) và 37,5% ở nhóm tư vấn công nghệ thông tin (IT Consulting).
Xu hướng này không chỉ diễn ra tại Việt Nam, khi nhiều doanh nghiệp trên thế giới đã đưa việc sử dụng AI vào tiêu chí tuyển dụng và mô tả công việc (JD).
Theo dữ liệu đầu năm 2026 từ LinkedIn, số tin tuyển dụng đề cập kỹ năng AI tăng 70% so với năm trước. Trong khi đó, nghiên cứu do đại học Cornell (Mỹ) thực hiện năm nay với hơn 1.700 nhà tuyển dụng tại Mỹ và Anh cho thấy, ứng viên sở hữu khả năng vận dụng AI tốt hơn có cơ hội được mời phỏng vấn cao hơn 8-15% so với người có nền tảng chuyên môn tương đương.
Nhu cầu tuyển dụng liên quan đến AI cũng tăng nhanh những năm qua. Báo cáo của công ty phân tích dữ liệu về thị trường lao động Lightcast ghi nhận số tin tuyển dụng đề cập AI tạo sinh tăng từ vài chục vị trí năm 2021 lên gần 10.000 vào năm 2025. Ngoài ra, khả năng sử dụng công cụ AI cũng xuất hiện trong mô tả công việc, kể cả với vị trí không thuần kỹ thuật.
Một số tổ chức như McKinsey đưa AI trực tiếp vào bài đánh giá tuyển dụng, yêu cầu ứng viên dùng công cụ để xử lý tình huống cụ thể. Trong bối cảnh đó, “biết dùng AI” không còn là tiêu chí bổ sung, mà trở thành yếu tố bộc lộ rõ sự khác biệt giữa các ứng viên ngay trong quá trình phỏng vấn.
Từ phía người lao động tại Việt Nam, mức độ nhận thức và sẵn sàng thích nghi với AI cũng có xu hướng tăng. Chỉ 14% tự nhận chưa từng sử dụng AI, thậm chí tỷ lệ này chỉ 6% ở nhóm IT – phần mềm. Giới công nghệ dùng AI chủ yếu để tra cứu kiến thức chuyên sâu, viết tài liệu kỹ thuật và hỗ trợ lập trình. 96,8% người làm IT có định hướng rõ ràng về vai trò của bản thân trong môi trường mới, theo khảo sát của TopCV. Trong khi đó, nhóm ngoài công nghệ tận dụng AI cho các tác vụ mang tính sáng tạo như viết nội dung, phân tích dữ liệu.
Trọng Đạt
Việt Nam quản lý AI thế nào theo luật mới?
Startup AI trước bài toán tuân thủ quy định về trí tuệ nhân tạo
Xu hướng người trẻ đẩy cuộc trò chuyện khó cho AI
Người già Trung Quốc xếp hàng để được ‘chỉ tận tay’ về AI Agent
Lần cuối cùng Mạng lưới Không gian Sâu (DSN) của NASA nhận tín hiệu từ Maven là ngày 6/12/2025, trước khi con tàu chạy bằng năng lượng Mặt Trời này bay ra phía sau Sao Hỏa. Theo dữ liệu đo từ xa, khi xuất hiện trở lại phía bên kia hành tinh, con tàu đã chuyển sang chế độ an toàn và quay mất kiểm soát, dẫn đến mất năng lượng. NASA nỗ lực thiết lập lại liên lạc với Maven suốt nhiều tháng qua nhưng không thành công.
Hội đồng điều tra kết luận, Maven có thể đã mất nguồn điện trong vòng vài giờ sau sự cố hồi tháng 12, khiến hệ thống liên lạc ngừng hoạt động và tàu vũ trụ rơi vào tình trạng không thể phục hồi. Mike Moreau, quản lý dự án Maven, khen ngợi nỗ lực của nhóm dự án, đồng thời chia sẻ: "Họ thực sự đã trải qua cảm giác mất đi một người thân yêu khi nhiệm vụ kết thúc". Nguyên nhân gốc rễ dẫn đến sự cố vẫn đang được điều tra.
Shannon Curry, nhà nghiên cứu chính của nhóm Maven, gọi con tàu là "nhiệm vụ Sao Hỏa tuyệt vời nhất từ trước đến nay" trong cuộc họp hôm 3/6. "Cả nhóm chắc chắn rất buồn về điều này, nhưng chúng tôi cũng vô cùng tự hào về những thành tựu khoa học đạt được trong thập kỷ qua", Curry nói.
"Dữ liệu thu thập từ Maven sẽ tiếp tục cung cấp những kiến thức quý giá về Sao Hỏa trong hàng chục năm tới", Louise Prockter, giám đốc Bộ phận Khoa học Hành tinh của NASA, cho biết.
Theo Space, Maven phóng lên không gian bằng tên lửa ULA Atlas V vào tháng 11/2013, là tàu thăm dò đầu tiên mang theo các thiết bị đo lường cách khí quyển Sao Hỏa phát triển và tương tác với gió Mặt Trời. 10 tháng sau, tàu đến quỹ đạo hành tinh. Các nhà khoa học sau đó kết luận, Mặt Trời là nguyên nhân khiến Sao Hỏa mất đi phần lớn khí quyển vào không gian, biến nó từ một thế giới ẩm ướt và ấm áp thành nơi khô cằn, lạnh lẽo như ngày nay.
Nhiệm vụ ban đầu của Maven được lên kế hoạch chỉ kéo dài một năm, nhưng sau đó gia hạn thêm 10 năm do con tàu vẫn hoạt động tốt. Việc mất Maven khiến NASA chỉ còn lại hai tàu thăm dò trên quỹ đạo Sao Hỏa gồm Mars Odyssey, phóng năm 2001, và Mars Reconnaissance Orbiter (MRO), phóng năm 2005. Cả hai tàu này cũng đã hoạt động vượt xa thời gian dự kiến ban đầu.
Ngoài nghiên cứu khoa học, Maven còn là mắt xích liên lạc quan trọng với một số robot trên bề mặt Sao Hỏa. Nó phối hợp với tàu MRO và Mars Odyssey (NASA), Mars Express và TGO (Cơ quan Vũ trụ châu Âu ESA) để chuyển tiếp thông tin liên lạc cho các robot tự hành như Perseverance và Curiosity (NASA). Theo AP, 4 tàu còn lại sẽ tiếp tục đảm nhận công việc này và không có dữ liệu khoa học nào từ các robot bị mất.
Ngày 29-6, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung công bố một loạt siêu dự án phát triển ngành bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI), với quy mô đầu tư lên tới hàng trăm tỉ USD nhằm củng cố vị thế dẫn đầu của nước này trong lĩnh vực công nghệ cao.
Phát biểu tại lễ công bố có sự tham dự của lãnh đạo hai tập đoàn sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới là Samsung Electronics và SK Hynix, Tổng thống Lee khẳng định Hàn Quốc cần nhanh chóng làm chủ các công nghệ cốt lõi của AI để duy trì lợi thế cạnh tranh toàn cầu.
"Chúng ta phải giành được các yếu tố cốt lõi của AI nhanh hơn bất kỳ quốc gia nào khác. Bán dẫn, AI vật lý và các trung tâm dữ liệu AI sẽ là ba trụ cột cho bước nhảy vọt của chúng ta", Hãng tin Reuters dẫn lời nhà lãnh đạo Hàn Quốc.
Theo kế hoạch, các dự án sẽ thu hút nguồn vốn đầu tư từ Samsung, SK Hynix và nhiều doanh nghiệp khác trong những năm tới. Chính quyền thành phố Gwangju và tỉnh Nam Jeolla ở khu vực tây nam Hàn Quốc cũng cam kết đầu tư khoảng 520.000 tỉ won (336,7 tỉ USD) vào các dự án này.
Khu vực tây nam Hàn Quốc sẽ được phát triển thành cụm sản xuất chip quy mô lớn mới của Hàn Quốc, tận dụng nguồn điện dồi dào chưa được khai thác để phục vụ các nhà máy bán dẫn và trung tâm dữ liệu AI vốn tiêu thụ nhiều năng lượng.
Đây được xem là bước đi tham vọng nhất của Tổng thống Lee kể từ khi nhậm chức, nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển ngành bán dẫn và AI, đồng thời thu hẹp khoảng cách phát triển giữa khu vực thủ đô Seoul với các địa phương khác và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở các vùng ngoài thủ đô.
Bộ trưởng Công nghiệp Kim Jung Kwan cho biết Hàn Quốc sẽ triển khai dự án trị giá 800.000 tỉ won (518 tỉ USD) tại khu vực Tây Nam, bao gồm bốn nhà máy chế tạo chip cùng mạng lưới các doanh nghiệp đối tác.
Ngoài ra, Hàn Quốc sẽ đầu tư hàng trăm tỉ USD vào các trung tâm dữ liệu AI trong thập kỷ tới.
"Đến năm 2035, chúng tôi sẽ xây dựng thêm các trung tâm dữ liệu AI với công suất 10 gigawatt, nâng tổng công suất lên 18,4 gigawatt và tổng vốn đầu tư lên hơn 1.000 nghìn tỉ won (gần 650 tỉ USD)", Bộ trưởng Khoa học Bae Kyung Hoon nói.
Chính quyền Hàn Quốc đánh giá các trung tâm dữ liệu AI đóng vai trò là trái tim cung cấp năng lượng cho AI và đầu tư toàn cầu vào chúng dự kiến sẽ đạt khoảng 5.500 tỉ USD vào năm 2030.
"Chính phủ đang cung cấp hỗ trợ để đảm bảo rằng khoản đầu tư quy mô lớn như vậy vào cơ sở hạ tầng AI sẽ dẫn đến sự phát triển của ngành trung tâm dữ liệu AI trong nước và tăng cường khả năng cạnh tranh của hệ sinh thái", Hãng tin AFP dẫn tuyên bố của chính quyền Hàn Quốc.
Dữ liệu từ CoinMarketCap và TradingView cho thấy, giá Bitcoin hôm nay tăng 0,88% trong vòng 24 giờ qua, nhưng vẫn giao dịch dưới mốc 60.000 USD. Tính đến 9 giờ 20 ngày 30.6, mỗi Bitcoin (BTC) được giao dịch quanh mốc 59.859 USD.
Theo CoinTelegraph, Bitcoin đang đối mặt nhiều thử thách quan trọng khi các nhà đầu tư cá nhân đang bán ra, các tổ chức lớn vẫn giữ vị thế bất chấp định giá thấp. Chỉ số Tham lam và Sợ hãi trên thị trường Tiền điện tử (Crypto Fear & Greed Index) ở mức 36 trên 100, cho thấy sự lo ngại đang diễn ra trên diện rộng nhưng chưa đến mức hoảng loạn.
Chỉ riêng trong tháng 6.2026, các nhà đầu tư đã rút 4,4 tỉ USD từ các quỹ ETF Bitcoin giao ngay của Mỹ. Tháng 6 được ghi nhận là tháng có hiệu suất giao dịch tồi tệ nhất trong năm.
Chi phí vay để nắm giữ các vị thế mua đã giảm từ 0,25% xuống 0,12%, cho thấy giai đoạn bán tháo tiêu cực đang qua đi. Tuy nhiên, các nhà đầu tư vẫn phải trả phí để giữ vị thế của mình, điều này có nghĩa là các nhà giao dịch tin tưởng vào sự phục hồi nhưng không sẵn sàng đặt cược toàn bộ tài khoản của họ vào đó.
Mức hỗ trợ tiếp theo Bitcoin phải đối mặt là 58.800 USD. Nếu giá giảm dưới mức này, 500 triệu USD của các nhà giao dịch nắm giữ vị thế mua buộc phải đóng lệnh, đẩy BTC xuống mức 56.000 USD.
Căn cứ Điều 3 luật Thuế TNCN 2025, có hiệu lực từ ngày 1.7.2026, thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số sẽ chịu thuế thu nhập cá nhân, tương tự thu nhập từ chuyển nhượng vàng miếng, tên miền ".vn".
Trước đó, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 32/2026/TT-BTC hướng dẫn thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế TNCN đối với giao dịch, chuyển nhượng, kinh doanh tài sản mã hóa. Hướng dẫn này có hiệu lực thi hành từ ngày 27.3.2026.
Theo đó, nhà đầu tư là cá nhân (không phân biệt cá nhân cư trú hay không cư trú) có hoạt động chuyển nhượng tài sản mã hóa qua tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa thuộc đối tượng nộp thuế TNCN theo tỷ lệ 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần.
Trong khi đó, nhà đầu tư là tổ chức được thành lập theo quy định của pháp luật nước ngoài có hoạt động chuyển nhượng tài sản mã hóa qua tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa thuộc đối tượng nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo tỷ lệ 0,1% trên doanh thu chuyển nhượng từng lần.
Trong dự thảo Thông tư về chính sách thuế đối với giao dịch, chuyển nhượng và kinh doanh tài sản mã hóa được Bộ Tài chính lấy ý kiến công khai hồi tháng 2, các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa - sàn giao dịch - sẽ thực hiện việc khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho các cá nhân (cư trú và không cư trú), tổ chức nước ngoài.
Việc này đồng nghĩa sàn giao dịch sẽ nộp thuế hộ nhà đầu tư. Thuế sẽ tự động được khấu trừ khi phát sinh giao dịch. Theo dự thảo, việc nộp thuế được thực hiện định kỳ hằng tháng để tăng cường quản lý nguồn thu.
Cơ quan quản lý cho rằng do đặc thù thị trường tài sản mã hóa có số lượng giao dịch lớn, tốc độ nhanh và doanh thu cao, việc triển khai theo tháng là cần thiết. Cơ chế thu thuế trên sàn giao dịch tài sản mã hóa được thiết kế tương tự cơ chế đang áp dụng với các nền tảng thương mại điện tử. Việc này được cho là sẽ giúp cơ quan chức năng kịp thời kiểm soát và thu đúng, đủ ngân sách.
