Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo hồ sơ chính sách bộ luật Hình sự (sửa đổi), trong đó đề xuất bổ sung nhiều tội danh mới, hành vi mới mà luật hiện hành chưa quy định.
Theo Bộ Công an, quá trình triển khai thi hành bộ luật Hình sự năm 2015 đạt được nhiều kết quả. Song, thực tiễn vẫn còn những bất cập và thách thức nhất định. Một số vấn đề tiêu cực tiếp tục diễn ra, đã và đang gây nên phản ứng gay gắt của một bộ phận không nhỏ người dân, trong đó có ô nhiễm môi trường.
Cơ quan soạn thảo chỉ ra rằng, trong các hành vi của tội gây ô nhiễm môi trường và tội vi phạm quy định về quản lý chất thải nguy hại hiện nay, chưa có quy định về hành vi đốt chất thải, nhất là đối với các chất thải nguy hại.
Cạnh đó cũng chưa có quy định về hành vi gây ra trái phép tiếng ồn, độ rung và mùi vượt quy chuẩn. Thực tế này dẫn tới chưa có cơ chế xử lý hình sự đối với người thực hiện các hành vi nêu trên.
Bộ luật Hình sự hiện hành cũng chưa có quy định để xử lý hình sự đối với các hành vi sử dụng các loại hóa chất, phương tiện, công cụ đánh bắt động vật có tính chất tận diệt như: dùng kích điện, dùng sóng cao tần, dùng hóa chất độc hại…
Việc xác định giá trị gây thiệt hại trong các trường hợp trên để làm căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự là rất khó, trong nhiều trường hợp là không thể. Trong khi đó, mức độ nguy hiểm của hành vi nêu trên là rất lớn, gây tận diệt sinh vật, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự đa dạng sinh học.
“Đánh bắt tận diệt đã và đang biến các con sông thành “sông chết”, cần phải có chế tài nghiêm khắc hơn để xử lý, thay vì chỉ xử lý hành chính như hiện nay”, Bộ Công an nhận định.
Để khắc phục bất cập, cơ quan soạn thảo đề xuất bổ sung một số hành vi nguy hiểm cho xã hội trong bộ luật Hình sự, gồm: đốt chất thải, nhất là đối với các chất thải nguy hại; gây ra trái phép tiếng ồn, độ rung và mùi vượt tiêu quy chuẩn; tận diệt đối với động vật (sử dụng các loại vật liệu, hóa chất, công cụ có tính chất tận diệt)…
Tình trạng gây tiếng ồn và độ rung vượt quy chuẩn vốn là vấn đề gây bức xúc, được phản ánh rất nhiều trong thời gian qua.
Hiện nay, giới hạn tối đa các mức ồn tại các khu vực có con người sinh sống, hoạt động và làm việc được quy định tại Quy chuẩn quốc gia về tiếng ồn (QCVN 26:2025/BNNMT).
Về chế tài xử phạt vi phạm trong lĩnh vực này, Nghị định 45/2022 quy định mức phạt cảnh cáo với hành vi gây tiếng ồn vượt quy chuẩn kỹ thuật dưới 2 dBA, phạt tiền 140 – 160 triệu đồng với hành vi gây tiếng ồn vượt quy chuẩn kỹ thuật từ 40 dBA trở lên.
Tương tự, với các vi phạm về độ rung, mức phạt thấp nhất là cảnh cáo, cao nhất phạt đến 170 triệu đồng, tùy thuộc vi phạm trong hoạt động xây dựng hoặc trong hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ.
Theo Bộ Công an, việc sửa đổi quy định như dự thảo hồ sơ chính sách sẽ bảo đảm tính răn đe, tránh bỏ lọt hành vi phạm tội, phù hợp với tình hình thực tiễn.
Điều này còn giúp người dân được bảo vệ tốt hơn trước những vi phạm gây thiệt hại trực tiếp đến môi trường sống, tăng niềm tin xã hội vào khả năng của pháp luật trong việc xử lý kịp thời những hành vi gây bức xúc.
Liên quan đến vụ án sản xuất và buôn bán bột ngọt giả cùng các loại phụ gia thực phẩm giả quy mô lớn, ngày 16.7, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM cho biết đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam 5 đối tượng để điều tra về tội "Sản xuất, buôn bán hàng giả là phụ gia thực phẩm".
Các bị can bị bắt tạm giam gồm: Nguyễn Văn Đại (39 tuổi, ở phường Dĩ An, TP.HCM - đối tượng cầm đầu), Phạm Thị Phương (48 tuổi, ở xã Vĩnh Lộc), Chu Văn Thanh (50 tuổi, chồng Phương), Chu Văn Hữu (28 tuổi, con trai Phương) và Đậu Đức Minh (36 tuổi, con rể Phương, cùng ở xã Vĩnh Lộc, TP.HCM).
Trước đó, thực hiện mệnh lệnh của Giám đốc Công an TP.HCM về tổng tấn công, trấn áp tội phạm kinh tế và an toàn thực phẩm, các trinh sát đã phát hiện một đường dây có dấu hiệu sản xuất, tiêu thụ phụ gia thực phẩm giả tại khu vực giáp ranh giữa TP.HCM và tỉnh Tây Ninh. Nhận thấy tính chất nghiêm trọng của vụ việc, Công an TP.HCM đã nhanh chóng xác lập chuyên án đấu tranh.
Kết quả điều tra cho thấy, Nguyễn Văn Đại đứng ra mua gom các nguồn nguyên liệu trôi nổi không rõ nguồn gốc (gồm bột ngọt, hạt nêm, bột giặt) rồi đặt in bao bì, tem nhãn giả các thương hiệu nổi tiếng.
Toàn bộ nguyên liệu sau đó được tập kết về kho tại xã Vĩnh Lộc do Phạm Thị Phương quản lý để sang chiết, đóng gói thành phẩm.
Để vận chuyển đi tiêu thụ, Phương giao cho chồng, con trai và con rể dùng xe máy phân phối đến hơn 12 cửa hàng tạp hóa trên địa bàn TP.HCM và tỉnh Tây Ninh. Nhóm này hoạt động vô cùng tinh vi, khép kín, chủ yếu liên lạc qua Zalo, điện thoại và liên tục thay đổi địa điểm giao nhận để qua mắt lực lượng chức năng.
Sau nhiều tháng bám sát, ngày 23.4, các mũi trinh sát của Công an TP.HCM đồng loạt tiến hành kiểm tra, khám xét khẩn cấp các địa điểm liên quan. Tại hiện trường, công an thu giữ số tang vật khổng lồ gồm: 149,22 kg bột ngọt giả; 52,41 kg hạt nêm giả; 547,99 kg bột giặt giả cùng hơn 160 kg nguyên liệu chưa đóng gói, máy móc đóng màng co, phương tiện vận chuyển và lượng lớn bao bì giả.
Bước đầu, nhóm này khai nhận đã thu mua trôi nổi hơn 1,1 tấn nguyên liệu bột ngọt và khoảng 300 kg hạt nêm để gia công hàng giả. Đáng chú ý, trong quá trình bị điều tra, các đối tượng đã tìm cách đưa hối lộ, tác động đến cán bộ thụ lý chuyên án nhằm thoát tội nhưng đã bị lực lượng công an kiên quyết từ chối, lập biên bản xử lý nghiêm.
Cơ quan điều tra nhận định, nếu không kịp thời triệt phá, hàng tấn phụ gia thực phẩm giả, không qua kiểm định chất lượng này sẽ len lỏi vào hàng chục nghìn bữa ăn của các gia đình, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và sức khỏe người tiêu dùng. Vụ án đang được Công an TP.HCM tiếp tục mở rộng điều tra, truy quét các điểm tiêu thụ còn lại.
Qua vụ án này, Công an TP.HCM khuyến cáo người dân tuyệt đối không sử dụng các loại thực phẩm, phụ gia không rõ nguồn gốc xuất xứ. Khi mua sắm, người tiêu dùng cần lựa chọn sản phẩm có nhãn mác rõ ràng, đầy đủ thông tin nhà sản xuất tại các hệ thống phân phối uy tín. Việc sử dụng hàng giả, hàng nhái có thể dẫn đến ngộ độc cấp tính hoặc tích tụ độc tố gây ra các hậu quả lâu dài về sức khỏe. Khi phát hiện hàng hóa nghi giả, người dân cần dừng sử dụng và báo ngay cho cơ quan chức năng gần nhất để kịp thời xử lý.
Ngày 8.7, ông Hoàng Quang Hùng, Tổng giám đốc Công ty CP Tập đoàn Phúc Sơn (Tập đoàn Phúc Sơn) đã có văn bản gửi 146 khách hàng và người bị hại liên quan đến việc thực hiện khắc phục hậu quả theo bản án phúc thẩm do Tòa án Quân sự Trung ương tuyên ngày 6.7.
Theo văn bản, ngay sau khi phiên tòa phúc thẩm kết thúc, nhiều người bị hại đã chủ động liên hệ với Tập đoàn Phúc Sơn, bày tỏ nguyện vọng được thỏa thuận với doanh nghiệp để sớm giải quyết dứt điểm nghĩa vụ bồi thường theo nội dung bản án.
Doanh nghiệp cho biết trong thời gian qua, 146 khách hàng đã tiếp tục đồng hành, tạo điều kiện để công ty thực hiện việc khắc phục hậu quả theo bản án sơ thẩm của Tòa án Quân sự Quân khu 5. Các khoản tiền công ty đã bồi thường trước đó cũng được Tòa án Quân sự Trung ương ghi nhận và khấu trừ vào nghĩa vụ bồi thường theo bản án phúc thẩm.
Theo Tập đoàn Phúc Sơn, bản án phúc thẩm có nội dung liên quan đến việc thỏa thuận khắc phục hậu quả giữa bị cáo Nguyễn Văn Hậu (cựu Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn Phúc Sơn), doanh nghiệp và các bị hại còn lại. Để việc triển khai đúng quy định pháp luật, ban lãnh đạo công ty sẽ báo cáo Hội đồng quản trị, xin ý kiến Đại hội đồng cổ đông, đồng thời làm việc với cơ quan thi hành án thuộc Bộ Quốc phòng để được hướng dẫn cụ thể.
Sau khi hoàn tất các thủ tục và nhận được ý kiến của cơ quan có thẩm quyền, Tập đoàn Phúc Sơn sẽ thông báo đến khách hàng và người bị hại về phương án cũng như thời gian tiến hành thỏa thuận khắc phục hậu quả theo nội dung bản án.
Động thái này diễn ra hai ngày sau khi Tòa án Quân sự Trung ương tuyên án phúc thẩm vụ án xảy ra tại dự án Khu trung tâm đô thị - thương mại - dịch vụ - tài chính - du lịch Nha Trang (dự án sân bay Nha Trang cũ), do Tập đoàn Phúc Sơn làm chủ đầu tư.
Vụ án thu hút sự quan tâm của dư luận khi hàng trăm khách hàng ký hợp đồng nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại dự án, nhưng sau đó phát sinh tranh chấp do dự án chưa đủ điều kiện pháp lý để đưa vào kinh doanh.
Theo hồ sơ vụ án, Nguyễn Văn Hậu bị xác định đã biết dự án chưa đủ điều kiện chuyển nhượng nhưng vẫn chỉ đạo ký kết nhiều hợp đồng với khách hàng, thu số tiền đặc biệt lớn. Sau khi vụ án bị khởi tố, các khách hàng được xác định là người bị hại và có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định.
Như Thanh Niên đã thông tin, ngày 6.7, Tòa án Quân sự Trung ương tuyên án phúc thẩm đối với các bị cáo trong vụ án xảy ra tại dự án sân bay Nha Trang (cũ), liên quan đến Tập đoàn Phúc Sơn và một số cựu cán bộ thuộc Bộ Quốc phòng.
Bị cáo Nguyễn Văn Hậu bị y án sơ thẩm 11 năm tù; tổng hợp với các bản án khác, phải chấp hành hình phạt chung là 30 năm tù.
Bản án xác định trong quá trình thực hiện dự án sân bay Nha Trang (cũ), các bị cáo thuộc Bộ Quốc phòng và UBND tỉnh Khánh Hòa đã làm trái trình tự, thủ tục, bàn giao hơn 62 ha đất quốc phòng cho Tập đoàn Phúc Sơn.
Tòa cũng buộc Nguyễn Văn Hậu bồi thường hơn 7.000 tỉ đồng cho các nhà đầu tư tại dự án sân bay Nha Trang cũ; đồng thời tiếp tục kê biên 2.148 bất động sản cùng nhiều xe sang, sim số đẹp và các tài sản khác để bảo đảm thi hành án.
Chiều 31/5, Công an xã Phú Trạch cho biết đang phối hợp với Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Quảng Trị điều tra nguyên nhân vụ tôm chết hàng loạt tại hồ nuôi của ông Đoàn Mạnh Thanh ở thôn Đông Hưng.
Trước đó, tối 28/5, người làm công kiểm tra hồ nuôi tôm thẻ chân trắng của ông Thanh phát hiện nhiều tôm chết nổi trên mặt nước. Khi đến hiện trường, chủ hồ ghi nhận tôm chết trên diện rộng.
Đến sáng hôm sau, toàn bộ đàn tôm giống khoảng 50.000 con được thả nuôi từ 45 ngày trước đã chết, dồn về các góc hồ. Tôm đạt cỡ khoảng 150 con/kg. Kiểm tra nguồn nước, ông Thanh phát hiện mùi hôi bất thường nên nghi có dấu hiệu bị phá hoại và trình báo công an.
Trong quá trình khám nghiệm hiện trường, cơ quan chức năng đã lấy mẫu nước phục vụ điều tra. Ngày 29/5, khi xả nước để thu gom tôm chết, ông Thanh phát hiện 8 túi đất đèn được bọc kín trong bao ni lông dưới đáy hồ và bàn giao cho công an.
Theo ông Thanh, thiệt hại ước tính khoảng 700 triệu đồng. Toàn bộ số tôm chết đã được thu gom, chôn lấp để xử lý. "Hồ tôm này nuôi khoảng 3 tháng là thu hoạch, nay mới được nửa chặng đường. Nếu không xảy ra sự việc, doanh thu có thể đạt hơn 2 tỷ đồng nhưng giờ mất trắng", ông nói.
Gia đình ông Thanh nuôi tôm thẻ chân trắng 6 năm qua. Đây là lần đầu tiên xảy ra tình trạng tôm chết hàng loạt. Trước đây, dù từng xuất hiện dịch bệnh, tôm chỉ chết rải rác. Chủ hồ cho biết gia đình không có mâu thuẫn với ai nhưng nghi ngờ có người đã thả đất đèn xuống hồ.
Đất đèn, hay canxi cacbua (CaC₂), là hóa chất thường được sử dụng trong công nghiệp. Khi gặp nước, chất này phản ứng mạnh, sinh ra khí axetylen và làm thay đổi môi trường nước. Nếu xuất hiện với lượng lớn trong ao nuôi thủy sản, đất đèn có thể khiến tôm, cá bị sốc môi trường, thiếu oxy và chết hàng loạt.
