Thảo luận kinh tế – xã hội tại Quốc hội chiều 20/4, Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Thị Thủy cho biết thời gian qua người dân đã được thụ hưởng nhiều chính sách lớn của Đảng và Nhà nước, trong đó có giáo dục.
Trong đó, Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã đưa ra nhiều chính sách mang tính chiến lược. Từ năm 2025, Nhà nước miễn toàn bộ học phí từ bậc mầm non đến hết lớp 12 tại các cơ sở giáo dục công lập. Dự kiến từ năm 2030, học sinh trên cả nước sẽ được cấp miễn phí sách giáo khoa.
Trong 9 tháng qua, cả nước đã khởi công 428 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền, góp phần tăng cường tiếp cận giáo dục cho học sinh vùng khó khăn.
Tuy nhiên, bên cạnh các kết quả đạt được, đại biểu Thủy băn khoăn về việc tổ chức dạy học liên kết trong các trường công lập. Theo phản ánh của phụ huynh, dù học phí đã được miễn và có hỗ trợ ăn trưa, chi phí học tập vẫn nặng ở các khoản liên quan đến chương trình liên kết.
Thực tế, nhiều trường đã ký hợp đồng với doanh nghiệp để tổ chức dạy các môn bổ trợ như tiếng Anh nâng cao, tin học quốc tế, trí tuệ nhân tạo, kỹ năng sống… Nhu cầu cho con học thêm các nội dung này là có thật. Tuy nhiên, việc triển khai dày đặc các chương trình liên kết như thời gian qua có nguy cơ chồng chéo nội dung giảng dạy, trong khi các môn bổ trợ chưa được kiểm định, đánh giá chất lượng.
“Vấn đề bức xúc nhất là nhiều trường xếp các môn liên kết xen kẽ với giờ học chính khóa. Khi đó, nếu không đăng ký, học sinh phải tách ra sinh hoạt riêng, dễ nảy sinh tâm lý mặc cảm, nên nhiều gia đình buộc phải cho con tham gia”, bà Thủy nêu.
Từ thực trạng này, đại biểu đề xuất Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiêm cấm việc bố trí các môn liên kết xen kẽ với giờ học chính khóa. Việc tổ chức chương trình liên kết nếu có – phải bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch tài chính và chia sẻ chi phí với phụ huynh, tránh tình trạng trường công hoạt động như trường tư, phát sinh gánh nặng chi phí.
Về lâu dài, bà Thủy kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo có kế hoạch tuyển dụng, bồi dưỡng và điều phối giáo viên trong từng địa phương để đáp ứng nhu cầu giảng dạy các môn kỹ năng, tránh tình trạng học sinh muốn học đầy đủ phải tham gia các chương trình liên kết hoặc học thêm.
Trước đó, tại cuộc tiếp xúc cử tri Hà Nội cuối năm 2025, Tổng Bí thư Tô Lâm cho biết đã nhận được nhiều phản ánh về việc một số trường liên kết với doanh nghiệp, đưa giáo viên bên ngoài vào giảng dạy và thu thêm tiền, nhiều hơn phần học phí mà Nhà nước đã miễn.
Ông nhấn mạnh Nhà nước chịu trách nhiệm quản lý giáo dục và chương trình phổ cập. Trường hợp thiếu giáo viên các môn như âm nhạc, mỹ thuật, ngoại ngữ thì phải tổ chức đào tạo, bố trí hợp lý, không thể đưa giáo viên bên ngoài vào dạy để thu tiền của phụ huynh.
“Không thể biến trường học thành nơi làm dịch vụ, thu tiền”, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ, đồng thời đề nghị địa phương kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
Theo đó, Phó thủ tướng Phạm Gia Túc cùng đoàn công tác đã đến kiểm tra thực địa dự án mở rộng Cảng hàng không Phú Quốc, đường ĐT.975... và các dự án phục vụ Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương vào năm 2027 (APEC 2027).
Tại thời điểm khảo sát Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, UBND tỉnh An Giang đã kiến nghị Chính phủ xem xét giao Bộ Tài chính chủ trì phối hợp Bộ Công Thương và EVN khẩn trương họp thống nhất phương án tháo gỡ vướng mắc về cơ chế vốn, hoàn thành di dời ngầm hóa hệ thống cột điện cao thế trước ngày 30-6.
Ngoài ra, UBND tỉnh An Giang cam kết đảm bảo đầy đủ nguồn vật liệu làm dự án phục vụ APEC 2027.
Phó thủ tướng biểu dương tinh thần nỗ lực của các đơn vị thi công quyết liệt thực hiện các dự án đón APEC 2027. Ngoài ra, Phó thủ tướng cho biết các công trình phục vụ APEC 2027 không chỉ là bộ mặt của quốc gia, mà còn là đòn bẩy phát triển kinh tế lâu dài cho toàn vùng.
Phó thủ tướng Phạm Gia Túc đề nghị các bộ, ngành và địa phương phải phối hợp chặt chẽ, giải quyết ngay các vướng mắc về vốn và mặt bằng, đảm bảo chất lượng công trình ở mức cao nhất và hoàn thành đúng tiến độ đề ra.
Đồng thời, các dự án phục vụ APEC 2027 phải làm đúng, làm đủ và an toàn tiết kiệm, góp phần đưa đảo Phú Quốc phát triển bền vững.
Giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội tại phiên thảo luận kinh tế xã hội chiều 20.4, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, việc phát triển đồng bộ hạ tầng, đặc biệt là giao thông, là nền tảng quan trọng để thúc đẩy liên kết vùng, mở rộng không gian phát triển và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao trong giai đoạn tới.
Theo ông, trong lĩnh vực đường bộ, quy hoạch đến năm 2050 cả nước có 43 tuyến cao tốc với tổng chiều dài khoảng 8.993 km; trong đó, 6.539 km được đầu tư trước năm 2030; số còn lại được đầu tư giai đoạn 2030 - 2050.
Tính đến nay, cả nước đã khai thác và thông xe kỹ thuật khoảng 3.345 km, 458 km nút giao. Về quy mô đầu tư, có 548 km cao tốc 2 làn xe (chiếm 16%); 1.559 km cao tốc 4 làn xe hạn chế (chiếm 47%) và 1/238 km cao tốc 4 - 6 làn xe hoàn chỉnh (chiếm 3,7%).
Hiện đang triển khai chuyển tiếp 1.252 km, dự kiến hoàn thành vào năm 2027. Tính đến hết năm 2025, mật độ cao tốc trên cả nước đạt khoảng 2,23 km/100 km². Tuy nhiên, còn chênh lệch lớn giữa các vùng, trong khi đồng bằng sông Cửu Long đạt 4,43 km/100 km², thì 14 tỉnh cũ biên giới phía bắc chỉ đạt 0,58 km/100 km².
Giai đoạn 2026 - 2030, dự kiến sẽ tập trung nguồn lực đầu tư, nâng cấp khoảng 1.721 km cao tốc, trong đó có nâng cấp cao tốc 2 làn xe, 4 làn xe hạn chế lên 6 làn xe theo đúng quy hoạch, với nhu cầu vốn khoảng 802.868 tỉ đồng.
Đối với hệ thống quốc lộ, Bộ trưởng cho biết, hiện cả nước có 24.376 km. Thực hiện chủ trương phân cấp, từ 1.7.2025, Bộ Xây dựng đã chuyển giao phân cấp 17.520 km cho địa phương quản lý. Bộ hiện còn quản lý 4.875 km, chủ yếu là các tuyến BOT và một số dự án liên quan đến quốc phòng, an ninh.
Trong lĩnh vực đường sắt, theo quy hoạch, mạng lưới gồm 25 tuyến với tổng chiều dài 6.658 km; trong đó 7 tuyến hiện hữu dài 2.510 km và 18 tuyến xây dựng mới với chiều dài 4.148 km.
Theo Bộ trưởng, hệ thống đường sắt quốc gia hiện nay chủ yếu khổ 1.000 mm, được xây dựng từ lâu; riêng tuyến Hà Nội - Lạng Sơn sử dụng khổ tiêu chuẩn 1.435 mm. Thời gian tới, sẽ tập trung phát triển các tuyến đường sắt quốc gia như: Hà Nội - TP.HCM; Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; Hà Nội - Lạng Sơn; Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái; TP.HCM - Cần Thơ - Cà Mau...
Đối với đường sắt đô thị, đến nay cả nước đã hoàn thành 3 tuyến với tổng chiều dài khoảng 41 km (trong đó Hà Nội có 2 tuyến, TP.HCM có 1 tuyến). Giai đoạn tới, Hà Nội dự kiến phát triển 18 tuyến với 1.052 km, TP.HCM đầu tư xây dựng 12 tuyến với hơn 1.700 km. Tổng chiều dài khoảng 2.224 km/30 tuyến, nhu cầu vốn cần khoảng 743.907 tỉ đồng.
Đối với lĩnh vực hàng không, Bộ trưởng Xây dựng cho biết, theo quy hoạch đến năm 2030 cả nước có 31 cảng hàng không (gồm 15 cảng quốc tế, 16 cảng nội địa), công suất khoảng 294 triệu hành khách/năm; định hướng đến năm 2050 có 34 cảng, công suất khai thác 533 triệu hành khách/năm.
Đến nay, cả nước có 22 cảng hàng không với tổng công suất khoảng 155 triệu hành khách/năm, tăng 1,6 lần so với nhiệm kỳ trước. Về định hướng phát triển, trong số 31 cảng hàng không theo quy hoạch sẽ có 6 cảng cấp 4F, 1 cảng cấp 4C, các cảng còn lại cấp 4E.
Tại buổi họp báo về tình hình kinh tế - xã hội TPHCM chiều 14/5, ông Lê Đức Anh, Phó Trưởng Phòng Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Sở Xây dựng TPHCM), đã thông tin về thực trạng nhà chờ xe buýt nhếch nhác, bị lấn chiếm thời gian dài.
Đại diện Sở Xây dựng TPHCM nhìn nhận, hạ tầng xe buýt là yếu tố then chốt trong việc thu hút người dân sử dụng phương tiện công cộng, đặc biệt trong bối cảnh TPHCM đang triển khai các giải pháp phát triển giao thông xanh và tăng cường vận tải hành khách công cộng.
Trung tâm Quản lý giao thông công cộng (thuộc Sở Xây dựng) đã liên tục tổ chức kiểm tra, duy tu, sửa chữa và vệ sinh hệ thống hạ tầng xe buýt trên toàn địa bàn. Công tác này được triển khai đồng bộ với hơn 14.000 điểm dừng xe buýt (1.030 nhà chờ, 3.978 trụ dừng) cùng hệ thống bến bãi nhằm từng bước nâng cao chất lượng phục vụ hành khách.
Trung tâm cũng tăng cường kiểm tra thực tế tại các điểm dừng xe buýt trên địa bàn và ghi nhận một số vi phạm phổ biến như phương tiện dừng, đỗ không đúng quy định; lấn chiếm khu vực điểm dừng xe buýt; tình trạng buôn bán, để vật dụng, sinh hoạt tại khu vực nhà chờ; xả rác, tập kết rác không đúng quy định hoặc quảng cáo trái phép.
Tuy nhiên, tình trạng vi phạm còn phức tạp và có xu hướng tái diễn sau khi lực lượng chức năng rời đi, nhất là tại các khu vực đông dân cư, chợ tự phát hoặc nơi có hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ. Bên cạnh đó, ý thức chấp hành của một bộ phận người dân còn hạn chế.
Bên cạnh đó, Trung tâm Quản lý giao thông công cộng không có thẩm quyền xử lý các hành vi như buôn bán lấn chiếm, tập kết rác trái phép hay dừng đỗ xe sai quy định tại khu vực nhà chờ xe buýt. Thẩm quyền này thuộc về chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng tại địa bàn.
Tính riêng từ ngày 17/3 đến nay, trung tâm đã kiểm tra, phát hiện và ban hành 75 văn bản gửi UBND phường, xã và Phòng Cảnh sát giao thông (Công an TPHCM) đề nghị phối hợp xử lý vi phạm tại khu vực điểm dừng, nhà chờ xe buýt.
Thời gian tới, Trung tâm Quản lý giao thông công cộng tiếp tục triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hạ tầng xe buýt, bảo đảm mỹ quan đô thị và cải thiện trải nghiệm của người dân khi sử dụng giao thông công cộng. Đơn vị cũng sẽ duy tu, sửa chữa và vệ sinh hệ thống nhà chờ, trụ dừng; khắc phục các trường hợp hư hỏng, xuống cấp, vẽ bậy hoặc che khuất thông tin phục vụ hành khách.
Đại diện Sở Xây dựng cũng thông tin việc nghiên cứu, đề xuất triển khai các mẫu nhà chờ, trụ dừng xe buýt mới theo định hướng hiện đại, tinh gọn, đầy đủ tiện ích, tăng khả năng nhận diện và phù hợp với điều kiện khai thác thực tế tại đô thị lớn như TPHCM.
