Suốt nhiều năm qua, chúng ta đã chứng kiến tài nguyên, công sức, thời gian và sức sống của cả gia đình lẫn học sinh bị dồn vào kỳ thi tuyển sinh lớp 10 – cuộc đua khốc liệt chỉ để ‘giành’ được một ‘cái ghế có sẵn’ mà xã hội đang phân phối.
Hệ sinh thái giáo dục mà ai cũng chạy đua với thi cử đã và đang vận hành bằng nhiên liệu của nỗi sợ: sợ con thua bạn thua bè, sợ không có chỗ đứng, sợ làm cha mẹ thất bại. Việc thay đổi bỏ thi tuyển sinh lớp 10 đại trà, chuyển sang xét tuyển là một nỗ lực để phá vỡ vòng lặp khốc liệt này, khiến các em không còn phải “chạy đua” đến kiệt sức ngay trong những tháng ngày tuổi thơ tươi đẹp nhất của mình.
Nhiều người sẽ lo lắng rằng nếu không có áp lực thi cử, ở đây là thi tuyển sinh lớp 10, học sinh sẽ đánh mất động lực. Tuy nhiên, sự thật là chúng ta đang nhầm lẫn giữa sự tuân phục do sợ hãi và động lực học tập chân chính. Tôi tin rằng trong thế giới đầy biến động mà các em sẽ lớn lên, động lực bền vững nhất không đến từ việc ganh đua điểm số, mà cần đến từ chí nguyện sống (purpose).
Để giữ động lực cho học sinh mà không cần đến những áp lực không đáng, chúng ta cần làm 2 việc:
Thứ nhất, giúp trẻ tìm ra “điểm nung nấu” của riêng mình. Đó là những vấn đề, những chủ đề mà khi nghĩ đến, hệ thần kinh và thân thể của trẻ phản ứng mạnh mẽ: thân thể ấm lên, mắt sáng lên, năng lượng hừng hực. Đây là tín hiệu chân thật nhất từ cơ thể giúp xác nhận sự say mê đích thực. Khi một đứa trẻ tìm được chí nguyện, tự trẻ sẽ có kỷ luật và nỗ lực để vượt khó mà không cần bất kỳ hình phạt hay kỳ vọng áp đặt nào.
Thứ hai, chuyển từ việc đánh giá theo chuẩn đồng nhất sang đánh giá theo tiến bộ cá nhân. Thay vì nhìn vào điểm số và thứ hạng để so sánh với bạn bè, chúng ta hãy nhìn vào sự phát triển của từng em qua thời gian. Mỗi đứa trẻ là một vũ trụ riêng biệt, có nhịp độ và cách học riêng. Khi được ghi nhận tiến trình nỗ lực chân thực và cá nhân hóa, động lực nội tại của các em sẽ tự nhiên nảy nở.
Nếu không dùng bài thi đại trà, làm sao để các trường chất lượng tốt chọn được đúng học sinh phù hợp? Lời giải nằm ở việc chúng ta phải thay đổi giả định về “tài năng” và “sự xuất sắc”.
Chúng ta cần bỏ quan niệm rằng giáo dục là quá trình tìm ra những viên ngọc thô có sẵn qua các bài kiểm tra sàng lọc. Giáo dục bản chất là quá trình kiến tạo. Các trường THPT chất lượng tốt nên chuyển hướng tuyển sinh dựa trên sự phù hợp giữa định hướng, triết lý của nhà trường và bản thể độc đáo của học sinh.
Mỗi học sinh không nên bị đánh giá chỉ qua năng lực giải đề toán, vật lý hay ngữ văn, mà cần được nhìn nhận qua cách các em nhào nặn những kiến thức, trải nghiệm, và cả những khao khát của mình thành một “hợp kim” độc nhất.
Một trường chất lượng cao có thể chọn những học sinh không giỏi đều mọi môn, nhưng lại xuất sắc trong tư duy hệ thống, hoặc có khả năng đồng cảm sâu sắc và cam kết với các dự án cộng đồng thực tế. Bằng cách xét tuyển dựa trên hồ sơ quá trình học tập (portfolio), năng lực thực tiễn và khát vọng của từng em, nhà trường sẽ không chỉ chọn được những học sinh giỏi tuân theo công thức, mà sẽ tìm được những nhà sáng tạo dám sống thật, có đam mê, có tư duy độc lập, tò mò khám phá theo hướng riêng, nhờ đó có khả năng đóng góp giá trị nguyên bản cho xã hội.
Sự thay đổi chính sách này là một thách thức thích nghi rất lớn, đòi hỏi sự thay đổi sâu sắc trong quan niệm, triết lý và giá trị của toàn hệ thống – từ các nhà lãnh đạo, quản lý, giáo viên đến cha mẹ học sinh – chứ không đơn thuần chỉ là một quyết định hành chính.
Tiến trình chuyển đổi chắc chắn sẽ có trắc trở, khó khăn, bộc lộ những điểm chưa hoàn thiện so với trước đây, nhưng đó là một bước lùi cần thiết của hệ thống để chúng ta tiến lên phía trước, đưa giáo dục thực sự quay về với sứ mệnh kiến tạo những con người toàn vẹn và có giá trị không thể thay thế. Đó mới là những con người cần thiết nhất trong thời đại AI.
Sáng 28-5, ghi nhận tại một số điểm thi tuyển sinh vào lớp 10 ở phường Nha Trang (Khánh Hòa) như THPT Lý Tự Trọng, THPT Nguyễn Văn Trỗi, các thí sinh bước ra phòng thi tranh luận sôi nổi về việc làm sao để làm cho các bạn trẻ yêu quý cảnh sắc quê hương.
Đề thi năm nay gồm hai phần: đọc hiểu (4 điểm) và làm văn (6 điểm). Nhiều thí sinh cho biết đối với đề thi năm nay, phần làm các em tranh luận nhiều nhất là phần viết bài văn nghị luận xã hội.
Cụ thể, đề bài nêu: Một số bạn trẻ hiện nay chưa biết trân quý vẻ đẹp của cảnh sắc quê hương. Làm sao để các bạn ấy biết yêu mến danh lam thắng cảnh của quê hương, đất nước mình. Hãy viết bài văn trình bày suy nghĩ của em về vấn đề này.
Tranh luận cùng các bạn, thí sinh Đào Bảo Hân (THCS Âu Cơ) cho biết đề thi khiến em nghĩ nhiều đến những thắng cảnh đã gắn bó với tuổi thơ mình.
"Em viết về biển Nha Trang, những hòn đảo ngoài vịnh và cả những cánh đồng quê em từng đi qua. Theo em, khi hiểu được vẻ đẹp của nơi mình sinh sống thì người trẻ sẽ thêm yêu quê hương và tự hào giới thiệu với bạn bè, du khách" - Hân chia sẻ.
Trong khi đó, em Nguyễn Hà Anh (THCS Thái Nguyên) cho biết em liên hệ đến thực tế nhiều bạn trẻ hiện nay thích khám phá, check-in các địa điểm nổi tiếng.
"Em nghĩ mạng xã hội là cách để giới thiệu cảnh đẹp quê hương đến nhiều người hơn. Nhưng điều quan trọng là mỗi người phải thật sự cảm nhận được vẻ đẹp đó, không xem những cảnh sắc quen thuộc là điều bình thường" - Hà Anh nói.
Theo nhiều thí sinh, nội dung đề thi không xa lạ mà gắn với những hình ảnh gần gũi trong cuộc sống. Từ những bãi biển, cánh đồng, ngọn núi hay dòng sông quê hương, các em có cơ hội bày tỏ tình cảm và suy nghĩ về giá trị của những cảnh sắc đã làm nên bản sắc của mỗi vùng đất.
Ngoài phần nghị luận xã hội, phần nghị luận văn học, đọc hiểu nằm trong đoạn trích "Kho báu để lại" của tác giả Văn Lê được thí sinh đánh giá là không khó, chỉ cần nắm được kiến thức thì có thể làm bài tốt.
Báo cáo tại buổi làm việc, ông Nguyễn Văn Hiếu, Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, cho biết kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 trên địa bàn có 142.899 thí sinh đăng ký dự thi, trong đó có 8.128 thí sinh tự do.
Sở GD-ĐT đã quy hoạch 248 điểm thi với tổng cộng 5.955 phòng thi được phân bố hợp lý trên toàn địa bàn; tại mỗi điểm thi đều được bố trí các phòng dự phòng để xử lý các tình huống phát sinh.
Địa phương cũng huy động 23.362 cán bộ, giáo viên tham gia phục vụ kỳ thi tốt nghiệp. Trong đó có 1.240 lãnh đạo điểm thi, 17.865 giám thị coi thi, 2.976 nhân viên phục vụ tại các điểm thi, 744 cán bộ công an trực tại điểm thi, 112 thành viên in sao đề thi và 425 người thuộc ban vận chuyển, bàn giao đề thi.
Bên cạnh những thuận lợi, ông Nguyễn Văn Hiếu cũng nêu ra những khó khăn, thách thức trong công tác tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Cụ thể, TPHCM là địa phương có số lượng thí sinh dự thi đông nhất cả nước, phân bố rộng khắp địa bàn, đòi hỏi công tác điều phối, quản lý phải chính xác và đồng bộ.
Tại buổi làm việc, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường đã đề nghị Sở GD-ĐT phối hợp với Sở VH-TT, các cơ quan báo chí, truyền thông đẩy mạnh thông tin, hướng dẫn về quy định thi cử (những vật dụng được mang vào phòng thi, lộ trình đến điểm thi, đường dây hỗ trợ...) bằng nhiều hình thức sinh động, dễ tiếp cận.
Xây dựng bản đồ số các điểm thi trên toàn thành phố, cập nhật và công bố công khai để phụ huynh, học sinh và người dân tiện theo dõi và hỗ trợ giám sát. Xây dựng phương án xử lý tình huống linh hoạt, chủ động cho các trường hợp phát sinh (thí sinh đến trễ, quên giấy tờ, sự cố kỹ thuật...); thiết lập đường dây nóng để hỗ trợ kịp thời, không để sự cố nhỏ ảnh hưởng đến quyền lợi thí sinh.
Tại buổi làm việc, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh, đây là kỳ thi có quy mô toàn quốc, trong đó riêng TP.HCM chịu áp lực tổ chức đặc biệt lớn do số lượng thí sinh, cán bộ, giáo viên và các lực lượng phối hợp thuộc nhóm đông nhất cả nước. Vì vậy, yêu cầu cao nhất đặt ra là phải tổ chức kỳ thi bảo đảm tuyệt đối an toàn, an ninh, nghiêm túc, công bằng và khách quan.
Theo đó, trong công tác tổ chức thi cử tuyệt đối không được chủ quan. Mọi khâu của kỳ thi đều phải được chuẩn bị kỹ lưỡng, kiểm tra và giám sát chặt chẽ. Đặc biệt, với những điểm thi có quy mô lớn, cần rà soát và điều chỉnh phương án tổ chức linh hoạt, phù hợp thực tế nhằm hạn chế tối đa rủi ro phát sinh.
Cùng với đó là bảo đảm quyền lợi chính đáng của đội ngũ giáo viên và thí sinh dự thi. Mọi phương án tổ chức, hỗ trợ và điều hành cần hướng tới mục tiêu tạo điều kiện thuận lợi, công bằng nhất cho thí sinh; đồng thời bảo đảm chế độ, quyền lợi hợp pháp cho cán bộ, giáo viên tham gia làm nhiệm vụ.
Ngoài ra, công tác chuẩn bị phải được triển khai từ sớm, từ xa và toàn diện ở tất cả các khâu. Sự chuẩn bị cần đồng bộ từ cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật đến phương án điều phối tại từng địa bàn. "Con người là yếu tố quyết định, còn máy móc và công nghệ chỉ đóng vai trò hỗ trợ. Vì vậy, việc lựa chọn nhân sự ở các khâu trọng yếu như in sao đề thi, vận chuyển đề thi và bài thi, coi thi, chấm thi, ghép phách… phải được thực hiện đặc biệt chặt chẽ, đi kèm với công tác tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng xử lý tình huống", thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng lưu ý.
Ngày 30-4, Trường đại học Luật Hà Nội (HLU) ban hành thông tin tuyển sinh năm 2026 trình độ đại học với 2.850 chỉ tiêu (tăng 200 chỉ tiêu so với năm ngoái) và ba phương thức tuyển sinh.
Trong đó phương thức xét tuyển thẳng trường dành 3% chỉ tiêu. Còn lại là phương thức xét học bạ THPT và xét điểm thi tốt nghiệp THPT.
Với phương thức xét học bạ, trường xét kết quả học tập 3 môn thuộc các tổ hợp xét tuyển theo ngành của cả năm lớp 10, lớp 11 và lớp 12.
Công thức tính điểm xét tuyển như sau:
Điểm xét tuyển = (ĐTB Môn 1 + ĐTB Môn 2 + ĐTB Môn 3) + điểm cộng (nếu có) + điểm ưu tiên (nếu có).
Năm nay trường sử dụng 9 tổ hợp xét tuyển gồm: A00, A01, C00, D01, D02, D03, D04, D05, D06.
Chỉ tiêu, tổ hợp xét tuyển từng ngành như sau:
Về điểm cộng, Trường đại học Luật Hà Nội cộng từ 1-1,5 điểm cho thí sinh được xét tuyển thẳng nhưng không sử dụng quyền tuyển thẳng theo quy định, gồm: thí sinh đoạt giải nhất, nhì, ba trong kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia, quốc tế; thí sinh đoạt giải nhất, nhì, ba cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia, quốc tế; thí sinh đoạt giải nhất, nhì, ba trong kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia môn tiếng Anh.
Ngoài ra trường cộng điểm khuyến khích cho thí sinh có chứng chỉ IELTS (tương đương) từ 5.5 đến 8.0 trở lên, mức điểm cộng dao động từ 0,25 điểm đến 1,5 điểm.
Nếu thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế sẽ được quy đổi sang điểm môn tiếng Anh, trường quy đổi từ IELTS 5.5 tương ứng điểm 8.
Bảng quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ như sau:
Trường lưu ý thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ tiếng Nga, tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Trung, tiếng Nhật được quy đổi điểm ngoại ngữ dùng để xét tuyển tương ứng như sau: Cấp độ C2 được quy đổi tương ứng 10 điểm; cấp độ C1 được quy đổi tương ứng 9,5 điểm; cấp độ B2 được quy đổi tương ứng 9 điểm.
Về mức học phí dự kiến, đối với sinh viên học các chương trình tiêu chuẩn là 840.000 đồng/tín chỉ cho năm học 2026-2027, tăng 40.000 đồng/tín chỉ so với năm ngoái.
Trường sẽ thu theo 5 tháng/học kỳ, 140 tín chỉ/khóa học (tương đương hơn 117 triệu đồng/khóa học, chưa tính chênh lệch học phí các năm sau đó).
Đối với sinh viên chương trình đào tạo chất lượng cao, năm học 2026-2027 mức thu học phí dự kiến là 840.000 đồng/tín chỉ đối với các học phần thực tập chuyên môn, khóa luận tốt nghiệp, giáo dục quốc phòng - an ninh và 1.852.000 đồng/tín chỉ đối với các học phần khác.
Khóa tuyển sinh chương trình chất lượng cao năm ngoái học phí lần lượt là 800.000 đồng/tín chỉ và 1.764.000 đồng/tín chỉ.
Đặc biệt, trường sẽ thực hiện miễn tiền ở ký túc xá đối với tất cả sinh viên khóa 51 trong toàn bộ thời gian học tập tại cơ sở đào tạo ở Bắc Ninh. Mức tiền được miễn khoảng 5 triệu đồng/sinh viên, không bao gồm tiền điện, nước sinh viên sử dụng. Tổng mức tiền được miễn khoảng 10 tỉ đồng.
Theo nhà trường, ký túc xá trang bị đầy đủ điều hòa, nước nóng lạnh, chăn, ga, gối, đệm, màn, giặt sấy tập trung, tạo nhiều điều kiện thuận lợi cho sinh viên khi học tập tại đây.
