Theo Hãng tin Reuters ngày 17-7, người biểu tình tập trung trước Văn phòng Tổng thống Ukraine, mang theo quốc kỳ và các biểu ngữ như “Đưa Fedorov trở lại” hay “Hãy để Syrskyi ra đi”.
Nhiều người cho rằng nguyên nhân sâu xa của cuộc khủng hoảng không phải việc Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov rời chức, mà là việc Tổng tư lệnh Oleksandr Syrskyi vẫn tiếp tục lãnh đạo quân đội.
Dù thời gian tại nhiệm chỉ trong sáu tháng, ông được nhiều binh sĩ đánh giá cao nhờ thúc đẩy số hóa, hiện đại hóa lực lượng vũ trang, tăng lương cho quân nhân, công bố kế hoạch giải ngũ một phần và triển khai hệ thống khen thưởng dành cho các đơn vị có thành tích chiến đấu cao.
Theo cuộc khảo sát do Viện Xã hội học Kiev công bố vào tháng 6, vị bộ trưởng nằm trong nhóm những nhân vật công chúng được người dân Ukraine tin tưởng nhất.
Tuy nhiên, những cải cách trên nhiều lần vấp phải sự phản đối từ giới chỉ huy quân sự. Sau khi bị miễn nhiệm, ông Fedorov công khai cáo buộc Tổng tư lệnh Oleksandr Syrskyi cản trở công việc, duy trì bộ máy quan liêu chậm chạp và gây chia rẽ trong quân đội.
Ông cũng đặt câu hỏi liệu Ukraine có thể đánh bại Nga nếu ông Syrskyi tiếp tục chỉ huy lực lượng vũ trang không.
Nhiều người tham gia biểu tình bày tỏ sự đồng tình với quan điểm này. Andriy, một quân y chiến đấu 27 tuổi đã mất một phần chân dưới và có em trai tử trận, cho biết ông Syrskyi không chỉ mâu thuẫn với ông Fedorov mà còn với nhiều chỉ huy lữ đoàn và quân đoàn.
“Nếu ông ấy tiếp tục tại vị, chúng tôi sẽ không thể chiến đấu hiệu quả. Chúng ta hoàn toàn có thể thua cuộc chiến này”, Andriy nói.
Một người biểu tình khác tên Nina, có chồng đang phục vụ trong quân đội, cho rằng hệ thống chỉ huy hiện nay quá coi trọng việc tạo ra thành tích hơn là bảo vệ tính mạng binh sĩ.
“Đúng là ông Syrskyi có công, nhưng phải trả giá bằng điều gì? Đó mới là câu hỏi. Ông ấy vẫn đại diện cho lối tư duy của hệ thống cũ”, cô nói. “Vấn đề không hẳn là ông Fedorov từ chức, mà là ông Syrskyi vẫn giữ chức vụ”.
Ông Syrskyi giữ vai trò quan trọng trong việc bảo vệ Kiev những ngày đầu xung đột và đảm nhiệm cương vị tổng tư lệnh từ đầu năm 2024. Tuy nhiên, ông nhiều lần bị chỉ trích vì phong cách chỉ huy cứng nhắc, bị một số quân nhân cho là khiến thương vong tăng cao và chậm thích ứng với phương thức tác chiến hiện đại.
Về phần mình, Tổng thống Zelensky thừa nhận mâu thuẫn giữa ông Fedorov và ông Syrskyi đã nghiêm trọng đến mức hai người “không thể ngồi chung một bàn”, buộc ông phải can thiệp.
Ông cũng nói rằng “một tổng thống trong thời chiến không nên bị đứng giữa những lựa chọn như vậy” và bày tỏ mong muốn khôi phục sự đoàn kết.
Để xoa dịu dư luận, ông Zelensky đã bổ nhiệm ông Yevhenii Khmara, lãnh đạo Cơ quan An ninh Ukraine (SBU), làm quyền Bộ trưởng Quốc phòng.
Hãng tin Reuters dẫn lời một quan chức Mỹ ngày 28/5 cho biết, quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc tấn công mới vào một địa điểm quân sự của Iran, khu vực bị cho là gây ra mối đe dọa cho lực lượng Mỹ và hoạt động hàng hải thương mại ở eo biển Hormuz.
Quan chức này cũng cho biết, Mỹ đã chặn được các máy bay không người lái được phóng từ Iran.
Hãng tin Fars của Iran cũng đưa tin, 3 tiếng nổ đã được nghe thấy ở phía đông thành phố Bandar Abbas.
Thành phố Bandar Abbas ở miền nam Iran, nơi đặt căn cứ hải quân và không quân trọng yếu của Iran, có vị trí chiến lược dọc theo eo biển Hormuz.
Các vụ nổ được ghi nhận vào khoảng 1h30 hôm nay theo giờ địa phương, khiến hệ thống phòng không của Iran ở Bandar Abbas được kích hoạt trong thời gian ngắn.
“Vị trí và nguồn gốc chính xác của những tiếng nổ này vẫn chưa được công bố, và các cuộc điều tra tiếp tục được tiến hành để xác định thông tin này”, Fars đưa tin.
Theo hãng tin Axios, Iran đã phóng 4 máy bay không người lái "một chiều" vào tàu hải quân Mỹ và tất cả đều bị "bắn hạ". Trong khi đó, Mỹ tấn công "đơn vị phóng máy bay không người lái của Iran".
Đây là cuộc tấn công thứ hai của Mỹ vào Iran trong những ngày gần đây, bất chấp lệnh ngừng bắn đang được thực thi.
Trước đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 25/5 xác nhận, quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc "tấn công tự vệ" nhắm vào các trận địa phóng tên lửa và tàu thuyền của Iran đang tìm cách rải thủy lôi xung quanh khu vực eo biển Hormuz.
Hãng tin Fox News dẫn lời một quan chức cấp cao của Mỹ cho biết lực lượng Mỹ phát hiện 2 tàu của Iran đang rải thủy lôi tại eo biển Hormuz. Lực lượng Mỹ cũng đã đáp trả sau khi một trận địa tên lửa của Iran nhắm mục tiêu vào các chiến đấu cơ của Mỹ trong khu vực.
Kết quả là, quân đội Mỹ đã phá hủy cả 2 tàu cao tốc của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), đồng thời tấn công một trận địa tên lửa đất đối không tại thành phố cảng Bandar Abbas.
Sau cuộc tấn công của Mỹ, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng tuyên bố bắn hạ một máy bay không người lái của Mỹ xâm nhập không phận và nhắm bắn một máy bay chiến đấu F-35.
“Iran sẽ không để bất kỳ hành động gây hấn nào xảy ra mà không đáp trả và sẽ không ngần ngại bảo vệ lợi ích của Iran”, tuyên bố của Bộ Ngoại giao Iran nêu rõ sau cuộc tấn công của Mỹ.
Iran và Mỹ liên tục khẩu chiến trong nhiều tuần qua khi hai bên đàm phán một thỏa thuận với vai trò trung gian hòa giải của Pakistan. Tuy giao tranh đã chấm dứt sau khi các bên đạt được lệnh ngừng bắn hôm 8/4, nhưng Iran tiếp tục hạn chế hoạt động lưu thông qua Hormuz.
Cả hai bên dường như không sẵn sàng thỏa hiệp về những điểm mấu chốt trong đàm phán, bao gồm eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân của Iran.
Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz, một tuyến đường thủy quan trọng đối với dòng chảy năng lượng toàn cầu, trong khi Mỹ đáp trả bằng cách phong tỏa các cảng của Iran.
Ứng viên Dân chủ Melat Kiros, 29 tuổi, đánh bại nghị sĩ đương nhiệm Diana DeGette trong cuộc bầu cử sơ bộ tại khu vực bầu cử số 1 của bang Colorado ngày 30/6. Chiến thắng này đồng nghĩa với việc Kiros chắc ghế trong quốc hội Mỹ vào năm sau, do phe Dân chủ luôn nắm lợi thế tuyệt đối tại địa hạt này trong cuộc bầu cử vào tháng 11.
Nữ nghiên cứu sinh tiến sĩ kiêm luật sư này sẽ thay thế bà DeGette, 68 tuổi, người đã giữ chức vụ này từ năm 1997, cũng là năm Kiros chào đời. Kiros sẽ là nữ nghị sĩ Gen Z đầu tiên của quốc hội Mỹ.
Chiến thắng của Kiros diễn ra trong bối cảnh các chính khách đương nhiệm phải đối mặt với áp lực chuyển giao quyền lực cho loạt ứng cử viên trẻ hơn và có quan điểm mới hơn, những người cam kết bác bỏ các chuẩn mực và thông lệ chính trị lâu đời.
Kiros, người nhập cư gốc Ethiopia, ủng hộ các chính sách kinh tế dân túy bao gồm chăm sóc sức khỏe toàn dân, chăm sóc trẻ em cũng như những vấn đề gây tranh cãi chính trị hơn như bãi bỏ Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE), chấm dứt viện trợ quân sự của Mỹ cho Israel.
Chính trị gia Gen Z cũng tuyên bố không nhận tiền từ các Ủy ban Hành động Chính trị của Doanh nghiệp và các nhóm vận động hành lang ủng hộ Israel. Kiros chỉ trích mạnh mẽ việc bà DeGette từng chấp nhận quyên góp tranh cử từ các nhà thầu quốc phòng cũng như các công ty năng lượng và dược phẩm.
Nghị sĩ DeGette đã bảo vệ nhiệm kỳ của bản thân, nhấn mạnh thành tích tiến bộ của bà về các vấn đề như chăm sóc sức khỏe và chính sách khí hậu.
Kiros là nghị sĩ Gen Z thứ hai phục vụ tại Hạ viện Mỹ. Trước đó, nam nghị sĩ đảng Dân chủ Florida Maxwell Frost, cũng sinh năm 1997, đã được bầu vào quốc hội năm 2022.
Trong cuộc phỏng vấn với NPR vào tháng 2, Kiros lập luận rằng nhiều chính sách cốt lõi trong chiến dịch tranh cử của cô có sức hút đặc biệt với cử tri trẻ tuổi.
"Giới trẻ hiểu rằng chúng ta đang trong cuộc chiến sinh tử. Chúng ta cần những lãnh đạo sẽ đấu tranh cho chính sách táo bạo thực sự mang lại kết quả. Họ từ chối thỏa hiệp, không chấp nhận xếp hàng đợi đến lượt hay phải xin phép ai mới được hành động", Kiros nói.
Theo tờ Korea Times, tàu vũ trụ Orion của sứ mệnh Artemis II đã hạ cánh thành công xuống vùng biển ngoài khơi San Diego vào tối 10-4 (giờ địa phương), trước khi phi hành đoàn được đưa về sân bay Ellington, gần Trung tâm Vũ trụ Johnson tại Houston.
Sau giây phút đoàn tụ cùng gia đình, bốn phi hành gia bước lên sân khấu trong tiếng vỗ tay vang dội từ các nhân viên Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA), quan chức chính phủ và cộng đồng hàng không vũ trụ.
Giám đốc NASA Jared Isaacman trịnh trọng giới thiệu: "Đây là phi hành đoàn Artemis II".
Khoảnh khắc chào đón càng thêm ý nghĩa khi trùng với dịp kỷ niệm 56 năm ngày phóng Apollo 13 - sứ mệnh đi vào huyền thoại với câu nói: "Houston, we’ve had a problem!" (Houston, chúng tôi gặp vấn đề!), nhưng sau đó trở thành biểu tượng về ý chí và bản lĩnh của con người trước thử thách vũ trụ.
Chỉ huy Reid Wiseman không giấu được xúc động: "Điều này không hề dễ dàng. Trước khi phóng, đó là giấc mơ lớn nhất. Nhưng khi ở ngoài kia, điều bạn mong mỏi nhất lại là được trở về bên gia đình. Làm người đã là điều đặc biệt - và được sống trên Trái đất còn đặc biệt hơn".
Phi hành gia Victor Glover thừa nhận bản thân vẫn chưa thể "hấp thu" hết những điều đã hoàn thành trong hành trình. Tuy nhiên, ông cho rằng điều vượt lên mọi khó khăn chính là lòng biết ơn - vì được thấy, được làm và được đồng hành cùng đồng đội.
Trong khi đó, phi hành gia Christina Koch chia sẻ: "Điều khiến tôi ấn tượng không chỉ là Trái đất, mà còn là khoảng không đen vô tận bao quanh nó. Trái đất giống như một con thuyền nhỏ lặng lẽ trôi giữa vũ trụ".
Phi hành gia Jeremy Hansen thì mô tả chuyến bay là "một trải nghiệm phi thường". "Các bạn đang nhìn thấy một nhóm người yêu thích cống hiến và tìm thấy niềm vui trong đó. Khi nhìn lên đây, các bạn không chỉ đang nhìn chúng tôi, các bạn còn nhìn thấy tấm gương phản chiếu của mình", ông nói.
Trong gần 10 ngày bay, phi hành đoàn Artemis II đã tiến xa hơn bất kỳ sứ mệnh có người lái nào kể từ thời Apollo, đạt khoảng cách 406.771km tính từ Trái đất. Tàu Orion cũng ghi lại những hình ảnh chưa từng có về vùng khuất phía xa của Mặt trăng.
Dù đạt được nhiều cột mốc quan trọng, phi hành đoàn cũng phải đối mặt với một số trục trặc kỹ thuật trong chuyến đi, trong đó có sự cố với hệ thống vệ sinh trên tàu. NASA cho biết sẽ khắc phục vấn đề này trước khi triển khai các sứ mệnh dài hơn.
Thành công của Artemis II được đánh giá là bước đệm then chốt trong lộ trình đưa con người trở lại Mặt trăng. Theo kế hoạch, Artemis III dự kiến diễn ra vào năm tới, tiếp nối bằng Artemis IV với mục tiêu đưa con người đặt chân lên vùng cực nam Mặt trăng vào năm 2028.
"Sau 53 năm chờ đợi, chương trình đã thực sự được nối lại" - Giám đốc Jared Isaacman khẳng định.
