Gia đình Bộ trưởng Quốc phòng Mali Sadio Camara và một quan chức nước này hôm nay cho biết ông Camara, người vợ thứ hai và hai cháu đã thiệt mạng sau vụ đánh bom xe vào nhà riêng của ông ở Kati, một thành trì của chính quyền quân sự và là “cửa ngõ” của thủ đô Bamako.
Vụ đánh bom xe vào nhà Bộ trưởng Quốc phòng Camara diễn ra trong bối cảnh các nhóm phiến quân Mali đồng loạt phát động nhiều cuộc tấn công trên khắp cả nước nhắm vào chính quyền quân sự.
Giao tranh bùng phát từ ngày 25/4, khi phiến quân Tuareg thuộc liên minh Mặt trận Giải phóng Azawad (FLA) phối hợp với nhóm vũ trang Hỗ trợ Hồi giáo và Tín đồ Hồi giáo (JNIM) tiến hành các cuộc tấn công bất ngờ, nhắm vào nhiều khu vực trên khắp Mali.
Các cuộc đụng độ hôm 25/4 đã khiến 16 dân thường và binh sĩ bị thương, gây thiệt hại vật chất không đáng kể, theo chính phủ Mali. Họ cũng khẳng định “tình hình hoàn toàn nằm trong tầm kiểm soát tại tất cả các địa điểm bị tấn công”.
Đụng độ giữa quân đội Mali và phiến quân tiếp diễn trong ngày 26/4 tại nhiều nơi. Tại thủ đô Bamako, lối vào các cơ sở quân sự bị phong tỏa bằng rào chắn và lốp xe.
Trong khi đó, phiến quân Tuareg thông báo đạt được một thỏa thuận cho phép lực lượng Nga hậu thuẫn quân đội Mali rút khỏi thành phố Kidal ở miền bắc, nơi họ tuyên bố đã “hoàn toàn” kiểm soát.
“Một đoàn xe quân sự đã rời đi, nhưng chúng tôi không rõ chi tiết những gì đang diễn ra. Các nhóm vũ trang đã kiểm soát đường phố”, một người dân Kidal cho biết.
Quân đội Mali từng giành lại Kidal, thành trì của Tuareg, vào tháng 11/2023 với sự hỗ trợ của tập đoàn quân sự tư nhân Nga Wagner, chấm dứt hơn một thập kỷ nằm dưới sự kiểm soát của phiến quân.
Hơn một thập kỷ qua, Mali đã bị tàn phá hơn bởi xung đột và bạo lực của các nhóm vũ trang Hồi giáo, nhưng cuộc tấn công hôm 25/4 là nghiêm trọng nhất kể từ năm 2020, khi chính quyền quân sự lên nắm quyền.
Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres lên án “các hành vi bạo lực” tại Mali. “Tổng thư ký kêu gọi phối hợp hỗ trợ quốc tế để đối phó với mối đe dọa ngày càng gia tăng của chủ nghĩa cực đoan bạo lực và khủng bố tại vùng Sahel, đồng thời đáp ứng các nhu cầu nhân đạo cấp bách”, người phát ngôn của ông Guterres cho hay.
Sahel là dải đất rộng hơn 3 triệu km2 kéo dài từ bờ biển phía tây đến phía đông châu Phi, là khu vực có vị trí chiến lược ở châu Phi. Liên minh châu Âu cũng lên án các “vụ tấn công khủng bố” tại Mali.
Quân đoàn châu Phi, tổ chức bán quân sự được thành lập dưới sự hậu thuẫn của quân đội Nga, đã thay thế Wagner trong việc hỗ trợ quân đội Mali chống lại các nhóm vũ trang Hồi giáo.
Theo Hãng tin AP, cuộc điều trần được dự báo sẽ xoay quanh chi phí leo thang, thiệt hại dân sự và cách điều hành quân đội trong bối cảnh xung đột gây nhiều tranh cãi.
Phiên điều trần tại Ủy ban Quân sự Hạ viện Mỹ ban đầu nhằm bàn về đề xuất ngân sách quốc phòng năm 2027 lên tới 1.500 tỉ USD, mức cao kỷ lục.
Tuy nhiên các nghị sĩ Dân chủ được cho là sẽ tập trung công kích cuộc chiến Iran, cho rằng đây là "cuộc xung đột tự chọn", tốn kém và không có sự phê chuẩn của Quốc hội.
Một loạt vấn đề nóng dự kiến được đưa ra, bao gồm chi phí xung đột tăng vọt, kho đạn dược Mỹ bị tiêu hao đáng kể, cũng như vụ không kích một trường học khiến nhiều trẻ em thiệt mạng.
Các nghị sĩ cũng có thể đặt câu hỏi về năng lực phòng thủ của quân đội Mỹ trước các đợt tấn công bằng máy bay không người lái từ Iran, khi một số thiết bị đã xuyên thủng hệ thống phòng không và gây thương vong cho binh sĩ Mỹ.
Dù các bên hiện đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn, căng thẳng khu vực vẫn chưa hạ nhiệt và Mỹ - Israel vẫn bị chỉ trích vì phát động chiến dịch mà không thông qua Quốc hội.
Phe Dân chủ đã nhiều lần nỗ lực buộc Nhà Trắng phải xin phê chuẩn trước khi tiếp tục chiến sự, nhưng tất cả đều thất bại.
Trong khi đó, các nghị sĩ Cộng hòa vẫn thể hiện sự ủng hộ với Tổng thống Trump, viện dẫn mối đe dọa từ chương trình hạt nhân Iran và rủi ro nếu Mỹ rút lui.
Dù vậy họ cũng bày tỏ mong muốn sớm chấm dứt xung đột và cảnh báo cuộc chiến kéo dài có thể trở thành phép thử chính trị quan trọng đối với Nhà Trắng.
Diễn biến chiến sự cũng ảnh hưởng đáng kể đến kinh tế nước Mỹ, khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ huyết mạch của thế giới - khiến giá nhiên liệu nội địa tăng cao, không được lòng người dân, tạo áp lực cho Đảng Cộng hòa trước kỳ bầu cử giữa kỳ vào cuối năm nay.
Bên cạnh đó không chỉ đối mặt với chất vấn về chiến tranh, ông Hegseth còn bị soi xét cách điều hành nội bộ Lầu Năm Góc, đặc biệt sau khi đã sa thải hàng loạt lãnh đạo cấp cao, trong đó có Bộ trưởng Hải quân John Phelan và Tham mưu trưởng Lục quân, tướng Randy George.
Thượng nghị sĩ Thom Tillis, người từng ủng hộ việc bổ nhiệm ông Hegseth, bày tỏ lo ngại: "Đây đều là những vị trí quan trọng, trong khi chúng ta đang ở trong trạng thái giao tranh". Ông cho biết cách điều hành của bộ trưởng khiến ông phải cân nhắc lại sự ủng hộ trước đây.
Cùng quan điểm, dân biểu Austin Scott (Đảng Cộng hòa) cũng chỉ trích việc sa thải tướng George là "hành động liều lĩnh" và "gây tổn hại nghiêm trọng" cho Lục quân Mỹ, đồng thời khẳng định Quốc hội sẽ tiếp tục truy vấn quyết định này trong các phiên điều trần tới.
"Thời gian đang dần trôi qua với Iran. Họ nên hành động nhanh, nếu không sẽ chẳng còn lại gì. Thời gian rất quan trọng", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội hôm 17/5, nhưng không nêu thêm chi tiết.
CNN trước đó dẫn các nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết ông Trump đã gặp các thành viên cấp cao trong đội ngũ an ninh quốc gia, nhằm thảo luận về hướng đi tiếp theo trong xung đột với Iran. Phó tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio, giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) John Ratcliffe và đặc phái viên Steve Witkoff đều góp mặt.
Cuộc gặp diễn ra không lâu sau khi Tổng thống Mỹ kết thúc chuyến thăm cấp nhà nước đến Trung Quốc, quốc gia có quan hệ gần gũi với Iran. Theo CNN, ông Trump và đội ngũ dưới quyền đã hoãn đưa ra quyết định về cách xử lý vấn đề Iran trong lúc đang ở Bắc Kinh.
Một số quan chức Mỹ nói rằng Washington muốn chờ xem cuộc gặp giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình diễn ra thế nào trước khi xác định bước đi tiếp theo.
Ông Trump gần đây ngày càng trở nên mất kiên nhẫn về cách Iran đàm phán, cũng như thất vọng khi eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng cửa và tác động của tình trạng này đối với giá dầu thế giới.
Truyền thông nhà nước Iran hôm 17/5 cho biết Mỹ không đưa ra nhượng bộ cụ thể nào trong phản hồi mới nhất đối về đề xuất từ Tehran.
Hãng thông tấn Fars News của Iran dẫn các nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết 5 điều kiện chính gồm Mỹ không bồi thường bất cứ thiệt hại nào xảy ra trong chiến sự, Tehran phải giao nộp 400 kg uranium làm giàu cao cho Washington, chỉ một cơ sở hạt nhân Iran được phép hoạt động.
Mỹ cũng sẽ không trả cho Iran số tài sản của nước này đang bị đóng băng, dù chỉ là 25%. Washington cũng yêu cầu Tehran chấm dứt hành động quân sự tại mọi khu vực để mở đường cho đối thoại.
"Kể cả khi đáp ứng toàn bộ điều kiện, Iran vẫn đối mặt với nguy cơ bị Mỹ và Israel tấn công. Thay vì tìm cách giải quyết vấn đề, Mỹ lại muốn đạt được những mục tiêu mà họ không thể giải quyết trước chiến sự", Fars News cho hay.
CNN trước đó cho biết Tổng thống Trump đang cân nhắc nghiêm túc hơn về khả năng nối lại tập kích Iran, nhằm buộc Tehran chấp nhận thỏa hiệp với Washington để chấm dứt xung đột, dù ông vẫn muốn giải quyết cuộc chiến bằng con đường hòa bình.
Các nguồn tin am hiểu tình hình cho biết Lầu Năm Góc đã chuẩn bị loạt kế hoạch tấn công trong trường hợp Tổng thống Trump quyết định nối lại không kích, trong đó có nhắm mục tiêu vào cơ sở năng lượng và hạ tầng ở Iran. Lãnh đạo Mỹ dự kiến gặp đội ngũ an ninh quốc gia một lần nữa vào đầu tuần này để thảo luận về xung đột Trung Đông.
Theo 1 trong 2 phán quyết trên, Tối cao Pháp viện chấp nhận đề nghị của chính quyền Tổng thống Donald Trump tiến tới chấm dứt Quy chế Bảo vệ Tạm thời (TPS) cho hàng trăm ngàn người Haiti và Syria đang cư trú hợp pháp tại Mỹ. Quyết định trên khiến những người Haiti và Syria đang được hưởng TPS đối mặt nguy cơ bị trục xuất, thậm chí trong lúc họ đang trong quá trình chờ kết quả xin các diện nhập cư khác.
Phán quyết được cho sẽ gây ra tác động đáng kể cho nền kinh tế. Kết quả phân tích của FWD.us, tổ chức vận động chính sách về nhập cư cho người Haiti, cho thấy cộng đồng này đang đóng góp khoảng 5,9 tỉ USD cho kinh tế Mỹ, chưa kể 1,9 tỉ USD tiền thuế các loại.
Phán quyết còn lại được cho làm thay đổi căn bản hệ thống tị nạn của Mỹ, Tòa Tối cao cũng bật đèn xanh cho Nhà Trắng từ chối người tị nạn trước khi họ đặt chân lên nước này theo đường biên giới Mỹ - Mexico. Đây là chính sách cho phép các đặc vụ liên bang từ chối người xin tị nạn ở biên giới, khiến họ không thể trải qua quy trình kiểm tra chính thức vốn là bước đầu tiên trong quy trình xét duyệt có thể dẫn đến khả năng được tị nạn ở Mỹ.
