Dư luận mong chờ những vi phạm liên quan bữa ăn bán trú cần được xử lý nghiêm minh, đủ sức răn đe để trả lại bữa ăn an toàn cho trẻ.
Liên quan vụ việc phụ huynh phát hiện thịt heo bệnh trong bếp ăn bán trú Trường mầm non Hòa Bình, xã Văn Lăng (Thái Nguyên), theo quyết định ngày 8.4 của UBND xã Văn Lăng, bà Nguyễn Thị Minh Khoái, Hiệu trưởng trường này, bị tạm đình chỉ công tác trong 15 ngày để phục công tác điều tra, xác minh liên quan nguồn gốc số thịt heo dương tính với vi rút dịch tả heo châu Phi được phát hiện trong bếp ăn bán trú nhà trường.
UBND tỉnh Thái Nguyên cũng giao Công an tỉnh chủ trì, phối hợp với cơ quan chức năng liên quan khẩn trương điều tra, xác định rõ nguyên nhân và nguồn gốc số thực phẩm nhiễm khuẩn tại Trường mầm non Hòa Bình; làm rõ trách nhiệm của những cá nhân, tập thể liên quan, kiên quyết xử lý nghiêm nếu phát hiện hành vi vi phạm.
Sau xảy ra vụ việc, bà Minh Khoái gây xôn xao dư luận khi trả lời vòng vo về nguồn gốc xuất xứ của thực phẩm mà nhà trường nhập về để nấu ăn cho trẻ. Dù khẳng định thịt cá có giấy kiểm dịch nhưng khi được yêu cầu chứng minh thì bà hiệu trưởng này chỉ “cười trừ”.
Giữa lúc dư luận đang đầy bất an về thực phẩm bẩn vào trường học, từ ngày 6 – 10.4, TAND tỉnh Bắc Ninh cũng mở phiên tòa xét xử công khai sơ thẩm vụ án đưa, nhận hối lộ xảy ra tại một số cơ quan quản lý giáo dục và các trường mầm non trên địa bàn, liên quan việc cung cấp thực phẩm phục vụ bữa ăn bán trú.
Theo hồ sơ vụ án, Công ty TNHH thương mại và dịch vụ Bảo An Huy có trụ sở tại P.Việt Hưng (Hà Nội), do Nguyễn Văn Huy làm giám đốc, ký hợp đồng cung cấp thực phẩm cho một số trường mầm non trên địa bàn tỉnh. Để được ký kết và duy trì hợp đồng, giám đốc công ty đã trực tiếp liên hệ với lãnh đạo các phòng GD-ĐT, đặt vấn đề “tạo điều kiện” và thực hiện việc đưa tiền theo hình thức trích lại phần trăm doanh thu hằng tháng, tỷ lệ từ 1 – 3%; thỏa thuận với các hiệu trưởng trường mầm non mức “hoa hồng” từ 5 – 15% giá trị thực phẩm cung cấp nhằm bảo đảm việc ký kết và kéo dài hợp đồng qua nhiều năm học…
Việc đưa tiền chủ yếu thông qua chuyển khoản ngân hàng, căn cứ trên doanh thu cung cấp thực phẩm hằng tháng. Đáng chú ý, với những trường có ý định chấm dứt hợp đồng do giá cao hơn thị trường, bị cáo Huy đã nhờ sự can thiệp từ lãnh đạo phòng GD-ĐT để gây sức ép, buộc các nhà trường tiếp tục duy trì hợp đồng.
Kết quả điều tra và thẩm vấn công khai tại phiên tòa xác định, trong khoảng thời gian từ năm 2013 – 2024, các bị cáo là phó chủ tịch UBND huyện, lãnh đạo phòng GD-ĐT và hiệu trưởng các trường mầm non đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn được giao, nhiều lần nhận tiền của bị cáo Huy nhằm tạo điều kiện cho Công ty Bảo An Huy ký kết hợp đồng cung cấp thực phẩm với giá cao hơn thị trường vào các trường do mình quản lý.
Để có nguồn chi hối lộ, bị cáo Huy đã nâng giá nhiều mặt hàng thực phẩm cao hơn giá ngoài thị trường từ 1 – 1,5 lần. Tổng số tiền bị cáo dùng đưa hối lộ được xác định là hơn 13,2 tỉ đồng.
Từ những vụ việc cụ thể này, dư luận không khỏi lo ngại đó không phải là trường hợp cá biệt và mong muốn cơ quan chức năng, đặc biệt công an các tỉnh, thành cần đưa ra ánh sáng nhiều vụ việc tương tự và xử lý nghiêm để đánh động và đủ sức răn đe.
Về phía các trường, nhiều ý kiến chia sẻ tổ chức bữa ăn bán trú trong tâm trạng “vừa làm vừa run” do thiếu chuyên môn về thực phẩm, y tế trong khi việc truy xuất nguồn gốc khó khăn, và nếu xảy ra mất an toàn thì hiệu trưởng lại là người chịu trách nhiệm cao nhất. Hiệu trưởng một trường tiểu học ở Hà Nội cho biết, rất cần bộ lọc từ cơ quan quản lý, nơi có thể xác nhận đơn vị nào thực sự an toàn, thay vì để trường tự lần mò giữa hàng loạt giấy tờ hợp lệ.
Hiệu trưởng một trường THCS ở xã ngoại thành Hà Nội cũng cho rằng, lo nhất là trường học không có bếp ăn tự nấu, phải đặt suất ăn cho các công ty thì nguy cơ mất an toàn thực phẩm càng cao bởi nhà trường không thể kiểm tra, kiểm soát độ tươi thịt, cá đầu vào theo ngày.
Do đó, theo hiệu trưởng này, cần quy định rõ vai trò của từng cá nhân, đơn vị trong từng khâu, đồng thời xử phạt thật nặng hành vi cố tình gây hại cho sức khỏe con người. Làm sao để thầy cô giáo ở trường chuyên tâm dạy học, không phải lo lắng về thịt, cá nhiễm bệnh.
Ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó chủ tịch UBND P.Thanh Liệt (Hà Nội), địa bàn có 1 trường nhập thịt heo của Công ty Cường Phát trong 4 ngày, cũng cho biết sự việc đang được cơ quan công an tiếp tục xác minh. Tuy nhiên, theo ông Tuấn Anh, bản chất sai phạm từ khâu kiểm định tại lò mổ và nhà trường là nạn nhân vì họ chỉ có thể kiểm tra hồ sơ nguồn gốc và quan sát bằng cảm quan (màu sắc, mùi vị) và lưu mẫu để kiểm tra khi cần thiết chứ không có chuyên môn kiểm nghiệm. Hiện ở khâu giao nhận thực phẩm, chưa có thiết bị kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật cũng như chất lượng thịt, cá.
Ông Tuấn Anh cho rằng hành lang pháp lý và quy định xử lý vi phạm liên quan bữa ăn bán trú hiện nay đã đủ sức răn đe, nhưng có thể vì lợi nhuận nên đơn vị cung ứng thực phẩm vẫn cố tình vi phạm.
Mỗi sáng sớm, bà Nguyễn Thị Minh Nguyệt, Hiệu trưởng Trường tiểu học Hiệp Tân, P.Phú Thạnh (TP.HCM), thường đón học sinh (HS) ở cổng số 2, vừa để thuận tiện cho việc quan sát khâu tiếp phẩm, xem thực phẩm được nhà cung cấp giao tới nhà bếp có đạt tiêu chuẩn, đúng như cam kết trong hợp đồng hay không. “Rau củ nào bị dập, thịt, cá có mùi và màu khác lạ, tổ kiểm tra tiếp phẩm của trường đều xử lý, lập biên bản, yêu cầu đổi ngay lô hàng mới. Và nhà cung cấp phải cam kết giải quyết ngay”, bà Nguyệt cho hay.
Ông Đỗ Đình Đảo, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ, P.Xóm Chiếu, TP.HCM, chia sẻ: “Áp lực về an toàn thực phẩm là nỗi lo thường trực, mang tính sống còn. Chỉ một sơ suất nhỏ trong khâu chế biến, bảo quản hay lựa chọn nguyên liệu cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe hàng trăm, hoặc cả ngàn HS”.
Giải pháp của Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ thời gian qua là kiểm soát chặt chẽ chất lượng đầu vào thực phẩm. Bước đầu là lựa chọn nhà cung cấp uy tín, có đầy đủ hồ sơ pháp lý, chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm và có khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Hợp đồng cung ứng phải quy định cụ thể về tiêu chuẩn chất lượng, trách nhiệm và chế tài xử lý vi phạm. Song song với đó là quy trình kiểm tra nguyên liệu đầu vào hằng ngày; lưu mẫu thực phẩm, có tổ giám sát nội bộ, có sự tham gia của đại diện ban giám hiệu, giáo viên, đại diện cha mẹ HS các lớp. Trường học này cũng có biểu mẫu trực tuyến cho HS đánh giá về bữa ăn.
Trường tiểu học Nguyễn Văn Trân, xã Hưng Long, TP.HCM có bếp ăn tại trường, điều này cũng có thuận lợi trong khâu kiểm soát chặt chẽ nguồn thực phẩm đầu vào. “Thực phẩm nhập vào đều được kiểm tra cảm quan, hóa đơn, nguồn gốc; kiên quyết từ chối nhập hàng nếu không đạt yêu cầu. Chúng tôi có kế hoạch phân công giám sát bữa ăn mỗi ngày. Trong thành phần có ban giám hiệu, nhân viên y tế, giáo viên phụ trách bán trú. Đại diện cha mẹ HS được tham gia giám sát định kỳ và đột xuất”, bà Võ Thị Hồng Thu, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết.
Bà Nguyễn Thị Hồng Quế, Hiệu trưởng Trường mầm non Họa Mi 2, P.Chợ Lớn (TP.HCM), nơi mỗi ngày có 500 trẻ theo học, ăn bán trú, cho biết từ 5 giờ, bộ phận tiếp phẩm đã phải có mặt ở trường, giám sát, kiểm tra thực phẩm tươi, rau củ quả, thịt, cá có đảm bảo tiêu chuẩn, đúng cam kết trong hồ sơ pháp lý của nhà trường không. Hiệu trưởng không chỉ giám sát trực tiếp, mà còn có thể giám sát toàn bộ khu vực nhà bếp qua camera, từ các thiết bị di động.
Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn Thanh niên công sản Hồ Chí Minh lần thứ XIII đã khép lại, em Cao Phú Quý, học sinh lớp 8 của Trường THCS Lý Thái Tổ (phường Cầu Giấy, Hà Nội) vẫn chưa quên cảm xúc khi đứng trước hàng nghìn đại biểu, thay mặt hàng triệu thiếu nhi Việt Nam gửi lời chúc mừng tới ngày hội lớn của tuổi trẻ cả nước.
Nhắc lại khoảnh khắc ấy, cậu học sinh lớp 8 vẫn còn nguyên cảm giác hồi hộp xen lẫn tự hào. "Em cảm thấy vô cùng vinh dự khi được lựa chọn là người đại diện cho các bạn thiếu nhi cả nước. Em nghĩ, có những cơ hội không đến để mình nổi bật hơn, mà để mình học cách xứng đáng hơn với sự tin tưởng ấy", Phú Quý chia sẻ với phóng viên Dân trí.
Tại Đại hội, đại diện thiếu nhi Việt Nam, Phú Quý bày tỏ niềm hạnh phúc khi được sinh ra, lớn lên, học tập trong tình yêu thương của cha mẹ, thầy cô; được tham gia các hoạt động Đội dưới sự dìu dắt của tổ chức Đoàn.
Trong cảm nhận của cậu học trò 13 tuổi, các anh chị đoàn viên, thanh niên giống như "những cánh én mang mùa xuân, mang những ước mơ tươi đẹp đến cho tuổi thơ khắp mọi miền đất nước", truyền cảm hứng và hướng thiếu nhi đến những giá trị sống tốt đẹp.
Cao Phú Quý cũng thay mặt thiếu nhi cả nước gửi gắm mong muốn sau Đại hội sẽ có thêm nhiều hoạt động ý nghĩa để các em được học tập, trải nghiệm, sáng tạo, tiếp cận với khoa học công nghệ và phát triển toàn diện trong môi trường an toàn, thân thiện. Đồng thời, hứa sẽ tiếp tục chăm ngoan, học giỏi, làm theo 5 điều Bác Hồ dạy, rèn luyện thật tốt để trở thành đoàn viên Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh trong tương lai.
Chia sẻ thêm về nhiệm vụ đặc biệt này, Phú Quý cho biết điều em trăn trở nhất không phải là việc được đứng trên sân khấu của Đại hội, mà làm sao để vài phút ấy thật sự mang được tình cảm của thiếu nhi cả nước đến với Đại hội.
Đối với Phú Quý, trải nghiệm tại Đại hội không chỉ là một kỷ niệm đẹp mà còn giúp em hiểu hơn về trách nhiệm của thế hệ trẻ. Theo Quý, thiếu nhi và thanh niên tuy ở hai lứa tuổi khác nhau nhưng cùng chung một hành trình trưởng thành. Chính suy nghĩ ấy khiến Phú Quý càng thêm trân trọng cơ hội được tham dự Đại hội và có thêm động lực để nỗ lực hơn trong học tập, rèn luyện.
Để hoàn thành tốt phần phát biểu của mình, Phú Quý đã dành thời gian tìm hiểu về ý nghĩa của Đại hội, tập luyện kỹ lưỡng từng câu chữ.
"Là người học âm nhạc, em hiểu rằng muốn chạm đến cảm xúc của người khác thì trước hết mình phải có cảm xúc thật. Vì vậy, em không chỉ luyện cách đọc mà còn tìm hiểu về Đại hội để mỗi lời nói đều xuất phát từ sự thấu hiểu chứ không chỉ từ trí nhớ", Cao Phú Quý chia sẻ. Bởi theo em, sự bình tĩnh, bản lĩnh và tự tin là những điều quan trọng nhất để có thể truyền tải trọn vẹn thông điệp của thiếu nhi Việt Nam.
Sau vinh dự được phát biểu và gửi lời chúc mừng tại Đại hội, Cao Phú Quý cho biết đã hiểu biết hơn về trách nhiệm của tuổi trẻ hôm nay cần không ngừng học tập, rèn luyện bản lĩnh, làm chủ khoa học, công nghệ và nuôi dưỡng khát vọng cống hiến.
Là đội viên, em cho rằng cần bắt đầu từ những việc gần gũi nhất như học tập tốt, sống tử tế, biết sẻ chia và không ngừng hoàn thiện bản thân để trở thành những đoàn viên có ích. Trải nghiệm tại Đại hội cũng khiến nam sinh thêm tin tưởng vào ước mơ của mình là trở thành một nghệ sĩ có tri thức.
Cao Phú Quý hiện là Liên đội trưởng Trường THCS Lý Thái Tổ, đạt Giải thưởng Kim Đồng năm học 2025-2026, danh hiệu Cháu ngoan Bác Hồ toàn quốc cùng nhiều thành tích nổi bật trong học tập và nghệ thuật.
Cao Phú Quý đang học song song hai chương trình tại trường THCS Lý Thái Tổ và chương trình Trung cấp hệ 9 năm, chuyên ngành Piano, tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.
GreenHeal - keo dán y tế sinh học từ trà xanh là dự án của 5 học sinh trường Tiểu học, THCS và THPT IRIS, Thái Nguyên, gồm Nguyễn Phương Linh, Đoàn Gia Khiêm (cùng học lớp 10), Cao Thị Hồng Thu (lớp 11) và Đỗ Huyền Chi, Vương Khánh Linh (lớp 12).
Bằng việc kết hợp polyphenol từ lá trà, chitosan ở vỏ tôm và nano bạc (AgNPs), các học sinh tạo ra keo y tế để bôi lên vết thương hở, giúp làm dịu, kháng khuẩn và thúc đẩy tái tạo da. Đây là một trong 5 dự án giành giải nhất cuộc thi Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp (SV Start Up), do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức giữa tháng 4.
Ý tưởng về GreenHeal đến với Phương Linh vào mùa hè năm ngoái, khi sắp học xong lớp 9. Linh thích chơi thể thao, nên hay bị trầy xước chân, tay. Em thấy các loại băng, gạc truyền thống dễ bị dính vào vết thương, lúc gỡ ra gây đau, xót, mà lại khó phân hủy.
"Em tự hỏi về một sản phẩm bảo vệ vết thương mát dịu, an toàn hơn và không gây đau khi tháo bỏ", Linh kể.
Nữ sinh chia sẻ ý tưởng với thầy cô, đồng thời rủ thêm 4 bạn cùng tham gia dự án. Các em được gợi ý tìm cách tận dụng nguyên liệu sẵn có, dễ tìm ở địa phương, nên nghĩ ngay tới chè xanh - đặc sản của Thái Nguyên.
Qua những tiết Giáo dục địa phương, nhóm nghiên cứu biết lá chè chứa polyphenol - chất có khả năng chống oxy hóa. Cùng đó, các em kết hợp với nano bạc để tăng tính kháng khuẩn, tiếp tục dùng chitosan tạo màng ngăn sinh học giữa vết thương và môi trường. Nhóm cho biết kiến thức về nano bạc và chitosan trong vỏ tôm được học từ môn Hóa.
Sau khi được thầy cô hướng dẫn và nhiều lần thử nghiệm, học sinh hoàn thiện quy trình tạo ra sản phẩm. Đầu tiên, lá chè già được thu gom, loại bỏ cành và làm sạch để sấy thăng hoa, nghiền mịn rồi tách chiết polyphenol. Tiếp đó, các em kết hợp dịch chiết trà với dung dịch bạc nitrat, tạo ra nano bạc rồi tiếp tục trộn với chitosan. Hỗn hợp cuối cùng được cân chỉnh theo tỷ lệ phù hợp để tạo thành keo.
Trong đó, trưởng nhóm Phương Linh theo dõi tiến độ chung, Gia Khiêm đảm nhận phát triển sản phẩm; Hồng Thu kiểm định chất lượng, thiết kế bao bì. Khánh Linh phụ trách truyền thông, marketing, còn Huyền Chi lo nghĩ cách bán hàng.
Theo Khánh Linh, phần khó nhất là tìm ra công thức. Các em từng gặp nhiều trục trặc, như keo bị quá lỏng hoặc quá nhớt, trước khi tìm được cách giải quyết là tăng tỷ lệ chitosan từ 7 lên 10% để tăng tính kết dính.
Trong quá trình nghiên cứu, nhóm được Đại học Phenikaa hỗ trợ phòng thí nghiệm, hỗ trợ đo đạc, thử nghiệm lâm sàng và mang sản phẩm đi kiểm nghiệm. Khiêm nhớ nhất lúc hoàn thành hồ sơ vòng loại SV Start Up vào tháng 8/2025, em và các bạn phải di chuyển liên tục giữa Thái Nguyên và Hà Nội để kịp hoàn thành sản phẩm.
Để có thời gian nghiên cứu vào buổi tối, nhóm học chương trình chính khóa cả ngày, làm bài về nhà từ 17 tới 18h.
"Có những hôm chúng em ở lại trường đến tận 22-23h để theo dõi từng phản ứng của các chất", Khiêm kể.
Phụ trách phần dự toán kinh phí, Huyền Chi cho biết tới tháng 4/2026, nhóm bán được hơn 6.000 sản phẩm, với hai loại: tuýp keo và băng gạc tẩm keo. Một tuýp keo 15 ml bán với giá 35.000 đồng; còn gạc giá 18.000, đã có lãi.
Trong khi đó, khi nghiên cứu thị trường, nhóm thấy trong phân khúc gel và vật liệu y sinh, sản phẩm có giá thấp nhất khoảng 365.000 đồng cho tuýp 30 gram, là hàng nhập ngoại. Vì vậy, các em nhìn nhận sản phẩm của mình dễ tiếp cận với tệp khách hàng là học sinh, sinh viên.
Là người hướng dẫn, thầy Đặng Đứng Toàn kể thầy trò đã "ôm nhau khóc" khi nghe ban tổ chức công bố giải nhất SV Start Up.
Nhớ lại tháng 6/2025 khi nghe Phương Linh đề xuất ý tưởng, thầy Toàn đánh giá đề tài có tính khả thi cao. Các em cũng rất nhạy bén khi biết kết nối kiến thức từ sách giáo khoa với đặc thù địa phương.
"Có những lúc tôi bất ngờ vì các em tự tìm tòi và đọc hiểu các bài báo khoa học tiếng Anh chuyên sâu", thầy nói.
Thầy Toàn cho rằng điểm nhấn đáng chú ý là quy trình "công nghệ xanh" mà nhóm áp dụng. Thay vì dùng các dung môi hóa học, các em đã dùng nhiệt và chính các polyphenol để tổng hợp nano bạc, tạo ra một quy trình "xanh".
"Giải nhất là kết quả xứng đáng", thầy nói.
Thầy Toàn đã hỗ trợ học sinh đăng ký nhãn hiệu sản phẩm. Sắp tới, các em muốn bổ sung chất curcumin trong củ nghệ để tăng khả năng kháng khuẩn cho keo, giúp quá trình lành sẹo nhanh hơn.
Với nhóm nghiên cứu, GreenHeal không dừng ở một giải thưởng khởi nghiệp, mà còn là trải nghiệm để các em thấy kiến thức trong sách có thể ra thực tế, tạo thành sản phẩm hữu ích.
Là học sinh lớp 12 duy nhất trong nhóm, Khánh Linh cảm thấy được truyền cảm hứng từ dự án này, nên quyết định theo đuổi lĩnh vực Hóa Sinh ở đại học.
Sáng 5.6, ông Lê Đăng Khoa, Giám đốc Bệnh viện Nhi Thanh Hóa, cho biết sáng cùng ngày, bệnh viện này đã điều động 1 bác sĩ, 2 điều dưỡng cùng với tài xế và xe cứu thương chở bệnh nhi P.T.L.N (ngụ xã Định Hòa, Thanh Hóa; thí sinh dự thi vào lớp 10 năm học 2026 - 2027) đến điểm thi tại Trường THPT Nguyễn Quán Nho (xã Thiệu Quang, Thanh Hóa, cách bệnh viện hơn 20 km), để tham gia kỳ thi vào lớp 10 năm học 2026 - 2027.
Cũng theo ông Khoa, dù sức khỏe sau phẫu thuật do viêm phúc mạc ruột thừa của bệnh nhi N. tiến triển tốt, nhưng đến ngày 5.6 (ngày diễn ra kỳ thi) bệnh nhân vẫn chưa thể xuất viện nên tất cả các buổi thi ê kíp y bác sĩ sẽ đưa đón bệnh nhi từng buổi, từ bệnh viện đến điểm thi và ngược lại. Việc đưa đón bệnh nhân N. tham gia kỳ thi được bệnh viện hoàn toàn miễn phí.
Trước đó, bệnh nhi N. nhập viện trong tình trạng bị viêm phúc mạc ruột thừa và phải phẫu thuật. Sau phẫu thuật, sức khỏe tiến triển tốt nhưng chưa thể xuất viện trước khi diễn ra kỳ thi.
Theo nguyện vọng của bệnh nhi và gia đình, các y bác sĩ Bệnh viện Nhi Thanh Hóa đã đánh giá tình trạng sức khỏe, nguyện vọng của gia đình bệnh nhân về việc tham gia kỳ thi, nên bệnh viện đã xây dựng kế hoạch, bố trí bác sĩ, nhân viên y tế và phương tiện để đưa đón bệnh nhân tham gia đầy đủ các buổi thi.
Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026 - 2027 của tỉnh Thanh Hóa diễn ra từ ngày 4 - 6.6, với hơn 51.000 thí sinh dự thi tại 2.185 phòng thi.
