Cháy căn hộ ở khu tập thể cũ Nguyễn Công Trứ

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mới đây ký quyết định về đặc xá năm 2026, nhân dịp 51 năm Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Để triển khai quyết định đặc xá nêu trên, Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc - Chủ tịch Hội đồng tư vấn đặc xá đã ký ban hành hướng dẫn chi tiết.

Quyết định đặc xá năm 2026 nêu rõ đối tượng được đặc xá gồm: người đang chấp hành án phạt tù có thời hạn, người bị kết án tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn và người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù.

Người được đề nghị xét đặc xá phải đáp ứng nhiều điều kiện: có nhiều tiến bộ, có ý thức cải tạo tốt và được xếp loại chấp hành án phạt tù khá hoặc tốt; đã chấp hành án phạt tù ít nhất 1/3 thời gian (tù có thời hạn), hoặc ít nhất 14 năm (tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn); đã chấp hành xong hình phạt bổ sung là phạt tiền, đã thi hành xong nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác (với các tội phạm tham nhũng)...

Theo hướng dẫn được ban hành, thời gian đã chấp hành án phạt tù là thời gian bị tạm giữ, tạm giam, chấp hành án phạt tù trong trại giam, trại tạm giam, không kể thời gian được tại ngoại, được hoãn, tạm đình chỉ và thời gian được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù.

Thời gian bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh trong giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án cũng được tính vào thời gian đã chấp hành án phạt tù. Thời gian được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù được tính để trừ vào phần thời hạn chấp hành án phạt tù còn lại.

Đối với quy định khi được đặc xá không làm ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, cần căn cứ vào các tiêu chí: nhân thân, hoàn cảnh gia đình của phạm nhân, nguy cơ gây ảnh hưởng đến công tác bảo đảm an ninh, trật tự ở địa phương; nếu được đặc xá có thể gây khiếu kiện đông người, biểu tình, gây rối để các thế lực thù địch lợi dụng, lôi kéo, kích động chống phá.

Hoặc hành vi phạm tội trước đây nếu được đặc xá sẽ gây hoang mang, lo sợ hoặc phẫn nộ trong nhân dân, gây khó khăn trong việc thực hiện đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước…

Vẫn theo hướng dẫn, từ ngày 22.4 - 2.5, các tổ thẩm định liên ngành đến trực tiếp các đơn vị, địa phương để kiểm tra, thẩm định hồ sơ, danh sách đề nghị xét đặc xá.

Từ ngày 26.4 - 10.5, Thường trực Hội đồng tư vấn đặc xá tổng hợp hồ sơ, danh sách chuyển đến các thành viên Hội đồng tư vấn đặc xá nghiên cứu, thẩm tra.

Từ ngày 10.5 - 20.5, Thường trực Hội đồng tư vấn đặc xá, TAND tối cao tổng hợp ý kiến của các thành viên Hội đồng tư vấn đặc xá và chuẩn bị hồ sơ, danh sách người đủ điều kiện đề nghị đặc xá, danh sách người không đủ điều kiện đề nghị đặc xá để trình Hội đồng tư vấn họp xét duyệt.

Từ ngày 24.5 - 26.5, Hội đồng tư vấn đặc xá họp xét duyệt danh sách đặc xá.

Từ ngày 27.5 - 28.5, Thường trực Hội đồng tư vấn đặc xá tổng hợp, hoàn chỉnh danh sách đặc xá trình Chủ tịch nước quyết định.

Tổ chức họp báo công bố quyết định đặc xá của Chủ tịch nước vào ngày 30.5. Ngày 1.6, sẽ tổ chức tha người được đặc xá theo quyết định của Chủ tịch nước.

Tin Gốc: Thanh Niên

Năm 2014, khi một căn hộ hơn 40 m2 tại Bình Dương cách trung tâm TP HCM khoảng 15 km được chào bán với giá khoảng 450 triệu đồng, anh Nguyễn Văn Hùng quyết định xuống tiền. So với nhà trong nội đô khi đó, mức giá này chỉ bằng một phần nhỏ nhưng đủ để gia đình trẻ sở hữu nơi ở riêng.

"Khi xem nhà mẫu, tôi rất thích vì môi trường thoáng, giá phù hợp, quốc lộ 13 cũng được quy hoạch mở rộng", anh Hùng nhớ lại.

Dù làm việc ở trung tâm TP HCM, anh tin việc đi lại mỗi ngày là chấp nhận được khi hạ tầng hoàn thiện. Anh cũng từng nghĩ sẽ tìm công việc gần nhà hơn trong tương lai.

Nhưng sau hơn một thập kỷ, ngoài việc có căn hộ riêng, phần lớn sinh hoạt của gia đình vẫn gắn với trung tâm thành phố. Mỗi sáng, anh vào nội đô làm việc, vợ đưa con đi học rồi tiếp tục di chuyển vào thành phố. Chiều tối, cả nhà lại quay về Bình Dương.

"Nhà ở một nơi, việc làm ở một nơi, trường học ở một nơi khác. Ngày nào cũng như con lắc, sáng vào thành phố, tối lại quay về", anh nói.

Câu chuyện của gia đình anh Hùng phản ánh thực trạng của hàng trăm nghìn người sống tại các đô thị vệ tinh quanh TP HCM. Giá nhà cao khiến nhiều người chọn ra vùng ven để an cư, nhưng việc làm, trường đại học, bệnh viện, dịch vụ chất lượng cao và các hoạt động kinh tế vẫn tập trung ở khu vực lõi.

Hệ quả là mỗi ngày dòng người tiếp tục đổ vào trung tâm rồi lại tỏa ra ngoại vi vào cuối ngày, khiến áp lực giao thông ngày càng lớn.

KTS Ngô Viết Nam Sơn cho biết nếu chỉ hạn chế xây dựng nhà cao tầng ở khu vực trung tâm mà không tạo ra các cực phát triển mới, áp lực dân số và giao thông sẽ khó giảm đáng kể.

"Người dân có thể sống ở nơi khác nhưng phải vào trung tâm làm việc, học tập và sử dụng dịch vụ. Khi đó ùn tắc chuyển từ nơi ở sang các tuyến kết nối", ông nói.

Theo chuyên gia, nhiều thành phố lớn trên thế giới chỉ giảm tải thành công cho khu vực lõi khi hình thành được các trung tâm mới đủ sức cạnh tranh về việc làm, dịch vụ và chất lượng sống. Nói cách khác, giãn dân không đồng nghĩa giảm áp lực đô thị nếu chỉ chuyển chỗ ở mà không chuyển các hoạt động kinh tế đi cùng.

Đồng quan điểm, ThS Đoàn Hồng Đức, Ban Phát triển Hạ tầng, Đại học Giao thông Vận tải TP HCM, cho rằng kinh nghiệm từ Singapore, Seoul hay Tokyo cho thấy không thành phố nào giải quyết quá tải bằng cách đơn thuần ngăn xây dựng ở trung tâm.

Thay vào đó, các đô thị này phát triển đồng thời nhiều trung tâm mới, kết nối bằng hệ thống giao thông công cộng hiệu quả.

"Đô thị nén không phải dồn tất cả dân cư vào một khu vực. Đó là mô hình mật độ cao nhưng được phân bổ hợp lý quanh các tuyến giao thông công cộng và các cực phát triển khác nhau", ông Đức nói.

Theo ông, TP HCM từng có giai đoạn tập trung quá nhiều việc làm và dân cư vào khu vực lõi trong khi giao thông công cộng phát triển chậm hơn nhu cầu. Vì vậy, dù liên tục mở rộng đường sá, ùn tắc vẫn gia tăng.

"Muốn giảm áp lực cho trung tâm, phải tạo ra những nơi người dân có thể sống, làm việc, học tập và tiếp cận dịch vụ ngay tại chỗ", ông nói.

Cơ hội tái cấu trúc không gian đô thị

Các chuyên gia nhận định khác với 10-15 năm trước, TP HCM hiện có nhiều điều kiện thuận lợi hơn để hiện thực hóa mục tiêu giảm tải khu vực lõi.

Trước hết là không gian của thành phố phát triển mở rộng đáng kể sau khi sáp nhập Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu. Từ đó TP HCM có thêm quỹ đất để phát triển các khu đô thị mới, công viên, hành lang xanh và không gian sinh thái quy mô lớn.

Bên cạnh đó là mạng lưới hạ tầng chiến lược đang hình thành như metro số 1, các tuyến metro tương lai, Vành đai 3, Vành đai 4, cao tốc TP HCM - Mộc Bài, TP HCM - Chơn Thành cùng nhiều tuyến kết nối liên vùng khác.

Những cơ sở trên là nền tảng để TP HCM chuyển từ mô hình phát triển tập trung sang đa trung tâm. Khi các cực phát triển mới được kết nối hiệu quả bằng giao thông công cộng, áp lực dân số và giao thông lên khu vực lõi sẽ dần được chia sẻ.

Nhiều năm tham gia tư vấn quy hoạch đô thị, ông Nguyễn Đỗ Dũng, Tổng giám đốc Công ty tư vấn Quốc tế enCity, cho rằng TP HCM cần chuyển từ mô hình một trung tâm sang đô thị đa trung tâm. Các khu đô thị mới không chỉ là nơi giãn dân mà phải trở thành các cực phát triển kinh tế thực sự với việc làm, dịch vụ, nhà ở và hạ tầng hoàn chỉnh.

Ông Dũng đề xuất cấu trúc phát triển tương lai của TP HCM dựa trên ba động cơ tăng trưởng. Thứ nhất là vùng đô thị trung tâm trong bán kính khoảng 20 km, giữ vai trò trung tâm tài chính, dịch vụ và công nghệ.

Thứ hai là vùng đô thị phía Bắc, phát triển công nghiệp công nghệ cao, nghiên cứu - phát triển và sản xuất sạch. Thứ ba là vành đai Cần Giờ - Cái Mép - Phú Mỹ - Vũng Tàu, tập trung cảng biển, logistics, kinh tế biển và năng lượng.

TP HCM chỉ trở thành siêu đô thị đa trung tâm đúng nghĩa khi hình thành được các trung tâm việc làm quy mô lớn bên ngoài khu lõi, kết nối bằng metro, hệ thống vành đai, sân bay Long Thành và mạng lưới cảng biển quốc tế.

"Khi đó người dân không nhất thiết phải vào trung tâm để tìm việc làm và dịch vụ, còn doanh nghiệp cũng giảm được chi phí vận hành", ông Dũng nói.

Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Nguyễn Kiệt, Phó tổng giám đốc thường trực Tập đoàn Bcons, cho rằng bài học từ khu vực trung tâm TP HCM cho thấy không thể tách phát triển nhà ở khỏi hạ tầng giao thông và hạ tầng xã hội.

"Một đô thị mới chỉ thực sự đáng sống khi được quy hoạch đồng bộ, bảo đảm quỹ đất cho giao thông, cây xanh, trường học, bệnh viện và các tiện ích công cộng trước khi gia tăng mật độ dân cư", ông nói.

Theo ông Kiệt, nếu TP HCM muốn phát triển nhà ở giá hợp lý ở vùng ven để giảm tải trung tâm, hạ tầng kết nối phải đi trước một bước. Đồng thời, các khu đô thị mới cần được xây dựng theo hướng tích hợp đầy đủ chức năng sống, làm việc, học tập và giải trí thay vì chỉ cung cấp nhà ở.

"Mục tiêu cuối cùng không chỉ là giãn dân khỏi khu vực trung tâm mà còn hình thành những đô thị mới đủ sức hấp dẫn", ông Kiệt nói, cho biết khi người dân có thể sống, làm việc và tiếp cận đầy đủ dịch vụ ngay tại chỗ thì lõi đô thị hiện hữu mới giảm được áp lực.

Sau 12 năm sống ở vùng giáp ranh, anh Hùng vẫn mong quốc lộ 13 sớm hoàn thành mở rộng như kế hoạch. Dù chưa thoát khỏi cảnh "con lắc đô thị", anh hy vọng việc đi lại mỗi ngày sẽ bớt nhọc nhằn hơn.

Tin Gốc: Vnexpress

Ngày 11.5 vừa qua, đoàn công tác liên ngành gồm viện kiểm sát, chính quyền địa phương, Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam tại TP.HCM đến thăm hỏi và trao giấy khai sinh cho bé trai 2 tuổi bị bạo hành dã man ở xã Hòa Hiệp đang điều trị tại Bệnh viện Nhi đồng 1.

Bé trai 2 tuổi là nạn nhân của bạo lực gia đình, do chính mẹ đẻ và người tình gây ra. Thời điểm tiếp nhận vụ việc, bé chưa đăng ký khai sinh. Ngay sau đó, các cơ quan chức năng đã phối hợp để làm thủ tục cấp giấy khai sinh nhanh nhất có thể, kể cả cuối tuần.

Trao đổi với Báo Thanh Niên, ông Lê Văn Phú, Phó chánh văn phòng HĐND và UBND phường Trung Mỹ Tây, kể: Vào chiều thứ 6 tuần trước (ngày 8.5), trong nhóm Zalo về tư pháp - hộ tịch của Sở Tư pháp, một chuyên viên của xã Hòa Hiệp nhắn tin hỏi muốn tìm số điện thoại của chuyên viên phường Trung Mỹ Tây để liên hệ công việc.

Thấy vậy, chuyên viên Văn phòng HĐND và UBND phường Trung Mỹ Tây chủ động liên hệ lại. Hai bên trao đổi, gửi văn bản xác minh hộ tịch của UBND xã Hòa Hiệp và văn bản kiến nghị cấp giấy khai sinh cho trẻ của Viện KSND khu vực 14 TP.HCM.

Lúc nhận văn bản, công chức phường Trung Mỹ Tây cũng chưa biết vụ việc cần xác minh liên quan đến bạo lực gia đình, bởi lẽ giữa các phường, xã vẫn thường nhận đề nghị phối hợp xác minh thông tin hộ tịch.

Sau khi xác minh bước đầu, công chức phường nhận thấy bị can Nguyễn Thị Thanh Trúc (mẹ bé trai) có hộ khẩu thường trú ở khu phố 44, phường Trung Mỹ Tây, còn bé trai chưa làm giấy khai sinh. Tiếp đó, phường nhận văn bản kiến nghị chính thức từ viện kiểm sát, nêu rõ bé trai là nạn nhân bạo lực gia đình.

Nhận định đây là vụ việc cấp thiết, công chức phường Trung Mỹ Tây nhanh chóng phản hồi cho xã Hòa Hiệp, và đề nghị gửi hồ sơ liên quan về để phường làm giấy khai sinh cho bé.

Cùng thời điểm, cán bộ UBND xã Hòa Hiệp liên hệ viện kiểm sát, làm văn bản ủy quyền đưa cho bị can Trúc ký. Sau đó, cán bộ Viện KSND khu vực 14 TP.HCM cùng cán bộ cơ quan cảnh sát điều tra về UBND phường Trung Mỹ Tây gửi bản gốc giấy ủy quyền và giấy chứng sinh của bé.

"Vụ việc liên quan đến trẻ em và là nạn nhân của bạo lực gia đình nên phường cố gắng làm nhanh nhất có thể. Các hồ sơ đầy đủ nên chỉ trong vòng 24 giờ kể từ lúc tiếp nhận thông tin, giấy khai sinh của bé đã được cấp", ông Phú nói.

Ông Phú cho biết Viện KSND khu vực 14 TP.HCM và UBND xã Hòa Hiệp đã tích cực phối hợp chuẩn bị giấy tờ cần thiết giúp phường Trung Mỹ Tây làm giấy khai sinh nhanh hơn, kể cả ngày cuối tuần.

Theo chính quyền địa phương, bị can Trúc đăng ký thường trú và có nhà ở tại phường Trung Mỹ Tây, nhưng không cư trú thực tế mà thuê nhà ở nơi khác, 2 đứa con lớn giao cho người nhà chăm sóc, bé trai bị bạo hành là con thứ 3. Phường và khu phố đang nắm bắt lại hoàn cảnh gia đình để tính toán hình thức hỗ trợ phù hợp.

Tin Gốc: Thanh Niên