Huỳnh Quốc Bảo nhận kết quả thi SAT hồi cuối tuần trước. Bảo kể không có mục tiêu điểm số trước ngày thi. Đây cũng là tâm thế của em trong học tập nói chung – không đặt nặng thành tích, miễn học hết sức và phát huy đúng năng lực.
SAT là bài thi chuẩn hóa bằng tiếng Anh, gồm hai phần Đọc – Viết (54 câu) và Toán (44 câu), được dùng rộng rãi trong xét tuyển đại học ở Mỹ và các nước châu Âu. Theo College Board, đơn vị tổ chức, từ mức 1520 điểm, thí sinh đã thuộc nhóm 1% cao nhất toàn cầu.
Nam sinh có kế hoạch ôn thi SAT từ cuối năm lớp 11 để tăng cơ hội trúng tuyển vào đại học. Tháng 6 năm ngoái, Bảo bắt đầu tìm hiểu những chủ đề kiến thức chung. Đến tháng 9, em được chọn vào đội tuyển của TP HCM dự thi học sinh giỏi cấp quốc gia môn Hóa nên phải tạm ngưng.
Nam sinh sau đó đạt giải ba – đủ điều kiện được tuyển thẳng vào đại học nhưng vẫn tiếp tục ôn tập, luyện đề SAT, để chủ động cơ hội lựa chọn ngành nghề.
Lần thi thử đầu tiên, Bảo đạt 1500 điểm. Nam sinh nhận ra bản thân “sa lầy” ở những câu khó, bỏ qua nhiều câu dễ nên mất điểm đáng tiếc. Bảo sau đó vạch chiến lược phân bổ thời gian hợp lý, giải quyết câu dễ trước, khó sau và luôn dành thời gian kiểm tra lại bài.
Ngày thi chính thức, Bảo không gặp khó khăn với phần Toán nhưng mất thời gian với một số câu Đọc – Viết khó. Em dùng phương pháp loại trừ, suy luận để chọn phương án.
“Có một số câu em không chắc chắn nhưng kết quả này nằm trong dự tính của em”, Bảo cho hay.
Theo em, câu hỏi và dữ kiện trong đề SAT thường khó hiểu vì dài và ngữ pháp phức tạp. Nếu đọc nhanh, thí sinh thường cảm thấy mơ hồ và phải đọc lại, từ đó làm ảnh hưởng đến thời gian làm bài.
“SAT cũng hiểm hóc ở chỗ mọi từ trong câu đều có nghĩa. Nếu đọc lướt, mình dễ hiểu sai rồi chọn phương án sai”, Bảo phân tích. “Em luôn cẩn thận, tỉ mỉ khi đọc”.
Nam sinh nhìn nhận SAT đòi hỏi thí sinh phải có vốn từ vựng dồi dào để đọc hiểu dữ liệu. Khi đọc đề, em phân tích các thành phần chính trong câu, ý chính trong đoạn văn để chọn đáp án logic nhất.
Tiếng Anh là lợi thế của Bảo nhờ học từ nhỏ, đã thi đạt chứng chỉ IELTS 7.5 hồi năm ngoái. Để tích lũy vốn từ, nam sinh hay dùng “vòng quay may mắn” để học từ mới. Yếu tố bất ngờ mỗi khi quay chữ giúp em có phản xạ nhanh và nhớ lâu hơn. Ngoài ra, Bảo hay tạo ví dụ gắn liền với từ vựng để dễ dàng liên tưởng.
Bảo kể vốn định đi theo hướng chuyên Anh cho đến khi được tiếp xúc với môn Hóa vào năm lớp 8. Nam sinh bị thu hút bởi những nguyên tố độc lạ, phản ứng hóa học đầy màu sắc trong phòng thí nghiệm.
“Em học tốt Toán, Lý nhưng không thấy hứng thú. Hóa cho em cảm giác muốn khám phá, giải nghĩa vì sao lại có những hiện tượng xảy ra khi các chất tiếp xúc với nhau”, Bảo nói.
Dù vậy, cậu vẫn duy trì đầu tư cho Toán và Tiếng Anh. Bảo nhận thấy hai môn này bổ trợ nhiều cho việc học Hóa, đặc biệt là kiến thức bồi dưỡng học sinh giỏi. Với các phương trình hóa học nâng cao, học sinh phải vận dụng tư duy Toán học để tính chuẩn xác. Tiếng Anh giúp em tiếp cận những tài liệu chuyên Hóa mới nhất trên thế giới.
Sự kết hợp này giúp Bảo vượt cấp tham gia kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh dành cho học sinh lớp 11 (Olympic 27/4) của tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu cũ và đạt giải khuyến khích ngay từ lớp 10. Hai năm sau, em giành hàng loạt giải thưởng, từ thủ khoa Olympic 27/4, huy chương vàng Olympic truyền thống 30/4, giải khuyến khích rồi đến giải ba cấp quốc gia.
Có những thời điểm phải dồn sức cả bài vở trên lớp lẫn các cuộc thi nhưng Bảo vẫn dành thời gian chơi piano hoặc guitar để giải tỏa căng thẳng, hỗ trợ hoạt động ngoại khóa, văn nghệ của trường. Đặc biệt, nam sinh đặt ra kỷ luật với giấc ngủ để giữ sức khỏe.
“Phương châm của em là học ít mà hiệu quả còn hơn cày ngày cày đêm. Càng thức khuya năng suất càng giảm nên em hiếm khi đi ngủ trễ hơn 22h30”, Bảo nói.
Chủ nhiệm lớp Bảo suốt 3 năm qua, cô Nguyễn Thị Liên, đánh giá Bảo sống tình cảm, khiêm tốn và kiên định với con đường của mình thay vì chạy theo số đông. Với sức học và tính cách của Bảo, nhiều thầy cô gợi ý em đi theo khối ngành y dược, nhưng Bảo vẫn chọn gắn bó với Hóa.
Ngoài ra, dù phải dành thời gian nhiều cho các cuộc thi và môn chuyên, nhưng với các môn phụ, Bảo vẫn học nghiêm túc, không bỏ bê.
“Em ấy học tập trong tâm thế thoải mái, không đặt nặng phải đạt giải cao nên trong lớp rất hay nhường nhịn, giúp đỡ bạn bè”, cô Liên cho biết.
Nhiều khả năng được tuyển thẳng nhưng Bảo cho biết vẫn cố gắng tối đa trong kỳ thi tốt nghiệp THPT sắp tới. Nam sinh đang cân nhắc đặt nguyện vọng vào ngành Kỹ thuật Hóa, Hóa học hoặc Sư phạm Hóa của trường Đại học Bách khoa, Khoa học Tự nhiên, Sư phạm TP HCM.
“Em dự định hoàn thành chương trình cử nhân trong nước sau đó tìm kiếm học bổng du học ngành Hóa ứng dụng”, Bảo nói.
Những lời như gan ruột ấy của con được chia sẻ tại workshop "Đồng hành cùng con sau các kỳ thi quan trọng" tổ chức tại Trường Nam Úc Scotch AGS (TP.HCM) ngày 20-6. TS giáo dục Nguyễn Thị Thu Huyền đã chia sẻ nhiều câu chuyện thực tế về tâm lý học sinh và cha mẹ sau các kỳ thi.
Một trong những câu chuyện khiến nhiều người suy ngẫm là trường hợp của một học sinh mắc rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT năm ngoái.
Kết quả môn toán của bạn chỉ đạt 4,75 điểm, còn môn văn 6,5 điểm. Điểm toán thấp khiến cả gia đình thất vọng. Mẹ của bạn liên tục hỏi điều gì đã xảy ra, phải chăng con không cố gắng? Hay con chủ quan với môn học này bởi năng lực toán của con vốn không đến mức như vậy?
Khi nghe những câu hỏi ấy, nam sinh bật khóc. "Con có cố gắng mà mẹ, con không muốn điểm thấp mà mẹ. Điểm của con mà, làm sao con muốn điểm thấp được. Con cũng không hiểu vì sao lúc đó con đã làm hết đề toán rồi"...
Theo TS Nguyễn Thị Thu Huyền, với nhiều học sinh ADHD, khả năng duy trì sự tập trung thường giảm dần khi thời gian làm bài kéo dài. Đề thi toán năm ngoái từng nhận nhiều ý kiến về độ dài vô tình đúng vào điểm yếu của không ít học sinh thuộc nhóm này.
Điều khiến bà day dứt nằm ở cảm giác nỗ lực của đứa trẻ không được cha mẹ nhìn thấy.
Bà Huyền kể thêm: "Hôm qua 19-6, khi điểm thi tuyển sinh lớp 10 vừa được công bố tại TP.HCM và Hà Nội, nhiều phụ huynh đăng tải kết quả của con lên mạng xã hội.
Có những cha mẹ khá bình tĩnh khi nhìn điểm của con mình nhưng khi nhìn thấy điểm số của con người khác cao hơn, thấy bạn bè, anh chị em họ hàng được nhắc tên trên Facebook, sự bình tĩnh ấy dễ dàng bị lung lay".
Theo bà, áp lực học sinh phải đối diện hiện nay không chỉ đến từ gia đình. Áp lực còn đến từ bạn bè đồng trang lứa, từ môi trường học tập và cả mạng xã hội.
"Nhiều em muốn vào cùng trường với nhóm bạn thân, nhiều em muốn theo đuổi đúng ngôi trường mình yêu thích. Chính những áp lực ấy đôi khi khiến người lớn đánh giá chưa đầy đủ về những gì con đã trải qua trong suốt quá trình ôn tập và thi cử", TS Huyền phân tích.
Một trong những thông điệp được TS Thu Huyền nhắc đi nhắc lại là mỗi kỳ thi chỉ giống như một lần "lấy mẫu". Kết quả thi phản ánh năng lực của học sinh tại một thời điểm nhất định chứ không đại diện cho toàn bộ cuộc đời hay tương lai của các em.
Vì vậy phụ huynh cần tránh những câu nói vô tình tạo thêm áp lực cho con kiểu như: đừng làm bố mẹ thất vọng, gia đình đã hy sinh rất nhiều cho con... hay nhắc lại những khoản đầu tư gia đình dành cho việc học.
Nhiều cha mẹ nghĩ đó chỉ là những lời tâm sự nhưng với một đứa trẻ đang chịu áp lực thi cử, những lời ấy có thể thành gánh nặng phải gánh trên vai.
Một nghiên cứu theo dõi trẻ em từ tuổi thiếu niên đến khi trưởng thành cho thấy khoảng 40% học sinh ghi nhận sức khỏe tinh thần suy giảm trong giai đoạn áp lực thi cử.
Khoảng 1/8 từng xuất hiện ý định tự gây tổn thương bản thân. Những căng thẳng quá mức ở tuổi 15 còn làm gia tăng nguy cơ gặp các vấn đề tâm lý trong tương lai.
Đặc biệt, nhiều phụ huynh cho rằng mình không trực tiếp gây áp lực cho con bằng lời nói nhưng sự căng thẳng có thể xuất hiện qua ánh mắt, nét mặt, giọng nói hoặc những câu hỏi lặp đi lặp lại về kết quả học tập.
"Trước khi trò chuyện với con về thi cử hay kết quả thi, người lớn cần đưa bản thân về trạng thái bình an bởi trẻ không chỉ nghe lời nói mà còn cảm nhận cảm xúc của cha mẹ. Khi cha mẹ bình an, việc đồng hành với con mới thực sự bắt đầu", TS Huyền bày tỏ.
Ngày 19-6, Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE, phường Quy Nhơn Nam, Gia Lai) cho hay vừa tổ chức buổi nói chuyện đại chúng của giáo sư Brad Marston, Chủ tịch Hội Vật lý Mỹ, đồng thời là giáo sư vật lý tại Đại học Brown.
Buổi nói chuyện chủ đề "Các loại sóng có nguồn gốc tô-pô trong hệ chất lưu của trái đất và xa hơn nữa", được nhiều học sinh yêu vật lý thích thú.
Sự kiện thu hút hơn 200 đại biểu là học sinh Trường Trung học phổ thông chuyên Lê Quý Đôn, Trung học phổ thông chuyên Chu Văn An (Gia Lai), Trường Trung học phổ thông chuyên Lương Văn Chánh (Đắk Lắk).
Ngoài ra, còn có nhiều sinh viên, nghiên cứu sinh lĩnh vực vật lý, vật lý thiên văn và đông đảo công chúng yêu khoa học.
Trong bài trình bày, giáo sư Marston giới thiệu một hướng nghiên cứu mới đang thu hút sự quan tâm của cộng đồng vật lý quốc tế: sự xuất hiện của các hiện tượng tô-pô trong khí quyển và đại dương trái đất.
Theo giới nghiên cứu, từ lâu các khái niệm về đối xứng và tô-pô đã đóng vai trò quan trọng trong vật lý hiện đại, đặc biệt trong nghiên cứu vật liệu lượng tử và các chất cách điện tô-pô. Tuy nhiên, chỉ trong những năm gần đây, các nguyên lý này mới được phát hiện có liên hệ sâu sắc với động lực học chất lưu của trái đất.
Giáo sư Marston cho rằng lĩnh vực này sẽ mở ra một cách tiếp cận mới trong nghiên cứu các hiện tượng khí quyển và hải dương học, đồng thời cho thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa vật lý vật chất ngưng tụ và khoa học trái đất.
Điều này giúp làm rõ hơn hiểu biết của con người về các hiện tượng thời tiết, khí hậu có ảnh hưởng lớn tới toàn cầu như El Nino.
Bên cạnh đó, giáo sư Marston cũng giới thiệu những nghiên cứu mới nhất của ông và cộng sự về việc quan sát trực tiếp các đại lượng tô-pô trong tầng bình lưu trái đất và như các thí nghiệm đang được triển khai nhằm tìm kiếm các sóng có nguồn gốc tô-pô trong plasma từ hóa.
Đại diện Trung tâm ICISE cho rằng việc tổ chức các không gian đối thoại mở sẽ giúp cộng đồng, đặc biệt là học sinh, sinh viên và công chúng yêu khoa học được tiếp cận trực tiếp với tri thức khoa học tiên tiến một cách dễ hiểu và những câu chuyện truyền cảm hứng từ hành trình nghiên cứu của các nhà khoa học.
Tối 15-4, một lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM xác nhận có sự việc 5 học sinh Trường tiểu học Lương Thế Vinh (phường Bến Cát) bị cô giáo phạt, yêu cầu các em tự dùng kim tiêm y tế chích vào tay vì nói chuyện trong lớp.
Theo thông tin từ Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, giáo viên bị đình chỉ dạy từ ngày hôm nay.
"Sở có nắm sự việc này và đang yêu cầu trường báo cáo. Sở cũng đề nghị trường tìm hiểu cặn kẽ vì sao giáo viên lại dùng hình phạt ảnh hưởng sức khỏe học sinh như thế.
Giờ sở chưa thể thông tin thêm vì chưa nhận được báo cáo, nhưng nếu hành vi của cô vi phạm đạo đức nhà giáo sẽ bị kỷ luật xử lý nặng. Việc này gây phẫn nộ cho phụ huynh, dư luận rất lớn", một lãnh đạo sở cho biết.
Trong khi đó lãnh đạo UBND phường Bến Cát, TP.HCM cho biết đã nắm thông tin, phối hợp với cơ quan chức năng liên quan để có biện pháp xử lý liên quan vụ việc.
Trước đó cô Nguyễn Thị Mỹ Hạnh - Hiệu trưởng nhà trường - thông tin với báo chí sự việc xảy ra cách đây hai ngày, ở lớp 3/6. Giáo viên chủ nhiệm phạt học sinh bằng cách để các em tự dùng kim tiêm chích vào tay. Số kim tiêm này cô giáo mua cho con trai bị bệnh nhưng chưa dùng.
Về tình hình sức khỏe 5 học sinh, hiện đã bình thường, trên tay có một vết đâm của kim tiêm, cô giáo đã xin lỗi phụ huynh về hành vi sai, xin trả phí khám bệnh cho 5 em.
