Vợ chồng Marilee và David Kiliti từng sống rất chật vật, bởi trang trại nuôi lợn rộng 36 ha ở thị trấn Salem, bang Pennsylvania không giúp họ kiếm được nhiều tiền. David đã phải nhận thêm các công việc xây dựng, còn Marilee làm tài xế xe nâng để trang trải cuộc sống.
Hai năm trước, một nhóm phát triển bất động sản tìm đến trang trại của hai vợ chồng, đề nghị mua lại khu đất với giá hơn 22 triệu USD. Ban đầu, vợ chồng Kiliti không tin, bởi khu đất này không có mỏ dầu hay khí đốt như nhiều nơi khác tại Pennsylvania, nên họ nghĩ rằng nhóm người kia đang đùa.
Tuy nhiên, bên mua không quan tâm đến hoạt động chăn nuôi lợn hay tài nguyên dưới lòng đất. Trang trại “được giá” nhờ nằm ở vị trí phù hợp để xây trung tâm dữ liệu, nơi đặt hệ thống máy chủ phục vụ các dịch vụ số và trí tuệ nhân tạo (AI). Hệ thống đường dây truyền tải và trạm biến áp trong vùng đã kết nối với một nhà máy điện khí và một nhà máy điện hạt nhân gần đó.
Gia đình Kiliti là một trong 96 hộ dân tại Salem đã bán khoảng 688 ha đất cho QTS, công ty trung tâm dữ liệu thuộc tập đoàn đầu tư Blackstone. Thương vụ trị giá tổng cộng 586 triệu USD, với giá trung bình 330.000 USD cho mỗi mẫu Anh (4.047 m2). Cơn sốt AI đã đến và biến hàng loạt nông dân trong vùng thành triệu phú.
Trước khi bán đất, vợ chồng Kiliti thậm chí phải tất toán hợp đồng bảo hiểm nhân thọ và vay nợ mới đủ tiền xây chuồng lợn quy mô lớn. Tuy nhiên, kế hoạch xây trại lợn bị hàng xóm phản đối. Họ dựng biển khắp thị trấn và vận động chính quyền địa phương ban hành quy định ngăn nhà Kiliti xây trại lợn.
“Thời điểm đó thật kinh khủng”, Marilee nhớ lại. Bà từng tránh đến Berwick, thị trấn lớn gần trang trại, vì cảm thấy bị người dân soi mói. Nhờ bán đất, khoản nợ được thanh toán, còn cuộc tranh cãi quanh chuồng lợn cũng chìm vào dĩ vãng.
Vợ chồng Kiliti đã thuê một cố vấn tài chính giúp họ quản lý khối tài sản bất ngờ có được. Họ mua một chiếc Toyota Sequoia và dự định sắm xe mui trần ba bánh Polaris Slingshot, những món mà mình từng chưa bao giờ nghĩ đến.
Mùa hè này, họ sẽ đón 20 người họ hàng đến thăm căn nhà 10 phòng ngủ gần Breckenridge, bang Colorado. Họ còn xây nhà mới trên ngọn đồi nhìn xuống hồ Shickshinny, có đủ bể bơi, sân bóng rổ, phòng chiếu phim và bồn tắm nóng ngoài ban công để ngắm hoàng hôn.
Sau thương vụ, nhiều triệu phú mới nổi đã vung tiền mua lại các cơ sở kinh doanh trong vùng, mua thêm đất hay xây nhà mới. Hơn 3/4 số hộ vẫn sống trong bán kính 40 km quanh dự án trung tâm dữ liệu. Một người con của vợ chồng Kiliti mua nhà máy bia trong vùng, còn người con làm bác sĩ dự định thành lập quỹ nghiên cứu ung thư.
Làn sóng bán đất vẫn ít nhiều gây chia rẽ trong khu vực. Stephanie Black, cư dân thị trấn Mifflinville gần đó, cắm biển “phản đối trung tâm dữ liệu” trước sân nhà vì lo các cụm máy chủ sẽ phủ kín vùng nông thôn và đe dọa môi trường. Ba người quen của bà từng chuyển đến Mifflinville để tránh các dự án ở Salem, nhưng nay nơi ở mới của họ cũng có thể xuất hiện trung tâm dữ liệu.
“Bạn không thể bán đứt cả thị trấn mà mình yêu quý. Tiền là gốc rễ của mọi thứ xấu xa và chúng ta đang chứng kiến điều đó diễn ra trước mắt mình”, bà nói.
Cơn sốt đất tại Pennsylvania diễn ra giữa làn sóng đầu tư hạ tầng AI quy mô lớn khắp nước Mỹ. Alphabet, Amazon, Meta và Microsoft dự kiến chi 720 tỷ USD trong năm nay, phần lớn cho các dự án trung tâm dữ liệu. Theo phân tích của Pew Research Center, 87% cơ sở đang hoạt động tại Mỹ nằm ở khu vực đô thị, trong khi 67% trung tâm đang được xây dựng hoặc lên kế hoạch lại tập trung ở nông thôn.
Khảo sát trực tuyến do nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Illinois thực hiện với khoảng 1.000 người Mỹ hồi tháng 2 cho thấy cư dân nông thôn lo ngại về trung tâm dữ liệu nhiều hơn người sống tại đô thị và ngoại ô. Giá điện là mối quan tâm lớn nhất, bên cạnh nguy cơ ảnh hưởng đến nguồn nước, đất nông nghiệp và tài chính của các hộ gia đình.
Vợ chồng Kiliti lại kỳ vọng dự án trung tâm dữ liệu sẽ thúc đẩy kinh tế địa phương. David cho biết người dân trong vùng trước đây thường phải đi rất xa mới tìm được công việc có thu nhập khá. Trong khi đó, dự án trung tâm dữ liệu được dự báo sẽ cần hơn 1.500 lao động để xây dựng, còn khi thành hình sẽ tạo ra khoảng 600 việc làm thu nhập cao.
Jack Sordoni, một môi giới bất động sản trong vùng và là người gom đất cho QTS, lại cảm thấy tự hào vì mình là người thức thời. Trong phần lớn sự nghiệp, ông đi môi giới đất cho các dự án dầu khí. Tầm hai năm trước, ông nghe ngóng được thông tin Amazon muốn “làm dự án lớn” ở khu vực, nên ông đã lên ý tưởng gom 7 nông trại gần khu quy hoạch cho Amazon thành một mảnh đất lớn để chào bán.
“Lúc đó, tôi thậm chí chẳng biết trung tâm dữ liệu là gì”, Sordoni kể lại.
Ban đầu chẳng có mấy chủ đất tin lời Sordoni. Nhưng chỉ ít lâu sau, khi số tiền trở nên khổng lồ và một công ty lớn như QTS xuất hiện, mọi chuyện trở nên dễ dàng với ông. Một vài hộ còn tìm cách gạt ông ra rìa, thuê luật sư riêng để bỏ phí môi giới.
Giờ đây, khi các hợp đồng đã ký kết xong xuôi, nhiều gia đình xem Sordoni không khác gì người hùng. Ông vẫn giữ liên lạc với gia đình Kiliti, gần đây còn được một khách hàng cũ nhờ làm chủ hôn.
“Suốt 50 năm qua, giá bất động sản của chúng ta bị tụt hậu so với phần còn lại của cả nước. Giờ đây, gió đã đổi chiều rồi”, Sordoni nói với 200 khách hàng ở câu lạc bộ Golf Berwick. Họ là những “triệu phú tương lai”, vừa được ông giới thiệu để bán khu đất có tổng trị giá 1,3 tỷ USD cho một dự án trung tâm dữ liệu.
"Đề xuất này do chính tôi đưa ra. Tôi rất trân trọng sự đồng thuận từ Tổng thống Vladimir Putin và Tổng thống Volodymyr Zelensky", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trong bài đăng trên Truth Social ngày 8/5, khi thông báo lệnh ngừng bắn có hiệu lực ngày 9-11/5 giữa Nga và Ukraine.
Tổng thống Trump cho biết Moskva và Kiev cũng nhất trí trao đổi 1.000 tù binh. "Hy vọng đây là khởi đầu cho hồi kết của cuộc chiến tranh kéo dài, đẫm máu và khốc liệt", ông viết.
Tổng thống Zelensky sau đó cho biết lệnh ngừng bắn "phải được thiết lập", đồng thời ra lệnh cho quân đội Ukraine không nhắm mục tiêu vào Quảng trường Đỏ ở Moskva vào ngày 9/5.
Điện Kremlin cũng hoan nghênh đề xuất của ông Trump, nói rằng đây là điều quan trọng vì trùng với "ngày lễ thiêng liêng" của Nga nhằm kỷ niệm chiến thắng trước phát xít Đức trong Thế chiến II.
Một nguồn tin cấp cao tại Phủ Tổng thống Ukraine nói với AFP rằng nước này đã dùng điều kiện "không phóng máy bay không người lái đến Moskva vào ngày 9/5 để đổi lấy 1.000 tù binh". Nguồn tin này thêm rằng Ukraine sẽ hành động tương xứng với Nga trong suốt thời gian ngừng bắn.
Trước khi ông Trump công bố lệnh ngừng bắn, Nga và Ukraine đã có các đợt tấn công trả đũa lẫn nhau. Không quân Ukraine cho hay đối phương đã phóng 67 UAV trong đêm, trong khi đó Nga thông báo đã bắn hạ hơn 400 UAV trên vùng trời nước này.
Bộ Giao thông vận tải Nga cho biết khoảng 13 sân bay ở miền nam đất nước đã phải đóng cửa hôm 8/5 sau khi một UAV Ukraine đánh trúng trung tâm điều hành bay ở thành phố Rostov-on-Don. Cơ quan này sau đó thông báo các chuyến bay đã được khôi phục một phần.
Ông Putin đã triệu tập cuộc họp hội đồng an ninh về vụ tấn công, gọi đây là "hành động có tính chất khủng bố" có thể gây nguy hiểm cho hàng không dân dụng.
Hôm qua (28.4), AP đưa tin chính quyền Tổng thống Trump sa thải các thành viên của Hội đồng Khoa học quốc gia. Đây là một hội đồng phi chính trị gồm các chuyên gia nổi tiếng chịu trách nhiệm tư vấn và giám sát NSF.
Trong bài viết đăng trên blog, Tổ chức Union of Concerned Scientists (UCS) chỉ trích: Nếu không có Hội đồng Khoa học quốc gia hoạt động trong thời gian tới, NSF sẽ không có sự hướng dẫn và giám sát của các chuyên gia độc lập, và công chúng không có thông tin về cách cơ quan này đang thực hiện sứ mệnh.
Được thành lập hơn 50 năm trước bởi các nhà khoa học và sinh viên tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) tại Mỹ, UCS là một liên minh phi lợi nhuận dựa trên cơ sở khoa học gồm hơn 400.000 công dân và nhà khoa học đang nỗ lực cải thiện môi trường và biến thế giới thành một nơi an toàn hơn.
UCS đặt ra lo lắng rằng Nhà Trắng trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump đang chính trị hóa các hoạt động khoa học. Tổ chức này nêu: "Có nhiều lý do khiến chúng ta lo lắng, bởi vì đây không phải là trường hợp đầu tiên can thiệp chính trị vào Hội đồng Khoa học quốc gia và NSF trong nhiệm kỳ thứ 2 của Tổng thống Trump. Năm ngoái, học giả nổi tiếng và cựu phó trợ lý của tổng thống là TS Alondra Nelson đã từ chức trong Hội đồng Khoa học quốc gia, với lý do mất tính liêm chính trong thể chế và sự can thiệp chính trị từ các quan chức Trump trong các cuộc thảo luận của hội đồng. Vào tháng 3, chính quyền đã đưa ra một ứng cử viên không đủ tiêu chuẩn, mâu thuẫn để lãnh đạo NSF…".
Quan điểm bảo thủ của chính quyền Trump từ sớm đã có sự bất đồng sâu sắc với giới khoa học, nhất là các đại học hàng đầu nước Mỹ. Phát biểu tại Hội nghị Bảo thủ quốc gia năm 2021, ông J.D Vance - hiện là Phó tổng thống Mỹ - chỉ trích rằng: "Các trường đại học ở đất nước chúng ta về cơ bản là tham nhũng và chỉ chú tâm lừa dối và dối trá, chứ không phải sự thật". "Các trường đại học không theo đuổi kiến thức và sự thật. Họ theo đuổi sự lừa dối và dối trá", ông Vance tuyên bố và kết luận bằng cách dẫn lại một câu nói của cố Tổng thống Mỹ Richard Nixon (1913 - 1994, tại vị từ năm 1969 - 1974) rằng: "Các giáo sư là kẻ thù".
Chính quyền của Tổng thống Trump thường xuyên ám chỉ các đại học và tổ chức khoa học có xu hướng nghiêng về đảng Dân chủ. Vị chủ nhân đương nhiệm Nhà Trắng cho rằng hoạt động của nhiều trường đại học đi ngược lại giá trị của nước Mỹ.
Kể từ khi Tổng thống Trump tiếp nhận nhiệm kỳ thứ 2 đến nay, hàng chục ủy ban cố vấn liên bang tại các cơ quan khoa học đã bị giải tán, đóng băng hoặc bị gián đoạn - một xu hướng tương tự như sự gián đoạn trong tư vấn khoa học trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump. Nhà Trắng cũng cắt giảm mạnh mẽ ngân sách dành cho các quỹ nghiên cứu khoa học cũng như hoạt động nghiên cứu của các đại học danh tiếng.
Đầu năm ngoái, Đại học Johns Hopkins đã phải sa thải hơn 2.000 nhân sự sau khi mất 800 triệu USD tài trợ liên bang. Đại học Harvard và Nhà Trắng đã có một cuộc tranh cãi, kiện cáo căng thẳng kéo dài nhiều tháng.
Nhà khoa học chính trị Matt Grossmann, thuộc Đại học bang Michigan (Mỹ), cho rằng: "Nỗ lực của chính quyền Tổng thống Trump để tiến hành chiến tranh văn hóa đã tiến xa hơn nhiều trong nhiệm kỳ thứ 2, với nhiều sự chuẩn bị và nhân sự được trao quyền sử dụng nhiều công cụ có sẵn hơn để khuyến khích và ép buộc các tổ chức văn hóa trong các danh mục thay đổi hành vi".
Không những vậy, chính quyền Tổng thống Trump còn hạn chế các chương trình trao đổi nghiên cứu, hạn chế cả các chương trình thu hút nhân tài nước ngoài như hình thức visa H-1B. Ông cho rằng những chương trình như vậy làm hạn chế quyền lợi của chính người Mỹ. Trong khi đó, ngược lại, nhiều người lo ngại sẽ làm suy yếu nước Mỹ nếu không có những chương trình thu hút nhân tài từ những nước khác.
Từ năm ngoái, ngay sau khi ông Trump quay lại Nhà Trắng chỉ vài tháng, nhà kinh tế học Paul Krugman đã cho rằng "những gì đang xảy ra với nước Mỹ" chính là một phiên bản của "Cách mạng văn hóa" mà nhà lãnh đạo Mao Trạch Đông từng phát động ở Trung Quốc.
Kết quả nghiên cứu mới bổ sung thêm chứng cứ cho thấy người Homo floresiensis, người cổ đại đã tuyệt chủng với bộ não chỉ nhỉnh hơn tinh tinh, có lẽ không tiến hóa như vẫn tưởng.
Để rút ra kết luận trên, đội ngũ các nhà khoa học quốc tế dẫn đầu là tiến sĩ Elizabeth Grace Veatch của Bảo tàng Quốc gia về Lịch sử Tự nhiên thuộc Viện Smithsonian (Mỹ), đã nghiên cứu hơn 10.061 hiện vật và những yếu tố khác, theo báo cáo đăng trên chuyên san Science Advances hôm 3.7.
Sự tồn tại của người Homo floresiensis đã được phát hiện nhờ vào các hóa thạch được khai quật bên trong hang động Liang Bua của đảo Flores (Indonesia) năm 2003.
Lúc đó, các nhà khảo cổ học đã tìm được hộp sọ của một loài người có kích thước cỡ một quả bưởi và chiều cao vỏn vẹn 1 m.
Họ cũng tìm thấy nhiều công cụ bằng đá và xương của Stegodon florensis insularis, họ hàng đã tuyệt chủng của loài voi với kích thước tương đương bò rừng. Phát hiện này cho thấy người hobbit có thể đã dùng công cụ bằng đá đi săn và đủ sức hạ gục động vật cỡ lớn. Những khúc xương bị cháy của các động vật nhỏ hơn cũng đặt ra giả thuyết Homo floresiensis có thể nhóm lửa.
Dùng lửa và công cụ săn bắn là những đặc điểm tiến hóa cao cấp và quan trọng có liên quan với những loài người sở hữu bộ não lớn hơn như người Neanderthals, Homo sapiens hoặc Homo erectus. Thậm chí các nhà khoa học còn nghĩ đến khả năng người hobbit có họ hàng gần với người Homo erectus.
Trong một nghiên cứu mới, tiến sĩ Veatch muốn tìm hiểu kỹ hơn bằng cách nào người Homo floresiensis có thể sinh tồn trên một hòn đảo bị cô lập cách đây từ 190.000 đến 50.000 năm.
Kết quả cho thấy có vẻ như người hobbit chỉ dùng công cụ để lấy thịt thừa còn sót lại trên xác động vật đã bị rồng Komodo hạ gục.
Hơn nữa, người Homo floresiensis cũng chẳng dùng lửa để nấu nướng, mà dấu vết để lại nhiều khả năng thuộc về người Homo sapiens khi họ sử dụng hang động cách đây khoảng 46.000 năm, tức sau khi cả người Homo floresiensis lẫn Stegodon đều tuyệt chủng.
Cùng với cuộc nghiên cứu trước đó, phát hiện mới đã thay đổi cách thức giới chuyên gia nhìn nhận vị trí của loài Homo floresiensis trên cây phả hệ của loài người.
