Tôi báo đại một món ăn như câu trả lời đối phó, rồi khẽ thừ người ngồi nghĩ vẩn vơ.
Ngày trôi ngang đời mình bỗng đầy vội vã, nhưng mà, tôi cứ tất bật từ sáng tới tối như thế, để làm gì?
Nghe cũng có lý. Tôi đi làm, kiếm tiền, gửi về quê, nghĩ rằng như vậy là đang làm tròn bổn phận. Mỗi tháng một khoản, mỗi năm vài lần về thăm, tôi tin rằng như vậy là đủ.
Nhưng rồi có những lúc bất chợt tự hỏi, một năm mình về nhà được mấy ngày? Ba ngày Tết, thêm vài dịp giỗ chạp, cưới hỏi. Còn lại, mấy trăm ngày kia, ba mẹ sống ra sao, vui buồn thế nào, tôi đâu có thật sự biết.
Rồi một ngày, ba mẹ lên thành phố, báo tôi ra bến xe để đón. Tôi xin nghỉ phép, đưa gia đình đi ăn, hỏi chuyện nhà, kể vài câu về công việc. Cuối buổi, mẹ bảo tôi chở qua bệnh viện, bảo “Tiện lên đây khám bệnh luôn”.
Hóa ra những lần tranh thủ lên thành phố thăm con, chỉ vì cơ thể ba mẹ đã rệu rã tới mức cần cái cớ để đi thăm khám. Và hóa ra, những chuyện quan trọng của ba mẹ, tôi không còn tham gia trong đó từ đầu nữa. Tôi chỉ biết khi mọi thứ đã được sắp xếp gọn gàng, khi họ đã tự lo xong phần lớn, và chỉ “tiện” ghé qua thăm mình một chút cho vơi nỗi nhớ con.
Hay như chị gái tôi quần quật làm từ sáng tới tối trong nhà máy, tăng ca liên miên, cố gắng dè xẻn từng đồng, chịu áp lực tứ phía, tất cả cũng là để cháu tôi có cuộc sống tốt hơn.
Chị muốn thằng nhỏ không thiếu ăn hay lo lắng mỗi lần làm mất bút mực chỉ vì sợ sẽ chẳng có tiền mua mới như chị em tôi ngày nhỏ. Chị muốn nó sống cuộc đời không nhiều nỗi sợ, khác chúng tôi.
Nhưng có những buổi tối chị về nhà, đèn vẫn sáng, mà con đã ngủ. Cánh cửa phòng khép hờ, tiếng con thở đều đều. Tôi thấy chị đứng đó một lúc, nhìn con, rồi thôi. Cứ như vậy, ngày này qua ngày khác. Chị ở cùng nhà với con, mà lại như không thật sự ở cùng.
Có những câu chuyện con muốn kể nhưng chị không có mặt. Có những khoảnh khắc con lớn lên từng chút, nhưng chị không kịp nhìn thấy. Hôm nọ thằng bé từ trường về, khoe khám sức khỏe học đường, cao lên được 5cm. Chị nhìn con, mới ngỡ ngàng thấy nó đã lớn bổng từ lúc nào.
Tôi đã cố gắng, chịu đựng, rồi đi qua những ngày mệt mỏi, cũng vì nghĩ đến một lúc nào đó, mọi thứ sẽ “ổn” hơn.
Vậy mà, một cơn ho kéo dài hai tuần, tôi vẫn chưa có thời gian để đi khám. Một lần chóng mặt thoáng qua, tôi tự nhủ chắc do mệt mà chẳng quan tâm. Một buổi tối kiệt sức, tôi vẫn mở laptop vì “việc chưa xong”. Tôi luôn nghĩ sẽ có lúc rảnh để chăm sóc bản thân. Nhưng lúc “rảnh” đó, hình như chưa bao giờ đến.
Đổi lại, ngoài có thêm một chút tiền trong tài khoản, một vài lời khen, một tấm bằng, một vị trí, một cái gì đó gọi là thành quả, thì phần lớn thanh xuân đã trôi qua trong những ngày chạy theo áp lực, công việc, mệt mỏi, hơn thua,…
Dù biết thành công nào cũng cần đánh đổi bằng nỗ lực. Nhưng thật sự, cái giá đang trả có phải quá đắt hay không?
Đổi thời gian bên ba mẹ để lấy tiền gửi về. Đổi những buổi tối bên con lấy những giờ làm thêm mỏi mệt. Đổi sức khỏe của mình lấy một cảm giác an tâm khi thấy tiền trong tài khoản còn đủ cho những lần đóng tiền trọ tiếp theo.
Chúng ta vẫn phải làm việc, vẫn phải cố gắng. Cuộc sống không cho phép mình dừng lại hoàn toàn. Nhưng có lẽ, điều cần thay đổi không phải là làm ít đi, mà là hiểu rõ hơn mình đang sống vì điều gì.
Để khi tất bật, mình không quên mất những điều đáng giữ. Để khi mệt, mình biết dừng lại đúng lúc mà yêu bản thân. Để khi nhìn lại, không thấy mình đã đi quá xa những người mình thương.
Chúng ta tất bật, đến cuối cùng, chỉ để “sống” trọn vẹn một cuộc đời ý nghĩa, mà thôi.
Những con số này không chỉ phản ánh khoảng trống và sự thiếu hụt những cơ hội cho người khiếm thính, mà còn cho thấy một hệ thống vẫn còn nhiều khoảng cách để giúp người khiếm thính hòa nhập.
Tại Việt Nam, mặc dù đã có những chính sách hỗ trợ người khuyết tật, việc phát hiện và can thiệp sớm đối với trẻ khiếm thính vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt ở cấp cộng đồng.
Nhiều trẻ khuyết tật nghe, nói tại Việt Nam không được phát hiện và can thiệp sớm. Việc thiếu tiếp cận ngôn ngữ (ngôn ngữ ký hiệu hoặc ngôn ngữ nói có hỗ trợ) trong những năm đầu đời dẫn đến "nghèo ngôn ngữ", ảnh hưởng trực tiếp đến tư duy và khả năng học tập.
Hệ quả là trẻ khó theo kịp chương trình học hòa nhập, tỉ lệ bỏ học cao, cơ hội học nghề bị thu hẹp ngay từ đầu.
Về cơ hội việc làm, nhiều người khuyết tật nghe, nói có khả năng làm việc tốt, thậm chí có những lợi thế như tập trung cao, khéo léo, nhưng họ vẫn gặp rào cản trong việc tiếp cận việc làm. Có thể kể đến thiếu dịch vụ phiên dịch viên ngôn ngữ ký hiệu (hoặc kinh phí cao và rất khó có thể chi trả cho các khoản này), doanh nghiệp chưa sẵn sàng tiếp nhận và điều chỉnh môi trường làm việc, định kiến không giao tiếp được nghĩa là không làm việc được,
Điều này khiến nhiều người phải chọn tự làm việc nhỏ lẻ, không ổn định, không được bảo vệ quyền lợi lao động.
Trong không gian công cộng, người khiếm khuyết như bị "vô hình hóa".
Ở nhiều nơi công cộng như nhà ga, sân bay chưa có các điều chỉnh tiếp cận thông tin với người khuêts tật nghe, nói, thông báo thiếu phụ đề, thiếu ngôn ngữ ký hiệu, thiết kế dịch vụ chưa tính đến người không nghe được. Khi đó, người khiếm thính trở thành người ngoài cuộc ngay trong chính xã hội của mình.
Tuy nhiên, rào cản lớn nhất là nhận thức. Gần đây các chương trình trên tivi có phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu, mọi người đã biết hơn về cộng đồng này. Nhưng vẫn còn đó quan điểm rằng người khuyết tật nghe, nói "kém thông minh", không thể học cao, không thể làm việc chuyên môn.
Thực tế trên thế giới đã có nhiều chứng minh về khả năng của người điếc/khiếm thính có thể trở thành giáo viên, nghệ sĩ, kỹ sư, doanh nhân. Tại Việt Nam cũng có một số bạn điếc/khiếm thính đã tốt nghiệp đại học, đi làm và thậm chí có bạn còn đi du học, lấy bằng thạc sĩ tại nước ngoài. Con số tuy chưa cao nhưng đấy cũng là một điều khích lệ và điều đó cũng chỉ ra vấn đề không phải là khả năng - mà là cơ hội và môi trường.
Phát hiện sớm và can thiệp sớm giúp trẻ điếc/khiếm thính và gia đình định hướng sớm và thực hiện việc can thiệp sớm nhằm rút ngắn khoảng cách về ngôn ngữ cho trẻ so với các trẻ không khiếm thính khác.
Ngoài ra cần có chính sách sàng lọc sơ sinh, hỗ trợ cha mẹ học giao tiếp với con (ký hiệu hoặc nói).
Giao tiếp là chìa khóa của thành công, vì vậy nếu chúng ta giải quyết được các vấn đề trên thì đây là "chìa khóa vàng" quyết định 70-80% khả năng hòa nhập sau này của trẻ.
• Đào tạo giáo viên giáo dục đặc biệt - chuyên ngành.
• Có trợ giảng hoặc phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu.
• Phát triển song ngữ: ngôn ngữ ký hiệu và tiếng Việt.
• Nên thống nhất ngôn ngữ ký hiệu phổ thông tại Việt Nam.
• Có các chương trình hướng dẫn cha mẹ giúp trẻ khuyết tật nghe, nói phát triển giao tiếp và ngôn ngữ tại gia đình, nâng cao năng lực cho cha mẹ trong việc đồng hành nuôi dạy trẻ khiếm thính.
• Xây dựng mô hình "nơi làm việc hòa nhập".
• Đào tạo nội bộ về giao tiếp với người khuyết tật nghe, nói.
• Có chính sách tuyển dụng rõ ràng.
Người khuyết tật nghe, nói chiếm một lực lượng không nhỏ, vì vậy nếu khai khác được và giúp họ các kiến thức kỹ năng để có thể bước chân vào thị trường lao động thì sẽ giải quyết được hơn cả một vấn đề việc làm mà cả vấn đề an sinh, hướng đến cuộc sống độc lập, bình đẳng cho người khuyết tật nghe, nói và tận dụng được nguồn nhân lực đang bị bỏ quên.
• Đưa hình ảnh người khuyết tật vào đời sống bình thường, không phải "ngoại lệ".
Người khuyết tật nghe, nói không cần sự thương hại. Họ cần cơ hội để được lắng nghe, theo cách của riêng mình. Một xã hội hòa nhập không phải là nơi người khuyết tật nghe, nói phải nỗ lực gấp đôi để "theo kịp", mà là nơi mọi người cùng bước chậm lại một chút để đi cùng nhau.
Trong số rất nhiều điểm tham quan ở Bắc Kinh, Tử Cấm Thành nổi bật hơn cả. Là một kho báu của lịch sử và văn hóa Trung Quốc, nơi đây thu hút rất nhiều khách du lịch trong và ngoài nước.
Ngoài vẻ đẹp tráng lệ hùng vĩ của Tử Cấm Thành, nhiều người tò mò những bí ẩn nơi đây. Nhiều người có thắc mắc tại sao Tử Cấm Thành lại luôn có hàng trăm con mèo sinh sống?
Mèo đã đồng hành cùng Tử Cấm Thành hơn 600 năm, từ thời nhà Minh (1368-1644) đến nhà Thanh (1644-1911). Chúng từng là thú cưng yêu thích của các hoàng đế như: Chu Nguyên Chương, Tuyên Đức Đế từng nghiên cứu và vẽ mèo, Gia Tĩnh Đế phong tước vị, chôn cất mèo bằng quan tài vàng, Càn Long hay hoàng hậu Từ Hy Thái hậu nuôi mèo trong điện riêng.
Điều thú vị là nhiều chú mèo được đặt tên, cho ăn riêng, thậm chí lập bộ phận quản lý riêng trong cung đình. Trong văn hóa Trung Hoa cổ, mèo gắn với sự tỉnh thức, trấn tà và bảo vệ không gian linh thiêng, giúp chúng được đối xử nhẹ tay thay vì bị xua đuổi như động vật hoang. Ngày nay, phần lớn ngự miêu ở Tử Cấm Thành được tin là hậu duệ trực hệ của mèo hoàng gia xưa, bên cạnh những con mèo hoang được thu nhận trong quá trình bảo tồn.
Sau khi nhà Thanh sụp đổ năm 1912, hoàng cung không còn là nơi ở của hoàng gia, nhưng mèo đã sinh sôi nhiều thế hệ và không có lý do để tiêu diệt hay di dời. Khi Tử Cấm Thành trở thành bảo tàng năm 1925, chúng mặc nhiên trở thành "cư dân cũ", duy trì dòng chảy liên tục giữa quá khứ hoàng tộc và không gian di sản hiện đại.
Đặc biệt những chú mèo này lang thang khắp mọi ngóc ngách của Tử Cấm Thành; bạn có thể thấy chúng ở bất cứ nơi nào hẻo lánh. Chúng rất đáng yêu và thanh lịch. Mọi người luôn tò mò về cuộc sống của những chú mèo này trong Tử Cấm Thành. Trước đây, các cung phi thường nuôi mèo làm thú cưng, và mỗi con đều có tên riêng. Vào thời đó, mèo trong cung rất được ưa chuộng.
Điều đáng nói theo thời gian, số lượng mèo sinh sôi nảy nở và trở nên rất nhiều. Chúng không bao giờ rời khỏi Tử Cấm Thành hay nhìn thấy thế giới bên ngoài. Những con mèo trong Tử Cấm Thành rất hiền lành. Hơn 100 con mèo này sống trong một khu vực cố định mỗi ngày và đều có tên riêng cùng thông tin nhận dạng đầy đủ.
Được biết hiện nay, Bảo tàng Cố Cung quản lý khoảng 150-200 con mèo, xem chúng là một phần di sản sống. Từ năm 2009, bảo tàng triển khai chương trình TNR (bắt, triệt sản, tiêm vaccine, thả) để kiểm soát số lượng mèo mà vẫn duy trì vai trò bảo vệ di sản. Giai đoạn 2009-2013, chi phí cho chương trình này lên tới hơn 18.000 nhân dân tệ (63 triệu đồng) cho 181 con mèo.
Tại Tử Cấm Thành, du khách được khuyến cáo không bế mèo, không ép chụp ảnh và không tự ý cho ăn để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe của chúng. Nhân viên bảo tàng thường nhắc "mèo là chủ của Tử Cấm Thành, con người chỉ là khách".
Những "ngự miêu" không chỉ bảo vệ di sản mà còn mang lại giá trị văn hóa và du lịch đáng kể. Chú mèo Papa màu cam mũm mĩm trở thành ngôi sao của năm, với chiều cao ngồi khoảng 30 cm, được dùng làm đơn vị đo hài hước cho các cổ vật nhân kỷ niệm 100 năm bảo tàng. Các con khác như: Luban hay Baidian'er cũng nổi tiếng trên mạng xã hội Weibo.
Thêm điều thú vị nữa là những con mèo ở Cố cung được phân ra làm 3 loại. Loại thứ nhất là những chú mèo thích yên tĩnh, thường sống trong các khu vực "cấm", hầu như không có người lui tới.
Loại thứ hai chính là Cảnh Tiểu Tể và bầy đàn. Cảnh Tiểu Tể là tên của chú mèo lông vàng nổi tiếng được ghi hình trong chương trình "Lên tin tức rồi, Cố cung!". Những chú mèo này không sợ người. Chúng thường quanh quẩn ở Ngự Hoa Viên, phía ngoài của Cảnh Vận Môn và Văn Hoa Điện.
Loại cuối cùng là những chú mèo "bảnh bao" nhất Hoàng cung. Các nhân viên làm việc trong Cố cung cho biết những chú mèo này chỉ xuất hiện trong giờ ăn và sau đó thì bỏ đi mất dạng.
Hiện tại, những chú mèo này đã trở thành một biểu tượng vô cùng quan trọng của Cố cung. Mèo ở Tử Cấm Thành có nhiều màu sắc và hoa văn khác nhau, và du khách thường sẽ bất ngờ bắt gặp nhiều con trong khi tham quan.
Sau nhiều năm điều trị cho bệnh nhân ung thư, bác sĩ Nam Sang-geun (Hàn Quốc) cho rằng chế độ ăn uống hàng ngày có thể tạo nên khác biệt lớn đối với sức khỏe.
Theo ông, việc bổ sung đúng thực phẩm không chỉ giúp tăng miễn dịch mà còn góp phần hạn chế nguy cơ hình thành và phát triển tế bào ung thư.
Bác sĩ Nam là chuyên gia phẫu thuật tuyến vú và tuyến giáp, từng làm việc tại Trung tâm Ung thư vú thuộc Bệnh viện Severance của Đại học Yonsei. Với hơn 15 năm kinh nghiệm, ông thường xuyên chia sẻ kiến thức chăm sóc sức khỏe trên kênh YouTube cá nhân.
Theo chuyên gia này, 5 nhóm thực phẩm dưới đây nên được bổ sung thường xuyên trong thực đơn để hỗ trợ bảo vệ cơ thể.
Cà chua chứa lycopene – chất chống oxy hóa tạo nên màu đỏ đặc trưng, có tác dụng bảo vệ tế bào trước các gốc tự do. Trong khi đó, tỏi giàu allicin, hợp chất được cho là giúp ức chế sự phát triển của tế bào bất thường.
Để hỗ trợ sức khỏe, bác sĩ gợi ý mỗi người có thể ăn 1–2 quả cà chua cỡ vừa cùng 2–3 tép tỏi mỗi ngày trong chế độ ăn cân bằng.
Các loại rau như bông cải xanh, súp lơ trắng hay bắp cải được đánh giá cao nhờ chứa sulforaphane – hợp chất thực vật có khả năng hỗ trợ ức chế sự phát triển của tế bào bất thường.
Bác sĩ khuyến nghị nên ăn khoảng 100–200g rau họ cải mỗi ngày. Với bông cải xanh, cách chế biến phù hợp nhất là hấp hoặc chần nhanh để hạn chế thất thoát dưỡng chất do nhiệt độ cao.
Kim chi, tương đậu nành lên men và các món ăn giàu lợi khuẩn được xem là "trợ thủ" của hệ tiêu hóa. Nhóm thực phẩm này giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, hỗ trợ miễn dịch và giảm phản ứng viêm trong cơ thể.
Theo bác sĩ Nam, duy trì thói quen ăn thực phẩm lên men với lượng hợp lý mỗi ngày có thể góp phần tăng cường sức đề kháng tự nhiên.
Đây là thực phẩm quen thuộc đối với nhiều người. Đậu phụ, sữa đậu nành hay hạt đậu nành cung cấp nguồn đạm thực vật chất lượng, đồng thời chứa nhiều chất béo tốt và chất xơ.
Đặc biệt, isoflavone trong đậu nành được cho là có khả năng hỗ trợ ngăn chặn sự phát triển của tế bào ung thư. Tuy nhiên, chuyên gia lưu ý không nên lạm dụng. Mỗi ngày chỉ nên dùng khoảng nửa bìa đậu phụ hoặc một cốc sữa đậu nành không đường, theo Chosun.
Bác sĩ Nam khuyến khích sử dụng dầu tía tô hoặc dầu hạt lanh thay cho các loại dầu chiên đi chiên lại nhiều lần.
Theo ông, các loại dầu giàu Omega-3 thực vật giúp duy trì hoạt động của tế bào, hỗ trợ quá trình trao đổi chất và giảm căng thẳng oxy hóa – yếu tố có liên quan đến nhiều bệnh mạn tính, trong đó có ung thư.
Bên cạnh đó theo các bác sĩ một lối sống khoa học với việc duy trì tập luyện thể thao, ngủ nghỉ điều độ, tắm nắng hợp lý, ăn uống cân bằng, khám sức khỏe định kỳ và tránh xa các chất kích thích chính là "lá chắn" quan trọng giúp giảm nguy cơ ung thư.
Với người từng điều trị ung thư, việc xây dựng thói quen sống lành mạnh cùng tinh thần tích cực, lạc quan không chỉ giúp cơ thể phục hồi tốt hơn mà còn góp phần nâng cao chất lượng sống và kéo dài tuổi thọ.
