UBND tỉnh Khánh Hòa vừa quyết định thu hồi đất diện tích 663,1m2 của Công ty cổ phần Khoáng sản và Đầu tư Khánh Hòa (Minexco) tại số 248 đường Thống Nhất, phường Tây Nha Trang.
Đó là khu đất đã được UBND tỉnh Khánh Hòa cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho Minexco từ tháng 10-2016 và làm trụ sở của công ty cho đến nay.
Lý do thu hồi đất theo cả thông báo thu hồi đất của UBND tỉnh Khánh Hòa (tháng 8-2025) và quyết định vừa ban hành, do Minexco đã “vi phạm pháp luật về đất đai”. Cụ thể là “người sử dụng đất không thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước”.
Theo quyết định, UBND tỉnh buộc Công ty cổ phần Khoáng sản và Đầu tư Khánh Hòa có trách nhiệm chấp hành quyết định thu hồi đất theo quy định của pháp luật và thực hiện bàn giao đất, tài sản gắn liền với đất, giấy tờ về quyền sử dụng đất cho Trung tâm Phát triển quỹ đất Khánh Hòa quản lý theo quy định.
Tỉnh cũng giao UBND phường Tây Nha Trang có trách nhiệm giao quyết định thu hồi đất trên cho Minexco; trường hợp công ty này không nhận quyết định hoặc vắng mặt thì phải lập biên bản; niêm yết quyết định tại trụ sở UBND phường, tại nơi sinh hoạt chung của cộng đồng dân cư phường.
Nếu Minexco không chấp hành thực hiện bàn giao đất, tài sản gắn liền với đất, giấy tờ về quyền sử dụng đất thì tổ chức cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất theo quy định tại Luật Đất đai năm 2024.
UBND tỉnh Khánh Hòa giao UBND phường Tây Nha Trang phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan xác định giá trị tài sản còn lại sau khi trừ đi các chi phí để thu hồi đất, bao gồm chi phí lập hồ sơ thu hồi đất, chi phí cưỡng chế thu hồi đất, chi phí định giá tài sản… để thu hồi đất theo quyết định trên.
Tỉnh giao Trung tâm Phát triển quỹ đất Khánh Hòa quản lý toàn bộ diện tích đất và tài sản gắn liền với đất đã thu hồi tại số 248 Thống Nhất, Nha Trang sau khi thu hồi từ Minexco.
Tiền thân của Minexco là Công ty Khai thác và chế biến khoáng sản Khánh Hòa, được thành lập từ năm 1990. Đó là doanh nghiệp nhà nước thuộc tỉnh Khánh Hòa và từ năm 2016 Minexco đã bán cổ phần, chuyển đổi thành Công ty cổ phần Khoáng sản và Đầu tư Khánh Hòa.
Minexco đã được giao nhiều khu vực thuộc các mỏ cát trắng nổi tiếng của Việt Nam ở Khánh Hòa, tại Thủy Triều (bắc bán đảo Cam Ranh), bán đảo Đầm Môn (thuộc vịnh Vân Phong)… để khai thác, chế biến xuất khẩu cát trắng đến nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan, Philippines, Thái Lan…
Bất chấp lo ngại của các nhà kinh tế học, chính phủ Mỹ vẫn đang tăng tốc vay nợ. Trong 9 tháng đầu năm tài khóa 2026 (bắt đầu từ tháng 10/2025), thâm hụt ngân sách của chính phủ Mỹ đã đạt gần 1.400 tỷ USD - cao hơn cùng kỳ năm trước đó.
Tính đến cuối tuần trước, nợ công nền kinh tế lớn nhất thế giới là 39.400 tỷ USD. Điều này đồng nghĩa mỗi tháng, chính phủ nước này vay 155 tỷ USD, tương đương mỗi tuần vay 39 tỷ USD. Báo cáo mới nhất của Văn phòng Ngân sách Chính phủ Mỹ (CBO) cho thấy lãi ròng trên nợ công của tài khóa này hiện là 857 tỷ USD, tương đương 23,8 tỷ USD một tuần.
Con số này tăng khoảng 13% so với cùng kỳ của tài khóa trước, CBO cho biết. Nguyên nhân là khối nợ tăng lên và lãi suất dài hạn cũng cao hơn.
Một yếu tố khác gây áp lực lên ngân sách chính phủ là nhu cầu với các chương trình an sinh xã hội và bảo hiểm y tế như Medicare, Medicaid ngày càng lớn. Chi tiêu cho các phúc lợi an sinh xã hội tăng 62 tỷ USD (tương đương 5%), do mức trợ cấp bình quân tăng và số người thụ hưởng nhiều hơn. Trong khi đó, chi cho Medicare tăng 58 tỷ USD (8%) nhờ số người tham gia chương trình và mức thanh toán cho các dịch vụ y tế cao hơn. Tương tự, mức chi cho chương trình Medicaid cũng tăng 49 tỷ USD (10%).
Xu hướng này được dự báo còn tiếp diễn khi dân số Mỹ đang già hóa. Theo Cục Thống kê Dân số Mỹ (Census Bureau), độ tuổi trung vị của người Mỹ đã tăng từ 39,2 năm 2024 lên 39,4 vào 2025.
Lo ngại về triển vọng tài khóa, nhiều người đang kêu gọi chính phủ sớm hành động. Tổ chức nghiên cứu ngân sách CRFB từ lâu đã vận động chính phủ kiểm soát tình trạng vay nợ.
Trên Fortune, Chủ tịch CRFB Maya MacGuineas cho biết: "Thâm hụt tài khóa 2026 hiện vượt cùng kỳ 2025 và nhiều khả năng tiếp tục duy trì đến hết năm. Chúng ta có thể phải vay 2.000 tỷ USD hoặc nhiều hơn trong tài khóa này. Đây là con số đáng kinh ngạc khi nền kinh tế đang tăng trưởng và tỷ lệ thất nghiệp ở mức thấp".
Bà ví tình hình hiện tại "chỉ là phần nổi của tảng băng chìm". Nếu các nhà hoạch định chính sách không cải cách chương trình phúc lợi và "phớt lờ nhu cầu giảm chi cũng như tăng thu ngân sách", các quỹ tín thác cho an sinh xã hội và Medicare sẽ cạn kiệt trong 7 năm tới.
Chủ tịch CRFB ủng hộ đặt mục tiêu thâm hụt chỉ tương đương 3% GDP, tức là bằng nửa hiện tại. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là các chính trị gia cần "thẳng thắn với người dân về những rủi ro nghiêm trọng mà nước Mỹ phải đối mặt nếu duy trì quỹ đạo tài khóa không bền vững hiện nay".
Ngày 3-7, Tổng công ty Thương mại Sài Gòn (SATRA) và Tổng công ty Đầu tư và Phát triển công nghiệp (Becamex IDC) đã ký kết hợp tác chiến lược giai đoạn 2026 - 2031, hướng đến phát triển hệ thống trung tâm thương mại, siêu thị và các dịch vụ tại các khu công nghiệp.
Với hợp tác này, trong năm 2026, SATRA dự kiến mở thêm khoảng 5 siêu thị và cửa hàng thực phẩm tiện lợi tại các khu công nghiệp và khu dân cư do Becamex IDC đầu tư.
Ông Nguyễn Hữu Nghĩa - Chủ tịch hội đồng thành viên SATRA - cho biết mục tiêu của sự hợp tác không chỉ là mở rộng hệ thống bán lẻ mà còn cung cấp nguồn hàng bảo đảm chất lượng, an toàn thực phẩm với mức giá phù hợp phục vụ người lao động, công nhân, chuyên gia…
"Các khu công nghiệp thế hệ mới không chỉ cần hạ tầng sản xuất mà còn phải có hệ thống thương mại và dịch vụ đồng bộ. Khi hệ sinh thái dịch vụ được hoàn thiện, người lao động mới có thể gắn bó lâu dài với doanh nghiệp, từ đó góp phần nâng cao năng suất lao động, hiệu quả sản xuất", ông Nghĩa nói.
Ông Nguyễn Văn Hùng - Chủ tịch hội đồng quản trị Becamex IDC - cho hay việc ký kết hợp tác chiến lược với SATRA là bước khởi đầu. Thời gian tới, hai doanh nghiệp sẽ tiếp tục tìm kiếm các dự án cụ thể, mở rộng kết nối, qua đó góp phần phát triển hạ tầng, nâng cao năng lực cạnh tranh của TP.HCM cũng như toàn vùng.
Sự hợp tác cũng được kỳ vọng không chỉ mở rộng hệ sinh thái mỗi bên mà còn góp phần tạo động lực tăng trưởng mới cho TP.HCM và toàn vùng Đông Nam Bộ.
Theo văn bằng bảo hộ, UBND xã Tiên Phước, TP Đà Nẵng là tổ chức đại diện các xã được giao quản lý chỉ dẫn địa lý "Tiên Phước" cho sản phẩm hạt tiêu với khu vực địa lý được bảo hộ thuộc các xã Tiên Phước, Lãnh Ngọc, Thạnh Bình và Sơn Cẩm Hà trước đây thuộc huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam.
Từ lâu hạt tiêu Tiên Phước nổi tiếng với hương thơm đậm, vị cay nồng đặc trưng và chất lượng cao.
Theo hồ sơ mô tả chỉ dẫn địa lý, sản phẩm gồm ba dạng chính là tiêu xanh, tiêu đen và tiêu trắng.
Trong đó tiêu đen Tiên Phước có hàm lượng piperin 6,82 - 7,17% và hàm lượng tinh dầu bay hơi từ 2,47 - 2,67%, tiêu trắng có hàm lượng piperin đạt 7,32 - 7,44%, tạo nên vị cay nồng đặc trưng khó nhầm lẫn với các vùng tiêu khác.
Các nhà khoa học xác định chất lượng đặc thù của tiêu Tiên Phước là kết quả của sự kết hợp đặc biệt giữa điều kiện tự nhiên đặc hữu và tập quán canh tác truyền thống của người dân địa phương. Tiêu được trồng trên vùng gò đồi, nhiều sỏi sạn, khí hậu có biên độ nhiệt ngày đêm lớn cùng số giờ nắng cao giúp cây tiêu tích lũy hàm lượng tinh dầu và piperin cao hơn.
Bên cạnh yếu tố tự nhiên, người dân địa phương vẫn duy trì các phương thức canh tác truyền thống như sử dụng choái sống, bố trí hàng tiêu theo hướng Đông - Tây, ưu tiên sử dụng phân chuồng, phân hữu cơ và phân vi sinh trong quá trình chăm sóc. Những kinh nghiệm sản xuất được tích lũy qua nhiều thế hệ đã góp phần tạo nên chất lượng và bản sắc riêng cho sản phẩm.
Không chỉ có giá trị về mặt chất lượng, hạt tiêu Tiên Phước còn mang đậm dấu ấn lịch sử và văn hóa.
Từ đầu thế kỷ 17, hồ tiêu đã là một trong những mặt hàng giao thương quan trọng của vùng Đàng Trong thông qua thương cảng Hội An. Nhiều tài liệu lịch sử của các học giả trong và ngoài nước đều ghi nhận hồ tiêu Tiên Phước là sản vật quý, có danh tiếng từ sớm.
Việc bảo hộ chỉ dẫn địa lý "Tiên Phước" đối với sản phẩm hạt tiêu có ý nghĩa quan trọng trong việc xác lập cơ sở pháp lý nhằm bảo vệ danh tiếng, chất lượng và nguồn gốc của sản phẩm.
Tạo điều kiện để tổ chức quản lý, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và phát triển thị trường theo quy định.
Đây là tiền đề để xây dựng và phát triển chuỗi giá trị sản phẩm theo hướng bền vững, nâng cao giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh. Đồng thời cũng là động lực cho người nông dân thúc đẩy sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng quy mô thương mại.
Cùng với các chỉ dẫn địa lý đã được bảo hộ như sâm Ngọc Linh, quế Trà My, yến sào Cù Lao Chàm hay nước mắm Nam Ô, chỉ dẫn địa lý "Tiên Phước" được kỳ vọng sẽ góp phần nâng tầm hạt tiêu địa phương, đưa sản phẩm này trở thành một thương hiệu có giá trị cao, có chỗ đứng vững chắc trên thị trường trong nước, tiếp cận thị trường quốc tế.
Ngày 25-5, UBND xã Tiên Phước sẽ tổ chức lễ công bố và đón nhận văn bằng bảo hộ chỉ dẫn địa lý Tiên phước cho sản phẩm hạt tiêu.
