Chỉ trong hai phiên đầu tuần (20 và 21-7), VN-Index đã mất gần 57 điểm, lùi về vùng 1.730 điểm – mức thấp nhất kể từ tháng 4-2026. Đáng chú ý, diễn biến này xảy ra trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp niêm yết bước vào mùa công bố kết quả kinh doanh quý 2 với triển vọng tích cực.
Tại một sự kiện mới đây, bà Vũ Ngọc Linh, Giám đốc phân tích và nghiên cứu thị trường VinaCapital, cho biết nếu loại trừ nhóm cổ phiếu Vingroup, VN-Index đã giảm khoảng 5% trong nửa đầu năm. Thanh khoản thị trường cũng giảm một nửa, chỉ còn khoảng 500 triệu USD mỗi phiên, so với khoảng 1 tỉ USD hồi đầu năm.
Điều đáng chú ý là diễn biến này trái ngược với bức tranh lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết. Theo ước tính của VinaCapital, lợi nhuận các doanh nghiệp trên sàn HoSE tăng khoảng 37% trong quý 1 và dự kiến tiếp tục tăng 15-20% trong quý 2 so với cùng kỳ.
Ông Đinh Đức Minh, Giám đốc đầu tư cấp cao, nhà điều hành Quỹ VinaCapital, cho rằng sở dĩ có sự lệch pha này là thị trường đang chịu tác động đồng thời từ ba “cơn gió ngược”.
Đầu tiên là mặt bằng lãi suất trong nước tăng trở lại khi tăng trưởng tín dụng vượt tốc độ huy động vốn của hệ thống ngân hàng, khiến tiền gửi trở nên hấp dẫn hơn và làm giảm sức hút của cổ phiếu.
Tiếp đó là căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đẩy giá dầu tăng, làm gia tăng lo ngại lạm phát có thể quay trở lại.
Yếu tố thứ ba là áp lực bán ròng mạnh của khối ngoại khi dòng vốn toàn cầu dịch chuyển sang các thị trường hưởng lợi từ làn sóng AI và công nghệ bán dẫn như Mỹ, Đài Loan, Hàn Quốc hay Nhật Bản.
Ông Lương Duy Phước, Giám đốc phân tích Công ty chứng khoán Kafi, cũng cho rằng thị trường phản ánh nhiều hơn những kỳ vọng về môi trường vĩ mô thay vì kết quả kinh doanh ngắn hạn của doanh nghiệp.
Theo ông, giá dầu duy trì ở mức cao, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục thận trọng với chính sách tiền tệ cùng mặt bằng lãi suất trong nước nhích lên đã khiến dòng tiền vào các tài sản rủi ro trở nên dè dặt hơn.
Với mức P/E khoảng 11 lần, theo ông Phước, thị trường vẫn chưa đủ hấp dẫn để thu hút mạnh dòng tiền mới. Trong nhiều chu kỳ trước, dòng tiền thường quay trở lại rõ nét hơn khi P/E lùi về vùng 9,5 – 10 lần.
Dù thị trường liên tục điều chỉnh, nhiều chuyên gia cho rằng bức tranh không hoàn toàn tiêu cực.
Theo ông Đinh Đức Minh, nghịch lý doanh nghiệp có nền tảng tốt, lợi nhuận tăng trưởng nhưng giá cổ phiếu ngày càng rẻ sẽ không thể kéo dài. Về dài hạn, thị trường vẫn sẽ phản ánh đúng giá trị nội tại của doanh nghiệp và phần lớn những yếu tố bất lợi về vĩ mô đã dần được phản ánh vào mặt bằng giá cổ phiếu.
Trong khi đó, ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc chiến lược thị trường Chứng khoán VPBankS, cho rằng áp lực bán mạnh trong những phiên gần đây có thể giúp thị trường sớm tìm được vùng cân bằng ngắn hạn.
Dù VN-Index đã đánh mất nhiều tín hiệu tăng quan trọng và chưa xác nhận tạo đáy, việc lực bán được giải tỏa cũng có thể mở đường cho các nhịp hồi kỹ thuật khi tâm lý ổn định hơn.
Theo ông Hoàng Nam, CFA, chuyên gia phân tích chiến lược và thị trường Công ty Chứng khoán Shinhan Việt Nam, nền tảng vĩ mô của Việt Nam vẫn tích cực với lạm phát được kiểm soát và dòng vốn FDI tiếp tục tăng trưởng.
Diễn biến của thị trường trong ngắn hạn sẽ phụ thuộc vào 3 yếu tố chính gồm xu hướng giá dầu và lạm phát của Mỹ, mùa công bố kết quả kinh doanh quý 2 và khả năng xuất hiện nhóm cổ phiếu dẫn dắt mới.
Nếu giá dầu hạ nhiệt, áp lực lên dòng vốn ngoại giảm bớt và kỳ vọng Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng vào tháng 9 tiếp tục được duy trì, tâm lý nhà đầu tư có thể cải thiện.
Trong thông báo gửi Ủy ban Chứng khoán, Công ty CP Đầu tư HVA - HVA Group (HVA) cho biết vừa qua để phục vụ công tác rà soát theo quy định của cơ quan chức năng, một số tài liệu, hồ sơ và thiết bị của công ty đã bị tạm giữ.
"Việc này dẫn đến việc hệ thống vận hành và khả năng tiếp cận dữ liệu của công ty bị gián đoạn tạm thời", văn bản do ông Lê Hòa Nhã - Tổng giám đốc HVA - ký nêu rõ.
Theo đại diện doanh nghiệp, tình huống nêu trên là yếu tố khách quan, phát sinh ngoài ý chí chủ quan và có tính chất bất khả kháng, ảnh hưởng đến khả năng thực hiện một số nghĩa vụ công bố thông tin theo đúng thời hạn quy định.
Do đó, HVA sẽ tạm hoãn việc thực hiện một số nghĩa vụ công bố thông tin theo quy định trong thời gian công ty chưa thể tiếp cận đầy đủ dữ liệu, hồ sơ.
Công ty nói vẫn đang duy trì hoạt động quản trị ở mức cần thiết, và tích cực phối hợp với các cơ quan chức năng để sớm khắc phục tình trạng hiện tại.
Đại diện phía HVA cũng khẳng định ngay sau khi điều kiện vận hành được khôi phục và có đầy đủ dữ liệu cần thiết, công ty sẽ thực hiện công bố thông tin bổ sung, đầy đủ và kịp thời theo đúng quy định pháp luật;
Ngoài ra HVA cũng đề cập đến các thông tin được đăng tải trên các phương tiện truyền thông liên quan đến cá nhân ông Vương Lê Vĩnh Nhân - Chủ tịch Hội đồng quản trị doanh nghiệp.
"Tại thời điểm công bố thông tin này, công ty chưa nhận được bất kỳ văn bản chính thức nào từ cơ quan có thẩm quyền liên quan đến nội dung nêu trên", HVA cho hay.
Không chỉ tạm hoãn công bố thông tin, trong thông báo ngày 30-3 trên fanpage, HVA cho biết sẽ tạm hoãn tổ chức Đại hội đồng cổ đông dự kiến diễn ra ngày 31-3 do phát sinh các điều kiện khách quan ảnh hưởng đến công tác chuẩn bị. Thời gian tổ chức mới sẽ được thông báo sau.
Nghị định nhằm quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực về quy hoạch phát triển điện lực, phương án phát triển mạng lưới cấp điện, đầu tư xây dựng dự án điện lực và đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư dự án kinh doanh điện lực.
Theo đó, nhiều ý kiến đánh giá việc sửa đổi nghị định là cần thiết nhằm tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong thực tiễn triển khai các dự án điện khí LNG, đồng thời bảo đảm phù hợp với quy định của Luật Điện lực năm 2024.
Một trong những nội dung trọng tâm của dự thảo là hoàn thiện cơ chế “sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn” (Qc) đối với các dự án điện khí sử dụng LNG nhập khẩu.
Theo Bộ Công Thương, trong quá trình triển khai các nghị định liên quan, nhiều chủ đầu tư đã phản ánh khó khăn trong việc thu xếp tài chính cho dự án.
Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc thiếu cơ chế đảm bảo dòng tiền ổn định, trong khi các dự án điện khí LNG có tổng mức đầu tư lớn, phụ thuộc nhiều vào vốn vay.
Vì vậy các nhà đầu tư đã kiến nghị một số cơ chế như áp dụng giá điện hai thành phần, cơ chế bao tiêu sản lượng điện, kéo dài thời gian áp dụng sản lượng điện hợp đồng, cũng như nâng tỉ lệ sản lượng điện tối thiểu lên mức cao hơn.
Trên cơ sở đó, Bộ Công Thương đề xuất nâng mức sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn từ 65% lên 75% sản lượng điện phát bình quân nhiều năm của dự án, đồng thời kéo dài thời gian áp dụng tối đa từ 10 năm lên 15 năm.
Theo lý giải của cơ quan soạn thảo, mức điều chỉnh này nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các nhà đầu tư trong việc thu xếp vốn, đồng thời vẫn bảo đảm cân đối lợi ích giữa các bên và phù hợp với khả năng vận hành của hệ thống điện.
Tuy nhiên nhiều doanh nghiệp cho rằng mức 75% vẫn chưa đủ hấp dẫn để bảo đảm tính khả thi tài chính của dự án, đề xuất nâng lên 85-95% và kéo dài thời gian áp dụng đến 20-25 năm.
Trước các đề xuất nâng mạnh tỉ lệ Qc, Bộ Công Thương cho biết đã tiến hành tính toán, đánh giá trên nhiều kịch bản phụ tải điện khác nhau, từ cơ sở đến cao và cao đặc biệt.
Kết quả cho thấy, nếu tỉ lệ Qc tăng lên từ 80% trở lên, có thể xuất hiện tình trạng “over contract”, tức sản lượng điện hợp đồng cao hơn nhu cầu huy động thực tế của hệ thống. Khi đó dù không phát điện, bên mua điện vẫn phải thanh toán theo hợp đồng, dẫn đến gia tăng chi phí toàn hệ thống.
Đặc biệt trong bối cảnh giá điện từ các nhà máy LNG thường cao hơn so với nhiều nguồn điện khác, việc tăng nghĩa vụ thanh toán hợp đồng có thể gây áp lực lên giá điện bình quân và ảnh hưởng đến người tiêu dùng. Vì vậy Bộ Công Thương đã đề xuất Qc chỉ tăng từ 65% lên 75%.
Bên cạnh đó, dự thảo tiếp tục giữ nguyên nguyên tắc để các bên mua và bán điện tự thỏa thuận mức sản lượng cụ thể trong hợp đồng, trên cơ sở tuân thủ mức tối thiểu theo quy định. Cách tiếp cận này phù hợp với chủ trương phát triển thị trường điện cạnh tranh và hạn chế can thiệp hành chính vào hoạt động kinh doanh.
Ngoài vấn đề sản lượng điện hợp đồng, các doanh nghiệp và nhà đầu tư cũng đưa ra nhiều kiến nghị liên quan đến cơ chế giá điện, hợp đồng mua bán điện (PPA), tỉ giá, lạm phát, cũng như cơ chế bao tiêu nhiên liệu LNG.
Một số ý kiến đề xuất cho phép chuyển ngang toàn bộ chi phí nhiên liệu vào giá điện, hoặc bổ sung cơ chế thanh toán trong trường hợp không huy động đủ sản lượng. Tuy nhiên Bộ Công Thương cho rằng các nội dung này không thuộc phạm vi điều chỉnh của nghị định lần này.
VN-Index giữ sắc xanh trong phần lớn thời gian của giờ giao dịch đầu tiên. Số lượng cổ phiếu tăng và giảm trên thị trường khá cân bằng, chỉ số chung chủ yếu được nâng đỡ bởi một vài mã trụ, nổi bật là VHM.
Sau 10h, chứng khoán đi dưới tham chiếu nhưng không quá sâu, chỉ giảm quanh 3-5 điểm. Thị trường đi ngang liên tục cho đến khi bước vào phiên ATC. Từ mức 1.825 điểm, chỉ số chung rơi một mạch về dưới 1.803 điểm, thấp hơn tham chiếu khoảng 28 điểm.
Trong 15 phút thực hiện lệnh giao dịch giá đóng cửa, nhiều mã đồng loạt nằm sàn, nổi bật có VHM, VPL, MCH. Tuy nhiên, lệnh bán giá thấp nhất phiên chủ yếu đến từ hoạt động cơ cấu của các ETF. Các mã chỉ nằm sàn trong vài phút ngắn, sau đó nhanh chóng phục hồi. Riêng VPL có lúc tăng trần trong phiên ATC.
Hôm nay là ngày các ETF lớn như FTSE, VNM hay Fubon thực hiện cơ cấu danh mục định kỳ quý II. Đây là thời điểm các quỹ đầu tư thực hiện mua, bán, thêm mới hoặc loại bỏ các cổ phiếu khỏi danh mục đầu tư của mình để mô phỏng chính xác nhất chỉ số tham chiếu. Các lệnh giao dịch này thường được thực hiện trong phiên ATC, do đó thường gây xáo động trong thời gian ngắn.
Thị trường cân bằng lại vào cuối phiên. VN-Index đóng cửa trên 1.824,5 điểm, giảm gần 6 điểm so với tham chiếu.
Tuy nhiên, số lượng cổ phiếu giảm giá trên sàn HoSE lại ghi nhận tới 203, gấp 2,5 lần so với cổ phiếu tăng. Điều này cho thấy áp lực bán đang chiếm ưu thế.
Trừ các cổ phiếu du lịch - giải trí, ôtô và linh kiện phụ tùng, các nhóm còn lại đều ghi nhận chỉ số ngành giảm. Trong đó, nhóm xây dựng - vật liệu, viễn thông, hóa chất, bán lẻ có hiệu suất kém nhất.
Trong bối cảnh đó, chỉ số chung vẫn giảm không quá sâu. Nguyên nhân là VN-Index được hỗ trợ bởi các mã trụ như VHM, LPB, STB hay TCX... Cổ phiếu Vinhomes tiếp tục giữ sắc xanh với mức tăng nhẹ 0,6%. Thanh khoản dẫn đầu thị trường, đạt gần 1.488 tỷ đồng.
Tổng giá trị giao dịch trên sàn HoSE ghi nhận hơn 18.800 tỷ đồng, tăng gần 1.400 tỷ so với hôm qua. Tuy đã cải thiện, mức thanh khoản này vẫn thấp hơn so với giai đoạn trước đây.
Nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục bán ròng khoảng 1.633 tỷ đồng, phiên thứ 4 liên tiếp. Lực bán tập trung ở VHM, FPT, STB và TCB. Trong khi ở chiều ngược lại, khối ngoại vẫn mua mạnh VPL và VCK.
Tính chung cả tuần, VN-Index tăng gần 33 điểm. Thị trường đảo chiều sau 4 tuần liên tiếp trước đó đều đi lùi. Song, xu hướng tăng vẫn chưa chắc chắn khi chưa được hỗ trợ bởi dòng tiền lớn.
Trong bảng tin trước giờ giao dịch sáng nay, Chứng khoán Beta (BSI) cho rằng sự ảnh hưởng của nhóm cổ phiếu trụ, xu hướng bán ròng của khối ngoại và thanh khoản thị trường vẫn là những yếu tố quan trọng cần quan sát. Nhà đầu tư được khuyên nên thận trọng trong các giao dịch ngắn hạn, hạn chế mua - bán theo cảm xúc, đồng thời kiểm soát rủi ro trong việc sử dụng đòn bẩy.
