‘Đón xe buýt bất tiện nên nhiều người vẫn đi xe máy’

Cách đây hai năm, tôi đã bắt đầu tìm hiểu thị trường căn hộ. Khi đó, giá tuy không rẻ nhưng vẫn còn cảm giác "có thể với tới". Nhưng hiện tại, mỗi lần mở các trang bất động sản, tôi thực sự chùn bước. Giá căn hộ trung bình tại TP HCM đã lên khoảng 69 triệu đồng mỗi m2, còn Hà Nội thậm chí chạm mức 87 triệu đồng mỗi m2. Một căn hộ 70 m2, giá đã dễ dàng vượt 4-6 tỷ đồng. Với số tiền sẵn có của tôi, đồng nghĩa tôi vẫn phải vay thêm ít nhất 2-4 tỷ.

Vợ chồng tôi hiện có khoảng 1,5 tỷ đồng tiền tích lũy và thu nhập gia đình gần 100 triệu mỗi tháng. Thế nhưng, tôi thậm chí không dám vay ngân hàng để thực hiện kế hoạch mua nhà mà trước đây từng cho là "trong tầm tay".

Hiện nay, lãi suất vay mua nhà phổ biến ở mức 12-14% một năm. Con số này hoàn toàn khác so với giai đoạn trước, khi nhiều ngân hàng chào mức ưu đãi chỉ 7-8%. Nếu vay vài tỷ đồng trong 20 năm, chỉ cần lãi suất điều chỉnh tăng nhẹ, số tiền tôi phải trả nợ mỗi tháng cũng là một áp lực rất lớn.

Tôi thử tính toán rất thực tế: với khoản vay khoảng 3 tỷ đồng, lãi suất 12-14%, mỗi tháng gia đình tôi có thể phải trả 35-45 triệu đồng, thậm chí nhiều hơn sau khi hết thời gian ưu đãi. Con số này chiếm gần một nửa thu nhập, tôi chẳng khác đeo gông. Điều đó đồng nghĩa mọi kế hoạch tài chính khác như nuôi con, tiết kiệm, dự phòng rủi ro... đều bị bó hẹp lại.

>> Món hời khi tôi liều mua chung cư 1,54 tỷ vùng ven Sài Gòn

Thực tế, công việc bây giờ có thể biến động rất khó lường, nguy cơ giảm lương, thất nghiệp luôn hiện hữu. Trong khi đó, chi phí sinh hoạt lại ngày càng tăng, chưa kể những rủi ro bất ngờ như bệnh tật vẫn rình rập. Khi đó, khoản vay mua nhà với tôi sẽ trở thành gánh nặng kéo dài hàng chục năm.

Giá nhà hiện nay đang buộc người mua phải vay với tỷ lệ ngày càng cao so với thu nhập. Điều này khiến rủi ro tài chính tăng lên đáng kể. Khi lãi suất biến động, người vay gần như không có nhiều lựa chọn ngoài việc "gồng gánh". Dòng tiền không còn dễ thở, và chỉ cần một cú sốc nhỏ, mọi thứ có thể mất kiểm soát.

Vì vậy, dù có sẵn tiền và thu nhập ổn định, tôi vẫn quyết định tiếp tục ở thuê. Tôi chấp nhận thuê nhà thêm vài năm, chờ thị trường có những chuyển biến tích cực hơn, thay vì bước vào một cuộc đua mà bản thân không thực sự thấy yên tâm.

Có thể với nhiều người, quyết định này là quá thận trọng. Nhưng với tôi, mua nhà không chỉ là sở hữu một tài sản, mà còn là một cam kết tài chính dài hạn. Khi thị trường còn nhiều biến động như hiện nay, tôi chọn giữ sự an toàn cho gia đình mình, thay vì đánh cược vào một giấc mơ chưa chắc đã bền vững.

Bình MinhCú liều tay không mua chung cư Sài Gòn

Được mất khi trì hoãn mua nhà vì lãi suất vay 15%

Nước cờ sai khi tôi mua chung cư 5 tỷ thay vì nhà mặt đất

Tôi kiệt sức vì không theo kịp giá nhà Sài Gòn

'Sai lầm thuê chung cư 15 triệu một tháng thay vì gánh nợ mua nhà'

'3,5 tỷ thuê nhà sống sướng hơn gánh nợ mua chung cư'

Nguồn: https://vnexpress.net/gia-chung-cu-ha-noi-gia-chung-cu-tp-hcm-toi-khong-deo-gong-mua-nha-du-thu-nhap-100-trieu-5058225.html

Khi còn đi học phổ thông, tôi gặp rất nhiều khó khăn với môn Vật Lý. Mọi chuyện bắt đầu với quy tắc bàn tay phải, khi tôi thấy thầy vẽ hình lên bảng để giảng mà chẳng hiểu gì.

Để tiếp tục minh họa, thầy lại lấy cái hình mở nút chai rượu vang ra giảng. Tới lúc này thì tôi thật sự là muốn phát khóc, bởi vì tôi có thấy cái chai rượu vang bao giờ.

Khi quả lắc, lò xo, chuyển động thẳng đều, gia tốc, dòng điện xoay chiều, tiêu cự, thấu kính, bước sóng đi vào đời tôi thì tôi đã khổ lại càng khó. Xin nói thẳng luôn là tôi giỏi Toán, ít nhất thì theo lời cô giáo dạy Toán thì tôi "chỉ thua các bạn học sinh giỏi toàn quốc môn Toán".

Nhưng Vật lý, dù được biểu trưng bằng các phương trình toán học, vẫn ám ảnh tôi suốt mấy năm cấp ba.

Mọi sự chỉ khá lên một chút khi tôi nghe nói về một cô giáo được xem là rất giỏi Vật lý đã mở lớp dạy thêm. Tôi theo học thì quả nhiên là bắt đầu hiểu được chút đỉnh, nhưng vẫn khổ sở vô cùng. Tới mức năm thi tốt nghiệp lớp 12, tôi thi sáu môn Toán, Lý, Hóa, Sinh, Tiếng Anh và Ngữ văn mà tôi phải dành gần một nửa thời gian để ôn môn Vật lý, thật khủng khiếp.

Sau này thì tôi vào đại học ngành kỹ sư Hóa. Lúc thi vào tôi cứ đinh ninh là mình sẽ học nhiều về Hóa học, nhưng sau khi đi du học thì tôi mới biết là ngành kỹ sư hóa chủ yếu là thiết kế máy móc cho các quá trình sản xuất Hóa học.

Tức là, tôi được học rất nhiều về Vật lý. Nhiệt động học, thủy động học, cơ học là các ngành khoa học cơ bản của kỹ sư hóa, tới mức ngành học của tôi được dịch ra là ngành "kỹ sư cơ khí hóa học".

Vậy mà những cơn ác mộng về Vật lý lại không trở về với tôi. Sau năm nhất, tôi về Việt Nam thăm thầy dạy Vật lý ngày trước. Thầy hỏi tôi em học mấy môn nhiệt học, thủy động học thế nào, hồi trước thầy thấy em dở môn Lý lắm mà.

Tôi nhún vai khoe rằng tôi được điểm HD, cao nhất trong thang điểm ở Australia. Thầy chỉ lắc đầu khó tin, còn tôi thì hậm hực nghĩ rằng thầy hồi trước dạy dở quá nên em mới te tua ấy chứ.

Thật ra thì thầy tôi dạy không dở. Chỉ là ở Australia thì chúng tôi học mô men lực xong rồi phải thiết kế mô hình cầu bằng giấy, tự lấy giấy làm ra rồi giáo sư đặt mô hình xe chạy qua coi có sập không.

Học điện thì phải vào phòng lab tự hàn các mối hàn điện tử, nối các bộ phận lại rồi bật công tắc, nếu làm đúng thì đèn cắm trên bảng hàn mới sáng. Học về dòng xoáy của chất lỏng thì chúng tôi phải xem mô hình chân vịt quay trong nước, xem quá trình đẩy khí vào bột để biến thành chất lỏng...

Nói tóm lại là học đi đôi với hành, nên mới hiểu nổi là mình đang học cái gì.

Ở Việt Nam, các môn khoa học tự nhiên dường như vẫn được dạy như cũ, càng lúc càng nâng cao tầm kiến thức và vẫn chẳng có một chút thực hành. Các em học sinh vẫn khổ sở với các phương trình điện xoay chiều, phản ứng oxy hóa khử trong khi cha mẹ các em thì cãi nhau xem học mấy cái đó làm gì, khi học xong rồi lại vứt vào thùng rác.

Việc học rồi lại "vứt vào thùng rác" là có thật. Các bạn có thể đi tìm hiểu những người đã tốt nghiệp đại học các ngành công nghiệp nặng ở Việt Nam xem họ đang làm cái gì. Ngay cả những người "làm đúng ngành" như kỹ sư điện làm cho ngành điện lực, thì cái mà họ làm thường là lắp đặt và sửa chữa máy móc. Hầu như chẳng có kỹ sư nào thiết kế được vật gì từ không thành có (from scratch).

Các bản thiết kế để sản xuất hầu như được làm ở nước ngoài, đưa về tới Việt Nam thì chỉ còn công đoạn lắp đặt rồi đưa vào khai thác. Các kỹ sư nhiều lắm thì chỉ biết sửa chửa chút đỉnh khi có vấn đề, vì vậy mấy chục năm rồi mà mối tâm tình với Toán Lý Hóa của những người là kỹ sư cũng vẫn cứ như vậy thôi.

Các em học sinh cần phải biết rằng, xà bông được tạo ra từ một phản ứng giữa chất béo và kiềm, và bản chất của xà bông là một loại muối, và tốt nhất là các em ấy được đi "nấu xà bông" để hiểu được.

Còn bán dẫn thì nguyên tắc vật lý nền tảng là dòng điện tạo ra do các lổ hổng trên vật liệu (như silicon, germanium) hoạt động như các positron. Chừng nào các em chưa được nhìn thấy silicon hay germanium thì cha mẹ của các em sẽ vẫn còn bài trừ từ Toán học, Vật lý tới Hóa học.

Nhưng hễ con em của họ không vào đựơc cấp ba, không được học những thứ "vứt đi đó", thì họ lại kêu khóc khắp nơi, đăng đàn than thở, kêu gọi xây thêm trường, tự hỏi tương lai các em sẽ đi về đâu...

Tin Gốc: Vnexpress

Tôi nghĩ có lẽ đã đến lúc cần nhìn lại cách đánh giá người lao động trung niên.
Trong nhiều thập kỷ, quỹ đạo cuộc đời của một con người thường được hình dung khá rõ ràng: Tuổi trẻ học tập, tuổi trung niên xây dựng sự nghiệp, khoảng 50 tuổi đạt đỉnh cao rồi dần giảm tốc, nghỉ hưu, dưỡng già và vui vầy cùng con cháu.

Mô hình đó phù hợp với thế kỷ trước, khi "sức lao động" chủ yếu dựa vào thể lực và khả năng ghi nhớ kiến thức. Nhưng trong thời đại AI, công nghệ và y học phát triển nhanh chóng, nhiều giả định cũ đang trở nên lỗi thời.

Trước đây tuổi tác thường đồng nghĩa với sự suy giảm khả năng lao động. Một người công nhân, nông dân hay thợ cơ khí khó có thể duy trì hiệu suất làm việc ở tuổi 70 như khi còn trẻ.

Ngày nay nhiều công việc dựa trên tri thức, kinh nghiệm và khả năng ra quyết định. Máy tính, Internet và trí tuệ nhân tạo đang trở thành cánh tay nối dài của con người, giúp giảm đáng kể những hạn chế về tuổi tác.

Bên cạnh đó, hiểu biết về dinh dưỡng, vận động và chăm sóc sức khỏe cũng thay đổi mạnh mẽ. Việc mất cơ, tăng mỡ, mắc các bệnh chuyển hóa hay suy giảm thể lực từng được xem là hệ quả gần như tất yếu của tuổi già. Hiện nay nhiều người ở tuổi 50 hoặc 60 vẫn duy trì được thể trạng tốt nhờ chế độ ăn uống khoa học, luyện tập thường xuyên và các tiến bộ y học.

Nhưng sự thay đổi quan trọng nhất không nằm ở cơ thể mà nằm ở cách chúng ta hiểu về trí tuệ. Trước đây người thuộc nhiều công thức, nhiều dữ kiện, nhiều kiến thức thường được xem là giỏi vì có thể sử dụng để ra quyết định hợp lý hơn. Bây giờ khi AI có thể tra cứu rất nhiều trang tài liệu chỉ trong vài giây, việc ghi nhớ nhiều không còn là lợi thế quyết định.

Điều đó không có nghĩa con người trở nên kém giá trị hơn. Ngược lại, nó buộc chúng ta phải nhìn lại "đâu mới là giá trị thật sự của trí tuệ?".

Bộ não con người vốn có giới hạn. Chúng ta không thể nhớ tất cả mọi thứ. Thực tế, việc quên đi những thông tin ít sử dụng là một cơ chế tự nhiên giúp não bộ hoạt động hiệu quả hơn. Một người lớn tuổi có thể không còn nhớ chính xác tên một người hay một chi tiết đã nhiều năm không sử dụng, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc họ suy nghĩ kém hơn.

Giá trị của trí tuệ không nằm ở việc lưu giữ bao nhiêu dữ liệu mà nằm ở khả năng hiểu được ý nghĩa của dữ liệu đó.

Ông cha ta từ lâu đã đúc kết qua câu nói: "Khôn đâu đến trẻ, khỏe đâu đến già". Nhiều người chỉ chú ý đến vế sau mà quên mất ý nghĩa của vế đầu. Người lớn tuổi không khôn ngoan hơn vì họ nhớ nhiều hơn mà do họ đã trải qua nhiều hoàn cảnh, chứng kiến nhiều thành công và thất bại, từ đó học được cách nhìn một vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau.

Một người trẻ có thể nhìn thấy cơ hội. Người từng trải thường nhìn thấy cả cơ hội lẫn rủi ro.

Một người trẻ có thể nhìn thấy giải pháp. Người từng trải thường nhìn thấy cả những hệ quả ngoài dự kiến của giải pháp đó.

Một người trẻ có thể đưa ra quyết định nhanh. Người từng trải thường cân nhắc thêm các tác động dài hạn.

Khả năng nhìn thấy nhiều chiều của một vấn đề chính là thứ mà hàng chục năm trải nghiệm cuộc sống tạo ra. Điều thú vị là đây cũng chính là kiểu tư duy phù hợp với thời đại AI.

AI rất giỏi trong việc tìm kiếm thông tin, phân tích dữ liệu và tối ưu hóa những bài toán cụ thể. Nhưng việc xác định điều gì thực sự quan trọng, cân bằng giữa các lợi ích khác nhau, đánh giá tác động xã hội, đạo đức hay dài hạn của một quyết định vẫn là năng lực của con người.

Nói cách khác, AI đang làm giảm giá trị của việc ghi nhớ máy móc, nhưng lại làm tăng giá trị của tư duy đa chiều. Và tư duy đa chiều thường là thành quả của nhiều thập kỷ trải nghiệm.

Thế mạnh của người 50 tuổi không phải là nhớ nhiều hơn AI hay nhanh hơn người trẻ, mà là nhìn thấy nhiều chiều của một vấn đề. Trong thời đại mới, đó có thể là thời điểm con người bước vào giai đoạn giá trị nhất của đời mình.

Tin Gốc: Vnexpress