Làng Trà Đóa trước đây thuộc xã Bình Đào, huyện Thăng Bình, Quảng Nam, nơi được mệnh danh là vựa lá mùng Năm xứ Quảng.
Đi từ đầu đến cuối làng hoặc dạo qua những cánh đồng ven sông Trường Giang mùa này sẽ cảm nhận được hương thơm ngát ruộng lá mùng Năm, người dân ví von là loài “lá thơm” đặc sản của làng.
Đồng Lành, cánh đồng nằm bên con sông Trường Giang ở thôn Trà Đóa 1 thơ mộng, nơi đây là vựa trồng lá mùng Năm phục vụ dịp Tết Đoan ngọ (mùng 5-5) nổi tiếng đất Quảng, gần 60 năm nay dân làng vẫn giữ nghề trồng loài lá thơm đặc biệt.
Vụ lá mùng Năm bắt đầu từ tháng giêng, người dân gieo giống, trồng trên các luống đất đã vun thành từng giồng, luống như trồng lúa.
Ở Đồng Lành dân làng chủ yếu trồng hai loại cây chủ lực là hoắc hương và hoa khóm, đây là hai loại lá đặc trưng của lá mùng Năm bởi mùi rất thơm.
Nguồn nước sông Trường Giang được dùng tưới những ruộng lá mùng Năm bạt ngàn. Sau nhiều tháng chăm sóc, đến giữa tháng 4 (âm lịch) dân làng thu hoạch, bán dần đến dịp Tết Đoan Ngọ.
Ruộng lá mùng Năm của ông Trần Hữu Tám (62 tuổi, thôn Trà Đóa 1) đang kỳ thu hoạch, gia đình nhổ cây hoắc hương, hoa khóm bỏ lên xe công nông chở về nhà. Ông kể vụ này nhà mình trồng gần 2 sào lá.
Năm nay thời tiết nắng nóng nên việc chăm sóc ruộng lá có phần vất vả hơn mọi năm, tuy nhiên giá cả ổn định. Hiện giá hoắc hương được thương lái thu mua lá tươi 7.000 đồng/kg, hoa khóm 15.000 đồng/kg.
Ông Tám kể lá mùng Năm ở Đồng Lành rất đặc biệt, dân làng cũng không hiểu vì sao nguồn nước từ sông Trường Giang tưới nên lá rất thơm. Mọi người có dịp ngang qua làng sẽ cảm nhận được mùi thơm ngát.
Nghề trồng lá mùng Năm mang lại thu nhập ổn định, cao hơn trồng lúa. Ông nói một sào lá trừ chi phí, nông dân ở làng thu nhập từ 10-15 triệu đồng. “So với làm lúa thì năng suất hơn, thu nhập cao nhiều lần, tuy nhiên công sức bỏ ra thì vất vả hơn vì phải tưới nhiều”, ông kể.
Mùa này đến làng Trà Đóa, trước hiên nhà dân đều thấy được cảnh người người ngồi cột lá thành từng bó bán cho thương lái.
Tại nhà ông Nguyễn Duy Tân có khoảng 5 nhân công đang ngồi cột lá thành từng bó. Ruộng mùng Năm nhà ông hơn 10 sào, được trồng, chăm sóc nhiều tháng nay.
Nghề trồng lá mùng Năm vất vả không kém trồng lúa, từ khâu trồng, làm cỏ, chăm sóc, tưới nước cũng lắm công phu. Nguồn giống được dân làng trồng, giữ lại bao đời nay. Cây hoắc hương trồng bằng nhánh, hoa khóm gieo hạt.
Dân làng canh tác an toàn, không lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật, dùng phân hữu cơ tự nhiên để bón. Ông kể vụ lá năm nay thời tiết nắng nóng, mất mùa hơn mọi năm nhưng được cái là giá cao hơn, thu nhập của nông dân ổn định.
“Dân làng cố gắng trồng, giữ gìn thương hiệu lá mùng Năm để nghề không bị mai một”, ông Tân nói.
Thương hiệu lá mùng Năm của Trà Đóa nức tiếng đất Quảng, ở làng có khoảng vài chục hộ tham gia trồng với diện tích gần 3ha. Nghề mang lại thu nhập ổn định, cao hơn rất nhiều so với trồng lúa, mỗi vụ đem lại cho người dân ít thì vài chục triệu, có người hơn trăm triệu đồng.
Theo bà Nguyễn Thị Hương, một thương lái thu mua lá mùng Năm, từ giữa tháng 4 (âm lịch) là thương lái bắt đầu đến ruộng lá, nhà dân thu mua, rồi chở đi bán khắp nơi, đến Tết Đoan ngọ là hết mùa. Thị trường lá mùng Năm chủ yếu ở thành phố Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Huế…
Đến dịp Tết Đoan Ngọ, người dân xứ Quảng rất thích uống nước lá mùng Năm và họ có thói quen đem lá phơi đúng ngọ ngày mùng 5 tháng 5, đây là thời điểm trời nắng gắt, dương khí mạnh nhất, có được tinh túy của đất trời nên có công dụng chữa được nhiều thứ bệnh.
Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến về hồ sơ dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội.
Đáng chú ý, tại dự thảo tờ trình, Bộ Nội vụ cho biết đã đề xuất một số nội dung sửa đổi, bổ sung về chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội. Trong đó có đề xuất liên quan giảm tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
Theo Luật Bảo hiểm xã hội hiện hành quy định tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội là 75 tuổi với trường hợp thông thường và 70 tuổi đến dưới 75 tuổi thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo.
Tại dự thảo tờ trình, Bộ Nội vụ dẫn số liệu thống kê của Cục Bảo trợ xã hội, Bộ Y tế, sau khi thực hiện giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 80 tuổi xuống 75 tuổi, số người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu, bảo hiểm xã hội hằng tháng và trợ cấp hưu trí xã hội tăng thêm khoảng 500.000 người. Việc này góp phần nâng tỉ lệ người hưởng lên gần 42% vào năm 2025.
Tuy nhiên con số này còn cách xa mục tiêu mà nghị quyết 28 của Trung ương đặt ra là giai đoạn đến năm 2030, phấn đấu khoảng 60% số người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu, bảo hiểm xã hội hằng tháng và trợ cấp hưu trí xã hội.
Trong khi đó, số đối tượng hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng (do cơ quan bảo hiểm xã hội giải quyết) chỉ tăng mới khoảng 100.000 người/năm, nên nếu không có điều chỉnh chính sách sẽ khó hoàn thành được mục tiêu Ban Chấp hành Trung ương đã đặt ra.
Từ đó, tại dự thảo luật, Bộ Nội vụ đề xuất 2 phương án. Phương án 1, giữ nguyên như quy định hiện hành (trong trường hợp chưa thể bố trí ngay ngân sách nhà nước để thực hiện chính sách này).
Phương án 2, sửa đổi, bổ sung theo hướng Chính phủ quyết định điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống đủ 70 tuổi phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng của ngân sách nhà nước từng thời kỳ, nhằm tạo sự linh hoạt cho Chính phủ thực hiện phù hợp khả năng ngân sách nhà nước từng thời kỳ.
Trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống dưới 70 tuổi khi đủ điều kiện cần thiết.
Theo thông tin ban đầu từ cơ quan chức năng, vào lúc 21h45 ngày 12/5, chị L.T.M. (SN 2003, trú tại thôn Lương Phú Quý, xã Lộc An, thành phố Huế) điều khiển xe máy biển số 75k1-569.xx chở theo chồng là anh N.N.T. (SN 1994) và con gái N.N.U.N. (SN 2023) lưu thông trên quốc lộ 1, tuyến tránh thành phố Huế hướng Nam - Bắc.
Khi đến km17+150 tuyến tránh thành phố Huế, đoạn qua địa bàn phường Kim Long, xe của chị M. tự ngã dẫn đến tai nạn giao thông.
Vụ tai nạn khiến chị M. tử vong tại chỗ, anh T. và cháu N. bị xây xát nhẹ, phương tiện hư hỏng. Thời điểm xảy ra vụ việc, nạn nhân đang mai thai, sắp đến thời kỳ sinh con.
Sau vụ tai nạn, hình ảnh người cha ôm con thơ ngồi thất thần, bật khóc bên quốc lộ 1 khiến nhiều người đau xót. Đội xe 0 đồng thành phố Huế đã hỗ trợ đưa thi thể nạn nhân và 2 cha con anh T. về địa phương trong đêm.
Theo lãnh đạo UBND phường Kim Long, qua khám nghiệm hiện trường, bước đầu cơ quan chức năng chưa phát hiện dấu vết liên quan đến va chạm.
Thông tin được Công ty TNHH Trung Nam An Triều, thuộc Tập đoàn Trung Nam, nêu trong văn bản vừa gửi UBND TP HCM và các đơn vị liên quan về dự án giải quyết ngập do triều khu vực thành phố, giai đoạn một.
Theo doanh nghiệp, các vướng mắc chưa được xử lý dứt điểm khiến chi phí lãi vay tiếp tục tăng, gây thiệt hại cho thành phố và nhà đầu tư. Mỗi ngày, dự án phát sinh khoảng 1,08 tỷ đồng tiền lãi, tương đương hơn 388 tỷ đồng một năm.
Đến cuối tháng 6, tổng lãi vay đã vượt 2.535 tỷ đồng. Nhà đầu tư mới thanh toán cho BIDV khoảng 486 tỷ đồng, còn gần 2.050 tỷ đồng chưa trả.
Khởi công năm 2016, dự án có tổng vốn ban đầu gần 10.000 tỷ đồng, đầu tư theo hình thức BT (xây dựng - chuyển giao). Công trình gồm 6 cống ngăn triều rộng 40-160 m, hơn 7,8 km đê bao ven sông Sài Gòn cùng các hạng mục phụ trợ.
Theo kế hoạch ban đầu, dự án hoàn thành năm 2018, kiểm soát ngập cho khu vực rộng 570 km2 ven sông Sài Gòn và trung tâm TP HCM, nơi có khoảng 6,5 triệu người sinh sống. Tuy nhiên, công trình nhiều lần tạm dừng, chủ yếu do vướng cơ chế thanh toán cho nhà đầu tư. Khi ngưng thi công lần thứ ba vào tháng 11/2020, dự án đạt khoảng 90% khối lượng.
Sau 5 năm đình trệ, công trình được tháo gỡ một số khó khăn và thi công trở lại từ cuối năm 2025. Tiến độ hiện đạt hơn 93%, được đặt mục tiêu hoàn thành trong năm 2026.
Nút thắt lớn nhất hiện nay là quỹ đất thanh toán theo hợp đồng BT chưa được xử lý dứt điểm. Nhà đầu tư cho rằng việc này khiến doanh nghiệp thiếu nguồn tài chính để trả nợ và tiếp tục thi công. Các khoản vay bị quá hạn, xếp vào nhóm nợ xấu, làm hạn chế khả năng tiếp cận thêm tín dụng.
Trung Nam An Triều kiến nghị TP HCM ký phụ lục hợp đồng BT trong tháng 7 để cập nhật tổng mức đầu tư, quỹ đất thanh toán, cơ chế thực hiện và các vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai.
Doanh nghiệp đề xuất bổ sung hai khu đất tại 257 Trần Hưng Đạo và 79B Lý Thường Kiệt vào phụ lục hợp đồng. Với những khu đất đã có quyết định giao nhưng chưa xác định giá và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng, nhà đầu tư đề nghị thành phố sớm hoàn tất thủ tục để có cơ sở huy động vốn từ ngân hàng.
Trong kết luận mới đây, lãnh đạo Chính phủ cho rằng TP HCM có đủ thẩm quyền xử lý các vướng mắc còn lại của dự án. Chủ tịch UBND thành phố được yêu cầu chỉ đạo các đơn vị phối hợp nhà đầu tư giải quyết dứt điểm tồn tại, bảo đảm đúng quy định, không để thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước hoặc phát sinh tiêu cực.
Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, BIDV và các đơn vị liên quan được giao phối hợp, hướng dẫn TP HCM tháo gỡ khó khăn. Nhà đầu tư phải chủ động làm việc với thành phố, thống nhất phương án xử lý để hoàn thành công trình trong năm nay.
Theo Trung Nam An Triều, sau khi dự án thi công trở lại, công trường thường xuyên có khoảng 600 kỹ sư, công nhân và nhân sự quản lý, hỗ trợ. Khối lượng còn lại chủ yếu là lắp đặt, hoàn thiện thiết bị, hệ thống điều khiển SCADA, nhà quản lý, cảnh quan tại các cống cùng một số đoạn đê, kè.
