Bồi thẩm đoàn vừa bác bỏ các cáo buộc của Elon Musk cho rằng OpenAI dưới sự dẫn dắt của Sam Altman đã làm giàu bất chính, phản bội sứ mệnh hoạt động vì lợi ích cộng đồng khi chuyển hướng thành một doanh nghiệp thương mại. Tòa phán quyết rằng Elon Musk đã để quá lâu trước khi khởi kiện công ty này.
Dù phiên tòa tại Oakland (Mỹ) trong suốt một tháng qua quy tụ nhiều nhân vật nổi tiếng, dòng tiền khổng lồ và những tranh cãi xoay quanh trí tuệ nhân tạo, yếu tố mang tính quyết định cuối cùng lại nằm ở mốc thời gian pháp lý.
Elon Musk, Sam Altman và đồng sáng lập OpenAI Greg Brockman đã bắt đầu thảo luận về việc chuyển OpenAI sang mô hình vì lợi nhuận từ năm 2017, tức hai năm sau khi công ty được thành lập. Đến năm 2019, sau khi Elon Musk đã rời đi, OpenAI thành lập bộ phận hoạt động vì lợi nhuận nhằm huy động vốn đầu tư, trong khi tổ chức mẹ vẫn duy trì mô hình phi lợi nhuận.
Theo luật Mỹ, các cáo buộc vi phạm nghĩa vụ của một tổ chức từ thiện chỉ có thời hạn khởi kiện trong vòng 3 năm. Trong khi đó, cáo buộc làm giàu bất chính chỉ có thời hạn 2 năm. Đây là lý do chính khiến vụ kiện của Elon Musk bị bác bỏ.
Điều đó cũng đồng nghĩa các tranh luận xoay quanh tính đúng sai trong lập luận của Elon Musk, bản chất công nghệ AI hay việc ông thực sự có lý hay chỉ đang tìm cách làm suy yếu một đối thủ cạnh tranh mà mình từng đồng sáng lập đều chưa từng được xem xét tại tòa.
Bất chấp việc vụ kiện bị bác bỏ nhanh chóng, luật sư chính của Elon Musk là Marc Toberoff vẫn tuyên bố ngắn gọn sau phán quyết: “Chúng tôi sẽ kháng cáo”.
Bên ngoài tòa án liên bang Ronald V. Dellums, luật sư của OpenAI là Bill Savitt cho biết ông hài lòng khi bồi thẩm đoàn đồng tình với quan điểm rằng vụ kiện của Elon Musk “chỉ là một câu chuyện được dựng lên sau này và không phản ánh thực tế”.
Bill Savitt cũng chỉ trích chủ sở hữu nền tảng X là “đạo đức giả”, đồng thời bác bỏ khả năng kháng cáo sẽ thay đổi cục diện vụ việc.
Việc Elon Musk tạm thời không còn là mối đe dọa pháp lý trực tiếp có thể mở đường để OpenAI tăng tốc kế hoạch IPO vốn đã được chuẩn bị từ lâu. Dù chưa tạo ra lợi nhuận thực sự, OpenAI hiện được định giá khoảng 500 tỉ USD và nhận được nguồn vốn đầu tư khổng lồ, trong đó Microsoft đang nắm gần 30% cổ phần.
“Cha đẻ” của Chat GPT hiện thu hút hơn 80% dòng vốn dành cho các startup AI trên thị trường. Trong bối cảnh đó, OpenAI được cho là đã làm việc với nhiều ngân hàng suốt nhiều tháng để chuẩn bị cho đợt chào bán cổ phiếu ra công chúng, với quy mô có thể đạt mức định giá 1.000 tỉ USD, trở thành một trong những thương vụ IPO lớn nhất lịch sử Sở Giao dịch Chứng khoán New York (Mỹ).
Elon Musk từng đầu tư gần 50 triệu USD để tham gia thành lập OpenAI vào năm 2015 nhằm đối trọng với sự thống trị AI của Google thời điểm đó. Tuy nhiên, ông rời công ty năm 2018 trong bối cảnh nhiều bất đồng và từ đó phát triển các nền tảng AI riêng, đồng thời ký kết thỏa thuận xây dựng trung tâm dữ liệu và siêu máy tính với startup AI Anthropic.
Tuy nhiên, với phong cách quyết liệt và thường xuyên theo đuổi các vụ kiện tụng của Elon Musk, giới quan sát cho rằng cuộc đối đầu giữa tỉ phú này và OpenAI có lẽ vẫn chưa dừng lại.
Trong thông báo đăng tải trên website của công ty Black Forest Labs, Scorsese cho rằng điện ảnh là loại hình nghệ thuật còn tương đối non trẻ với khoảng 125 năm tuổi, do đó mọi người cần cởi mở trước những thay đổi công nghệ. Đạo diễn nhắc lại việc ông từng áp dụng công nghệ 3D cho Hugo hay kỹ thuật làm trẻ hóa diễn viên trong The Irishman, xem AI là bước phát triển tiếp theo giúp các nhà làm phim hiện thực hóa ý tưởng sáng tạo.
"Với công cụ này, tôi có thể chia sẻ những gì mình hình dung một cách rõ ràng và hiệu quả với êkíp, để họ có thể phát triển và làm phong phú tư duy điện ảnh", đạo diễn nói.
Black Forest Labs là công ty công nghệ có trụ sở tại Đức, chuyên phát triển các mô hình AI tạo hình ảnh từ văn bản. Trong video công bố mối quan hệ hợp tác, đạo diễn Goodfellas trình diễn cách sử dụng mô hình AI FLUX của Black Forest Labs để tạo kịch bản phân cảnh (storyboard) cho một cảnh phim ở dự án mới. Ông nhắc lại cảnh quay dùng Steadicam nổi tiếng trong Goodfellas, theo chân nhân vật Henry Hill đi xuyên qua hộp đêm Copacabana, để ví dụ về các phân đoạn đòi hỏi quá trình lên kế hoạch và dàn dựng phức tạp.
Scorsese cho rằng các công cụ AI có thể giúp nhà làm phim thử nghiệm nhiều phương án hình ảnh trong thời gian ngắn. Ông nói: "Nếu có một công cụ như thế này, bạn có thể tìm ra giải pháp nhanh hơn rất nhiều. Điều đó giúp tiết kiệm thời gian sản xuất và giảm áp lực cho êkíp".
Robin Rombach, CEO kiêm đồng sáng lập Black Forest Labs, nhận định việc hợp tác Scorsese là minh chứng cho tiềm năng ứng dụng thực tế của công nghệ AI trong lĩnh vực điện ảnh. Tuy nhiên, hiện chưa rõ đạo diễn chỉ tham gia cố vấn hay trực tiếp đầu tư vào công ty.
Động thái của Scorsese làm dấy lên sự phản đối từ giới họa sĩ. Karla Ortiz, nghệ sĩ từng tham gia nhiều dự án của Marvel như Black Panther, Avengers: Infinity War và Avengers: Endgame, cho rằng hành động của đạo diễn vô tình phủ nhận đóng góp của những họa sĩ storyboard từng cộng tác ông trong suốt nhiều thập niên.
Samuel Deats, đạo diễn loạt phim hoạt hình Castlevania, cũng lên tiếng chỉ trích trên mạng xã hội. Anh cho rằng không có lý do gì để sử dụng AI thay thế công việc storyboard khi công nghệ này được huấn luyện trên tác phẩm của hàng triệu nghệ sĩ.
Hiện Hollywood có nhiều ý kiến về vấn đề sử dụng AI trong sáng tạo, cơ bản chia thành hai phe: Ủng hộ và phản đối. Những nhà làm phim Hollywood công khai ủng hộ AI có đạo diễn James Cameron, thành viên hội đồng quản trị của Stability AI, sản xuất mô hình chuyển đổi văn bản thành hình ảnh.
Tại hội thảo "AI for Talent" (AI cho nhân sự ngành sáng tạo) ở Liên hoan phim Cannes 2026, Darren Aronofsky - người đứng sau Black Swan - cho biết nhiều dự án sẽ không thể tồn tại nếu thiếu công nghệ này. Aronofsky hợp tác Google DeepMind thông qua studio Primordial Soup để phát triển các dự án ứng dụng AI, trong đó có phim ngắn Goodnight Lamby ra mắt tại Cannes. Bên cạnh đó, Liên hoan phim Tribeca (Mỹ) sắp trình chiếu Dreams of Violets, tác phẩm dài 75 phút được tạo hoàn toàn bằng AI.
Ở chiều ngược lại, Guillermo del Toro là một trong những tiếng nói phản đối công nghệ này. Tại Viện phim Anh tháng 9/2025, ông tuyên bố "thà chết còn hơn dùng AI", phê phán công nghệ không mang lại cảm xúc lẫn thông điệp có giá trị. Nhà làm phim nói: "Giá trị của nghệ thuật không nằm ở việc tiết kiệm bao nhiêu tiền bạc hay công sức mà ở chỗ con người sẵn sàng đánh đổi những gì để đạt được".
Martin Scorsese, 84 tuổi, là đạo diễn người Mỹ gốc Italy. Giới chuyên môn đánh giá Scorsese là đạo diễn vĩ đại nhất còn sống khi cho ra đời nhiều tác phẩm đột phá như Taxi Driver, Goodfellas, The Departed, The Aviator.
Nhiều phim của Scorsese mô tả cách con người đối phó điều tiêu cực trong tâm hồn, phản ánh hiện thực xã hội. Suốt sự nghiệp, đạo diễn giành bốn giải BAFTA, ba giải Quả Cầu Vàng, một giải Grammy và một giải Oscar. Cuối năm 2023, Ủy ban Quốc gia về Phê bình điện ảnh vinh danh Killers of the Flower Moon của ông là phim hay nhất năm.
Theo số liệu của Box Office Vietnam, Heo năm móng đang dẫn đầu phòng vé, thu 100 tỉ đồng sau 2 tuần ra rạp. Phim còn khoảng 1.700 suất chiếu mỗi ngày, hiện vẫn áp đảo các tác phẩm ra rạp dịp lễ 30-4.
Sau Phí Phông: Quỷ máu rừng thiêng, Heo năm móng của Lưu Thành Luân là phim thứ hai ra mắt dịp 30-4 gia nhập "câu lạc bộ trăm tỉ", đồng thời mang về lợi nhuận cho nhà sản xuất. Trong khi đó, ba phim còn lại gồm Anh hùng, Đại tiệc trăng máu 8 và Trùm Sò đều đang đứng trước nguy cơ thua lỗ, thậm chí lỗ nặng.
Điểm mấu chốt dễ thấy nhất cho cơn sốt phòng vé của Heo năm móng đến từ hiệu ứng truyền miệng tích cực cùng chiến lược quảng bá hiệu quả.
Ngay từ khi ra mắt, Heo năm móng nhanh chóng thu hút sự chú ý và tiếp tục duy trì độ nóng trong tuần kế tiếp, nhất là nhờ những trích đoạn trong phim được ê kíp tung lên mạng xã hội, được khán giả hưởng ứng rầm rộ, thậm chí tái diễn lại.
Đáng chú ý nhất phim là vai Jennifer của Ốc Thanh Vân có nhiều cảnh tranh cãi gay gắt với Chí (Trần Ngọc Vàng) vì bất đồng quan điểm, áp lực dồn nén khi phải vất vả lo toan kinh tế, còn chồng thì chỉ biết ăn chơi.
Để hóa thân vào nhân vật, cô nhuộm da nâu, uốn tóc xoăn và theo đuổi lối trang điểm kiểu Âu Mỹ. Do Jennifer lớn lên tại Mỹ, cách nói tiếng Việt của cô mang âm hưởng "lơ lớ", thường xen lẫn tiếng Anh trong giao tiếp.
Dù còn nhiều tranh cãi về kịch bản, không thể phủ nhận rằng chính phân cảnh "chửi chồng" gây sốt mạng xã hội của Ốc Thanh Vân góp phần lớn trong việc tạo bàn luận và thu hút khán giả ra rạp xem.
Màn tranh cãi kéo dài ba phút của Jennifer (NSƯT Ốc Thanh Vân) và Chí (Trần Ngọc Vàng)
Trong những ngày qua, đối thủ đáng gờm nhất của Heo năm móng là Phí Phông: Quỷ máu rừng thiêng (183 tỉ đồng) - phim ra rạp sớm hơn một tuần so với các đối thủ. Doanh thu hằng ngày của cả hai bám đuổi nhau khá quyết liệt.
Sau Quỷ cẩu và Linh miêu: Quỷ nhập tràng, Heo năm móng tiếp tục mở rộng "vũ trụ kinh dị ngũ hành", kể về những con heo có bàn chân năm móng giống hệt con người được tin là quỷ dữ đầu thai hoặc vong hồn luân hồi chưa dứt.
Phim lấy cảm hứng từ một trong những truyền thuyết linh dị huyền bí của cộng đồng người Khmer ở khu vực miền Tây để bật lên thông điệp về nghiệp - quả, về những hệ lụy khôn lường khi sử dụng niềm tin tín ngưỡng sai chỗ.
Trong danh sách do ban tổ chức công bố ngày 5/5, nhà văn Yiyun Li (Lý Dực Vân) được vinh danh ở lĩnh vực Sách, kịch và âm nhạc, với hồi ký Things in Nature Merely Grow. Sách phát hành vào tháng 5/2025, xoay quanh những tâm tư của tác giả, cũng là một người mẹ, khi con trai út James qua đời năm 2024. Anh tự tử chỉ sau gần bảy năm anh trai Vincent tìm đến cái chết năm 2017.
Hội đồng giám khảo nhận xét tác phẩm như lời tự sự đầy xúc động, là "cuốn hồi ký khắc khổ nhưng kiên cường về sự chấp nhận, nơi người viết tập trung vào những sự thật, ngôn từ và sức bền của cuộc sống".
Theo phòng truyền thông của Đại học Princeton - nơi Yiyun Li đang giảng dạy với vai trò giáo sư, bà nhận điện thoại báo tin mừng từ biên tập viên của mình vào khoảng 15h25 cùng ngày khi đang ở Princeton, New Jersey. "Tôi vô cùng xúc động và bất ngờ", bà cho biết. Theo nhà văn, tác phẩm ra đời trong giai đoạn khó khăn của cuộc đời nên giải thưởng này "vừa cay đắng vừa ngọt ngào".
Trong cuộc phỏng vấn với Guardian tháng 5/2025, Li cho biết viết tác phẩm vài tháng sau khi James qua đời. Thời điểm đó, bà từng lo lắng bản thân không đủ vốn từ để viết về con trai. Nhưng khi bắt đầu cầm bút, bà nhận ra mình vẫn còn khả năng và hoàn thành nó trong vòng hai tháng.
Trang tin nhận xét hồi ký của bà không ủy mị nhưng có thể khiến độc giả xúc động vì sức mạnh của cảm xúc. Theo Yiyun Li, việc viết quyển sách này không giúp bà giải tỏa tâm trạng, nhưng mang lại sự khuây khỏa trong tâm tưởng. "Khi viết, tôi cảm giác mình đang đứng giữa một cơn bão. Tâm bão là nơi tĩnh lặng nhất. Yên tĩnh và trong veo", bà nói.
Yiyun Li sinh năm 1972 tại Bắc Kinh, từng là sinh viên khoa tự nhiên trước khi chuyển hướng sang văn chương. Bà có bằng cử nhân sinh học tế bào của Đại học Bắc Kinh, sau đó đến Mỹ để học ngành miễn dịch học của Đại học Iowa. Sự nghiệp của Li thay đổi khi bà tham gia một lớp viết văn, lấy hai bằng thạc sĩ ngành sáng tác văn học giả tưởng và phi hư cấu. Năm 2005, bà ra mắt tác phẩm đầu tay là tập truyện ngắn A Thousand Years of Good Prayers (Ngàn năm thiện nguyện), gây tiếng vang trên văn đàn Mỹ. Bốn năm sau, bà phát hành tiểu thuyết đầu tay mang tên The Vagrants (Những kẻ lang thang).
Một số cuốn sách của bà từng được chuyển ngữ sang tiếng Việt, gồm: Ngàn năm thiện nguyện và Những kẻ lang thang (NXB Phụ Nữ), Chốn cô độc của linh hồn (NXB Hội Nhà văn và Tao Đàn Books).
Đến nay, Yiyun Li xuất bản hàng chục đầu sách, nhận nhiều giải thưởng văn học uy tín như Frank O'Connor International, giải PEN/Hemingway, Guardian First Books và California Book. Hồi tháng 4, tạp chí TIME công bố bà lọt vào top 100 người có tầm ảnh hưởng nhất thế giới.
Pulitzer là giải thưởng thường niên được trao lần đầu năm 1917, mang tên người sáng lập - nhà báo Joseph Pulitzer. Hệ thống giải thưởng Pulitzer được coi là một trong những sự kiện danh giá nhất cho hai lĩnh vực Báo chí và Sách, kịch và âm nhạc với 23 hạng mục.
