“Đến vị trí đó còn bị từ chối thì cơ hội có việc làm sau tốt nghiệp là rất mong manh. Tôi thực sự cần một chiếc CV ấn tượng hơn”, Weston-Edwards nói.
Cựu sinh viên Đại học Leeds, Anh, nằm trong hàng nghìn người trẻ ở châu Âu và Mỹ đang đặt cược vào tấm bằng thạc sĩ để vượt qua thị trường việc làm khắc nghiệt nhất trong nhiều thập kỷ.
Dữ liệu cho thấy lượng đơn đăng ký vào các trường luật tại Mỹ năm nay đã tăng 32% so với mức trung bình 4 năm qua. Còn tại châu Âu, khảo sát của Hội đồng Tuyển sinh Quản lý Sau đại học (GMAC) chỉ ra rằng 3/4 chương trình thạc sĩ kinh doanh có lượng thí sinh tăng vọt so với năm ngoái.
Các chuyên gia chỉ ra nhiều nguyên nhân. Tại Anh, thuế quỹ lương tăng và mức lương tối thiểu cao khiến doanh nghiệp ngại tuyển người mới. Trong khi đó, nhóm cử nhân ra trường lại đối mặt với nguy cơ bị AI thay thế dần.
Tỷ lệ thất nghiệp ở thanh niên Anh đang ở mức cao nhất kể từ năm 2015. Hơn nửa triệu người muốn làm việc đã rời bỏ thị trường lao động để đi học; sinh viên hiện chiếm hơn 1/4 số người không có việc làm, đang khao khát tìm cơ hội.
Kết quả là số lượng ghi danh các khóa học thạc sĩ tại Anh đã tăng 8% trong niên khóa 2024-2025. Các chuyên ngành mang tính thực tiễn cao như tài chính thu hút nhất. Như ở trường Kinh doanh Bayes (London), lượng hồ sơ tăng gần 10% và dự kiến còn tiếp tục tăng mạnh.
Quy mô các lớp học tăng còn kéo theo nhu cầu tuyển dụng giảng viên. Trên LinkedIn, “giảng viên đại học” là công việc tăng trưởng nhanh thứ ba năm nay, vượt qua cả các vị trí như nhà nghiên cứu học máy hay môi giới đầu tư.
Tình hình tại lục địa già cũng không khác biệt. Lauren Amdor, 23 tuổi, chuẩn bị học thạc sĩ ngoại giao tại trường Sciences Po (Paris) vào tháng 8. Cô mong được hưởng lợi từ chương trình thực tập 6 tháng và mạng lưới cố vấn nghề nghiệp của trường, gồm các giảng viên đang là chuyên gia làm việc thực tế.
“Làm sinh viên thì dễ được hỗ trợ nghề nghiệp hơn nhiều so với việc tự bơi bên ngoài”, cô nói.
Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo các tân thạc sĩ sẽ bước ra một thế giới rất khác so với lúc nhập học, đặc biệt với sự bùng nổ của AI. Chẳng hạn, tại Mỹ, bằng luật vốn là “tem bảo đảm” cho sự nghiệp cũng đang lung lay. Các hiệu trưởng trường luật thừa nhận thị trường việc làm cho khóa tốt nghiệp năm 2029 có thể sẽ thay đổi hoàn toàn.
“Không gì khiến sinh viên thất vọng nhanh hơn việc cảm thấy mình bị lừa về triển vọng nghề nghiệp”, theo James Leipold, cố vấn cấp cao tại Hội đồng Tuyển sinh Trường Luật (LSAC).
Trong khi đó, Sean Fitzpatrick, CEO của LexisNexis, cảnh báo Mỹ đã đạt đến mức “bão hòa” trong tuyển dụng ngành luật. Quản lý tại những hãng luật lớn dự báo dù khối lượng công việc tăng, họ vẫn giữ nguyên hoặc giảm quy mô nhân sự nhờ tận dụng AI.
Tuy thị trường việc làm ảm đạm, Weston-Edwards vẫn thấy được an ủi vì ở thế “người chọn trường”, nộp đâu trúng đó. Khi chọn nơi nhập học, cậu không còn quá bận tâm đến nội dung học thuật hay cấu trúc khóa học. Câu hỏi duy nhất cậu quan tâm là liệu học xong có việc không.
“Khả năng tìm được việc làm là yếu tố số một. Rất nhiều người học thạc sĩ bây giờ vì tình hình thị trường quá tệ, chứ không hẳn vì đam mê nghiên cứu sâu hơn”, Weston-Edwards nhận định.
Hồi tháng 1, Zhang từ chức giáo sư bậc một (assistant professor) tại Đại học Yale, Mỹ, để gia nhập Khoa Khoa học Sự sống và Y học thuộc Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc tại Hợp Phì, An Huy.
Chỉ một tháng sau, công trình nghiên cứu mà anh là tác giả chính được công bố trên tạp chí danh giá Nature, đánh dấu bước đột phá về công nghệ phân tích và hình ảnh hiển vi điện tử độ phân giải cao.
Nghiên cứu này được giới chuyên môn đánh giá là "chìa khóa" để hiểu về sự sống, phát triển các công nghệ chẩn đoán, điều trị mới và cải thiện quản lý sức khỏe con người.
Với Zhang Kai, việc trở về Trung Quốc là lựa chọn tất yếu để thực hiện tham vọng xây dựng ngân hàng dữ liệu cấu trúc tế bào siêu quy mô với độ chính xác chưa từng có.
"Tại Mỹ, một học giả người Hoa gần như không thể đảm nhận vai trò dẫn dắt dự án này", Zhang chia sẻ với tờ China Science Daily hôm 26/3.
Hành trình của Zhang Kai bắt đầu từ hơn 20 năm trước tại một vùng nông thôn nghèo ở tỉnh Thiểm Tây. Năm 2004, anh trúng tuyển Học viện Công nghệ Cáp Nhĩ Tân (HIT), rồi học cao học tại Viện Vật lý sinh học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS), nơi anh bén duyên với kính hiển vi điện tử siêu lạnh (cryo-EM).
Cryo-EM là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh cho phép nhà nghiên cứu quan sát cấu trúc của các đại phân tử sinh học. Khác với những phương pháp sinh học truyền thống chủ yếu dựa vào thí nghiệm, cryo-EM là sự kết hợp hữu cơ giữa thí nghiệm, lý thuyết và tính toán.
Ngay từ khi còn trẻ, Zhang đã nuôi tham vọng "viễn tưởng" là có thể nhìn thấy trực tiếp cấu trúc nguyên tử của các phức hợp chuỗi hô hấp bên trong ti thể - vốn được coi là "nhà máy năng lượng" của tế bào.
Sau khi nhận bằng tiến sĩ tại CAS năm 2013, Zhang làm nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Phòng thí nghiệm Sinh học phân tử thuộc Hội đồng Nghiên cứu y khoa ở Cambridge (Anh). Năm 2019, anh bắt đầu vị trí giáo sư bậc một tại Đại học Yale, sau đó liên tục công bố nhiều công trình trên các tạp chí khoa học hàng đầu thế giới như Science, Nature và Cell.
Năm 2024, Zhang cùng cộng sự công bố một nghiên cứu được các phản biện đánh giá là "công trình tiên phong" trên Nature.
Trước đây, việc nghiên cứu protein thường phải trải qua quá trình tinh chế từ ti thể, sau đó mới quan sát qua kính hiển vi. Tuy nhiên, trong cơ thể sống, protein luôn vận động và tương tác không ngừng. Việc quan sát tĩnh không thể phản ánh đúng trạng thái thực của chúng.
Zhang và các đồng nghiệp đã tìm ra cách quan sát protein ngay khi chúng đang "vận động" trong cơ thể.
"Nếu trước đây việc này giống như chụp ảnh có sắp đặt trong studio, thì nay chúng ta đã có thể chụp ảnh khoảnh khắc", Zhu Jiapeng, cộng sự của Zhang tại Đại học Y dược Trung Quốc Nam Kinh, ví von.
Việc ghi lại những hình ảnh tự nhiên này giúp dữ liệu về protein chân thực và chính xác hơn, phục vụ đắc lực cho các phân tích khoa học sau này.
Trong bài báo mới nhất xuất bản hồi tháng 2, Zhang cũng đã bác bỏ "giả thuyết lắp ráp tế bào chất" vốn tồn tại hơn một thập kỷ qua. Nghiên cứu của anh chỉ ra rằng các vi ống đóng góp tới 97% hiệu quả lắp ráp, trong khi các protein kết nối chỉ đóng vai trò thứ yếu.
Việc Zhang Kai rời Yale khi đang ở độ chín của sự nghiệp khiến nhiều người bất ngờ. Sự trở về của anh tiếp nối làn sóng dịch chuyển của nhiều nhà khoa học từ phương Tây về châu Á trong khoảng hai năm gần đây.
Danh sách thủ khoa lớp 10 chuyên được Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội công bố chiều 22/6. Điểm xét là tổng ba môn Toán, Văn, Ngoại ngữ cùng môn chuyên nhân hệ số hai, tối đa 50.
Nguyễn Hải Nam, học sinh hệ THCS của trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam, đứng đầu khối chuyên Toán với điểm xét 47,75 - cao nhất trong 16 thủ khoa. Nam sinh đạt 9,75 Toán chung và Toán chuyên, 10 Tiếng Anh và 8,5 Ngữ văn.
Ba thủ khoa chuyên Lý cùng đạt 47,25 điểm, đến từ các trường Archimedes Academy, Cầu Giấy và Tân Định. Các em đều gần như đạt tuyệt đối Tiếng Anh, trên 9 điểm Toán chung và Lý chuyên.
Trần Thục Anh, trường THCS Trưng Vương, là thủ khoa kép chuyên Tiếng Nhật và Tiếng Trung, với điểm xét là 47.
Các thủ khoa còn lại có điểm xét từ 43,75 trở lên.
Xét theo trường, THCS Cầu Giấy có 4 thủ khoa, gồm Đàm Gia Linh (lớp chuyên Tiếng Anh), Ngô Xuân Tùng (Vật lý), Đỗ Nguyễn Bảo Hà (Sinh học) và Đặng Huyền Anh (Ngữ văn).
Hệ THCS của trường chuyên Hà Nội - Amsterdam cũng có 4 thí sinh đứng đầu, là Thiều Tăng Tuấn (Hóa học), Nguyễn Phương Thảo (Lịch sử), Nguyễn Trúc Oanh (Tin học), Nguyễn Hải Nam (Toán học).
Các trường Giảng Võ, Nghĩa Tân, Archimedes Academy, Tân Định, Nam Từ Liêm, Lê Quý Đôn, Trưng Vương đều có một thủ khoa mỗi trường.
Danh sách 15 thủ khoa như sau:
Kỳ thi vào lớp 10 ở Hà Nội diễn ra ngày 30-31/5 với khoảng 124.000 thí sinh, trong đó gần 17.000 thí sinh đăng ký thi thêm môn chuyên vào ngày 1/6.
Tối 19/6, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội công bố điểm thi lớp 10. Trần Minh Hà, học sinh trường THCS - THPT Newton là thủ khoa hệ không chuyên, với điểm xét 29,75. Em đạt 9,25 Văn, 9,5 Toán và 10 Tiếng Anh và 1 điểm ưu tiên.
Những em trúng tuyển làm thủ tục nhập học từ ngày 25 đến 27/6. Các trường chưa tuyển đủ sẽ xét điểm chuẩn bổ sung vào ngày 3/7.
Chiều 26-6, Đại học Kinh tế quốc dân (NEU) chính thức công bố phương hướng tuyển sinh năm 2027.
Theo đó, trường dự kiến bỏ xét tuyển kết hợp chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế IELTS, TOELF iBT, TOEIC với kết quả các kỳ thi đánh giá năng lực trong nước. Thí sinh chỉ được dùng điểm thi đánh giá năng lực để xét tuyển độc lập, còn chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được dùng để quy đổi điểm thay môn tiếng Anh hoặc quy đổi thành điểm cộng.
Từ năm 2027, thí sinh sẽ xét tuyển vào trường dựa vào điểm thi tốt nghiệp THPT và các bài thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy trong nước và quốc tế (phản ánh năng lực học tập cốt lõi).
Đối với bài thi đánh giá năng lực/tư duy quốc tế, trường xét các chứng chỉ SAT, ACT, A-Level. Với bài thi đánh giá năng lực/tư duy trong nước, xét các chứng chỉ HSA, V-ACT, TSA, SPT.
Với phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT, nhà trường tiếp tục xét 4 tổ hợp gồm: A00, A01, D01, D07.
Mức điểm cụ thể các bài thi đánh giá năng lực/tư duy trong nước và quốc tế, điểm quy đổi chứng chỉ tiếng Anh quốc tế sẽ được Đại học Kinh tế quốc dân công bố trong đề án tuyển sinh vào tháng 12-2026.
Ngoài tiếng Anh, nhà trường chấp nhận thêm chứng chỉ ngoại ngữ khác như tiếng Trung, Nhật, Hàn, Pháp, Đức.
Mức điểm khuyến khích/ưu tiên (cộng điểm thưởng) các thí sinh chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế IELTS, TOEFL iBT, TOEIC dự kiến như sau:
