Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo vẫn phụ thuộc vào hạ tầng đám mây, việc một mô hình có thể hoạt động trực tiếp trên thiết bị cá nhân đang trở thành bước ngoặt lớn. Google vừa công bố Gemma 4, dòng AI gọn nhẹ nhưng hiệu năng cao, hướng đến khả năng triển khai trực tiếp trên laptop, điện thoại và các thiết bị nhúng.
Gemma 4 là thế hệ mới trong dòng mô hình AI “open weight” của Google, được phát triển dựa trên nền tảng công nghệ từ hệ sinh thái Gemini. Theo tài liệu kỹ thuật do Google công bố, mô hình này được thiết kế với mục tiêu tối ưu hiệu năng trên mỗi tham số, giúp duy trì khả năng xử lý cao trong khi giảm đáng kể yêu cầu phần cứng.
Một điểm đáng chú ý là Gemma 4 có nhiều cấu hình khác nhau, từ các phiên bản nhỏ dành cho thiết bị di động đến các bản lớn hơn phục vụ máy trạm. Cách tiếp cận này cho phép cùng một nền tảng AI có thể hoạt động trên nhiều môi trường, từ smartphone đến hệ thống chuyên dụng.
Khác với các mô hình như GPT-4 vốn phụ thuộc vào máy chủ mạnh, Gemma 4 có thể được tải về và chạy trực tiếp trên CPU hoặc GPU của thiết bị. Điều này giúp giảm rào cản triển khai, đặc biệt với cá nhân và doanh nghiệp nhỏ.
Bên cạnh đó, việc phát hành theo hướng mở cho phép cộng đồng phát triển dễ dàng tùy chỉnh, tích hợp và xây dựng ứng dụng riêng, từ chatbot, trợ lý lập trình đến các hệ thống xử lý dữ liệu nội bộ.
Khả năng hoạt động offline là điểm khác biệt quan trọng của Gemma 4. Thay vì gửi dữ liệu lên máy chủ để xử lý, toàn bộ quá trình có thể diễn ra trực tiếp trên thiết bị người dùng.
Điều này mang lại lợi ích lớn về quyền riêng tư. Các dữ liệu nhạy cảm như tài liệu công việc hay thông tin cá nhân không cần rời khỏi thiết bị, giúp giảm nguy cơ rò rỉ. Đây là yếu tố ngày càng được quan tâm khi AI được sử dụng rộng rãi trong đời sống và công việc.
Ngoài ra, AI offline giúp cải thiện đáng kể tốc độ phản hồi. Khi không phụ thuộc vào kết nối mạng, các tác vụ như soạn thảo văn bản, dịch thuật hoặc hỗ trợ lập trình có thể được xử lý gần như tức thì.
Một lợi ích khác là chi phí. Khi không phụ thuộc vào dịch vụ đám mây hay API, người dùng có thể giảm đáng kể chi phí vận hành AI trong dài hạn.
Gemma 4 là một ví dụ rõ nét cho xu hướng lớn của ngành công nghệ, khi nhiều tập đoàn như Apple, Qualcomm hay Google đang chuyển hướng sang AI on device: Apple đã tích hợp các tính năng AI trực tiếp trên thiết bị trong hệ sinh thái của mình, trong khi Qualcomm phát triển các dòng chip với bộ xử lý AI chuyên dụng.
Sự kết hợp giữa phần cứng ngày càng mạnh và mô hình AI tối ưu hóa đang giúp việc triển khai AI trở nên linh hoạt hơn, có thể hoạt động trực tiếp trên nhiều loại thiết bị khác nhau. Tuy vậy cách tiếp cận này vẫn tồn tại những hạn chế, đặc biệt về giới hạn tài nguyên và khả năng cập nhật dữ liệu theo thời gian.
Dù còn thách thức, khoảng cách giữa AI đám mây và AI trên thiết bị đang dần được thu hẹp. Nhiều chuyên gia cho rằng trong tương lai gần, hai mô hình này sẽ cùng tồn tại và bổ trợ lẫn nhau.
Sự xuất hiện của Gemma 4 cho thấy một hướng đi rõ ràng của ngành AI, khi trọng tâm dần chuyển từ hạ tầng đám mây sang thiết bị cá nhân. Nếu xu hướng này tiếp tục phát triển, AI sẽ không chỉ nhanh hơn và riêng tư hơn mà còn hiện diện trực tiếp trên từng thiết bị, thay vì chỉ nằm trong các trung tâm dữ liệu như trước đây.
Dữ liệu từ Binance, sàn giao dịch tiền mã hóa lớn nhất thế giới, cho thấy giá Bitcoin hôm nay tăng mạnh so với hôm qua. Tính đến 8 giờ ngày 2.5 (giờ Việt Nam), mỗi Bitcoin (BTC) được giao dịch quanh mốc 78.292 USD, tăng 2,38% trong vòng 24 giờ qua.
Vốn hóa toàn thị trường tiền mã hóa tăng 1,84% so với hôm qua, cán mốc 2.600 tỉ USD. Ethereum, tiền mã hóa lớn thứ hai thế giới, tăng 1,61%, tiến sát mốc 2.300 USD. Các token khác như BNB, Solana, XRP đều tăng 0,3 - 1,3%.
Đà tăng của Bitcoin và thị trường tiền mã hóa xảy ra khi tâm lý chấp nhận rủi ro được cải thiện. Giá dầu giảm nhẹ sau khi có thông tin cho rằng Iran đã gửi một đề xuất mới nhằm nối lại đàm phán với Mỹ. Tin tức này làm dấy lên hy vọng rằng căng thẳng ở eo biển Hormuz có thể giảm bớt, ít nhất trong ngắn hạn.
Các nhà đầu tư Bitcoin đang đặt mục tiêu giá 80.000 USD. Đây là ngưỡng đột phá quan trọng, nếu vượt mốc này, thị trường có thể thu hút thêm nhiều người mới và kích hoạt kịch bản tăng giá bền vững .
"Tôi nghĩ 80.000 USD là ngưỡng kháng cự quan trọng. Chúng ta cần một cú bứt phá mạnh mẽ để có thể vượt qua", Adrian Fritz, chiến lược gia của 21hares, nói với CoinDesk.
Các phân tích kỹ thuật cho thấy sau khi tăng giá lên 78.000 USD, Bitcoin đã giữ vững mức hỗ trợ tại đường trung bình động hàm mũ 100 ngày (EMA 100). Khối lượng mua trên thị trường giao ngay cũng tăng mạnh trong khi chỉ số chênh lệch khối lượng tích lũy (CVD) đạt 11.500 BTC, mức cao nhất kể từ ngày 17.2.
Vị thế giao dịch phái sinh đang mở rộng song song với giá đồng nghĩa sự xuất hiện của những nhà đầu tư mới. Tổng khối lượng hợp đồng mở đã tăng 6,64% lên 257.000 BTC trong 24 giờ. Điều này cho thấy các vị thế mới đang được bổ sung khi Bitcoin ổn định dưới mức 80.000 USD.
Chỉ số CVD trên thị trường tương lai đã phục hồi lên 98.300 BTC, báo hiệu sự trở lại của áp lực mua ròng. Tuy nhiên, con số này vẫn thấp hơn đợt điều chỉnh hôm 27.4, cho thấy vị thế giao dịch vẫn đang lớn dần.
Đáng chú ý, thanh khoản Bitcoin tiếp tục tập trung ở vùng giá 78.000 - 80.000 USD, với 2,1 tỉ USD vị thế bán khống gặp rủi ro.
Hoạt động giao dịch BTC từ các tổ chức tiếp tục cho thấy xu hướng tích cực. Thay đổi trong số dư giao dịch OTC trong 30 ngày đã giảm xuống khoảng -20.700 BTC, tương đương mức ghi nhận lần cuối vào tháng 3.2025. Số dư thấp hơn đồng nghĩa BTC đang được chuyển ra khỏi các sàn giao dịch, làm giảm nguồn cung.
Xu hướng dòng vốn vào các quỹ ETF cũng tương tự. Hồi tháng 4, có khoảng 1,97 tỉ USD đổ vào các quỹ ETF Bitcoin. Theo Bitcoin Ecoinometrics, hiện có 9 ngày liên tiếp dòng vốn chảy vào các quỹ, đây là chuỗi kỷ lục dài nhất trong năm 2026.
"Lần cuối dòng chảy thể hiện sự bền bỉ như vậy là ngay trước khi Bitcoin lập đỉnh vào tháng 10.2025. Điều này không có nghĩa thị trường đang hướng đến đỉnh giá mới nhưng cho thấy xu hướng tăng giá đang có nhiều tín hiệu khả quan", các nhà phân tích của Bitcoin Ecoinometrics nhận định.
Mục tiêu trước mắt của các nhà đầu tư Bitcoin là theo dõi dòng tiền đổ vào thị trường có thể duy trì được bao lâu và liệu tính thanh khoản trên 80.000 USD có giảm khi sự tham gia của các tổ chức tăng lên hay không.
Để phóng tên lửa vào vũ trụ, các kỹ sư và nhà khoa học cần đảm bảo phương tiện có đủ lực đẩy và nhiên liệu để thoát khỏi lực hấp dẫn của Trái Đất. Tên lửa thường bay theo đường cong để tận dụng trọng lực và sử dụng thao tác xoay nghiêng để bay đúng hướng.
Theo Headed for Space, phần lớn tổ hợp phóng tên lửa lớn trên thế giới đều nằm trên hoặc gần xích đạo do Trái Đất đạt tốc độ quay nhanh nhất tại xích đạo. Do đó, tên lửa phóng từ xích đạo và di chuyển về phía đông có thể tăng tốc tức thì (khoảng 1.670 km/h) nhờ vòng quay của Trái Đất. Tuy nhiên, không phải quỹ đạo và đường bay của mọi tàu vũ trụ đều theo hướng đông.
Ví dụ, để đưa tên lửa Saturn V vào quỹ đạo tối ưu đến Mặt Trăng, phương tiện cần đạt độ nghiêng quỹ đạo 18 độ và góc phóng 72 độ. Tương tự, Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) nằm ở độ nghiêng quỹ đạo 51,6 độ và cần góc phóng 38,4 độ. Trong cả hai trường hợp, phóng tên lửa về phía đông mà không điều chỉnh giữa chuyến bay sẽ khiến phương tiện không thể tiến vào quỹ đạo như mục tiêu.
Do tổ hợp phóng nằm cố định theo hướng bắc - nam hoặc đông - tây, phương tiện phóng cần loại bỏ chênh lệch giữa góc phóng và hướng bệ phóng, hoặc sử dụng những tính toán điều hướng phức tạp giữa chuyến bay để điều chỉnh đường đi. Ngay sau khi rời bệ phóng thẳng đứng, tên lửa như Starship của SpaceX sẽ thực hiện xoay trục (roll) và nghiêng dần (pitch) theo hướng của quỹ đạo dự kiến. Thao tác xoay nghiêng giúp tên lửa tận dụng lực hấp dẫn của Trái Đất để bẻ lái dần sang phương ngang, giúp tiết kiệm nhiên liệu tối đa.
Theo BGR, tên lửa chủ yếu hoạt động trong khí quyển Trái Đất thường sử dụng các đặc điểm khí động học như cánh đuôi, tận dụng lực cản không khí để kích hoạt thao tác xoay trong. Đây là đặc điểm thường gặp trên tên lửa đạn đạo của hệ thống phòng thủ quân sự. Tuy nhiên, phần lớn tên lửa hiện đại hoạt động trên quỹ đạo dùng động cơ đẩy để xoay nghiêng sau khi phóng. Do vòi phun động cơ có thể điều chỉnh, chúng có thể chuyển hướng lực đẩy theo chiều ngược nhau, giúp tên lửa xoay tròn.
Không phải mọi tên lửa đều có nhiều vòi phun, thay vào đó, kỹ sư thiết kế những động cơ phụ trợ nhỏ hơn gọi là động cơ đẩy Vernier, thường đặt bên hông phương tiện phóng hoặc lệch về phía động cơ chính, để khởi động quá trình xoay.
Các kỹ sư cũng đưa ra một số giải pháp mới giúp tên lửa xoay nghiêng dễ dàng. Ví dụ, tên lửa Delta IV chỉ có một vòi phun động cơ nhưng bằng cách hướng hai ống khí thải của máy phát điện khí gas theo chiều ngược nhau, phương tiện phóng này vẫn có thể xoay được.
Theo video do Global Times đăng ngày 27/4, tình huống xảy ra cuối tuần trước trong buổi biểu diễn khai mạc cuộc thi thể thao tại Đại học Âu - Á Tây An ở tỉnh Thiểm Tây. Nhân viên phụ trách robot đã nhanh chóng can thiệp và kéo cỗ máy ra.
Theo Shangyou News, hành vi bất ngờ của robot lập tức tạo ra cuộc thảo luận trên mạng. Một số người đặt câu hỏi liệu hành động này có được điều khiển từ xa, hay được sắp xếp trước như một phần của màn trình diễn.
Số khác thậm chí tự hỏi liệu robot có phát triển "ý thức độc lập", nhất là sau khi một người tự nhận là nhân viên trường đăng bài trên Weibo và phủ nhận hành động được lập trình sẵn. "Dựa trên những gì tôi biết lúc đó, robot đã mắc lỗi", người này chia sẻ.
Đại diện trường đại học cho biết sau khi sự cố xảy ra, họ đã liên hệ với bên cung cấp robot và nhận phản hồi rằng vấn đề do nhiễu tín hiệu tại địa điểm tổ chức. Theo công ty, nhiều máy bay không người lái đã hoạt động đồng thời trong suốt màn trình diễn làm gián đoạn tín hiệu và dẫn đến hành vi bất thường.
Theo Gao Huan, Phó giám đốc Phòng thí nghiệm AI thuộc Đại học Sư phạm Trùng Khánh, dựa trên thông tin hiện có, sự cố này có thể do những bất thường trong điều khiển chuyển động, sai lệch trong quá trình thực thi hoặc thiếu hệ thống an toàn dự phòng tại chỗ. Robot dùng trong buổi biểu diễn thường hoạt động dựa trên kịch bản chuyển động được lập trình sẵn. Do đó, nếu xảy ra lỗi định vị, sai lệch nhận dạng tư thế, lỗi trình tự thực hiện, hoặc nếu người biểu diễn đi chệch khỏi quỹ đạo đã được thiết lập sẵn, có thể dẫn đến va chạm ngoài ý muốn giữa robot và người.
"Vấn đề không nên được hiểu là robot đã phát triển nhận thức độc lập", ông Huan nói với Shangyou News. "Câu hỏi quan trọng hơn đối với các chuyên gia AI, là tại sao robot vẫn có thể tiếp xúc với con người sau khi hành vi bất thường xảy ra".
Cũng theo ông Huan, sau sự cố, các nhà tổ chức, người điều hành và nhà cung cấp robot hình người nên tiến hành đánh giá rủi ro trước đó, gồm thử nghiệm kịch bản chuyển động, diễn tập tại chỗ, thiết lập khoảng cách an toàn, trang bị cơ chế dừng khẩn cấp, bố trí người giám sát và lập kế hoạch dự phòng để xử lý các tình huống bất ngờ.
"Khi biểu diễn cộng tác người - robot, không nên chỉ xem các cỗ máy như đạo cụ sân khấu thông thường, mà là thiết bị thông minh với những rủi ro chuyển động cơ học tiềm ẩn", ông nói thêm.
