Tối 12-4 (giờ địa phương), Thủ tướng Hungary Viktor Orban đã thừa nhận thất bại trước ứng viên Peter Magyar - người giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử Quốc hội Hungary cùng ngày.
Với khoảng 90% số phiếu đã được Văn phòng Bầu cử quốc gia kiểm đếm, Đảng Tisza của ông Peter Magyar giành được 53,72%, tương đương 138 trong tổng số 199 ghế tại Quốc hội Hungary, qua đó vượt ngưỡng đa số tuyệt đối.
Trong khi đó liên minh cầm quyền của ông Orban - gồm Đảng Fidesz và Đảng Dân chủ Cơ Đốc giáo (KDNP) - chỉ nhận được 37,67% số phiếu, tương đương với 54 ghế.
Phát biểu trước những người ủng hộ, ông Orban tuyên bố chấp nhận kết quả và cho biết vẫn sẽ tiếp tục "phục vụ đất nước và dân tộc Hungary từ vị thế đối lập".
Ông Viktor Orban nếm trải thất bại trong bối cảnh tỉ lệ cử tri đi bầu đạt 77,8% - con số cao kỷ lục kể từ khi Hungary chuyển sang thể chế dân chủ.
Các chuyên gia nhận xét điều này phản ánh sự xa rời của người dân đối với di sản 16 năm cầm quyền của ông.
Trang Politico dẫn lời nhà nghiên cứu Mátyás Bódi, thuộc Đại học Eötvös Loránd ở Budapest, nhận định lý do lớn nhất khiến đa số cử tri Hungary quyết định quay lưng với ông Orban là do lạm phát, suy thoái kinh tế và tham nhũng tràn lan.
Trước sự bất mãn của người dân, đối thủ Peter Magyar đã đưa ra lời hứa xây dựng một "Hungary hiện đại, mang đậm tinh thần châu Âu". Phát biểu không chỉ thu hút cử tri trẻ mà còn cả những cử tri truyền thống.
Nhà nghiên cứu Timothy Ash thuộc Viện Chatham House cho biết việc ông Magyar nêu bật vấn nạn tham nhũng cũng rất đáng chú ý. "Người dân chỉ có thể chấp nhận một chế độ tham nhũng chừng nào nền kinh tế còn phát triển tốt" - ông Ash nhận định.
Đồng quan điểm, giáo sư Kim Lane Scheppele tại Đại học Princeton cho hay ông Orban có thể liên tục tái đắc cử miễn là nền kinh tế Hungary còn vững mạnh. Tuy nhiên "nền kinh tế đình trệ cùng với nhiều vụ phanh phui tham nhũng" đã khiến công chúng mất niềm tin.
Về mặt đối ngoại, trong 16 năm làm Thủ tướng, ông Orban cũng gây căng thẳng nghiêm trọng cho mối quan hệ của Hungary và EU. Gần đây nhất, ông đã dùng quyền phủ quyết chặn khoản vay 90 tỉ euro của EU dành cho Ukraine.
Trong khi đó ông lại xây dựng mối quan hệ với Mỹ và Nga. Mới đây, Phó tổng thống Mỹ J.D. Vance đã có chuyến thăm Budapest để ủng hộ ông Orban trước thềm bầu cử.
Ngoài ra, căng thẳng giữa Budapest và Brussels cũng leo thang sau những cáo buộc chính phủ của ông Orban chia sẻ thông tin mật của EU với Matxcơva.
Theo Đài CNN, chiến dịch tranh cử của ông Orban với mục tiêu trọng tâm khẳng định Đảng Fidesz là "lựa chọn an toàn" để bảo vệ Hungary khỏi những mối đe dọa được cho là đến từ Ukraine.
Tuy nhiên một số cuộc phỏng vấn cho thấy người dân Hungary không thực sự chú ý đến vấn đề này. "Sự can thiệp của nước ngoài chẳng có ý nghĩa gì cả" - ông Márton Tompos, nghị sĩ thuộc Đảng Momentum, cho biết.
Tại đêm bầu cử, anh Róbert Horváth (32 tuổi), một người dân sống tại Budapest, chia sẻ: "Tôi nhận ra từ 10 năm trước, khi những bê bối tham nhũng đầu tiên xuất hiện, Đảng Fidesz đã không thể hiện được những gì họ nói. Tôi đã bỏ phiếu cho phe đối lập để Hungary có cơ hội chứng minh mình thuộc về châu Âu".
Sau bầu cử, các nhà lãnh đạo châu Âu hoan nghênh kết quả này. Thủ tướng Đức Friedrich Merz gửi lời chúc mừng tới ông Peter Magyar, bày tỏ mong muốn hợp tác vì "một châu Âu mạnh mẽ, an toàn và đoàn kết".
Trong khi đó Thủ tướng Anh Keir Starmer mô tả đây là "khoảnh khắc lịch sử, không chỉ đối với Hungary mà còn đối với nền dân chủ châu Âu".
Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen nhận định: "Hungary đã lựa chọn châu Âu. Một quốc gia đang quay trở lại con đường châu Âu. Liên minh sẽ trở nên mạnh mẽ hơn".
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
