Cụ thể cậu học trò Nguyễn Khang, lớp 5/2, Trường TH Phú Lợi, P.Phú Lợi bày tỏ: “Như mọi người đã biết, trong kỷ nguyên mới thì chúng ta rất cần học những bộ môn như công dân số, STEM và các bộ môn khoa học tự nhiên khác. Nhưng ở các địa phương xa trung tâm như Bình Dương hay Bà Rịa – Vũng Tàu cũ, thường học sinh chỉ được xem mô hình, xem qua sách giáo khoa, hoặc qua hình mẫu chứ chúng em thường xuyên không được tiếp xúc trực tiếp và không được làm. Mặc dù có thể chạm vào, có thể sờ vào nhưng đó không phải sản phẩm của chúng em”.
Và Khang nói rất xúc động: “Chúng em muốn học, muốn làm, mặc dù sai, mặc dù xấu cũng được. Nhưng chúng em lại không có đủ vật dụng, giáo viên cũng không có đủ kinh nghiệm để trao đổi về những vấn đề đó”.
Nói lên thực tế và tâm tư của mình, Khang đề xuất: “Nên tổ chức các lớp đào tạo chuyên sâu cho giáo viên để thầy cô có thêm nhiều kinh nghiệm và giao tiếp tốt hơn với tụi em trong giờ học. Vì giáo viên ở nước ta hiện nay khá là nhiều giáo viên lớn tuổi”.
Đồng thời cậu học trò mong các cấp lãnh đạo quan tâm hơn đến việc tổ chức dạy học công nghệ và STEM trong nhà trường theo hướng thực chất và tạo điều kiện cho học sinh được trực tiếp trải nghiệm. Học sinh mong muốn không chỉ được xem sản phẩm trưng bày mà được tự suy nghĩ, tự làm, tự thử nghiệm, sai và sửa để hiểu bài sâu hơn, phát triển tư duy sáng tạo và kỹ năng giải quyết vấn đề. Khang cũng kiến nghị lãnh đạo các cấp quan tâm đầu tư thiết bị, phòng học thực hành.
Chỉ ra một thực trạng rất đáng lo ngại nhưng đang tồn tại phổ biến trong đời sống của thanh thiếu niên, Cao Quỳnh Thư, lớp 8A4, Trường THCS Thái Văn Lung, P.Tam Bình, cho rằng khi gặp rắc rối, các em hoàn toàn thiếu một người hướng dẫn tin cậy, một điểm tựa an toàn để tâm sự, chia sẻ và định hướng cách đối mặt với áp lực cuộc sống.
Thư nói: “Hiện nay trong cuộc sống và học tập, chúng em, những bạn trẻ đều mắc phải các vấn đề về tâm lý. Chúng em không biết ai để chia sẻ, không có người để tâm sự. Nếu chia sẻ với ba mẹ, chúng em bị khoảng cách thế hệ và gặp vấn đề về cách nói chuyện với nhau; chia sẻ với bạn bè chúng em không đủ trải nghiệm, không đủ thấu hiểu, đồng điệu về tính cách để nói chuyện; chia sẻ với thầy cô chúng em ngại ngùng, lo sợ”
Từ thực tiễn cuộc sống, Thư cho biết khi những tâm tư không được giải quyết kịp thời, nhiều bạn có xu hướng tìm đến những nhóm, hội trên mạng xã hội hoặc nhờ AI để chia sẻ. Nhưng những lời khuyên đó không đến từ thế giới thật sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy đi kèm.
Thư mong nhà trường sẽ đầu tư hơn về xây dựng mô hình tham vấn tâm lý học đường, có những chuyên gia tâm lý để chia sẻ với học sinh, nhất là lứa tuổi dậy thì. Đồng thời, cần có thêm các chương trình, hoạt động để phụ huynh và học sinh cùng tham gia từ đó xóa bỏ được khoảng cách thế hệ, có thể cùng ngồi lại để tâm sự một cách nhẹ nhàng, gần gũi.
“Trước khi để học sinh tìm đến thế giới ảo, hãy cho chúng em cánh tay đủ vững tin, đủ thấu hiểu, đủ lắng nghe để chúng em chia sẻ hết tâm sự của mình”, Thư gửi gắm mong muốn.
Cũng quan tâm về vấn đề sức khỏe tinh thần của học sinh, Nguyễn Ngọc Bảo An, lớp 6/1, Trường THCS Thông Tây Hội, P.Thông Tây Hội, đề xuất “Hệ thống cảnh báo cảm xúc trực tuyến”.
Bảo An cho rằng khi trẻ em tham gia mạng xã hội, hệ thống này sẽ dùng trí tuệ nhân tạo để nhận diện cảm xúc qua cách viết hoặc hành vi. Nếu phát hiện trẻ em đang buồn, bị bắt nạt, hoặc có dấu hiệu căng thẳng, hệ thống sẽ gửi cảnh báo cho cha mẹ hoặc thầy cô để kịp thời hỗ trợ. Ví dụ, nếu một bạn nhỏ viết nhiều câu buồn bã, hệ thống sẽ nhắc nhở người lớn quan tâm. Tác dụng của giải pháp này là bảo vệ tinh thần cho trẻ em, giúp các bạn nhỏ luôn cảm thấy an toàn, được quan tâm, và không bị bỏ rơi trong thế giới mạng.
Chia sẻ tại chương trình, ông Nguyễn Văn Hiếu, Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, cho biết rất ấn tượng với các đề xuất, kiến nghị của các em.
Đặc biệt, ông Hiếu nói với ý kiến của em học sinh về câu chuyện thầy cô hiện nay… hơi già, Sở cũng sẽ ghi nhận và bồi dưỡng, tập huấn cho đội ngũ giáo viên, cũng như thay đổi phương pháp dạy học. Vì theo ông Hiếu, học sinh cần lắm sự giao tiếp và trao đổi giữa người dạy và các em học sinh.
Ông Hiếu ghi nhận tất cả những ý kiến của học sinh và khẳng định với tinh thần tiếp thu, lắng nghe, Sở sẽ tổng hợp tất cả ý kiến của các em thành giải pháp theo từng nhóm chuyên đề để tất cả các trường học trên toàn thành phố biết được tâm tư, nguyện vọng và đề xuất, hiến kế của học sinh.
Anh Vinh kể từng có công việc huấn luyện viên thể hình ổn định, thu nhập cao, lịch làm việc dày đặc. Thế nhưng, một tai nạn giao thông xảy ra vào tháng 10.2023 đã khiến mọi thứ thay đổi hoàn toàn. Anh cho biết biến cố bất ngờ không chỉ cướp đi một chân của anh mà còn để lại những tổn thương nghiêm trọng ở chân còn lại, buộc anh phải bắt đầu lại từ con số gần như bằng không.
Theo anh Vinh, thời điểm gặp nạn đang trên đường đi làm tại quê nhà. Tai nạn khiến anh bị gãy cổ xương đùi, đứt dây thần kinh vận động, tổn thương dây chằng và sụn gối. Một bên chân phải cắt bỏ trên đầu gối, chân còn lại cũng không thể vận động bình thường.
Gần một năm nằm viện là quãng thời gian dài nhất trong cuộc đời anh Vinh. “Không còn phòng tập, không còn công việc, cũng không còn nguồn thu nhập như trước, mình đối diện với thực tế khắc nghiệt của việc mất đi sự nghiệp đã gây dựng suốt nhiều năm”, anh Vinh kể. Tuy vậy, thay vì chìm trong bi quan, anh lựa chọn cách nhìn khác là chấp nhận hoàn cảnh và tìm hướng đi mới.
Điều khiến nhiều người bất ngờ là chỉ khoảng 4 tháng sau tai nạn, khi sức khỏe chưa hoàn toàn ổn định, Vinh đã quay trở lại phòng tập. Thời điểm đó, anh vẫn phải di chuyển bằng xe lăn, việc giữ thăng bằng hay thực hiện các động tác cơ bản đều gặp khó khăn.
“Ban đầu mình muốn tập để hỗ trợ phần thân dưới, nhưng thực tế không cho phép. Chân còn lại bị liệt bàn chân, dây chằng chưa phẫu thuật nên gần như không thể chịu lực”, anh Vinh chia sẻ.
Từ đó, anh Vinh cho biết chuyển hướng hoàn toàn sang tập trung phát triển phần thân trên. Tuy nhiên, việc tập luyện cũng không còn giống trước. Những bài tập quen thuộc phải điều chỉnh để phù hợp với thể trạng mới. Anh ưu tiên các nhóm cơ vai, ngực, lưng và bụng, đồng thời tìm cách biến tấu động tác nhằm đảm bảo an toàn.
Anh Vinh cho biết không thể đứng vững, thực hiện phần lớn bài tập ở tư thế ngồi hoặc có hỗ trợ. “Những động tác tưởng chừng đơn giản như đẩy tạ hay kéo cáp đều cần tính toán kỹ lưỡng để tránh ảnh hưởng đến phần chân bị thương. Việc kiểm soát lực, giữ thăng bằng và duy trì nhịp tập trở thành thử thách mỗi ngày”, anh Vinh chia sẻ.
Anh Vinh cho biết khi quyết định tham gia thi đấu, phải bước vào giai đoạn tập luyện khắc nghiệt kéo dài 8 tháng. Mỗi ngày, anh dành từ 6 - 8 tiếng đồng hồ trong phòng gym. Song song với tập luyện, chế độ dinh dưỡng cũng được kiểm soát chặt chẽ. Giai đoạn đầu, anh Vinh cho biết tăng cường ăn uống để xây dựng khối cơ.
Theo anh Vinh, khi bước vào quá trình siết cơ, lượng calo giảm xuống còn khoảng 1.200 kcal/ngày. Những ngày cận thi đấu, anh thậm chí phải hạn chế nước và thực phẩm để đạt thể trạng tốt nhất. “Vừa phải chịu đau từ chấn thương, vừa chịu áp lực tập luyện và ăn kiêng, đó là khoảng thời gian không dễ dàng”, anh Vinh bộc bạch.
Điều đặc biệt ở Vinh là tinh thần lạc quan. Trở lại phòng tập trong tình trạng cơ thể không còn nguyên vẹn, anh cho biết không cảm thấy tự ti hay e ngại ánh nhìn xung quanh.
“Với mình, mỗi người đều có số phận riêng. Mình không may thì mình cố gắng hơn”, anh Vinh chia sẻ. Chính suy nghĩ đó giúp anh Vinh vượt qua rào cản tâm lý, duy trì sự kỷ luật trong tập luyện và từng bước thích nghi với cuộc sống mới. Theo anh Vinh sự đồng hành của người thân, đặc biệt là anh trai, người đã gác lại công việc để chăm sóc anh suốt gần một năm giúp có điểm tựa lớn.
Sau quá trình chuẩn bị dài hơi, Vinh tham gia thi đấu ở hạng mục Men’s Physique và giành được giải thưởng “Cống hiến”, tại Giải thể hình nam - nữ bãi biển Phan Thiết 2026. Với anh, kết quả không phải điều quan trọng nhất. “Mình thi không phải để hơn thua, mà muốn truyền đi thông điệp dù cuộc sống khó khăn đến đâu, vẫn phải tiếp tục”, anh Vinh nói.
Hiện tại, ngoài việc tập luyện, anh Vinh cho biết còn làm công việc liên quan đến sáng tạo nội dung, quay chụp và hợp tác với các nhãn hàng. “Cuộc sống đã thay đổi, nhưng đam mê thể hình vẫn còn đó, theo một cách khác”, anh Vinh chia sẻ.
Ông Phạm Chánh Trung cho biết tới thời điểm hiện tại, theo thống kê sơ bộ, hơn 9.000 trường hợp phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi tại TP.HCM được nhận hỗ trợ chính sách. Việc hỗ trợ chính sách này nhằm góp phần khuyến khích các vợ chồng trẻ sinh con, nuôi dạy con.
"Cụ thể, về nhận hỗ trợ chính sách theo Nghị quyết 40 là 7.695 trường hợp; với định mức hỗ trợ 3 triệu đồng/trường hợp, với tổng kinh phí hỗ trợ là hơn 23 tỉ đồng. Về nhận hỗ trợ chính sách theo Nghị quyết 32 là 1.310 trường hợp; với định mức hỗ trợ 5 triệu đồng/trường hợp, với tổng kinh phí hỗ trợ là hơn 6,5 tỉ đồng", ông Trung thông tin.
Theo ông Trung, chính sách hỗ trợ nhằm khuyến khích phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi góp phần duy trì mức sinh hợp lý và chủ động thích ứng với xu hướng già hóa dân số.
Ông Trung cho biết: "Sau thời gian triển khai, việc đã thực hiện chi trả cho hơn 9.000 trường hợp cho thấy chính sách đã đi vào cuộc sống, nhận được sự quan tâm và đồng thuận của người dân, góp phần tạo hiệu ứng truyền thông tích cực, nâng cao nhận thức về việc sinh đủ 2 con. Hệ thống triển khai từ cơ sở từng bước được hoàn thiện, việc thực hiện rà soát xác định đối tượng và chi trả ngày càng thuận lợi hơn cũng như làm tiền đề cho việc thực thi các chính sách hỗ trợ khác trong tương lai".
Cũng theo ông Trung, đây là những bước đầu tiên của chính sách khuyến sinh và cần thêm thời gian để đánh giá hiệu quả của chính sách cũng như các giải pháp hữu hiệu hơn và phù hợp nguyện vọng của người dân.
Chị Đỗ Thị Kim Hường (32 tuổi, ngụ đường Trường Chinh, P.Tân Bình) nói: "Nhận được 5 triệu đồng là sự khích lệ kịp thời, nhất là lúc gia đình vừa có thêm em bé. Nhưng tôi mong có thêm hỗ trợ về nhà ở xã hội hoặc vay ưu đãi, vì chi phí mua nhà mới là gánh nặng lớn nhất hiện nay".
Còn chị Hoàng Ngọc Diễm (31 tuổi, ngụ đường Man Thiện, P.Tăng Nhơn Phú) chia sẻ: "Nhận được tiền thì rất vui, nhưng nuôi con là câu chuyện dài. Tôi mong thành phố có thêm chính sách giảm học phí mầm non, hỗ trợ chi phí gửi trẻ, để phụ nữ có thể sớm quay lại làm việc mà không quá áp lực tài chính".
Đã nhận được hỗ trợ 5 triệu đồng khi sinh đủ 2 con trước 35 tuổi, chị Hà Thị Thu Hải (33 tuổi, ngụ đường Hồ Học Lãm, P.An Lạc) cho rằng mức hỗ trợ này còn khá khiêm tốn so với chi phí nuôi con tại đô thị lớn như TP.HCM.
Nói về điều này, ông Phạm Chánh Trung cho biết: "Chúng tôi thống nhất rằng với điều kiện sống tại một đô thị lớn như TP.HCM, 5 triệu đồng không phải là khoản chi phí lớn để nuôi con. Tuy nhiên, cần khẳng định rõ ý nghĩa chính của chính sách không nằm ở việc hỗ trợ tài chính, mà là việc ghi nhận và trân trọng, động viên đối với các gia đình sinh đủ 2 con. TP.HCM khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ 2 con trong độ tuổi phù hợp, qua đó từng bước nâng mức sinh, hướng tới mục tiêu khoảng 1,6 con/phụ nữ trong thời gian tới".
Chị Trần Thị Minh Thùy (28 tuổi, ngụ đường Phạm Văn Đồng, P.Thủ Đức) chia sẻ: "Khoản hỗ trợ mang tính động viên nhiều hơn là vật chất. Điều tôi kỳ vọng là tăng thời gian nghỉ thai sản cho cả cha và mẹ, hoặc linh hoạt giờ làm để cha mẹ có thêm thời gian chăm con trong những năm đầu đời".
Chị Thùy thắc mắc liệu trong thời gian tới, TP.HCM có dự kiến mở rộng hoặc điều chỉnh chính sách như tăng mức hỗ trợ, thêm ưu đãi về nhà ở, giáo dục, y tế… để tạo động lực sinh con cho người trẻ?
Xung quanh vấn đề này, ông Trung cho biết thời gian tới TP.HCM sẽ hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội, chăm sóc y tế, giáo dục, tăng mức lương tối thiểu để cải thiện đời sống gia đình, hỗ trợ mua nhà ở xã hội, miễn giảm thuế thu nhập cá nhân, tăng thời gian nghỉ thai sản, điều chỉnh thời gian giữ trẻ mầm non bắt đầu từ 6 tháng tuổi, tăng thời gian giữ trẻ ở trường học, hỗ trợ chi phí bán trú... để các cặp vợ chồng trẻ có thể thật sự yên tâm sinh con và sinh 2 con trở lên. Việc chi trả hỗ trợ sẽ được thực hiện liên tục trong quá trình triển khai chính sách. "Để đảm bảo chính sách kịp thời đến đúng đối tượng hỗ trợ, bên cạnh việc địa phương xác định, người dân phối hợp cung cấp một số giấy tờ liên quan làm căn cứ đối chiếu thông tin, xác nhận điều kiện hưởng chính sách", ông Trung nói.
Chia sẻ thêm về những rào cản lớn nhất khiến người trẻ ngại sinh con hiện nay, Chi cục trưởng Chi cục Dân số TP.HCM cho biết qua theo dõi thực tiễn nhiều năm đã nhận thấy nguyên nhân cốt lõi không chỉ nằm ở yếu tố nhận thức, mà chủ yếu xuất phát từ áp lực kinh tế và môi trường sống đô thị.
Mới đây, Jơ Ngõ Ya Văn (thường gọi là Lì, 24 tuổi, ngụ Lâm Đồng) chia sẻ đoạn clip gặp gỡ xúc động cùng em trai lên mạng xã hội đã nhanh chóng chạm đến trái tim của hàng nghìn người. Ít ai biết rằng, sau vài phút ngắn ngủi của sự xúc động ấy là cả một hành trình ròng rã tìm em của Văn.
Văn và em trai Đinh Văn Minh (21 tuổi) là anh em cùng mẹ khác cha. Văn kể khi mẹ và dượng không còn chung sống, cuộc đời 2 anh em cũng rẽ sang hai hướng. Văn sống với bà ngoại ở xã Ka Đô (Lâm Đồng), còn Minh theo ba về Quảng Ngãi. Khi đó, Văn mới khoảng 6 tuổi, Minh thì mới lên 4.
“Lúc đó mình chỉ biết Minh về Quảng Ngãi chứ không biết cụ thể ở đâu”, Văn nhớ lại. Không có địa chỉ cụ thể, không một thông tin rõ ràng, ký ức về em trai chỉ còn lại những mảnh ghép mờ nhạt. Nhưng suốt những năm tháng trưởng thành, ý nghĩ phải tìm lại em chưa từng rời khỏi Văn.
Năm 2019, một tia hy vọng le lói khi Văn tình cờ nghe được thông tin về em trai từ một người đàn ông quê Quảng Ngãi lấy vợ và sinh sống gần nơi Văn ở. Tuy nhiên, manh mối vẫn quá ít ỏi và khi ấy, Văn chưa đủ điều kiện để đi tìm em.
Đến năm 2024, Văn thử đăng bài lên mạng xã hội, mong cộng đồng giúp đỡ. Bài viết được chia sẻ, nhưng kết quả vẫn là con số không. “Lúc đó cũng buồn lắm, nhưng mình chưa từng nghĩ sẽ bỏ cuộc”, Văn nói.
Phải đến đầu tháng 3.2026, khi đã đi làm và dành dụm được một khoản tiền, Văn mới thực sự bắt đầu hành trình đi tìm em trai. Ngày 4.3, cậu lên đường, rong ruổi qua nhiều tỉnh miền Trung với một mục đích lớn nhất là tìm lại Minh.
Sau 5 ngày, Văn đến Quảng Ngãi, nơi duy nhất cậu biết em trai mình từng sống. Điểm đến mà Văn dò tìm là một khu vực miền núi phía tây tỉnh Quảng Ngãi, thuộc huyện Minh Long cũ, nơi nhà cửa thưa thớt, chủ yếu là rừng keo. Minh cho biết việc tìm người ở đó vốn đã khó, chưa kể nỗi lo em trai có thể đã rời đi nơi khác làm ăn.
Từ manh mối ít ỏi, Văn dò hỏi và tìm đến nhà một người phụ nữ được cho là cô của Minh. Văn kể ban đầu, sự xuất hiện của một người lạ khiến gia đình dè chừng. Chỉ đến khi nhìn thấy biển số xe và nghe Văn kể lại những ký ức xưa cũ, mọi nghi ngại mới dần tan biến.
“Mọi người giúp mình kết nối và gọi điện cho Minh, khi đó, em đang đi làm. Mình phải đợi hơn 2 tiếng em mới chạy đến. Lúc gặp, mình thấy em khá nhỏ con, lại làm công việc vất vả nên thương lắm. Ban đầu hai anh em gặp lại cũng có chút gượng gạo, xa cách, nhưng rồi tình thân ruột thịt đã xóa bỏ mọi khoảng cách”, Văn kể.
Về phía Minh, cảm xúc lúc nhận được tin anh trai tìm mình cũng vô cùng khó tả. Minh kể lại trong nghẹn ngào: "Lúc đó mình đang ăn cơm, nghe điện thoại mà tay chân run đến mức không thể tiếp tục ăn được nữa. Từ ngỡ ngàng, ngạc nhiên cho đến hạnh phúc, thực sự không nói nên lời”.
Minh cho biết bấy lâu nay vẫn luôn khao khát tìm lại anh và họ hàng bên ngoại nhưng không biết bắt đầu từ đâu. Nhưng khi đã thật sự gặp nhau, niềm vui chưa kịp trọn vẹn thì lại phải chia xa. “Anh chưa ở lại được bao lâu, hai anh em chưa kịp nói chuyện nhiều thì anh đã phải về. Lúc anh chào để đi, mình không kìm được mà ôm anh rồi khóc”, Minh nghẹn giọng kể lại.
Hành trình tìm em của Văn không hề dễ dàng. Có những lúc tưởng như rơi vào bế tắc, nhưng cậu chưa từng nghĩ đến việc dừng lại. Hiện tại, Văn đã trở về Lâm Đồng, Minh vẫn ở Quảng Ngãi. Hai anh em giữ liên lạc bằng những cuộc gọi hỏi thăm nhau thường xuyên. Và một cuộc gặp mặt tại Lâm Đồng đang được Minh ấp ủ.
