CNN ngày 20/5 dẫn nguồn thạo tin về tình báo Mỹ cho biết trong 6 tuần ngừng bắn với Mỹ, Iran đã tái khởi động một số dây chuyền sản xuất máy bay không người lái (UAV) từng bị tổn hại do các cuộc không kích của Mỹ và Israel. Đây được coi là dấu hiệu cho thấy Iran đang hồi sinh một số năng lực quân sự với tốc độ nhanh hơn dự tính của tình báo Mỹ.
“Iran đã vượt xa mọi mốc thời gian mà cộng đồng tình báo Mỹ từng dự đoán cho quá trình phục hồi năng lực quân sự của họ”, một quan chức Mỹ nói.
Theo nguồn tin, việc tái thiết năng lực quân sự, bao gồm xây dựng lại các bãi phóng tên lửa, khôi phục bệ phóng và năng lực sản xuất những hệ thống vũ khí chủ chốt bị phá hủy trong xung đột, đồng nghĩa Iran vẫn là mối đe dọa đáng kể đối với các đồng minh của Mỹ trong khu vực nếu Tổng thống Donald Trump nối lại chiến dịch không kích.
Điều này cũng đặt ra nghi vấn về những tuyên bố mà ông Trump và Lầu Năm Góc đưa ra rằng các cuộc không kích của Mỹ và Israel đã “gần như xóa sổ” năng lực quân sự Iran về lâu dài.
Dù thời gian khôi phục sản xuất đối với từng loại linh kiện vũ khí khác nhau, một số đánh giá tình báo Mỹ cho thấy Iran có thể tái lập hoàn toàn năng lực tấn công bằng UAV chỉ trong vòng 6 tháng.
Các cuộc tấn công bằng UAV của Iran từng khiến các đồng minh của Mỹ trong khu vực lo ngại. Nếu xung đột tái diễn, Iran có thể bù đắp cho năng lực sản xuất tên lửa, vốn đã bị suy giảm đáng kể, bằng cách gia tăng những đợt phóng UAV nhắm vào Israel và các quốc gia vùng Vịnh nằm trong tầm bắn của cả hai loại vũ khí này.
Tổng thống Trump nhiều lần đe dọa nối lại chiến dịch quân sự nếu hai nước không đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột. Ông hôm 19/5 thậm chí còn công khai nói đã ra quyết định nối lại chiến dịch không kích nhưng sau đó hoãn lại để tạo điều kiện cho đàm phán.
Một nguồn tin tình báo Mỹ cho biết Iran có thể phục hồi nhanh hơn dự kiến nhờ nhiều yếu tố kết hợp, từ “sự hỗ trợ của bên ngoài” cho tới việc Mỹ và Israel không gây ra mức độ thiệt hại lớn như hai nước kỳ vọng.
Theo các đánh giá tình báo Mỹ gần đây, Iran vẫn duy trì được năng lực tên lửa đạn đạo, tấn công bằng UAV và phòng không bất chấp thiệt hại nghiêm trọng do các cuộc không kích của Mỹ và Israel gây ra. Điều đó có nghĩa quá trình tái thiết năng lực sản xuất quân sự của Iran không phải bắt đầu lại từ con số không.
Người phát ngôn Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) từ chối bình luận về thông tin này, với lý do cơ quan này không thảo luận các vấn đề liên quan đến tình báo.
Trong khi đó, phát ngôn viên Lầu Năm Góc Sean Parnell nói “quân đội Mỹ là lực lượng mạnh nhất thế giới và có mọi phương tiện cần thiết để hành động vào thời gian và địa điểm mà Tổng thống lựa chọn”.
“Chúng tôi đã thực hiện nhiều chiến dịch thành công, đồng thời bảo đảm quân đội Mỹ sở hữu kho vũ khí hùng hậu để bảo vệ người dân và lợi ích của mình”, ông Parnell nói thêm.
CNN hồi tháng 4 đưa tin tình báo Mỹ đánh giá Iran vẫn còn khoảng một nửa số bệ phóng tên lửa sau các cuộc không kích của Washington. Một báo cáo gần đây nâng con số này lên 2/3, một phần do lệnh ngừng bắn đã tạo thời gian để Iran đào lại các bệ phóng có thể từng bị vùi lấp.
Đánh giá của tình báo Mỹ có thể bao gồm cả những bệ phóng hiện chưa thể tiếp cận, chẳng hạn hệ thống bị chôn vùi dưới lòng đất do không kích nhưng chưa bị phá hủy hoàn toàn.
Hai nguồn tin trước đó cho hay tình báo Mỹ cũng xác định Iran vẫn còn hàng nghìn UAV, tương đương khoảng 50% năng lực UAV của nước này.
Các đánh giá tình báo cho thấy phần lớn tên lửa hành trình phòng thủ ven biển của Iran vẫn còn nguyên vẹn, phù hợp với thực tế Mỹ không tập trung chiến dịch không kích vào khí tài ven biển dù vẫn tấn công tàu chiến của Tehran. Những tên lửa này là năng lực then chốt để Iran đe dọa hoạt động vận tải hàng hải tại eo biển Hormuz.
Nhìn tổng thể, các báo cáo tình báo Mỹ gần đây cho thấy cuộc chiến đã làm suy giảm nhưng chưa thể phá hủy hoàn toàn năng lực quân sự Iran, đồng thời chứng minh Tehran có khả năng hạn chế tác động lâu dài của chiến sự bằng cách nhanh chóng phục hồi sau các đợt không kích. Điều đó bao gồm cả việc tái thiết nền công nghiệp quốc phòng, lĩnh vực mà Tư lệnh CENTCOM, Đô đốc Brad Cooper, hôm 19/5 tuyên bố đã bị “xóa sổ 90%” và “không thể phục hồi trong nhiều năm”.
Tuyên bố này trái ngược rõ rệt với đánh giá tình báo Mỹ về khả năng Iran tái thiết năng lực quân sự cũng như thời gian cần thiết để họ làm được điều đó. Hai nguồn tin nói với CNN rằng thông tin tình báo Mỹ thu thập được không nhất quán với mô tả mà Tư lệnh CENTCOM đưa ra.
Một nguồn tin nắm được các đánh giá tình báo gần đây cho biết thiệt hại đối với nền công nghiệp quốc phòng Iran có thể chỉ khiến tiến trình phục hồi của nước này chậm lại vài tháng, không phải nhiều năm. Nguồn tin cũng lưu ý một phần nền công nghiệp quốc phòng Iran vẫn còn nguyên vẹn, giúp rút ngắn thời gian khôi phục một số năng lực quân sự nhất định.
Mặc dù từ chối cung cấp chi tiết kỹ thuật, Israel cho biết các nâng cấp này giúp tăng cường khả năng trong việc đối phó với tốc độ và cường độ hỏa lực cao của đối phương.
Điểm nhấn quan trọng trong loạt thử nghiệm mới nhất là sự tích hợp hoạt động của Iron Beam. Các kịch bản hoạt động phối hợp đã được thực hiện và quản lý thành công trực tiếp từ trung tâm điều khiển tác chiến của Iron Dome.
Sự tích hợp này là điều kiện tiên quyết cho các triển khai hoạt động trong tương lai, cho phép các chỉ huy linh hoạt chuyển đổi giữa đánh chặn bằng tên lửa và/hoặc laser dựa trên tính chất nguy hiểm từ mối đe dọa, khả năng sẵn có của hệ thống và các tính toán về chi phí - lợi ích.
Hệ thống Iron Dome, được đưa vào hoạt động năm 2011, đã trở thành xương sống của mạng lưới phòng không đa tầng của Israel. Mỗi tổ hợp bao gồm một radar, một trung tâm chỉ huy và các bệ phóng tên lửa mang khoảng 20 tên lửa đánh chặn Tamir, có khả năng đánh chặn các mối đe dọa trong phạm vi từ 4 đến 70km.
Cả Iron Dome và Iron Beam đều được phát triển bởi công ty Rafael Advanced Defense Systems của Israel. Hệ thống Iron Beam được thiết kế để vô hiệu hóa các mục tiêu trong vòng 4-5 giây kể từ khi khóa mục tiêu, ở tầm bắn lên đến 10km. Một xung laser phát ra từ Iron Beam được cho là chỉ có giá vài USD, trong khi một tên lửa đánh chặn Tamir có giá khoảng 50.000 USD.
Thành công này đã tiếp nối kết quả tích cực của công ty Rafael Advanced Defense Systems nói riêng và ngành công nghiệp quốc phòng Israel nói chung.
Theo thông báo ngày 28/6 của Rafael Advanced Defense Systems, doanh nghiệp này đã thắng thầu trong việc cung cấp các hệ thống phòng không Spyder cho Romania (quốc gia thành viên NATO) trị giá khoảng 2,3 tỷ USD. Đây được xem là hợp đồng lớn nhất trong lịch sử của công ty.
Thỏa thuận khung toàn diện này bao gồm việc cung cấp các bệ phóng, tên lửa đánh chặn, hệ thống radar, chương trình huấn luyện và hỗ trợ hậu cần. Đơn đặt hàng đầu tiên đã được ký kết vào tuần trước, với việc giao hàng dự kiến bắt đầu trong vòng 36 tháng kể từ ngày ký kết.
Rafael cho biết, việc triển khai hệ thống phòng không Spyder sẽ "đạt được khả năng hoạt động ban đầu dựa trên sự hợp tác công nghiệp rộng rãi và sản xuất tại nội địa Romania".
Thương vụ này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang ở châu Âu do cuộc xung đột Nga - Ukraine, gây ra nhiều thách thức an ninh cho các thành viên NATO ở Đông Âu. Romania, một quốc gia thành viên NATO, đã phải hứng chịu một số vụ rơi UAV trên lãnh thổ của mình.
Gần đây nhất, vào đầu tháng 6, một chiếc UAV đã phát nổ tại thành phố cảng Constanța của Romania. Khoảng một tuần trước đó, một UAV khác được cho là của Nga đã đâm vào một tòa nhà dân cư ở thành phố Galați, gần biên giới Ukraine.
Việc bán hệ thống Spyder được thực hiện sau khi Rafael thắng gói thầu của Bộ Quốc phòng Romania về các hệ thống phòng không có khả năng đánh chặn UAV, tên lửa hành trình, đạn dược dẫn đường, máy bay và trực thăng.
Spyder là một hệ thống phòng không di động tiên tiến, được phát triển dựa trên các tên lửa không đối không của Rafael: tên lửa Derby dẫn đường bằng radar, và các tên lửa Python 4 và Python 5 tầm nhiệt. Hệ thống này kết hợp với radar MMR do Israel Aerospace Industries sản xuất.
Một em bé sơ sinh đã được giải cứu khỏi tòa nhà đổ sập sau 32 giờ mắc kẹt dưới đống đổ nát do trận động đất kép tàn phá một thành phố ven biển của Venezuela gây ra.
Video được chia sẻ trên mạng xã hội cho thấy các nhân viên cứu hộ làm việc dưới ánh đèn pha trên đống gạch đá sụp đổ và đưa em bé ra ngoài trong tiếng vỗ tay của mọi người vào tối 26/6 tại thành phố La Guaira, khu vực chịu thiệt hại nặng nề nhất, nằm ở phía bắc thủ đô Caracas.
Video cho thấy em bé được quấn trong một tấm chăn và được các nhân viên cứu hộ chuyền tay cẩn thận từ người này sang người khác trước khi được nhẹ nhàng lau sạch bằng khăn giấy.
Theo Andreina Quintero, người đăng tải đoạn video lên mạng xã hội, em bé mới chỉ 18 ngày tuổi và không bị thương dù đã mắc kẹt suốt 32 giờ dưới đống đổ nát.
Mẹ của em được giải cứu khoảng một giờ sau khi em bé được đưa ra ngoài.
Trong một đoạn video tiếp theo được đăng tải cuối ngày 26/6, Quintero ghi lại hình ảnh người mẹ đang nằm trên giường bệnh, trong khi một nhân viên y tế thông báo rằng em bé dường như không có bất kỳ chấn thương nào.
Nhân viên y tế này cho rằng rất có thể người mẹ đã cứu sống con bằng cách dùng chính cơ thể mình hoặc một vật nào đó để che chắn cho em bé.
Gần 1.500 người đã thiệt mạng trong 2 trận động đất liên tiếp có cường độ 7,2 và 7,5 xảy ra ngày 24/6. Hàng nghìn người khác bị thương hoặc vẫn đang mất tích, theo AFP.
Hãng AP ngày 4.6 đưa tin một người đàn ông đã bị các đặc vụ Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) bắn chết, sau khi người này bắt giữ 10 con tin bên trong một tòa nhà văn phòng ở bang California và cảnh báo đã buộc chất nổ vào người mình cùng một số con tin.
Lực lượng chức năng đột kích vào tòa nhà ở trung tâm thành phố Bakersfield vào rạng sáng 3.6 (giờ địa phương), kết thúc cuộc đối đầu kéo dài gần 16 giờ, sau khi nghi phạm đã trói một nửa số con tin.
Các con tin là nhân viên của Sở Giáo dục hạt Kern được tìm thấy an toàn bên trong tòa nhà, phó cảnh sát trưởng Bakersfield Jeremy Blakemore cho biết.
"Suốt đêm qua, gia đình họ liên tục tự hỏi liệu có còn được gặp lại họ hay không, chúng tôi rất biết ơn về kết quả này", ông Blakemore phát biểu trong một cuộc họp báo.
Nghi phạm được xác định là Anthony Scott Searles-Harris (41 tuổi) bị bắn chết vào khoảng 4 giờ 20 ngày 3.6, theo đặc vụ Sid Patel phụ trách văn phòng FBI tại Sacramento. Cơ quan chức năng cho biết nghi phạm Searles-Harris là một cựu chiến binh bị sa thải, có tiền án tiền sự.
Nghi phạm này bị cho là đã mang theo chất nổ và cố thủ trên tầng hai của tòa nhà, nơi đặt văn phòng giám đốc sở giáo dục của hạt.
Dù cơ quan chức năng từ chối thảo luận chi tiết về cách kết thúc vụ đối đầu hoặc động cơ của hung thủ, ông Blakemore cho biết hung thủ đã yêu cầu tài liệu từ một vụ án trước đó.
"Ông ta có những lo ngại liên quan đến cách xử lý vụ án trước đây của mình và hậu quả của vụ đó, bản án và những vấn đề tương tự", ông Blakemore cho biết.
Vụ đối đầu bắt đầu vào đầu giờ chiều 2.6, khi cảnh sát nhận được cuộc gọi báo có đe dọa đánh bom tại tòa nhà trên. Đội đàm phán của sở cảnh sát đã nói chuyện với nghi phạm Searles-Harris qua điện thoại. Ông ta đã thả hai con tin vào cùng ngày.
Lực lượng chức năng đã sơ tán các tòa nhà gần đó, bao gồm tòa thị chính và trụ sở cảnh sát chỉ cách đó một dãy nhà.
Hơn 100 nhân viên FBI đã được điều động, bao gồm hai đội SWAT, các chuyên gia xử lý bom và các đội đàm phán, ông Patel cho biết.
