“Thủ tướng và tôi đã dẫn dắt bước đi phối hợp với Lực lượng Phòng Vệ Israel (IDF) nhằm thiết lập nguyên tắc mới. Nếu các thị trấn của Israel tiếp tục bị nhắm mục tiêu, chúng tôi sẽ sơ tán người dân và tấn công khu Dahiyeh ở Beirut, thành trì của Hezbollah”, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz, hôm nay tuyên bố.
Theo ông Katz, Mỹ ủng hộ nguyên tắc này và đã truyền đạt lập trường đó tới chính phủ Lebanon cũng như tất cả các bên liên quan.
“Hoặc chấm dứt các cuộc pháo kích nhằm vào cộng đồng dân cư Israel, hoặc chúng tôi sẽ nhắm vào Dahiyeh nếu các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn”, Bộ trưởng Quốc phòng Israel nhấn mạnh.
Ông Katz nhấn mạnh chính sách đáp trả của Israel yêu cầu phải trả đũa mọi vụ phóng rocket nhằm vào nước này. “Sẽ không có chuyện cộng đồng dân cư của chúng tôi bị tấn công mà không có phản ứng mạnh mẽ nhằm vào khu Dahiyeh ở Beirut”, ông nói, thêm rằng IDF bên trong lãnh thổ Lebanon sẽ tiếp tục được triển khai bất kể tình hình diễn biến ra sao.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel cũng cho biết IDF tiếp tục nhắm mục tiêu vào các địa điểm phóng rocket và cơ sở hạ tầng của Hezbollah trên khắp Lebanon, với mục tiêu dài hạn là giải giáp nhóm này và phi quân sự hóa các khu vực phía bắc sông Litani.
Mỹ và Hezbollah hiện chưa lên tiếng về phát biểu của ông Katz.
Israel và Hezbollah giao tranh từ tháng 10/2023, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực từ tháng 11/2024.
Xung đột leo thang nghiêm trọng vài ngày qua, trong đó quân đội Israel đã có lần xâm nhập sâu nhất vào lãnh thổ Lebanon trong vòng hai thập kỷ, đồng thời tiến hành các đợt oanh tạc dữ dội và đe dọa tập kích vùng ngoại ô phía nam của thủ đô Beirut, nơi được coi là thành trì của nhóm vũ trang Hezbollah
Trang tin Axios dẫn lời quan chức Mỹ cho biết Tổng thống Donald Trump cho rằng phản ứng quân sự của IDF những ngày gần đây là quá mức cần thiết, gây tổn hại nỗ lực của Washington nhằm đạt thỏa thuận ngừng bắn lâu dài với Iran. Tehran đã đặt ra điều kiện thỏa thuận hòa bình phải đi kèm lệnh ngừng bắn tại Lebanon.
Ông Trump hôm 1/6 tuyên bố đã trao đổi riêng rẽ với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và các đại diện của giới lãnh đạo Hezbollah. Theo đó, các bên đồng ý ngừng bắn. Tuy nhiên, cả Hezbollah lẫn Israel đều chưa công khai xác nhận chấp thuận ngừng tấn công lẫn nhau.
Israel ngày 2/6 tiến hành các cuộc không kích mới nhằm vào miền nam Lebanon. IDF thông báo lực lượng phòng không đã đánh chặn hai quả đạn được phóng từ Lebanon nhằm vào miền bắc nước này, được cho là do nhóm vũ trang Hezbollah thực hiện.
Trong cuộc phỏng vấn phát sóng ngày 10-5 trên chương trình "60 Minutes" của Đài CBS News, Thủ tướng Netanyahu nói mục tiêu của ông là đưa phần hỗ trợ tài chính quân sự từ Mỹ "về con số 0".
"Tôi muốn giảm phần hỗ trợ tài chính của Mỹ trong hợp tác quân sự giữa hai nước xuống bằng 0", nhà lãnh đạo Israel tuyên bố.
Ông cho biết Tel Aviv hiện nhận khoảng 3,8 tỉ USD viện trợ quân sự mỗi năm từ Washington. Mỹ trước đó đã cam kết cung cấp tổng cộng 38 tỉ USD viện trợ cho Israel trong giai đoạn 2018 - 2028.
Dù vậy ông cho rằng hiện nay là thời điểm thích hợp để "tái cơ cấu" quan hệ tài chính giữa hai đồng minh lâu năm. "Tôi không muốn chờ đến Quốc hội khóa sau. Tôi muốn bắt đầu ngay từ giờ", ông nói.
Trong nhiều thập niên, việc viện trợ quân sự cho Israel luôn nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ cả hai đảng tại Quốc hội Mỹ. Tuy nhiên mức độ đồng thuận này đã suy giảm đáng kể kể từ khi chiến sự Gaza bùng phát hồi tháng 10-2023.
Một khảo sát của Trung tâm Pew Research thực hiện hồi tháng 3 cho thấy 60% người trưởng thành tại Mỹ có cái nhìn không thiện cảm với Israel, trong khi 59% cho biết họ ít hoặc không tin tưởng ông Netanyahu sẽ xử lý đúng đắn các vấn đề quốc tế. Cả hai chỉ số đều tăng 7 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước.
Ông Netanyahu cho rằng nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm ủng hộ dành cho Israel tại Mỹ là sự phát triển bùng nổ của mạng xã hội.
Ông cáo buộc một số quốc gia, dù không nêu tên, đã thao túng các nền tảng mạng xã hội theo cách "gây tổn hại nghiêm trọng" cho Israel, song khẳng định bản thân không ủng hộ kiểm duyệt.
Cuộc phỏng vấn cũng đề cập đến chiến sự với Iran, bắt đầu từ ngày 28-2 sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Tehran.
Theo ông Netanyahu, chỉ sau khi chiến sự nổ ra, phía Israel mới thực sự nhận thức được mức độ rủi ro từ khả năng Iran phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% lượng dầu toàn cầu.
Ông từ chối tiết lộ kế hoạch quân sự hoặc thời điểm cụ thể trong chiến dịch quân sự tại Iran, nhưng cho rằng nếu chính quyền Tehran suy yếu hoặc sụp đổ, các lực lượng đồng minh của Iran trong khu vực như Hezbollah, Hamas và Houthi cũng có thể mất chỗ dựa.
Theo Đài CNN, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 21-4 (giờ Mỹ) tiếp tục có những phát biểu liên quan đến eo biển Hormuz sau khi công bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran.
"Iran không muốn eo biển Hormuz bị đóng, họ muốn nó được mở để kiếm được 500 triệu USD/ngày (cũng chính là số tiền họ mất nếu eo biển bị đóng). Họ chỉ nói muốn đóng vì tôi đã phong tỏa nơi đó hoàn toàn, nên họ chỉ muốn giữ thể diện mà thôi", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Ông còn cho biết "cách đây 4 ngày, có người tiếp cận" và nói rằng "Iran muốn mở lại eo biển ngay lập tức". Tuy nhiên nhà lãnh đạo Mỹ cảnh báo rằng việc dỡ bỏ phong tỏa của Mỹ đối với các cảng Iran sẽ làm mất cơ hội đạt được một thỏa thuận hòa bình, trừ khi "chúng ta phá hủy phần còn lại của đất nước đó".
Trong một bài đăng khác trên Truth Social nhằm chỉ trích bài viết của tờ Wall Street Journal liên quan đến cuộc chiến ở Iran, ông Trump cáo buộc Tehran đã lợi dụng các đời tổng thống Mỹ trong suốt 47 năm qua, trừ ông.
Ông chủ Nhà Trắng tuyên bố "toàn bộ hải quân Iran đã chìm xuống đáy biển, không quân của họ đã biến mất, hệ thống phòng không và radar của họ đã bị xóa sổ, các phòng thí nghiệm hạt nhân và khu vực lưu trữ của họ đã bị phá hủy", các nhà lãnh đạo Tehran cũng đã bị tiêu diệt.
"Eo biển Hormuz bị phong tỏa và nằm dưới sự kiểm soát hoàn toàn của Mỹ, không một con tàu nào được đi đến các cảng của Iran. Họ đang mất 500 triệu USD/ngày vì điều này", ông nói.
Lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ với các cảng của Iran được xem là điểm nghẽn trong tiến trình tổ chức vòng đàm phán thứ hai giữa Washington và Tehran ở quốc gia trung gian Pakistan.
Khi công bố gia hạn ngừng bắn, ông Trump cho biết khoảng thời gian này là để Iran đưa ra một đề xuất thống nhất và quân đội Mỹ tiếp tục duy trì phong tỏa, luôn ở trong trạng thái sẵn sàng hành động.
Cũng trong ngày 21-4, Đại sứ của Iran tại Liên hợp quốc, ông Amir Saeid Iravani, bày tỏ tin tưởng các cuộc đàm phán sẽ diễn ra tại thủ đô Islamabad của Pakistan sau khi Mỹ dỡ bỏ phong tỏa.
"Ngay khi Washington chấm dứt phong tỏa hải quân, tôi cho rằng vòng đàm phán tiếp theo sẽ được tổ chức tại Islamabad", ông Amir Saeid Iravani nói với các phóng viên tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), theo Hãng tin IRNA của Iran.
Một quan chức cấp cao chính quyền Mỹ ngày 7.4 nói với Fox News rằng quân đội đã thực hiện hàng chục cuộc không kích nhắm vào các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg của Iran vào cuối ngày 6.4, rạng sáng 7.4.
Tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã hé lộ ý định tấn công hòn đảo này nếu Iran không mở cửa eo biển Hormuz. Hiện chưa có thông tin nào cho thấy Mỹ đã triển khai binh sĩ lên đảo.
Nhà báo Jennifer Griffin của Fox News viết trên mạng xã hội X rằng các mục tiêu bị tấn công gồm boongke, trạm radar và kho đạn. Các cầu cảng không bị nhắm đến và sẽ chỉ bị tấn công nếu Iran khai hỏa gần khu vực đó.
Trang Axios cũng đưa tin về việc Mỹ tấn công đảo Kharg. Lầu Năm Góc chưa bình luận gì. Iran cũng chưa lên tiếng. Truyền thông Iran đưa tin có nhiều vụ nổ trên đảo.
Trước đó, Mỹ đã tấn công các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg, nơi có hạ tầng chứa 90% lượng dầu mà Iran xuất khẩu. Vụ tấn công đó diễn ra vào ngày 13.3. Bộ Chỉ huy Trung tâm của Mỹ khi đó cho biết đã tấn công 90 mục tiêu, gồm cơ sở chứa thủy lôi, boongke chứa tên lửa và nhiều địa điểm quân sự khác.
Theo hãng phân tích thương mại Kpler, cơ sở trên đảo Kharg ước tính có thể chứa khoảng 30 triệu thùng dầu và khoảng 18 triệu thùng dầu thô đang được lưu trữ tại đó.
Thông tin Mỹ tấn công đảo Kharg được loan tải khi hạn chót mà Tổng thống Trump đặt ra cho Iran sắp đến.
Phát biểu tại Nhà Trắng ngày 6.4, Tổng thống Trump nhắc lại lời đe dọa tấn công các cây cầu, nhà máy điện và các cơ sở hạ tầng dân sự khác của Iran. Ông nói rằng, nếu có thể, ông muốn "chiếm lấy" trữ lượng dầu mỏ khổng lồ của Iran, nói với các phóng viên rằng ông sẽ "kiếm được rất nhiều tiền".
Ông Trump vẫn khẳng định rằng ông có sự ủng hộ vững chắc từ những người ủng hộ mình. Ông Trump cũng tuyên bố hạn chót mà ông đặt ra ngày 7.4 giờ Mỹ (tức sáng 8.4, giờ VN) để Iran mở lại eo biển Hormuz là quyết định cuối cùng, đồng thời mô tả phản ứng của Iran đối với đề xuất của Mỹ nhằm chấm dứt chiến sự là "đáng kể" nhưng "chưa đủ tốt".
