“Chúng ta đang bắt đầu chứng kiến tác động môi trường cực kỳ nghiêm trọng, gây tổn thất lớn về sinh mạng con người và tiền bạc”, giáo sư Hugh Coe tại Đại học Manchester, trưởng nhóm nghiên cứu, nói với Times về tác động của tình trạng ấm lên toàn cầu. Theo chương trình quan sát Trái Đất Copernicus của Liên minh châu Âu, nhiệt độ trung bình toàn cầu 5 năm qua (2021-2025) ước tính tăng 1,3-1,4 độ C so với nửa cuối thế kỷ 19.
Coe cùng đồng nghiệp đang tìm hiểu phương pháp làm sáng mây để bảo vệ hệ sinh thái mong manh ở nhiều địa điểm như rạn san hô Great Barrier khỏi những đợt nắng nóng cực đoan. Nghiên cứu mới nằm trong dự án REFLECT, do Cơ quan Phát minh và Nghiên cứu Tiên tiến Anh (ARIA) tài trợ thông qua chương trình Khám phá làm mát khí hậu. Đây là một trong 22 dự án địa kỹ thuật khí hậu được ARIA phân bổ tổng cộng 57 triệu bảng Anh.
Theo Independent, nhóm REFLECT đang tiến hành thí nghiệm bên trong một buồng mây bằng thép không gỉ ba tầng. Họ nghiên cứu cách các giọt nước hoạt động trong buồng mây, phát triển thiết bị phun chuyên dụng, sử dụng mô hình máy tính, đồng thời bắt đầu liên hệ với một số cộng đồng ven biển, nơi có thể tổ chức thử nghiệm trong tương lai.
Hiện chưa có địa điểm nào được chọn và chưa có thí nghiệm ngoài trời nào dự kiến diễn ra trước năm 2028. Ngay cả khi triển khai, các thí nghiệm này cũng phải vượt qua quá trình giám sát độc lập của ARIA, những đánh giá an toàn và yêu cầu khác.
Nhóm nghiên cứu cho biết, một trong những thách thức chính là thiếu dữ liệu thực tế về cách tốt nhất để tạo ra các giọt nước kích thước vừa phải và đồng đều. Nếu quá lớn, chúng có nguy cơ hút hết hơi ẩm trước khi những giọt nhỏ hơn hình thành. Nếu quá nhỏ, chúng sẽ không hiệu quả, tức không làm cho mây đủ sáng.
Trong ba năm tới, họ sẽ thử nghiệm những phương pháp phun khác nhau, so sánh kết quả với mô hình dự đoán và hợp tác với cộng đồng địa phương để thử nghiệm thực tế. Trong tương lai, nước mặn có thể được bắn lên mây bằng pháo phun sương cỡ lớn, loại thường dùng trong các lễ hội.
Mọi thử nghiệm ngoài trời đều sẽ có quy mô nhỏ, giới hạn thời gian và được giám sát chặt chẽ, chỉ dùng nước biển và mô phỏng quá trình phun sương tự nhiên trên đại dương. Nếu được phê duyệt, thử nghiệm ban đầu sẽ gồm các đợt phun sương ngắn trên biển với tác động tan biến trong vòng 24 giờ.
Nhóm nghiên cứu tại Đại học Manchester tin phương pháp này sẽ hiệu quả. Trước đây, giới chuyên gia phát hiện ô nhiễm từ nhiên liệu vận tải bẩn làm cho mây sáng hơn, nhưng kể từ khi các quy định quốc tế yêu cầu nhiên liệu sạch hơn được ban hành 6 năm trước, một tác dụng phụ là mây trên đại dương tối đi, vô tình thúc đẩy ấm lên toàn cầu.
Dù theo đuổi hướng tiếp cận mới, nhóm nghiên cứu nhấn mạnh việc con người giảm khí thải nhà kính vẫn thiết yếu. “Giảm phát thải carbon là con đường bền vững duy nhất để thoát khỏi khủng hoảng khí hậu. Tuy nhiên, quá trình này đang diễn ra không đủ nhanh để bảo vệ nhiều khu vực trên thế giới khỏi những tác động tồi tệ nhất của ấm lên toàn cầu”, Mark Symes, Giám đốc chương trình của ARIA, giải thích với Independent.
Ông cho biết, các cuộc tranh luận về làm mát khí hậu đang bị đình trệ vì thiếu dữ liệu khách quan. “Chương trình Khám phá làm mát khí hậu sẽ cung cấp cơ sở dữ liệu khách quan mà thế giới cần để đưa ra những quyết định an toàn, sáng suốt về các biện pháp can thiệp khí hậu này”.
"Khi đang đạp xe, trời bắt đầu mưa và tôi nghĩ sẽ rất hữu ích nếu áo mưa có thể tự động trùm lên", Kim Nam Gyun, nhà nghiên cứu sau tiến sĩ tại Viện Khoa học và Công nghệ Tiên tiến Hàn Quốc (KAIST), tác giả chính của nghiên cứu, nói với Reuters.
Ông giải thích, hệ thống robot dạng dây leo bám sát và mặc đồ cho người dùng bằng cách lộn lại quần áo trong lúc di chuyển. Thời gian mặc xong một bộ đồ hoàn chỉnh khoảng 10 giây.
Robot mềm dẻo, linh hoạt, vận hành bằng áp suất không khí, tích hợp trong bộ đồ. Khi tăng áp suất, chúng sẽ kéo vải lên sát cơ thể người mặc, giống như cây thường xuân leo bám lên một cấu trúc, ngay cả khi người đó không đứng yên.
Tương tự thường xuân, robot di chuyển bằng cách vươn ra ở đầu mút thay vì dịch chuyển toàn bộ thân, nhờ đó leo bám ổn định dọc theo các bề mặt cong. "Nó có thể đi qua khe hẹp, vừa vươn ra vừa thích nghi với hình dạng môi trường xung quanh, di chuyển bất kể bề mặt trơn trượt, dính hay dốc", Ryu Jee-Hwan, giáo sư kỹ thuật dân dụng và môi trường tại KAIST, cho hay.
Nhóm nghiên cứu, gồm các chuyên gia từ KAIST và Đại học Stanford (Mỹ), cho rằng công nghệ mới có tiềm năng lớn vì không cần thuật toán điều khiển phức tạp và cũng không yêu cầu người mặc đứng bất động. Ngoài hỗ trợ người già, người khuyết tật, hệ thống robot có thể ứng dụng trong những trường hợp cần mặc và cởi đồ nhanh chóng mà không dùng tay, chẳng hạn nhân viên làm trong phòng sạch sản xuất chip hoặc nhân viên dịch vụ khẩn cấp cần đồ bảo hộ cá nhân.
Tạp chí IEEE Robotics and Automation Letters của Viện Kỹ sư Điện và Điện tử Mỹ đã trao Giải thưởng Nghiên cứu Xuất sắc cho công nghệ mặc quần áo tự động này hồi tháng 6. Giải thưởng được trao hàng năm cho một số nghiên cứu chọn lọc, thể hiện đóng góp khoa học nổi bật, tính độc đáo về kỹ thuật, tính chặt chẽ trong thực nghiệm và tầm ảnh hưởng trong tương lai. Năm nay, chỉ 5 nghiên cứu được chọn từ hơn 1.700 nghiên cứu xuất bản trên IEEE Robotics and Automation Letters năm 2025.
Tôi đang làm việc tại Nhật Bản và rất lo lắng khi nghe thông tin hàng triệu thuê bao sẽ bị khóa nếu không xác nhận tình trạng sử dụng trên VNeID. Rất có thể số điện thoại mạng VinaPhone của tôi nằm trong nhóm này. Tuy nhiên tôi lại không thể truy cập ứng dụng VNeID để xác nhận từ xa.
Tôi không muốn bị khóa SIM vì số điện thoại đang liên kết với tài khoản ngân hàng, mạng xã hội và nhiều dịch vụ quan trọng khác. Tôi cần làm gì để giữ số thuê bao?
Hàng chục robot hình người do Trung Quốc sản xuất tham gia cuộc chạy đua bán marathon (21 km) tổ chức ngày 19/4, với khả năng vận động cải thiện rõ rệt so với năm trước, cho thấy bước tiến nhanh của công nghệ chỉ sau một năm.
Ở lần tổ chức đầu tiên hồi năm ngoái, cuộc đua gặp nhiều sự cố. Nhiều robot không thể xuất phát đúng cách, phần lớn không hoàn thành cự ly. Robot nhanh nhất khi đó mất khoảng 2 giờ 40 phút để về đích.
Sau một năm, sự thay đổi diễn ra rõ rệt. Số lượng robot tham gia chạy đua năm nay tăng gấp nhiều lần năm ngoái chỉ có hơn 20. Một số mẫu robot cạnh tranh nhóm đầu, trong đó robot về nhất hoàn thành đường đua trong 50 phút 26 giây. Thành tích này nhanh hơn vài phút so với kỷ lục thế giới bán marathon của Jacob Kiplimo, vận động viên người Uganda vừa lập tại Lisbon tháng trước.
Robot chiến thắng do Honor - nhà sản xuất điện thoại thông minh nổi tiếng của Trung Quốc phát triển. Dù đạt tốc độ cao, robot này vấp ngã ngay trước vạch đích do va vào lan can và cần đến sự hỗ trợ để đứng dậy. Các robot và vận động viên thi đấu trên hai làn riêng để tránh va chạm.
Dù các ứng dụng thương mại của robot hình người vẫn trong giai đoạn thử nghiệm, màn trình diễn tại cuộc đua cho thấy tiềm năng lớn của công nghệ này, từ thay thế lao động trong môi trường nguy hiểm đến ứng dụng trong quân sự.
Trung Quốc đang thúc đẩy phát triển robot hình người với mục tiêu trở thành cường quốc trong lĩnh vực này, thông qua nhiều chính sách hỗ trợ từ trợ cấp đến đầu tư hạ tầng cho doanh nghiệp trong nước.
Xu hướng cũng được thể hiện tại chương trình Gala Tết Nguyên đán của CCTV hồi tháng 2, khi hơn một chục robot hình người của Unitree Robotics trình diễn các động tác võ thuật phức tạp với kiếm, gậy và nhị khúc côn, phối hợp cùng các diễn viên nhí trên sân khấu.
Theo công ty nghiên cứu thị trường công nghệ Counterpoint Research, Trung Quốc đang giữ vị trí áp đảo về triển khai robot hình người, chiếm hơn 80% trong tổng số 16.000 robot được lắp đặt trên toàn cầu năm 2025. Hai công ty dẫn đầu thị trường nội địa là AgiBot và Unitree, mỗi công ty đã xuất xưởng hơn 5.000 robot hình người năm ngoái, mức cao nhất thế giới. Unitree cũng cam kết tăng năng lực sản xuất mỗi năm lên 75.000 robot.
Các công ty Trung Quốc đang nỗ lực phát triển phần mềm AI nhằm giúp robot hình người đạt hiệu quả làm việc cao hơn trong môi trường thực tế. Họ đầu tư mạnh vào việc thu thập dữ liệu thực quy mô lớn, trang bị cảm biến cho công nhân và triển khai thêm nhiều robot hình người tại các nhà máy.
