Tôi gọi già hóa dân số là “cơn sóng thần bạc”, để nhấn mạnh đây là một thực tế khi xảy đến thì nó sẽ là cơn sóng rất lớn và ập đến cực nhanh.
Tỉ lệ người từ 60 tuổi tại Việt Nam dự báo sẽ vượt 20% vào năm 2038, chính thức đưa Việt Nam trở thành “xã hội già hóa.”
Trong vòng hơn 10 năm tới, hơn 20% dân số Việt Nam sẽ từ 60 tuổi trở lên. Đây là một thay đổi rất lớn. Ở Thái Lan, tính đến năm 2022, hơn 20% tổng dân số quốc gia này có độ tuổi từ 60 trở lên và trở thành “xã hội già hóa”.
Trong bối cảnh này, sẽ không khó để chúng ta hình dung những nhu cầu sẽ xuất hiện trong thời gian tới. Và trước tiên, để đáp ứng nhu cầu của phần đông dân số trong nước, sẽ cần số lượng nhiều hơn các viện dưỡng lão.
Điều này cũng phần nào phản ánh xu hướng xã hội hiện nay, khi nhiều người trẻ không muốn dành thời gian chăm sóc cha mẹ như các thế hệ trước. Chúng ta hiểu họ muốn có cuộc sống của riêng mình, muốn tận hưởng, muốn ra ngoài và muốn giao lưu.
Song song với nhu cầu nội địa, các quốc gia Đông Nam Á như Việt Nam, Thái Lan hay Philippines đang đứng trước cơ hội lớn để thu hút dòng khách hàng quốc tế trong phân khúc nghỉ hưu cao cấp, đặc biệt từ các nước phương Tây.
Chi phí chăm sóc người cao tuổi tại các quốc gia phát triển hiện ở mức rất cao. Tại Mỹ, chi phí trung bình cho một viện dưỡng lão có thể lên đến hàng ngàn USD mỗi tháng hoặc hơn, vượt quá khả năng chi trả của ngay cả nhiều gia đình có thu nhập khá.
Ở quy mô toàn cầu, một xu hướng ngày càng rõ nét là nhiều người tại châu Âu, Mỹ, Nhật Bản, Úc, thậm chí cả Trung Quốc, sau khi nghỉ hưu ở độ tuổi khoảng 65 đã tích lũy được tài sản đáng kể và mong muốn tận hưởng cuộc sống.
Đây chính là nền tảng hình thành nên “nền kinh tế người cao tuổi” – một thị trường đang tăng trưởng nhanh và còn nhiều dư địa phát triển.
Nhiều người không muốn dựa dẫm vào con cái mình, nên sau khi đã làm việc chăm chỉ suốt vài chục năm, có tích lũy tài chính, và khi đến tuổi cần được chăm sóc sức khỏe 24/7, họ sẽ tìm đến các quốc gia có chi phí phải chăng. Trong đó, theo tôi, Thái Lan, Việt Nam hoặc Philippines sẽ là những lựa chọn hàng đầu.
Đây là một cơ hội rất lớn. Nếu Việt Nam, cả người dân lẫn cơ quan chuyên trách, nhận ra xu hướng này và chuẩn bị từ sớm, thì không phải 20 năm nữa, mà ngay trong giai đoạn 2028 – 2029, nhu cầu tăng rất nhanh.
Thực tế Thái Lan đã nhận ra điều đó. Nếu nhìn lại 5 năm trước, nước này gần như chỉ có một viện dưỡng lão, nhưng hiện nay, trung bình cứ khoảng 60 ngày lại có một cơ sở mới được mở. Họ hiểu rằng cần phải chuẩn bị hạ tầng cho nhu cầu này.
Trong tổng số khách đến Phuket mỗi năm, khoảng 12 triệu là khách quốc tế. Chỉ riêng trên hòn đảo này đến nay đã có hơn 65 trung tâm chăm sóc sức khỏe và các dịch vụ liên quan.
Phuket có môi trường sống rất tốt – không khí trong lành, điều kiện sống sạch sẽ, hệ thống nhà hàng phong phú với đủ loại ẩm thực từ Việt Nam, Pháp đến Ý… Tất cả những yếu tố đó đang giúp hệ sinh thái dịch vụ cho loại hình này tại đây thực sự “nở rộ”.
Chúng ta sẽ cần phải quan tâm chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng nói chung. Nhưng dòng lợi nhuận sẽ nằm ở phân khúc cao cấp, phục vụ cho nhóm 1,2 hay 5% dân số giàu nhất.
Các nhà đầu tư khi rót vốn luôn kỳ vọng lợi nhuận. Nếu tôi đầu tư 1 triệu USD, trong 4 – 5 năm, tôi sẽ muốn thu về 2 triệu USD. Đó là logic của thị trường. Và chính vì vậy, dòng vốn thường chảy vào phân khúc cao cấp.
Hiện nay trên thế giới đã có những mô hình như vậy. Ví dụ tại Singapore có những phòng khám mà bạn có thể bay đến, dành một ngày và chi khoảng 10.000 USD để thực hiện toàn bộ các xét nghiệm: từ DNA, chụp toàn thân, xét nghiệm máu, nước tiểu… Sau đó họ xây dựng một kế hoạch chăm sóc sức khỏe cá nhân hóa cho bạn.
Điều đáng chú ý là những dịch vụ như vậy luôn có khách xếp hàng chờ. Bởi ngày càng nhiều người lớn tuổi – đặc biệt ở các nước phát triển – có cả thời gian và tiền bạc, và họ sẵn sàng chi trả để kéo dài “thời gian sống khỏe”.
Tôi cho rằng Việt Nam là một “viên ngọc ẩn” – một trong những điểm đến tiềm năng nhưng vẫn chưa được khai thác hết trên bản đồ chăm sóc sức khỏe và dịch vụ cho người cao tuổi toàn cầu.
Việt Nam sẽ có nhu cầu rất lớn đối với các dịch vụ chăm sóc người cao tuổi trong tương lai. Và đây là một cơ hội rõ ràng, không chỉ với Việt Nam mà với cả nhiều quốc gia châu Á khác. Theo tôi, nếu xây dựng đúng hướng, thị trường sẽ tự đến.
Du lịch y tế quốc tế, là một cơ hội rất lớn cho Việt Nam, đặc biệt tại ba trung tâm lớn là Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng. Nhu cầu trên toàn cầu đang tăng nhanh, trong khi Việt Nam là một trong những quốc gia có năng lực y tế tốt trong khu vực và khu vực tư nhân trong lĩnh vực này cũng đang phát triển mạnh mẽ.
Do đó điều quan trọng không phải là “nên làm” mà là “bắt buộc phải làm”. Cơ quan chuyên trách của Việt Nam cần phối hợp chặt chẽ với khu vực bệnh viện tư nhân.
Đây không chỉ là câu chuyện y tế, mà còn là tạo việc làm, và là những công việc có thu nhập cao: điều dưỡng, kỹ thuật viên xét nghiệm, bác sĩ, quản lý; thậm chí cả truyền thông và marketing, vì nhu cầu quảng bá trong lĩnh vực này là rất lớn.
Và thời điểm không phải là 10 năm nữa – mà là ngay bây giờ, ngay năm 2026.
Vào lúc 3h sáng ngày 8-4 (giờ Việt Nam), FTSE Russell công bố kết quả rà soát giữa kỳ trong khuôn khổ kỳ đánh giá phân loại thị trường tháng 3-2026.
Theo đó, tổ chức này xác nhận giữ nguyên lộ trình nâng hạng thị trường Việt Nam từ cận biên lên mới nổi thứ cấp.
Việc đưa cổ phiếu Việt Nam vào các rổ chỉ số của FTSE sẽ được triển khai theo 4 giai đoạn, bắt đầu từ ngày 21-9-2026 và hoàn tất vào tháng 9-2027.
Lộ trình được chia ra nhiều giai đoạn nhằm đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra trật tự, kiểm soát dòng vốn dự kiến và duy trì thanh khoản thị trường, đồng thời hỗ trợ cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước giao dịch (non-prefunding).
Cụ thể, trong giai đoạn đầu từ tháng 9-2026, tỉ trọng cổ phiếu Việt Nam được thêm vào ở mức 10%. Tỉ trọng này sẽ tiếp tục tăng thêm 20% vào tháng 3-2027, 35% vào tháng 6-2027 và hoàn tất với phần bổ sung 35% còn lại vào tháng 9-2027.
Như vậy, tổng tỉ trọng được đưa vào sẽ đạt 100% sau bốn giai đoạn, với hệ số phân bổ tăng dần từ 10%, 30%, 65% và hoàn tất đủ vào cuối kỳ.
Trong tài liệu công bố, FTSE Russell cũng đưa ra danh sách 32 cổ phiếu Việt Nam mang tính tham khảo, đã đáp ứng các tiêu chí sàng lọc của bộ chỉ số FTSE Global All Cap, dựa trên dữ liệu đến cuối ngày 31-12-2025.
Tuy nhiên, tổ chức này nhấn mạnh: danh sách cuối cùng các cổ phiếu Việt Nam đủ điều kiện để được đưa vào các chỉ số FTSE Russell liên quan trong kỳ rà soát bán niên tháng 9-2026 sẽ được công bố vào thứ Sáu, ngày 21-8-2026.
Đồng thời sẽ được sàng lọc dựa trên việc các cổ phiếu Việt Nam được coi là không phải là thành phần của FTSE GEIS và các chỉ số liên quan.
Danh sách đính kèm dự kiến này bao gồm các doanh nghiệp niêm yết thuộc nhiều nhóm ngành và quy mô vốn hóa.
Trong đó, nhóm vốn hóa lớn có các đại diện tiêu biểu như Tập đoàn Hòa Phát (HPG), Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (VCB), Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BID), Vinhomes (VHM) và Tập đoàn Vingroup (VIC).
Nhóm vốn hóa trung bình gồm Tập đoàn Masan (MSN), Tổng công ty Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn (SAB), FPT (FPT) và Công ty CP Sữa Việt Nam (VNM).
Trong khi đó, nhóm vốn hóa nhỏ chiếm số lượng lớn nhất, với nhiều doanh nghiệp quen thuộc như Chứng khoán SSI (SSI), Đạm Phú Mỹ (DPM), Kinh Bắc (KBC), Tasco (HUT), Ngân hàng Sài Gòn - Hà Nội (SHB), DIC Corp (DIG),
Eximbank (EIB), Đất Xanh (DXG), Khang Điền (KDH), Chứng khoán VIX (VIX), Chứng khoán VNDirect (VND), Phát Đạt (PDR), Hóa chất Đức Giang (DGC),
Novaland (NVL), Vietjet Air (VJC), Chứng khoán Bản Việt (VCI), Vincom Retail (VRE), Thiết bị điện Việt Nam (GEX), FPT Retail (FRT), GELEX Electric (GEE), Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR), Kinh Đô (KDC) và Sacombank (STB).
- Giá dầu thế giới tăng trong phiên sáng 12-5 (theo giờ Việt Nam). Cụ thể, giá dầu Brent giao tháng 7 tăng 0,3% lên 104,51 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ giao tháng 6 tăng 0,31% lên 98,40 USD/thùng.
Giá dầu thế giới bật tăng mạnh sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn với Iran đang trong tình trạng "thoi thóp", giữa lúc phần lớn eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa và chưa xuất hiện tín hiệu cho thấy xung đột sẽ sớm hạ nhiệt.
Căng thẳng tiếp tục leo thang sau khi ông Trump bác bỏ phản hồi của Iran đối với đề xuất hòa bình từ phía Mỹ.
Trước đó, Tehran đưa ra hàng loạt điều kiện, bao gồm chấm dứt chiến sự trên mọi mặt trận, bồi thường thiệt hại chiến tranh, công nhận chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz, đồng thời yêu cầu Mỹ dỡ bỏ phong tỏa hải quân và các lệnh trừng phạt kinh tế.
Tuy nhiên, ông Trump đã chỉ trích các yêu cầu này trên mạng xã hội, cho rằng đây là những điều kiện "hoàn toàn không thể chấp nhận".
Kể từ khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát hôm 28-2, giá dầu Brent và WTI đều đã tăng hơn 40%.
- Ở hướng ngược lại, chỉ số US Dollar Index (DXY) nhích tăng nhẹ 0,14% lên 98,07 điểm. Tại thị trường trong nước, Ngân hàng Nhà nước công bố tỉ giá trung tâm của đồng Việt Nam với USD hiện ở mức 25.118 đồng.
- Giá vàng miếng SJC và vàng nhẫn sáng 12-5 đồng loạt lao dốc sau nhiều ngày gần như đi ngang. Trong đó, giá vàng SJC giảm mạnh 2,3 triệu đồng/lượng ở chiều bán ra so với đầu giờ sáng hôm qua, xuống còn 165,2 triệu đồng/lượng.
Ở phân khúc vàng nhẫn, các thương hiệu lớn như Bảo Tín Mạnh Hải, Bảo Tín Minh Châu, DOJI... cũng đồng loạt điều chỉnh giảm 2,3 triệu đồng/lượng, đưa giá bán ra phổ biến về quanh 165 - 165,2 triệu đồng/lượng.
Trái ngược với diễn biến trong nước, giá vàng thế giới (theo giờ Việt Nam) tăng thêm 10 USD/ounce, tương đương 0,23%, lên hơn 4.745 USD/ounce.
- Trên thị trường thế giới, giá bạc thế giới niêm yết ở ngưỡng 81,44 USD/ounce; tăng 1,13 USD.
- Giá Bitcoin (BTC) tiếp tục giảm hơn 200 USD, lùi về mốc 81.312 vào sáng nay.
- Thị trường chứng khoán châu Á mở cửa trong sắc xanh sáng nay, bất chấp những lo ngại mới liên quan đến thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran.
Tại Nhật Bản, chỉ số Nikkei 225 tăng 0,2%, còn TOPIX tăng 0,54%. Ở Hàn Quốc, KOSPI bật tăng hơn 2% sau khi lập đỉnh lịch sử trong phiên trước, còn KOSDAQ tăng thêm 0,62%. Trong khi đó, chỉ số S&P/ASX 200 của Úc gần như đi ngang, còn hợp đồng tương lai của Hang Seng Index nhích nhẹ so với phiên liền trước.
Tại Mỹ, hợp đồng tương lai của S&P 500, Nasdaq-100 và Dow Jones Industrial Average đều tăng nhẹ, sau khi S&P 500 đi lên trong phiên trước nhờ lực đẩy từ nhóm cổ phiếu công nghệ.
- Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB) vừa công bố giao dịch cổ phiếu của người liên quan đến lãnh đạo ngân hàng. Theo đó, bà Đặng Thị Thu Hà, vợ Phó chủ tịch HĐQT Đặng Văn Sơn, đã mua vào 3 triệu cổ phiếu VIB trong giai đoạn từ 14-4 đến 8-5 nhằm tái cấu trúc tài chính.
Trước đó, bà Hà đăng ký mua 6 triệu cổ phiếu thông qua khớp lệnh và thỏa thuận, nhưng chỉ hoàn tất một nửa kế hoạch do điều kiện thị trường không thuận lợi.
Sau giao dịch, lượng cổ phiếu VIB do bà Hà nắm giữ tăng từ 106,84 triệu lên 109,84 triệu đơn vị, tương đương 3,227% vốn điều lệ ngân hàng. Tạm tính theo thị giá 16.050 đồng/cổ phiếu tại phiên 8-5, số tiền chi ra khoảng 48 tỉ đồng.
- Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines, mã HVN) dự kiến tổ chức đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 vào ngày 28-6, với ngày chốt danh sách cổ đông tham dự là 29-5.
Tại đại hội, ban lãnh đạo sẽ trình kế hoạch kinh doanh năm 2026, kết quả tái cơ cấu doanh nghiệp, đồng thời đề xuất phương án phát hành cổ phiếu tăng vốn điều lệ giai đoạn 1 nhằm củng cố năng lực tài chính.
Những cơn mưa đầu mùa vừa xuất hiện, anh Nguyễn Thanh Tâm, người có hơn 5 năm săn nấm mối tại Tây Ninh, cùng nhóm bạn mang theo đèn pin, bao đựng chạy xe khắp các rừng cao su để tìm nấm mối.
Theo anh Tâm, đầu vụ, nhóm khoảng 4 người của anh phải đi nhiều chuyến mới gom được hơn 15 kg nấm. Nguồn hàng khan hiếm nên những loại nấm búp đẹp vừa được mang ra khỏi rừng đã có thương lái chờ mua với giá 700.000-750.000 đồng mỗi kg.
Không chỉ tại Tây Ninh, tình trạng nấm mối khan hiếm cũng diễn ra ở nhiều khu vực của Bình Phước cũ và Đồng Nai. Sau cơn mưa đầu mùa, anh Thành ở Phú Giáo cùng một người bạn vào rừng săn nấm suốt đêm nhưng chỉ thu được khoảng 5 kg trong chuyến đầu tiên, bằng một nửa so với vụ trước.
Chị Lê Thị Thanh Nga, thương lái chuyên thu mua nấm mối tại Bình Phước và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, nói năm ngoái mỗi đợt chị có thể gom 50-100 kg nấm đầu mùa, nay sản lượng chỉ còn hơn chục kg mỗi đợt.
"Tùy loại nấm búp hay đã nở mà giá bán lẻ dao động 800.000-950.000 đồng mỗi kg", chị Nga thông tin.
Trong khi đó, chị Hoàng Oanh, thương lái thu mua nấm tại Tây Ninh, nhận xét nấm ở khu vực Tây Ninh và Bến Tre cũ (nay thuộc Vĩnh Long) thường có giá cao nhất thị trường nhờ vị ngọt và độ thơm đặc trưng. Với loại nấm búp đẹp, giá bán ra có thể đạt 1-1,1 triệu đồng mỗi kg, tăng 7-8% so với năm ngoái.
Lý giải giá tăng cao, những người săn nấm cho biết do nguồn cung khan hiếm. Sản lượng đầu mùa năm nay giảm đáng kể do mưa đến muộn sau thời gian nắng nóng kéo dài, khiến nấm mọc ít và không đồng đều như các năm trước. "Có đêm, chúng tôi thu được đầy bao nhưng cũng có hôm đi cả đêm chỉ nhặt được vài lạng", một người săn nấm nói.
Không chỉ sản lượng giảm, chi phí săn nấm năm nay cũng tăng lên. Theo anh Thành, trước đây một bộ đèn và pin chuyên dụng để soi nấm có giá khoảng 1-1,2 triệu đồng, nay lên 1,5-1,6 triệu đồng tùy loại, chưa kể chi phí xăng dầu và đi lại đều cao hơn trước.
"Nguồn cung giảm, chi phí đầu vào lại tăng nên giá nấm đầu mùa tăng khoảng 7-8% so với năm ngoái", anh cho hay.
Theo các thương lái, nấm mối đầu mùa luôn được săn tìm dù giá cao do thời gian xuất hiện ngắn, nguồn cung ít và không thể nuôi trồng đại trà như nhiều loại nấm khác. Trong đó, loại nấm búp vừa nhú khỏi mặt đất được ưa chuộng nhất nhờ độ giòn, vị ngọt tự nhiên và hương thơm đặc trưng.
Anh Tâm cho biết đầu mùa, nhiều khách phải đặt trước cả tuần mới mua được, nên phần lớn số nấm anh thu hoạch ưu tiên bán cho khách quen thay vì giao cho thương lái. Theo anh, nửa cuối tháng 5, khi nấm rộ vụ, giá sẽ được điều chỉnh và nguồn hàng cũng dồi dào hơn.
Nấm mối là loại nấm tự nhiên mọc từ các tổ mối dưới lòng đất, thường xuất hiện sau những cơn mưa đầu mùa khoảng một tuần. Loại này phân bố nhiều tại các tỉnh miền Tây, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ, nhất là ở những khu vực có nhiều rừng cao su và rừng trồng. Do không thể trồng đại trà như nhiều loại nấm khác nên sản lượng nấm hoàn toàn phụ thuộc vào tự nhiên.
Theo người dân địa phương, nấm thường bắt đầu nhú lên khỏi mặt đất từ khoảng 5-6h chiều và mọc rõ vào buổi tối. Vì vậy, nhiều người chọn đi săn nấm từ đêm đến rạng sáng để dễ phát hiện dưới ánh đèn pin, đồng thời kịp hái nấm búp khi tai còn khép, giữ được độ giòn, vị ngọt nên bán được giá cao nhất.
Các "thợ săn nấm" cho rằng, mùa nấm rộ nhất thường rơi vào dịp mùng 5 tháng 5 âm lịch. Mỗi đợt nấm chỉ kéo dài khoảng 4 ngày rồi ngưng, sau đó phải chờ thêm từ một đến hai tuần mới xuất hiện đợt mới. Hiện trên thị trường cũng có nấm mối đen được nuôi trồng nhân tạo, tuy nhiên nhiều người tiêu dùng đánh giá loại này không thơm và ngọt bằng nấm tự nhiên.
