Ngày 11-5, Google Threat Intelligence Group công bố một phát hiện gây chấn động: lần đầu tiên, một cuộc tấn công mạng ngoài môi trường kiểm soát được xác nhận có sử dụng AI để tạo ra mã khai thác lỗ hổng bảo mật (zero-day exploit).
Khác với các trường hợp trước đây, nơi AI chỉ hỗ trợ viết code hoặc phân tích dữ liệu, lần này hệ thống AI đã trực tiếp tạo ra một đoạn mã hoàn chỉnh nhằm khai thác lỗ hổng chưa từng được công bố. Đáng chú ý, mục tiêu của cuộc tấn công là một công cụ quản trị mã nguồn mở phổ biến, nơi cơ chế xác thực hai lớp (2FA) vốn được xem là lớp bảo vệ gần như “bất khả xâm phạm”.
Phân tích kỹ thuật cho thấy đoạn mã khai thác mang nhiều dấu hiệu đặc trưng của nội dung do AI tạo ra. Các comment (chú thích trong code) được viết dài dòng, giải thích chi tiết như trong tài liệu giảng dạy. Cấu trúc mã có sự logic rõ ràng nhưng đôi khi lại “quá hoàn hảo” theo cách mà lập trình viên con người hiếm khi thực hiện.
Đặc biệt, các chuyên gia còn phát hiện những chi tiết “ảo giác”, hiện tượng phổ biến của AI, như việc tự gán điểm đánh giá mức độ nghiêm trọng (CVSS) không tồn tại trong hệ thống tiêu chuẩn. Đây được xem là dấu hiệu rõ ràng cho thấy đoạn mã không phải do con người trực tiếp viết.
Ông John Hultquist, chuyên gia phân tích trưởng tại Google Threat Intelligence Group, nhận định: “Có một quan niệm sai lầm rằng cuộc đua vũ khí AI trong bảo mật vẫn còn ở tương lai. Thực tế là nó đã bắt đầu”.
Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ Online, sự kiện này đánh dấu một bước chuyển lớn là AI không chỉ giúp tăng cường phòng thủ mà còn trở thành công cụ giúp tin tặc tăng tốc quá trình tìm kiếm và khai thác lỗ hổng với quy mô và tốc độ chưa từng có.
Trong nhiều năm qua, xác thực hai lớp (2FA) được xem là tiêu chuẩn vàng trong bảo mật tài khoản. Ngay cả khi mật khẩu bị lộ, lớp xác thực thứ hai, thường là mã OTP hoặc thiết bị vật lý, vẫn có thể ngăn chặn truy cập trái phép. Tuy nhiên vụ việc lần này cho thấy ngay cả cơ chế bảo vệ này cũng không còn tuyệt đối an toàn.
Theo báo cáo, AI đã được sử dụng để phân tích hành vi hệ thống, xác định điểm yếu trong quy trình xác thực và từ đó xây dựng một chuỗi khai thác có thể vượt qua lớp kiểm tra thứ hai. Điều này không nhất thiết phá vỡ trực tiếp 2FA, mà có thể tận dụng các lỗ hổng logic trong cách hệ thống triển khai hoặc xử lý xác thực.
Nói cách khác, vấn đề không nằm ở bản thân 2FA, mà ở việc các hệ thống xung quanh nó có thể tồn tại những điểm yếu mà AI đủ khả năng phát hiện và khai thác.
Các chuyên gia cảnh báo rằng AI giúp rút ngắn đáng kể thời gian từ việc phát hiện lỗ hổng đến triển khai tấn công. Trước đây, quá trình này có thể mất hàng tuần hoặc hàng tháng, nhưng với AI, nó có thể diễn ra chỉ trong vài giờ. Hệ quả là các tổ chức, doanh nghiệp đặc biệt là những hệ thống sử dụng phần mềm mã nguồn mở, sẽ đối mặt với rủi ro cao hơn nếu không cập nhật và kiểm tra bảo mật thường xuyên.
Dù vậy, giới chuyên môn cũng nhấn mạnh không nên hoảng loạn. Công nghệ AI vẫn là con dao hai lưỡi vì cùng lúc được sử dụng để phát hiện và vá lỗi nhanh hơn. Vấn đề cốt lõi nằm ở việc ai tận dụng công nghệ này hiệu quả hơn sẽ là các chuyên gia bảo mật hay tin tặc.
Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp được khuyến nghị tăng cường các lớp bảo vệ bổ sung như xác thực đa yếu tố nâng cao (MFA), giám sát hành vi bất thường và áp dụng mô hình “zero trust” không tin tưởng bất kỳ truy cập nào nếu chưa được xác minh đầy đủ.
Sự kiện lần này không chỉ là một vụ tấn công đơn lẻ, mà còn là tín hiệu rõ ràng cho thấy một kỷ nguyên mới của an ninh mạng đã bắt đầu nơi AI không chỉ bảo vệ, mà còn chủ động tấn công.
Để phóng tên lửa vào vũ trụ, các kỹ sư và nhà khoa học cần đảm bảo phương tiện có đủ lực đẩy và nhiên liệu để thoát khỏi lực hấp dẫn của Trái Đất. Tên lửa thường bay theo đường cong để tận dụng trọng lực và sử dụng thao tác xoay nghiêng để bay đúng hướng.
Theo Headed for Space, phần lớn tổ hợp phóng tên lửa lớn trên thế giới đều nằm trên hoặc gần xích đạo do Trái Đất đạt tốc độ quay nhanh nhất tại xích đạo. Do đó, tên lửa phóng từ xích đạo và di chuyển về phía đông có thể tăng tốc tức thì (khoảng 1.670 km/h) nhờ vòng quay của Trái Đất. Tuy nhiên, không phải quỹ đạo và đường bay của mọi tàu vũ trụ đều theo hướng đông.
Ví dụ, để đưa tên lửa Saturn V vào quỹ đạo tối ưu đến Mặt Trăng, phương tiện cần đạt độ nghiêng quỹ đạo 18 độ và góc phóng 72 độ. Tương tự, Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) nằm ở độ nghiêng quỹ đạo 51,6 độ và cần góc phóng 38,4 độ. Trong cả hai trường hợp, phóng tên lửa về phía đông mà không điều chỉnh giữa chuyến bay sẽ khiến phương tiện không thể tiến vào quỹ đạo như mục tiêu.
Do tổ hợp phóng nằm cố định theo hướng bắc - nam hoặc đông - tây, phương tiện phóng cần loại bỏ chênh lệch giữa góc phóng và hướng bệ phóng, hoặc sử dụng những tính toán điều hướng phức tạp giữa chuyến bay để điều chỉnh đường đi. Ngay sau khi rời bệ phóng thẳng đứng, tên lửa như Starship của SpaceX sẽ thực hiện xoay trục (roll) và nghiêng dần (pitch) theo hướng của quỹ đạo dự kiến. Thao tác xoay nghiêng giúp tên lửa tận dụng lực hấp dẫn của Trái Đất để bẻ lái dần sang phương ngang, giúp tiết kiệm nhiên liệu tối đa.
Theo BGR, tên lửa chủ yếu hoạt động trong khí quyển Trái Đất thường sử dụng các đặc điểm khí động học như cánh đuôi, tận dụng lực cản không khí để kích hoạt thao tác xoay trong. Đây là đặc điểm thường gặp trên tên lửa đạn đạo của hệ thống phòng thủ quân sự. Tuy nhiên, phần lớn tên lửa hiện đại hoạt động trên quỹ đạo dùng động cơ đẩy để xoay nghiêng sau khi phóng. Do vòi phun động cơ có thể điều chỉnh, chúng có thể chuyển hướng lực đẩy theo chiều ngược nhau, giúp tên lửa xoay tròn.
Không phải mọi tên lửa đều có nhiều vòi phun, thay vào đó, kỹ sư thiết kế những động cơ phụ trợ nhỏ hơn gọi là động cơ đẩy Vernier, thường đặt bên hông phương tiện phóng hoặc lệch về phía động cơ chính, để khởi động quá trình xoay.
Các kỹ sư cũng đưa ra một số giải pháp mới giúp tên lửa xoay nghiêng dễ dàng. Ví dụ, tên lửa Delta IV chỉ có một vòi phun động cơ nhưng bằng cách hướng hai ống khí thải của máy phát điện khí gas theo chiều ngược nhau, phương tiện phóng này vẫn có thể xoay được.
"Sắp đi du lịch xa Hà Nội, tôi muốn hoàn thành cho yên tâm", chị Thảo ở phường Cầu Giấy, Hà Nội nói. Chưa nhận được tin nhắn nào từ nhà mạng, nhưng đọc trên mạng xã hội rằng "thuê bao không xác thực sẽ bị khóa", chị tranh thủ đến một cửa hàng viễn thông trên đường đi làm về để được hỗ trợ và tránh bị quá tải, trước khi Thông tư 08 về xác thực thông tin thuê bao có hiệu lực ngày 15/4.
Tuy nhiên, sau khi đợi hơn 10 người hoàn thành thủ tục, chị được nhân viên nói thuê bao đã cập nhật đầy đủ nên có thể đi về.
Hai mẹ con anh Ngọc Hải ở phường Vĩnh Tuy, Hà Nội cũng được thông báo tương tự. "Tôi từng đưa mẹ đi đăng ký chính chủ rồi, nhưng bà cứ lo bị khóa SIM nên giục đi làm", anh nói.
Tối muộn tại một cửa hàng giao dịch của nhà mạng trên đường Lạc Trung, khách hàng vẫn ra vào liên tục dù gần giờ đóng cửa. Một nhân viên cho biết lượng người đến làm thủ tục vài ngày qua tăng đột biến. "Đông hơn hẳn, có ngày gấp vài lần bình thường", người này nói. "Trong số đó cũng có những người hiểu nhầm về quy định. Họ đã cập nhật căn cước công dân, thông tin chính chủ rồi nhưng vẫn đến vì sợ bị khóa".
Theo quy trình, từ ngày 15/4, ứng dụng VNeID sẽ gửi thông báo đến người dùng theo từng đợt. Họ sẽ được yêu cầu xác nhận việc có hay không sử dụng các số điện thoại đang đứng tên ở tất cả các mạng di động trong nước. Trường hợp người dùng xác nhận không sử dụng, số điện thoại đó sẽ được yêu cầu cập nhật thông tin, nếu không sẽ bị khóa một chiều trong 60 ngày. Ngược lại, nếu thuê bao chính chủ đã đủ thông tin, người dùng có thể tiếp tục sử dụng.
Thực tế, quy định mới không yêu cầu tất cả chủ thuê bao phải xác thực lại. Thuê bao đã đăng ký bằng VNeID, thẻ căn cước, căn cước công dân gắn chip, hoặc số được sử dụng để đăng ký tài khoản VNeID mức độ 2 không phải thực hiện.
Viettel cũng khẳng định Thông tư 08 không bắt buộc "toàn bộ khách hàng phải xác thực". Nhà mạng này đã gửi tin nhắn tới nhóm này, thông báo họ không cần thực hiện thêm thao tác nào và có thể sử dụng dịch vụ bình thường.
"Các khách hàng còn lại sẽ cần thực hiện xác thực sinh trắc học khuôn mặt theo quy định", đại diện nhà mạng cho biết, khuyến nghị người dùng vào ứng dụng của các nhà mạng để thực hiện sớm. Người không có smartphone và ứng dụng VNeID cũng sẽ được phân loại và triển khai việc hỗ trợ tận nơi.
Theo quy định, nhà mạng phải đảm bảo thuê bao di động có đủ bốn trường thông tin gồm số định danh cá nhân, họ tên, ngày tháng năm sinh, sinh trắc học ảnh khuôn mặt, và các dữ liệu này phải khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Bộ Công an. Có bốn cách xác thực được chấp nhận, gồm: trực tuyến thông qua VNeID; qua ứng dụng của nhà mạng; trực tiếp tại địa điểm dịch vụ của nhà mạng; và tại địa điểm được nhà mạng ủy quyền.
Nhóm người dùng được khuyến nghị thực hiện xác thực ngay gồm người đăng ký sim di động bằng giấy tờ khác không phải CCCD, nhóm thuê bao đứng tên hộ người thân.
Việc xác thực thông tin thuê bao theo Thông tư 08 được đánh giá là bước quan trọng nhằm làm sạch dữ liệu viễn thông, tăng cường bảo vệ người sử dụng. Hiện nay, số điện thoại không chỉ phục vụ liên lạc mà còn gắn với nhiều dịch vụ số quan trọng như tài khoản ngân hàng, ví điện tử, tài khoản định danh VNeID mức 2 và nhiều giao dịch điện tử khác.
Việc xác thực đầy đủ thông tin, trong đó có sinh trắc học khuôn mặt, giúp hạn chế tình trạng sử dụng giấy tờ giả, đăng ký SIM không chính chủ để lừa đảo; đồng thời góp phần bảo vệ quyền lợi người dân, tránh các rủi ro pháp lý phát sinh khi bị kẻ xấu mạo danh để đăng ký, sử dụng thuê bao.
Thương hiệu con của Xiaomi là Redmi được cho là đang chuẩn bị tung ra một 'bom tấn' mới trong thế hệ sản phẩm tương lai của hãng. Theo thông tin từ chuyên gia rò rỉ nổi tiếng Digital Chat Station trên Weibo, hãng đang âm thầm phát triển đồng thời hai mẫu điện thoại thông minh mới. Trong đó, một phiên bản sẽ sở hữu kích thước màn hình thông thường 6,59 inch thuộc phân khúc tầm trung dòng Pro.
Sự chú ý của giới công nghệ đổ dồn vào phiên bản thứ hai khi thiết bị này được xây dựng xung quanh một tấm nền khổng lồ lên tới 7 inch. Mẫu máy này được thiết kế đặc biệt nhằm tối ưu hóa và phục vụ cho các nhu cầu sử dụng hiệu năng cao của người dùng. Mặc dù nguồn tin chưa nêu đích danh tên thương hiệu, nhưng các tiền lệ rò rỉ trong quá khứ của chuyên gia rò rỉ này đều liên quan chính xác đến các thiết bị của Redmi.
Thực tế, đây không phải là lần đầu tiên các tin đồn về một thiết bị có kích thước màn hình 'khổng lồ' như vậy xuất hiện trên thị trường. Các nguồn tin rò rỉ liên tục từ đầu tháng 4 cho thấy mẫu điện thoại 7 inch này của Redmi sẽ đi kèm viên pin dung lượng khủng 10.000 mAh. Đến cuối tháng, các thông số chi tiết hơn đã lộ diện gồm việc máy hỗ trợ độ phân giải lên đến 2K và có tần số quét màn hình cao.
Những thông tin cấu hình ấn tượng kể trên hoàn toàn trùng khớp với các báo cáo trước đó về một thiết bị thuộc dòng Redmi K100. Đáng chú ý, Redmi không phải là thương hiệu duy nhất đang bày tỏ tham vọng khám phá các giới hạn mới của màn hình kích thước lớn. Nguồn tin cũng tuyên bố đối thủ Honor đang phát triển một mẫu điện thoại 7 inch có tần số quét 185 Hz, bên cạnh một model 6,89 inch chạy chip 2 nm.
Hiện tại, hầu hết dòng sản phẩm flagship cao cấp nhất trên thị trường hiện nay đều chỉ đạt kích thước tối đa ở mức khoảng 6,9 inch. Có thể kể đến các đại diện tiêu biểu đang dẫn đầu xu hướng này gồm Xiaomi 17 Ultra, Huawei Mate 80 Pro Max và iPhone 17 Pro Max. Nếu các thông tin rò rỉ trở thành sự thật, năm 2026 sẽ là cột mốc chứng kiến kích thước màn hình smartphone chính thức vượt qua giới hạn cũ.
