Bộ trưởng An ninh Quốc gia Israel Itamar Ben Gvir đang gây ra một cuộc khủng hoảng ngoại giao khi công bố video ghi lại cảnh lực lượng an ninh nước này ngược đãi các nhà hoạt động quốc tế bị bắt trong lúc đang trên đường đến Gaza.
Ba nhà hoạt động phải nhập viện vì hành động thô bạo của Israel, theo thông tin từ các luật sư đại diện cho nhóm. Những người này sau đó đã được ra viện. Hàng chục người khác nghi bị gãy xương sườn, dẫn đến tình trạng khó thở.
“Chúng tôi nhận thấy các cơ quan chức năng Israel đã vi phạm có hệ thống quy trình tố tụng, đồng thời ngược đãi nghiêm trọng cả về thể chất lẫn tinh thần các nạn nhân”, tổ chức nhân quyền Adalah ra thông cáo.
Video do ông Ben Gvir đăng trên X ngày 20/5 cho thấy cảnh hàng chục người, cả đàn ông và phụ nữ, phải quỳ thành hàng, trán cúi sát đất và hai tay bị trói chặt phía sau lưng bằng dây thít.
Ông Ben Gvir xuất hiện với hành động vẫy cờ Israel, liên tục chế giễu và khiêu khích những người bị bắt, thậm chí còn hét thẳng vào mặt một người đàn ông đang bị trói: “Người dân Israel muôn năm”.
Đây là những nhà hoạt động thuộc đoàn tàu Global Sumud Flotilla, xuất phát từ Thổ Nhĩ Kỳ tuần trước, dự định vượt Địa Trung Hải đến Dải Gaza để phản đối lệnh phong tỏa mà Israel đang tiến hành với dải đất cũng như thu hút chú ý đến cuộc khủng hoảng nhân đạo tại đây.
Các nhà tổ chức Global Sumud Flotilla cho hay đoàn tàu bị Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) bao vây ở vùng biển cách Gaza khoảng 250 hải lý. Bộ Ngoại giao Israel thông báo trên X rằng các nhà hoạt động này đã được chuyển sang tàu của Israel, cáo buộc họ là “đội tàu khiêu khích”.
Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee mô tả những gì Bộ trưởng Ben Gvir làm là “đáng lên án” và khẳng định ông đã “gây tổn hại đến lòng tự tôn của chính đất nước mình”.
Thủ tướng Italy Giorgia Meloni tuyên bố những hình ảnh mà ông Ben Gvir đăng là “không thể chấp nhận được”, yêu cầu trả tự do cho toàn bộ công dân Italy có liên quan, cũng như yêu cầu lời xin lỗi.
“Không thể chấp nhận được việc các nhà hoạt động, trong đó có nhiều công dân Italy, bị đối xử thô bạo và xúc phạm nhân phẩm như vậy”, bà Meloni viết trong một bài đăng dài trên mạng xã hội.
Ngoại trưởng Tây Ban Nha gọi cách đối xử với những người bị bắt trong video là “tàn ác, đáng hổ thẹn và vô nhân đạo”. Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper nói rằng bà “thực sự kinh hoàng” trước đoạn video “vi phạm những tiêu chuẩn cơ bản nhất về lòng tôn trọng và nhân phẩm trong cách đối xử giữa người với người”.
Ngoại trưởng New Zealand Winston Peters lên án hành vi của ông Ben Gvir, đồng thời chỉ đạo Bộ Ngoại giao triệu tập đại sứ Israel để trực tiếp bày tỏ “mối quan ngại sâu sắc” về sự việc.
Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung cũng chỉ trích hành động của Israel, cho rằng những việc làm này đã “đi quá giới hạn”, đồng thời đặt dấu hỏi về cơ sở pháp lý cho các vụ bắt người diễn ra ngoài hải phận Israel.
Làn sóng phẫn nộ của dư luận quốc tế khiến Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu lên tiếng chỉ trích ông Ben Gvir vài giờ sau khi video được đăng tải.
“Cách Bộ trưởng Ben Gvir đối xử với các nhà hoạt động trên đoàn tàu không phù hợp với những giá trị và chuẩn mực của Israel”, ông nói, đồng thời cho biết đã ra lệnh trục xuất nhóm người càng sớm càng tốt.
Ngoại trưởng Israel Gideon Saar còn tỏ ra gay gắt hơn. “Ông ấy đã cố tình gây tổn hại cho đất nước chúng ta bằng màn trình diễn đáng hổ thẹn này và đây không phải lần đầu tiên”, lãnh đạo Bộ Ngoại giao Israel tuyên bố trên mạng xã hội X. “Ông ấy không phải gương mặt đại diện cho quốc gia”.
Tuy nhiên, ông Ben Gvir, người thuộc phe cực hữu, dường như không bận tâm tới những lời chỉ trích. “Israel đã không còn là kẻ dễ bị bắt nạt nữa rồi”, ông đáp trả Ngoại trưởng Saar.
Israel kiểm soát tất cả các điểm đi vào Gaza, nơi đã bị nước này phong tỏa kể từ năm 2007.
Trong xung đột Gaza, châm ngòi bởi cuộc tấn công của Hamas vào Israel hồi tháng 10/2023, vùng lãnh thổ này đã phải chịu tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng thực phẩm, thuốc men và những nhu yếu phẩm khác khi Tel Aviv có những thời điểm dừng hoàn toàn việc cung cấp viện trợ tới khu vực.
Lanre Dokun, bác sĩ tâm thần ở New York, cho biết ông gặp không ít bệnh nhân trẻ xem tiền bạc như một nỗi ám ảnh dai dẳng. Với người lớn tuổi, nỗi ám ảnh này thường gắn với biến cố cụ thể như mất việc hoặc chi phí chữa bệnh tăng cao. Nhưng ở nhóm trẻ hơn, Dokun nhận thấy tiền bạc đã trở thành "yếu tố gây căng thẳng mạn tính" với họ.
Tại Mỹ, Gen Z (cách gọi những người sinh từ khoảng năm 1997 đến 2012) đang dần được xem là thế hệ sớm ý thức về tiền bạc và cũng rất thận trọng trong chi tiêu. Khảo sát của tập đoàn dịch vụ tài chính đa quốc gia Charles Schwab năm 2024 cho thấy độ tuổi trung bình bắt đầu tiết kiệm của Gen Z là 18, sớm hơn nhiều so với thế hệ trước. Gần một nửa những người tham gia khảo sát cho biết họ đã bắt đầu đầu tư trước tuổi 20.
Một nghiên cứu của Viện Công ty Đầu tư (ICI), một hãng tư vấn toàn cầu có trụ sở chính ở Washington và hai văn phòng tại London cùng Brussels, cũng cho thấy các hộ gia đình Gen Z có mức đóng góp tài sản vào tài khoản hưu trí nhiều gấp ba so với thế hệ trước đây, nếu xét ở cùng độ tuổi và điều chỉnh theo lạm phát.
Joelle Remy, một nhà tư vấn tài chính ở Chicago, chứng kiến nhiều người trẻ tính toán rất sớm cho từng bước học tập và nghề nghiệp. Có người tìm cách lấy thêm tín chỉ từ bậc phổ thông để tốt nghiệp đại học sớm hơn, qua đó giảm chi phí cho học tập. Có trường hợp còn đi làm từ năm 16 tuổi và dành dụm cho bậc cao học. Một số khách hàng Gen Z của bà tích lũy được khoản tiền lớn hơn cả thế hệ sinh năm 1981-1996 nếu xét ở cùng độ tuổi.
Điều này có vẻ mâu thuẫn với định kiến lâu nay về Gen Z như một thế hệ "Peter Pan" mãi không chịu lớn: chần chừ dọn ra ở riêng, kết hôn muộn, trì hoãn mua nhà và chậm bước vào những cột mốc trưởng thành truyền thống.
Tuy nhiên, cách thế hệ này tại Mỹ "chậm lớn" có thể là sự chuẩn bị kỹ lưỡng và thận trọng hơn cho tương lai. Nhiều người trẻ tại Mỹ có lẽ đang cảm thấy bất an nhiều hơn thế hệ đi trước vì cảm thấy tương lai nhiều bất trắc.
Gen Z tại Mỹ trưởng thành đúng lúc chi phí cho các mục tiêu cơ bản của đời sống tăng vọt. Giá nhà ở cao, đặc biệt tại các thành phố lớn và chi phí nuôi con tăng liên tục trong nhiều năm. Những điểm tựa mà các thế hệ trước từng quen thuộc như việc làm ổn định hay lương hưu ngày càng hiếm. Với nhiều người trẻ, giấc mơ về một căn nhà, gia đình nhỏ hay cuộc sống đủ đầy ngày càng xa vời.
Michael Tenam, 23 tuổi, làm việc trong ngành công nghệ thông tin tại Brooklyn, là một trường hợp điển hình. Dù có thu nhập khoảng 90.000 USD mỗi năm, anh vẫn sống cùng bố mẹ, vừa trả dần nợ học phí, vừa cân nhắc liệu vài năm nữa có đủ điều kiện thuê chỗ ở riêng hay không.
Việc sở hữu nhà riêng với Tenam "dường như là điều không thể". Hầu hết bạn bè của anh cũng trong hoàn cảnh tương tự, nên chuyện sống cùng gia đình không còn gây xấu hổ như xưa.
Shannon E. Cavanagh, nhà xã hội học tại Đại học Texas ở Austin, cho biết bà từng thấy khá lạ khi một nghiên cứu sinh lại trích cả phần tiền trợ cấp ít ỏi để dành cho những năm tháng xế chiều. Cavanagh cho biết hồi ở cùng độ tuổi như vậy, bà vẫn tin tưởng hệ thống an sinh xã hội sẽ bảo vệ mình, còn cơ hội tìm việc thì luôn rộng mở, không cần nghĩ đến dành dụm cho mai sau.
Sự thận trọng về tài chính của Gen Z không hoàn toàn tiêu cực. Nhà tư vấn tài chính Joelle Remy cho rằng kỷ luật có thể đem lại cảm giác chủ động hơn trong cuộc sống. Tuy nhiên, điều mâu thuẫn là Gen Z giờ đây có kỷ luật tài chính mà chưa chắc cảm thấy tự do.
Họ uống ít rượu hơn, ít quan hệ tình cảm hơn và thường tránh các lựa chọn nhiều rủi ro. Theo chuyên gia Cavanagh, có quá nhiều niềm vui của tuổi trẻ bị "gác lại" trong đời sống người trẻ Mỹ.
Tất nhiên, không phải Gen Z nào cũng có điều kiện tích cóp, nhiều người đơn giản không còn khoản dư nào để cất giữ.
Khảo sát được Northwestern Mutual, công ty tài chính và bảo hiểm ở bang Wisconsin, công bố trong tháng 3 cho thấy gần 1/3 người Mỹ ở độ tuổi 18-29 đang cân nhắc hoặc đã bỏ tiền vào các trò cá cược may rủi. 80% trong nhóm này, tỷ lệ cao nhất trong các thế hệ, cho biết họ làm như vậy vì cảm thấy tình hình tài chính bản thân đang tụt lại quá xa so với mặt bằng chung và "liều thì mới ăn nhiều".
Một bộ phận khác lại có thái độ mà theo Rebecca Palmer, người đứng đầu bộ phận tư vấn tài chính tại Fruitful, công ty chuyên về lập kế hoạch tài chính cho nhóm khách 20-40 tuổi, gọi là "chủ nghĩa hư vô tài chính". Những người này thậm chí đã từ bỏ niềm tin rằng việc kiên trì tiết kiệm sẽ giúp họ đạt được mục tiêu cuộc đời như mua nhà hay có cuộc sống ổn định.
Các chuyên gia cho rằng Gen Z vẫn có thể thay đổi góc nhìn sang hướng lạc quan hơn trong tương lai. Daryl Fairweather, chuyên gia kinh tế của công ty bất động sản Redfin, dự báo cơ hội sở hữu nhà sẽ trở nên dễ dàng hơn với người Mỹ vào năm 2035, khi nhiều người thuộc Gen Z bước vào nửa cuối nhóm tuổi 30 và nguồn cung nhà nhiều hơn.
Theo Hãng tin AFP, Thủ tướng Đức Friedrich Merz hôm 3-5 cho biết ông sẽ không từ bỏ mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương và hợp tác với Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong bối cảnh hai nhà lãnh đạo căng thẳng vì xung đột Mỹ - Iran.
Trong cuộc phỏng vấn sắp phát sóng với đài ARD, ông Merz dường như hạ nhiệt căng thẳng với ông Trump, cho rằng việc Mỹ bất ngờ công bố kế hoạch rút 5.000 binh sĩ khỏi các căn cứ tại Đức không phải là điều bất thường và không nên bị coi là hành động trả đũa.
"Có thể vấn đề đang bị thổi phồng một chút, nhưng đây không phải điều gì mới", ông Merz nói và khẳng định quyết định rút quân của Mỹ không liên quan đến những bất đồng gần đây giữa hai người.
Căng thẳng đã nổ ra khi ông Trump chỉ trích vì ông Merz cho rằng Iran đang làm Mỹ bẽ mặt trên bàn đàm phán.
Tổng thống Mỹ sau đó thông báo rút 5.000 binh sĩ nước này khỏi các căn cứ ở Đức, song thực tế ông đã kêu gọi giảm sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Đức ngay từ nhiệm kỳ đầu và thúc giục các nước châu Âu phải tự chịu trách nhiệm nhiều hơn về an ninh của mình.
Theo TTXVN, Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodríguez Parrilla đã tái khẳng định không đưa vấn đề cải cách chính trị lên bàn đàm phán với Mỹ.
Trong cuộc gặp với hơn 700 đại biểu quốc tế, gồm thành viên công đoàn, các chính trị gia cánh tả và các nhà hoạt động tại La Habana nhân Ngày Quốc tế Lao động (1-5), ông nhấn mạnh rằng Cuba sẽ không bao giờ thảo luận với Mỹ những vấn đề liên quan đến chủ quyền, độc lập và quyền tự quyết của người dân Cuba.
Ngoại trưởng Bruno Rodríguez Parrilla cũng cảnh báo về mối đe dọa quân sự mới, rõ ràng và trực tiếp do Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra, sau khi tăng cường mạnh mẽ lệnh cấm vận kinh tế đối với Cuba.
Theo Hãng tin Reuters, Bộ Tư lệnh châu Phi của quân đội Mỹ và và Lực lượng vũ trang Hoàng gia Morocco xác nhận hai binh sĩ Mỹ đã mất tích khi tham gia tập trận chung thường niên African Lion gần thành phố Tan Tan ở miền nam Morocco.
Các hoạt động tìm kiếm cứu nạn đã được triển khai trên bộ, trên không và trên biển.
Quân đội Morocco cho biết các binh sĩ mất tích gần một vách đá. Trong khi đó một quan chức quốc phòng Mỹ cho biết một số báo cáo ban đầu cho thấy hai binh sĩ có thể đã rơi xuống biển. Vị này xác nhận sự việc "không liên quan đến khủng bố".
Theo Hãng tin AP, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ngày 3-5 cho biết một ổ dịch nghi là virus Hanta bùng phát trên tàu du lịch ở Đại Tây Dương đã khiến 3 người thiệt mạng và 3 người khác mắc bệnh.
WHO cho biết đang tiến hành điều tra và đã xác nhận ít nhất một ca nhiễm virus Hanta. Một bệnh nhân đang được điều trị tích cực tại một bệnh viện ở Nam Phi. WHO cũng đang phối hợp với các nhà chức trách để sơ tán hai hành khách khác có triệu chứng khỏi con tàu.
WHO không nêu tên con tàu hay đơn vị vận hành, tuy nhiên một nguồn tin am hiểu tình hình cho biết đó là tàu MV Hondius, đang di chuyển từ Argentina đến Cape Verde.
Truyền thông Nam Phi dẫn lời người phát ngôn Bộ Y tế nước này cho biết nạn nhân đầu tiên là một người đàn ông cao tuổi đã tử vong ngay trên tàu, còn vợ ông sau đó qua đời tại một bệnh viện ở Nam Phi.
Theo Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC), virus Hanta là một họ virus có thể gây bệnh nghiêm trọng và dẫn đến tử vong.
WHO cho biết các ca nhiễm virus Hanta thường liên quan đến việc tiếp xúc với phân hoặc nước tiểu của loài gặm nhấm nhiễm bệnh. Dù hiếm gặp, virus này cũng có thể lây từ người sang người và có thể gây ra bệnh hô hấp nghiêm trọng.
Hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu hay vắc xin, nhưng việc được chăm sóc y tế sớm có thể giúp tăng cơ hội sống sót.
Theo Hãng tin Anodolu, ngày 3-5, máy bay Airbus A310 chở Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez đã phải hạ cánh khẩn cấp tại thủ đô Ankara của Thổ Nhĩ Kỳ do sự cố kỹ thuật nhỏ.
Máy bay này đang đưa ông Sanchez từ Madrid tới Yerevan (Armenia) để tham dự cuộc họp của Cộng đồng Chính trị châu Âu nhưng đã buộc phải chuyển hướng.
Sự cố được mô tả là không nghiêm trọng, song các quy trình an toàn vẫn được thực hiện đầy đủ. Thủ tướng Sanchez dự kiến sẽ nghỉ lại Ankara qua đêm và tiếp tục hành trình tới Yerevan vào sáng sớm 4-5.
Theo đặc phái viên TTXVN, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn gửi đến Đại sứ cùng cán bộ, nhân viên Đại sứ quán và cộng đồng người Việt ở Ý lời chúc sức khỏe và chúc mừng nồng nhiệt nhất.
Ông cũng trân trọng chuyển lời thăm hỏi của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới toàn thể bà con.
Chủ tịch Quốc hội thông tin với bà con về tình hình đất nước, cho biết từ cuối năm 2024 đến nay, Bộ Chính trị đã ban hành các nghị quyết nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn thể chế, gồm phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, hội nhập quốc tế, xây dựng và thi hành pháp luật, phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước, năng lượng và hạ tầng, giáo dục và đào tạo, y tế và phát triển văn hóa Việt Nam.
Ông khẳng định Đảng và Nhà nước nhất quán quan điểm lấy Nhân dân làm gốc, trong đó cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của dân tộc và là nguồn lực quan trọng cho phát triển đất nước.
Theo Chủ tịch Quốc hội, Việt Nam cũng đang nỗ lực xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, thúc đẩy phong trào khởi nghiệp sáng tạo và phát triển các trung tâm nghiên cứu, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Trong tiến trình đó, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, trong đó có bà con tại Ý, là nguồn lực quan trọng về tri thức, kinh nghiệm và kết nối quốc tế.
Chủ tịch Quốc hội mong muốn các học sinh, sinh viên Việt Nam tại Ý tiếp tục học tập, nghiên cứu thật tốt để đóng góp cho sự phát triển của quê hương, đất nước sau này.
Ông đề nghị bà con tiếp tục chấp hành tốt pháp luật sở tại, giữ gìn tiếng Việt và bản sắc văn hóa dân tộc. Đại sứ quán Việt Nam tại Ý cần tiếp tục làm tốt công tác bảo hộ công dân, tổ chức tốt các hoạt động cộng đồng.
Theo Đại sứ Việt Nam tại Ý Nguyễn Phương Anh, cộng đồng người Việt Nam tại Ý hiện có khoảng 5.500 người, sinh sống trên khắp các vùng của Ý. Đời sống bà con cơ bản ổn định, từng bước hội nhập xã hội sở tại.
Hiện tại Ý có khoảng 2.000 sinh viên người Việt đang theo học tại các trường đại học và cơ sở đào tạo, cùng với đó là hơn 500 chức sắc, tu sĩ và giáo dân đang học tập tại các cơ sở giáo dục của Vatican, là nét đặc thù rất riêng của cộng đồng người Việt tại Ý.
Đại diện cộng đồng người Việt Nam tại Ý, PGS.TS Nguyễn Thanh Phương - giảng viên nghiên cứu về khoa học máy tính và chuyên ngành trí tuệ nhân tạo (AI) - đánh giá cao những chính sách mà Quốc hội Việt Nam đã ban hành gần đây liên quan đến AI, đặc biệt là việc Luật AI được thông qua tại Quốc hội khóa XV, mở ra nhiều cơ hội cho đội ngũ trí thức người Việt ở nước ngoài đóng góp thiết thực cho đất nước trong lĩnh vực mới này.
Chủ tịch Phòng Thương mại Ý - Việt Nam Phạm Văn Hồng cho rằng chuyến công tác của Chủ tịch Quốc hội góp phần làm sâu sắc thêm quan hệ, mở rộng cơ hội hợp tác giữa hai nước, đặc biệt trong các lĩnh vực thế mạnh như công nghiệp chế biến, nông nghiệp chất lượng cao và thời trang.
