Bộ trưởng An ninh Quốc gia Israel Itamar Ben Gvir đang gây ra một cuộc khủng hoảng ngoại giao khi công bố video ghi lại cảnh lực lượng an ninh nước này ngược đãi các nhà hoạt động quốc tế bị bắt trong lúc đang trên đường đến Gaza.
Ba nhà hoạt động phải nhập viện vì hành động thô bạo của Israel, theo thông tin từ các luật sư đại diện cho nhóm. Những người này sau đó đã được ra viện. Hàng chục người khác nghi bị gãy xương sườn, dẫn đến tình trạng khó thở.
“Chúng tôi nhận thấy các cơ quan chức năng Israel đã vi phạm có hệ thống quy trình tố tụng, đồng thời ngược đãi nghiêm trọng cả về thể chất lẫn tinh thần các nạn nhân”, tổ chức nhân quyền Adalah ra thông cáo.
Video do ông Ben Gvir đăng trên X ngày 20/5 cho thấy cảnh hàng chục người, cả đàn ông và phụ nữ, phải quỳ thành hàng, trán cúi sát đất và hai tay bị trói chặt phía sau lưng bằng dây thít.
Ông Ben Gvir xuất hiện với hành động vẫy cờ Israel, liên tục chế giễu và khiêu khích những người bị bắt, thậm chí còn hét thẳng vào mặt một người đàn ông đang bị trói: “Người dân Israel muôn năm”.
Đây là những nhà hoạt động thuộc đoàn tàu Global Sumud Flotilla, xuất phát từ Thổ Nhĩ Kỳ tuần trước, dự định vượt Địa Trung Hải đến Dải Gaza để phản đối lệnh phong tỏa mà Israel đang tiến hành với dải đất cũng như thu hút chú ý đến cuộc khủng hoảng nhân đạo tại đây.
Các nhà tổ chức Global Sumud Flotilla cho hay đoàn tàu bị Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) bao vây ở vùng biển cách Gaza khoảng 250 hải lý. Bộ Ngoại giao Israel thông báo trên X rằng các nhà hoạt động này đã được chuyển sang tàu của Israel, cáo buộc họ là “đội tàu khiêu khích”.
Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee mô tả những gì Bộ trưởng Ben Gvir làm là “đáng lên án” và khẳng định ông đã “gây tổn hại đến lòng tự tôn của chính đất nước mình”.
Thủ tướng Italy Giorgia Meloni tuyên bố những hình ảnh mà ông Ben Gvir đăng là “không thể chấp nhận được”, yêu cầu trả tự do cho toàn bộ công dân Italy có liên quan, cũng như yêu cầu lời xin lỗi.
“Không thể chấp nhận được việc các nhà hoạt động, trong đó có nhiều công dân Italy, bị đối xử thô bạo và xúc phạm nhân phẩm như vậy”, bà Meloni viết trong một bài đăng dài trên mạng xã hội.
Ngoại trưởng Tây Ban Nha gọi cách đối xử với những người bị bắt trong video là “tàn ác, đáng hổ thẹn và vô nhân đạo”. Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper nói rằng bà “thực sự kinh hoàng” trước đoạn video “vi phạm những tiêu chuẩn cơ bản nhất về lòng tôn trọng và nhân phẩm trong cách đối xử giữa người với người”.
Ngoại trưởng New Zealand Winston Peters lên án hành vi của ông Ben Gvir, đồng thời chỉ đạo Bộ Ngoại giao triệu tập đại sứ Israel để trực tiếp bày tỏ “mối quan ngại sâu sắc” về sự việc.
Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung cũng chỉ trích hành động của Israel, cho rằng những việc làm này đã “đi quá giới hạn”, đồng thời đặt dấu hỏi về cơ sở pháp lý cho các vụ bắt người diễn ra ngoài hải phận Israel.
Làn sóng phẫn nộ của dư luận quốc tế khiến Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu lên tiếng chỉ trích ông Ben Gvir vài giờ sau khi video được đăng tải.
“Cách Bộ trưởng Ben Gvir đối xử với các nhà hoạt động trên đoàn tàu không phù hợp với những giá trị và chuẩn mực của Israel”, ông nói, đồng thời cho biết đã ra lệnh trục xuất nhóm người càng sớm càng tốt.
Ngoại trưởng Israel Gideon Saar còn tỏ ra gay gắt hơn. “Ông ấy đã cố tình gây tổn hại cho đất nước chúng ta bằng màn trình diễn đáng hổ thẹn này và đây không phải lần đầu tiên”, lãnh đạo Bộ Ngoại giao Israel tuyên bố trên mạng xã hội X. “Ông ấy không phải gương mặt đại diện cho quốc gia”.
Tuy nhiên, ông Ben Gvir, người thuộc phe cực hữu, dường như không bận tâm tới những lời chỉ trích. “Israel đã không còn là kẻ dễ bị bắt nạt nữa rồi”, ông đáp trả Ngoại trưởng Saar.
Israel kiểm soát tất cả các điểm đi vào Gaza, nơi đã bị nước này phong tỏa kể từ năm 2007.
Trong xung đột Gaza, châm ngòi bởi cuộc tấn công của Hamas vào Israel hồi tháng 10/2023, vùng lãnh thổ này đã phải chịu tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng thực phẩm, thuốc men và những nhu yếu phẩm khác khi Tel Aviv có những thời điểm dừng hoàn toàn việc cung cấp viện trợ tới khu vực.
Các nhà hoạt động PETA ngày 6/5 đội sừng bò giả, chặn lối vào trụ sở PepsiCo ở Purchase, New York, vào thời điểm tập đoàn này tổ chức đại hội cổ đông thường niên.
PETA là một trong những tổ chức bảo vệ quyền động vật lớn và có ảnh hưởng nhất thế giới. Tổ chức này nổi tiếng với nhiều chiến dịch kêu gọi bảo vệ quyền động vật, song vấp tranh cãi vì cách làm đôi khi cực đoan, phản cảm.
Video ghi lại sự việc cho thấy nhóm biểu tình nhét chân vào các khối bê tông để giữa đường, sau đó đổ máu giả xuống đường, hô khẩu hiệu "Pepsi hưởng lợi, bò phải trả giá!", ngăn các phương tiện đi qua.
Nhóm nhà hoạt động không chịu rút lui ngay cả khi cảnh sát có mặt tại hiện trường và yêu cầu họ chấm dứt biểu tình. Lính cứu hỏa sau đó được điều tới để khoan phá các khối bê tông khỏi chân những người biểu tình.
Một số người được đưa lên xe cứu thương bằng cáng. 6 người biểu tình bị bắt với các cáo buộc hủy hoại tài sản, gây rối trật tự.
Cuộc biểu tình nhằm phản đối PepsiCo mua đường từ các đối tác và nhà cung cấp nước ngoài mà PETA cho rằng đã đánh đập, quất roi đàn bò và buộc chúng kéo xe mía quá tải dưới thời tiết nắng nóng.
Tranh cãi bắt nguồn từ một nghị quyết cổ đông do PETA đệ trình, yêu cầu tập đoàn công bố báo cáo nêu rõ chuỗi cung ứng của họ có tuân thủ Chính sách Phúc lợi Động vật Toàn cầu hay không.
PETA trình nghị quyết này tại đại hội cổ đông thường niên của PepsiCo ngày 6/5. Các cổ đông PepsiCo đã bác bỏ nghị quyết, vốn chỉ nhận được 8,8% số phiếu ủng hộ.
Tổ chức này gọi tỷ lệ trên là thấp bất thường và tuyên bố tiếp tục đệ trình nghị quyết. Trả lời yêu cầu bình luận, PepsiCo cho biết tập đoàn "tin vào việc đối xử nhân đạo với động vật", đồng thời hướng tới đáp ứng kỳ vọng của người tiêu dùng, khách hàng và các bên liên quan về những tiêu chuẩn cao trong phúc lợi động vật.
Không quân Ukraine hôm qua 2.5 tuyên bố đã bắn hạ 142 trong số 163 máy bay không người lái (UAV) tầm xa do Nga phóng đi trong đêm 1.5 và rạng sáng 2.5, theo Reuters. Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga hôm qua thông báo lực lượng phòng không nước này đã bắn hạ 505 UAV của Ukraine.
Hai bên đưa ra những thông báo như trên sau khi quân đội Ukraine tuyên bố UAV của họ hôm 1.5 đã tấn công nhà máy lọc dầu Tuapse ở thành phố cảng Tuapse thuộc tỉnh Krasnodar Krai của Nga, theo trang tin The Kyiv Independent. Cơ quan An ninh Ukraine khẳng định cuộc tấn công đã gây ra hỏa hoạn tại những bể chứa dầu, và cột khói đen bốc lên trên nhà máy lọc dầu Tuapse. Đài truyền hình RTVI của Nga đưa tin ít nhất 2 bể chứa tại cơ sở này đã bốc cháy trong cuộc tấn công hôm 1.5.
Đây là lần thứ 4 trong vòng 16 ngày nhà máy lọc dầu Tuapse, nằm ven biển Đen, bị Ukraine tập kích, theo Reuters. Các cuộc tấn công đã tạo ra những đám mây đen dày đặc ở Tuapse và gây ra các vệt dầu loang dọc theo bờ biển, tàn phá bãi biển của những khu nghỉ dưỡng nổi tiếng. Giới chức Nga hôm 1.5 nói đến nay họ đã dọn sạch hơn 13.300 m3 dầu và đất bị ô nhiễm dọc theo bờ biển.
Đến chiều qua, Nga chưa phản ứng trước thông tin Ukraine tiếp tục tấn công nhà máy lọc dầu Tuapse. Sau vụ cơ sở này bị tấn công vào ngày 28.4, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova nhấn mạnh: "Như Tổng thống Nga đã nói, cuộc tấn công của Ukraine vào Tuapse có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng về môi trường". Bà Zakharova cho rằng các quốc gia thành viên NATO ven biển Đen phải cùng chịu trách nhiệm về quyết định của liên minh quân sự này trong việc cung cấp vũ khí cho Kyiv, theo Hãng tin TASS.
Cũng trong ngày 1.5, Chỉ huy Lực lượng Hệ thống không người lái Ukraine Robert Brovdi khẳng định UAV của nước này ngày 25.4 đã tấn công sân bay Shagol ở TP.Chelyabinsk thuộc Nga, khiến 2 chiến đấu cơ thế hệ 5 tàng hình Su-57, 1 chiếc Su-34 và 1 chiến đấu cơ khác bị hư hại, theo The Kyiv Independent.
Trước đó, Bộ Tổng tham mưu Lực lượng vũ trang Ukraine thông báo những chiến đấu cơ Nga bị hư hại trong cuộc tấn công vào sân bay Shagol được tìm thấy cách biên giới Ukraine khoảng 1.700 km.
Khi Kyiv tăng cường các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng quân sự của Nga, Moscow đã điều động phần lớn lực lượng không quân của mình ra xa biên giới Ukraine hơn. Tuy nhiên, UAV của Ukraine hiện có khả năng bay xa hơn 2.000 km, gây ra mối đe dọa ngay cả đối với máy bay nằm sâu trong lãnh thổ Nga.
Ngày 29.4, Cơ quan An ninh Ukraine thông báo trên mạng xã hội rằng UAV của nước này đã tấn công một trạm bơm dầu gần TP.Perm của Nga, cách Ukraine khoảng 1.500 km, theo Reuters. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gọi đó là giai đoạn mới trong việc sử dụng vũ khí của Ukraine để hạn chế tiềm năng tác chiến của Nga, và nhấn mạnh: "Chúng tôi sẽ tiếp tục mở rộng tầm bắn này".
Đến nay chưa có thông tin phản ứng từ Nga về những tuyên bố trên của phía Ukraine. Trong khi đó, Đài RT dẫn lời chuyên gia quân sự Nga Dmitry Kornev cho rằng những đợt tấn công ồ ạt bằng UAV của Ukraine gần đây đã trở thành thử thách thực sự đối với hệ thống phòng không Nga, và Moscow đã tăng cường khả năng phát hiện cũng như phản ứng trước những cuộc tấn công như thế.
Theo tờ Hoàn Cầu thời báo, chuyến thăm của ông Putin đến Trung Quốc kéo dài từ ngày 19-20.5, trong đó có cuộc hội đàm thượng đỉnh với Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình.
Như vậy, chỉ trong vòng chưa đầy nửa năm tính từ tháng 12.2025 đến nay, Trung Quốc đã tiếp đón lãnh đạo của 4 thành viên thường trực còn lại trong HĐBA LHQ: Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (đến thăm vào tháng 12.2025), Thủ tướng Anh Keir Starmer (tháng 1.2026), Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin (cùng trong tháng 5.2026). Tháng 5 này cũng là lần đầu tiên Trung Quốc tiếp đón lãnh đạo của 2 cường quốc. Dẫn trích những điểm vừa nêu, truyền thông Trung Quốc những ngày qua tự hào rằng vai trò của nước này đang ngày càng nổi lên và cho rằng 4 thành viên thường trực còn lại của HĐBA LHQ đều "coi Trung Quốc là một lực lượng ổn định trong một thế giới ngày càng hỗn loạn".
Trong chuyến thăm của ông Putin đến Trung Quốc lần này, phía Nga từ vài tuần trước chỉ úp mở rằng "sắp diễn ra" và chỉ chính thức xác nhận thời điểm chính xác vào vài ngày trước chuyến đi. Trả lời báo chí, ông Dmitri S. Peskov, phát ngôn viên của Điện Kremlin, nhấn mạnh chuyến công du sẽ mang lại cho Moscow "một cơ hội tốt để chia sẻ ý kiến về các cuộc tiếp xúc mà Trung Quốc đã có với người Mỹ". Cũng theo ông Peskov, lãnh đạo Nga và Trung Quốc sẽ thảo luận về các vấn đề song phương, chia sẻ quan điểm về "các vấn đề chính yếu của thế giới và khu vực", đồng thời ký một số văn kiện song phương.
Theo một số thống kê, kể từ khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự nhằm vào Ukraine đến nay, Bắc Kinh đã nhập khẩu lượng nhiên liệu hóa thạch trị giá khoảng 367 tỉ USD do Moscow cung cấp. Nguồn năng lượng từ Nga còn trở nên quan trọng hơn đối với Trung Quốc khi eo biển Hormuz đình trệ do chiến sự Iran. Năm ngoái, Trung Quốc cung cấp hơn 1/3 giá trị hàng nhập khẩu và mua hơn 1/4 hàng xuất khẩu của Nga, nhưng Nga chỉ chiếm khoảng 4% thương mại quốc tế của Trung Quốc.
Nhiều năm qua, Moscow nỗ lực để đạt được thỏa thuận với Bắc Kinh về việc xây dựng một đường ống dẫn khí đốt kết nối các địa điểm khai thác ở Siberia của Nga, xuyên qua Mông Cổ, để đến nội địa Trung Quốc. Tuy nhiên, Bắc Kinh được cho là vẫn do dự về dự án này, vì lo ngại rằng kết hợp với một số dự án khác thì đường ống trên sẽ khiến Trung Quốc ngày càng lệ thuộc nguồn năng lượng từ Nga.
Theo tờ The New York Times, phát biểu sau lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng ở Moscow vào ngày 9.5 vừa qua, Tổng thống Putin tuyên bố Nga và Trung Quốc "rất gần" đạt được thỏa thuận về "một bước tiến rất quan trọng trong hợp tác dầu khí".
Giới quan sát nhận định Tổng thống Putin đã theo dõi chặt chẽ chuyến thăm của Tổng thống Trump và mong muốn thảo luận về các vấn đề lớn với Chủ tịch Tập. Ngược lại, trong bối cảnh hội đàm thượng đỉnh Mỹ - Trung vừa qua chưa có gì đột phá, Tổng thống Trump được đánh giá chờ kết quả cuộc gặp giữa Tổng thống Putin và Chủ tịch Tập sắp diễn ra, để có thể định hình các kế hoạch hành động liên quan Trung Quốc.
Trả lời Thanh Niên hôm qua (18.5), GS Stephen Robert Nagy (ĐH Cơ Đốc giáo quốc tế - Nhật Bản, học giả tại Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế của Nhật) nhận định: "Hội nghị thượng đỉnh Nga - Trung giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Putin thể hiện chiến lược kép của Bắc Kinh. Đó là một mặt cố gắng giảm leo thang căng thẳng với Mỹ bằng khoảng lặng chiến thuật để củng cố sức mạnh sẵn sàng cho sự leo thang không thể tránh khỏi trong cạnh tranh với Washington vào những năm tới, đồng thời đầu tư vào quan hệ với Moscow để ngăn chặn một kịch bản ngược lại quá khứ, tức Nga có thể sẽ nghiêng phía Mỹ thay vì Trung Quốc".
"Song song, Bắc Kinh muốn tăng cường quan hệ Nga - Trung để phối hợp các vấn đề chiến lược và chiến thuật liên quan lợi ích chung, đồng thời có được nguồn tài nguyên thiên nhiên giá rẻ, bao gồm cả năng lượng. Thời điểm hai nhà lãnh đạo Nga - Trung gặp nhau cũng rất quan trọng, diễn ra ngay sau hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung. Vấn đề này đặt ra các câu hỏi: Liệu Tổng thống Putin và Tổng thống Trump có nhận được sự đối đãi như nhau? Liệu kết quả của cuộc gặp có tương đương nhau? Liệu thượng đỉnh Nga - Trung có trao đổi quan điểm về Mỹ hay thể hiện dấu hiệu của sự tin tưởng cụ thể hoặc sự khác biệt ngày càng tăng? Tôi cho rằng câu trả lời cho những câu hỏi này sẽ không được giải đáp tại hội nghị thượng đỉnh Nga - Trung dự kiến diễn ra hôm nay. Câu trả lời cần chờ những tháng tới, khi Trung Quốc đối mặt với những thách thức kinh tế nghiêm trọng", GS Nagy dự báo.
