Lần đầu tiên một doanh nghiệp sản xuất mua điện trực tiếp từ nhà cung ứng năng lượng tái tạo dù cách xa tới gần… 1.800km. Hợp đồng mua bán điện trực tiếp đầu tiên được kỳ vọng mở ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp được mua điện sạch mà không phải qua Tập đoàn Điện lực Việt Nam.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Quốc Trung – Phó tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) – cho rằng việc Samsung Thái Nguyên ký hợp đồng mua bán điện trực tiếp (DPPA) với Nhà máy điện mặt trời TTC Đức Huệ 2 tại Tây Ninh có ý nghĩa rất quan trọng.
Ông Trung nói: Đây không chỉ là giao dịch DPPA đầu tiên được đưa vào vận hành thực tế qua lưới điện quốc gia, mà còn cho thấy cơ chế mua bán điện trực tiếp đã chuyển từ giai đoạn xây dựng chính sách sang giai đoạn triển khai thương mại thực tế.
* Thưa ông, vì sao cơ chế DPPA đã được ban hành từ lâu nhưng đến nay mới có hợp đồng đầu tiên?
– DPPA là cơ chế mới, có tính phức tạp vì liên quan đồng thời đến pháp lý, hợp đồng, vận hành hệ thống điện, thị trường điện, đo đếm, thanh toán, hóa đơn – thuế và quản trị rủi ro giá. Với cơ chế này, các bên có thể mua bán điện trực tiếp qua lưới điện kết nối riêng hoặc lưới điện quốc gia.
Do đó, để có một giao dịch DPPA vận hành được, các bên không chỉ ký một hợp đồng thương mại song phương mà còn phải đáp ứng nhiều điều kiện. Như việc nhà máy cần đủ điều kiện tham gia thị trường điện. Hệ thống đo đếm điện năng, hệ thống điều khiển giám sát và thu thập dữ liệu (SCADA), dữ liệu vận hành và thanh toán cần sẵn sàng.
Khách hàng sử dụng điện là khách hàng lớn. Cả bên bán và bên mua cũng cần thống nhất cơ chế giá, sản lượng, xử lý chênh lệch, rủi ro biến động giá thị trường và nghĩa vụ thanh toán. Khó khăn lớn nhất là DPPA qua lưới điện quốc gia không phải là mô hình “truyền điện vật lý” từ nhà máy này đến khách hàng, mà là mô hình giao dịch thị trường kết hợp hợp đồng tài chính/kỳ hạn giữa bên mua và bên bán.
Vì vậy, các bên cần hiểu rõ thị trường cũng như các quy định về hóa đơn, thuế và chứng nhận điện xanh. Đây là lý do quá trình chuẩn bị mất nhiều thời gian.
* Vậy để đáp ứng được các điều kiện, NSMO đánh giá, thẩm định thế nào nhằm đảm bảo kỹ thuật và an toàn hệ thống?
– NSMO sẽ kiểm tra các điều kiện kỹ thuật tham gia thị trường điện và DPPA trên cơ sở hồ sơ, tài liệu, dữ liệu do đơn vị cung cấp. Đồng thời thông báo thời điểm chính thức vận hành cơ chế DPPA khi các điều kiện theo quy định được đáp ứng.
Như với trường hợp TTC Đức Huệ 2 – Samsung Thái Nguyên, thông tin công bố cho thấy NSMO đã kiểm tra, thẩm định hồ sơ và các điều kiện tham gia thị trường điện/DPPA trước khi thông báo nhà máy chính thức tham gia thị trường điện và vận hành DPPA từ ngày 1-6.
Tôi lưu ý rằng, yêu cầu kỹ thuật không phải là “ưu tiên đặc biệt” cho DPPA, mà là tuân thủ đầy đủ các quy định về vận hành thị trường điện. Như việc đo đếm, SCADA, dự báo, khả dụng, công bố thông tin, điều độ và thanh toán.
Nhà máy tham gia DPPA vẫn cần tuân thủ lệnh điều độ, quy định an toàn hệ thống điện, quy định về thị trường điện và các ràng buộc vận hành như các đơn vị phát điện khác. Vì thế, DPPA không làm phát sinh quyền ưu tiên huy động riêng ngoài quy định.
* Ông nhận định như thế nào về tiềm năng mở rộng DPPA và khả năng áp dụng cho điện khí/LNG?
– Tiềm năng mở rộng DPPA là rất lớn, đặc biệt đối với nhóm khách hàng sử dụng điện lớn, doanh nghiệp FDI, khu công nghiệp, doanh nghiệp xuất khẩu, các tập đoàn có cam kết ESG, Net Zero hoặc cần chứng minh tỉ lệ sử dụng năng lượng tái tạo trong chuỗi cung ứng.
Hợp đồng đầu tiên của Samsung là tín hiệu quan trọng cho thấy các khách hàng lớn có thể thực hiện giao dịch điện tái tạo thông qua cơ chế thị trường, không chỉ thông qua điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu.
Tuy nhiên, theo khung pháp lý hiện hành, DPPA được thiết kế cho đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn. Vì vậy, việc mở rộng sang điện khí hoặc LNG không nên hiểu là mở rộng cơ chế “DPPA xanh” theo đúng nghĩa hiện nay.
Điện khí/LNG có thể phù hợp hơn với các cơ chế hợp đồng dài hạn, hợp đồng kỳ hạn điện, hợp đồng chênh lệch hoặc cơ chế bảo đảm công suất/độ tin cậy trong thị trường điện, nhưng cần một khung chính sách riêng nếu muốn áp dụng mô hình mua bán trực tiếp.
* Theo ông, cần tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn gì để mở rộng thêm khách hàng tham gia DPPA?
– Nghị định số 57 của Chính phủ về cơ chế DPPA đã tạo hành lang pháp lý chính thức cho cơ chế DPPA giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn. Đây là nền tảng rất quan trọng để DPPA có thể triển khai trên thực tế.
Song thực tiễn cho thấy DPPA phát sinh một số điểm cần tiếp tục tháo gỡ. Vấn đề này đã được Bộ Công Thương sơ kết, đánh giá, tổng hợp kiến nghị từ các đơn vị, địa phương để sửa đổi các quy định cho phù hợp thực tiễn. Theo đó, một số thay đổi đáng chú ý gồm: mở rộng đối tượng tham gia DPPA, bổ sung nhóm khách hàng như đơn vị bán lẻ điện tại các mô hình khu/cụm, trung tâm dữ liệu, trạm/trụ sạc điện, tủ đổi pin xe điện…
Đồng thời hoàn thiện các khái niệm liên quan đến điện mặt trời mái nhà, lưới điện kết nối riêng, sản lượng điện dư… Dự thảo cũng hướng tới việc đơn giản hóa thủ tục đăng ký, cho phép các bên ủy quyền cho một đơn vị đại diện gửi hồ sơ. Đối với mô hình qua lưới điện kết nối riêng, cần điều chỉnh linh hoạt hơn, như nâng tỉ lệ sản lượng điện dư được bán lên hệ thống và bổ sung yêu cầu kỹ thuật để bảo đảm vận hành an toàn.
Tôi tin rằng khi nghị định 57 sửa đổi được ban hành, các vướng mắc sẽ được tháo gỡ đáng kể, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các đơn vị phát điện năng lượng tái tạo, khách hàng sử dụng điện lớn và đơn vị bán lẻ điện tham gia DPPA.
Khi chính sách được hoàn thiện, NSMO sẽ tiếp tục phối hợp với các bên liên quan để chuẩn hóa quy trình đăng ký, kiểm tra điều kiện tham gia thị trường điện, dữ liệu đo đếm, đối soát, thanh toán và vận hành thị trường điện giao ngay…
Nội dung đáng chú ý của Nghị định là quy định cụ thể đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử. Bao gồm các trường hợp sau:
Tổ chức kinh tế, tổ chức khác, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và các trường hợp rủi ro cao về thuế sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ.
Doanh nghiệp kinh doanh ở lĩnh vực điện lực, xăng dầu, bưu chính, viễn thông, nước sạch, tài chính ngân hàng, chứng khoán, tài sản mã hóa, dịch vụ hỗ trợ giao dịch trên sàn giao dịch các-bon, bảo hiểm, y tế, kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh siêu thị, thương mại, vận tải hàng không, đường bộ, đường sắt, đường biển, đường thủy.
Các tổ chức kinh tế đã hoặc sẽ thực hiện giao dịch với cơ quan thuế bằng phương tiện điện tử, xây dựng hạ tầng công nghệ thông tin, có hệ thống phần mềm kế toán, phần mềm lập hóa đơn điện tử đáp ứng lập, tra cứu hóa đơn điện tử, lưu trữ dữ liệu hóa đơn điện tử theo quy định.
Việc sử dụng hóa đơn của các ngành kinh doanh trên bảo đảm việc truyền dữ liệu hóa đơn điện tử đến người mua và đến cơ quan thuế thì được sử dụng hóa đơn điện tử không có mã của cơ quan thuế khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, trừ trường hợp rủi ro cao về thuế theo quy định và trường hợp đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế.
Ngoài ra, tổ chức kinh tế, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có hoạt động bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng như trung tâm thương mại; siêu thị; bán lẻ (trừ ô tô, môtô, xe máy và xe có động cơ khác).
Cơ sở ăn uống, nhà hàng, khách sạn, dịch vụ vận tải hành khách, dịch vụ hỗ trợ trực tiếp cho vận tải đường bộ, dịch vụ nghệ thuật, vui chơi, giải trí, hoạt động chiếu phim, dịch vụ phục vụ cá nhân khác theo quy định, sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền.
Trường hợp tổ chức kinh tế, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có hoạt động bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định thì không bắt buộc đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền.
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 1 tỉ đồng hoặc phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng thì phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không thuộc trường hợp sử dụng hóa đơn điện tử mà có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử thì đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
Nghị định cũng quy định các trường hợp cơ quan thuế cấp hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế theo từng lần phát sinh, cũng như đối với một số trường hợp cụ thể theo yêu cầu quản lý và trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử.
Trong đó, trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử gồm hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bán hàng hóa, dịch vụ lập bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ theo quy định pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp không phải sử dụng hóa đơn điện tử.
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thu nhập từ hoạt động cho thuê bất động sản, thu nhập từ hoạt động cung cấp sản phẩm và dịch vụ nội dung thông tin số về giải trí, trò chơi điện tử, phim số, ảnh số, nhạc số, quảng cáo số cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài.
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh làm đại lý xổ số, đại lý bảo hiểm, đại lý bán hàng đa cấp mà doanh nghiệp xổ số, bảo hiểm, bán hàng đa cấp đã khấu trừ thuế theo quy định pháp luật quản lý thuế.
Các khoản phí và các khoản thu khác phát sinh từ hoạt động tái bảo hiểm, nhận tiền gửi, hoạt động tài chính, bán nợ, giao dịch ngoại tệ và sản phẩm phái sinh.
Với giao dịch ngoại tệ đơn vị lập bảng tổng hợp và chịu trách nhiệm về thông tin...
Trong khoảng 30 phút đầu phiên giao dịch sáng 14/4, Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) hai lần tăng giá vàng. Lúc 9h, doanh nghiệp này niêm yết vàng miếng tại 170,5 - 173 triệu đồng một lượng. Các thương hiệu khác báo giá tương tự.
Vàng nhẫn trơn tại SJC cũng tăng 1,5 triệu đồng hai chiều mua - bán, lên 170,2 - 172,7 triệu đồng một lượng. PNJ, Bảo Tín Minh Châu niêm yết mặt hàng này tương tự SJC, trong khi DOJI mua bán nhẫn trơn cao hơn 300.000 đồng, quanh 170 - 173 triệu đồng một lượng.
try{try{for(const iframe of document.querySelectorAll("iframe[data-src]")){iframe.removeAttribute("sandbox");iframe.setAttribute("src",iframe.getAttribute("data-src"));}}catch(e){}}catch(e){console.log("error_replace_script",e);}
Vàng trong nước tăng theo đà đi lên của giá quốc tế. Sáng nay, mỗi ounce vàng thế giới giao ngay tăng gần 29 USD, lên 4.768 USD.
Giá kim loại quý tăng trở lại sau hai phiên giảm nhờ kỳ vọng về một thỏa thuận chấm dứt xung đột giữa Mỹ và Iran. Dù Mỹ phong tỏa eo biển Hormuz, Tổng thống Donald Trump cho biết các quan chức Iran tiếp cận chính quyền của ông với mong muốn "đàm phán một thỏa thuận".
Ông Justin Lin, chiến lược gia tại Global X ETFs Australia, nhận định giá vàng hiện biến động theo kỳ vọng lãi suất, thay vì đóng vai trò là tài sản trú ẩn trước rủi ro địa chính trị. Chuyên gia này đánh giá lạm phát có thể gây áp lực lên kim loại quý trong ngắn hạn, nhưng có thể kéo vĩ mô tăng trưởng chậm lại - yếu tố "thường mang lại lợi ích" cho vàng.
Quy đổi theo tỷ giá Vietcombank, giá vàng thế giới tương đương 152 triệu đồng. Như vậy, mỗi lượng vàng trong nước chênh với thế giới khoảng 21 triệu, thu hẹp đà " vênh" kỷ lục 30 triệu đồng hồi cuối tháng 3.
Bạc miếng, bạc thỏi cũng tăng 2,9%. Phú Quý niêm yết kim loại này tại 2,97 - 2,96 triệu đồng một lượng, tương đương 76,6 - 79 triệu một kg. Ancarat mua bán mặt hàng này quanh 2,86 - 2,95 triệu, còn Công ty Sacombank - SBJ giao dịch tại 2,86 - 2,94 triệu.
Người dẫn dắt thành công và lập nên đế chế 7-Eleven tại Nhật Bản
Sinh ra ở Nagano (Nhật Bản) năm 1932, ông Suzuki gia nhập ngành bán lẻ, làm việc cho Ito-Yokado vào năm 1963. Trước đó, ông làm việc tại một nhà bán buôn sách.
Còn 7-Eleven, cội nguồn thương hiệu này vốn bắt đầu từ Southland Ice Co. tại Dallas (Mỹ) vào những năm 1920, nơi ban đầu chỉ bán đá khối, thuốc lá và xăng dầu.
Bất chấp sự hoài nghi về ngành, ông Suzuki lúc bấy giờ đã mạnh dạn hợp tác với đối tác Mỹ để ra mắt 7-Eleven Nhật Bản vào năm 1973, khai trương cửa hàng đầu tiên tại Tokyo vào năm 1974.
"Khi tôi quyết định mang 7-Eleven về Nhật Bản, mọi người đều nói rằng sẽ không thành công đâu và phản đối ý tưởng này, từ các lãnh đạo, giáo sư đại học đến chuyên gia tư vấn. Nhưng tôi biết họ đã sai", Suzuki cho biết trong một cuộc phỏng vấn năm 2013.
Ông còn được biết đến là người tiên phong trong việc sử dụng dữ liệu để điều chỉnh hàng tồn kho và xây dựng mô hình kinh doanh tập trung vào các bữa ăn chế biến sẵn, biến các cửa hàng tiện lợi trở thành trụ cột của ngành bán lẻ Nhật Bản.
Những năm sau đó, 7-Eleven bùng nổ số lượng tại Nhật Bản và dần trở thành một phần không thể tách rời trong đời thường của người dân bản địa. Khách hàng đến đây không chỉ để mua sắm, mà còn để đóng tiền điện nước, in ấn tài liệu.
Thậm chí trong các trận động đất, 7-Eleven và các chuỗi cửa hàng tiện lợi khác còn đóng vai trò cứu trợ sống còn khi biến thành các trạm tiếp tế khẩn cấp, phân phối nhu yếu phẩm và nước sạch cho người dân.
Họ còn biến công ty mẹ tại Mỹ đang gặp khó thành chi nhánh của mình. Năm 2016, ông từ chức và rút khỏi 7-Eleven.
7-Eleven đang kinh doanh ra sao?
Về 7-Eleven, dù gặp khó khăn ở một số thị trường trọng điểm, tập đoàn vẫn sở hữu quy mô khổng lồ với 85.000 cửa hàng trên toàn cầu (25% số này ở Nhật Bản).
Tại Việt Nam, thương hiệu có mặt từ năm 2017 với tham vọng khai thác thị trường bán lẻ tiện lợi màu mỡ. Dù vậy, gần 10 năm trôi qua, 7-Eleven vẫn chưa thể đạt kế hoạch 1.000 cửa hàng.
Trao đổi với phóng viên báo Dân trí, ông Lương Tất Trung, Giám đốc Công nghệ 7-Eleven, cho biết: "Đặt kế hoạch là vậy, song làm rồi mới thấy nó khó. Sở dĩ chúng tôi chưa thể nhân rộng nhanh chóng do thương hiệu muốn đi đúng với chủ trương là làm tới đâu có lãi trên cửa hàng tới đó”.
Vị này cũng cho biết thêm đến nay 7-Eleven đang có hơn 100 cửa hàng tại Việt Nam và hơn 90% đang có lãi trên từng cửa hàng. 7-Eleven đang hợp tác với doanh nghiệp công nghệ trong nước để ứng dụng AI vào vận hành.
