Đi tiểu là hoạt động diễn ra hằng ngày, nhưng không phải ai cũng chú ý đến đặc điểm của nước tiểu. Trên thực tế, đây là một trong những dấu hiệu giúp bác sĩ đánh giá tình trạng hoạt động của thận và hệ tiết niệu, đồng thời phát hiện sớm nhiều bệnh lý khác trong cơ thể.
Theo Health, nước tiểu được tạo thành qua ba giai đoạn gồm lọc máu tại cầu thận, tái hấp thu các chất cần thiết vào máu và bài tiết các chất cặn bã qua ống thận. Bởi vậy, khi quá trình này gặp trục trặc hoặc cơ thể mắc bệnh, nước tiểu cũng sẽ có những thay đổi nhất định.
Theo các chuyên gia, có 4 đặc điểm quan trọng mà mỗi người nên quan sát mỗi khi đi vệ sinh.
Màu sắc nước tiểu
Ở người khỏe mạnh, nước tiểu thường có màu vàng nhạt đến vàng hổ phách. Màu sắc này chủ yếu do sắc tố urochrome tạo nên và sẽ thay đổi tùy thuộc vào lượng nước cơ thể hấp thu mỗi ngày.
Nếu uống nhiều nước, nước tiểu sẽ nhạt màu, thậm chí gần như trong suốt. Ngược lại, khi cơ thể thiếu nước, nước tiểu thường sẫm màu hơn.
Tuy nhiên, nếu nước tiểu đổi màu kéo dài mà không liên quan đến chế độ ăn uống hay thuốc đang sử dụng, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý.
Nước tiểu không màu có thể xuất hiện ở người uống quá nhiều nước hoặc dùng thuốc lợi tiểu, nhưng cũng có thể gặp ở người bệnh đái tháo nhạt.
Nước tiểu màu nâu hoặc màu mật ong đậm thường gặp khi cơ thể mất nước nghiêm trọng, đồng thời cũng có thể là dấu hiệu của bệnh gan hoặc tắc mật.
Trong khi đó, nước tiểu màu cam đôi khi xuất hiện ở người sử dụng một số loại thuốc như kháng sinh hoặc thuốc điều trị ung thư.
Đặc biệt cần lưu ý khi nước tiểu có màu đỏ, hồng, nâu sẫm hoặc đen. Đây có thể là dấu hiệu của tiểu ra máu do sỏi tiết niệu, nhiễm trùng đường tiết niệu, bệnh thận, phì đại tuyến tiền liệt, chấn thương cơ hoặc một số rối loạn máu hiếm gặp. Khi gặp tình trạng này, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra càng sớm càng tốt.
Lượng nước tiểu
Ở người trưởng thành khỏe mạnh, lượng nước tiểu bài tiết trong 24 giờ thường dao động từ khoảng 1.000 đến 2.000ml. Chỉ số này phụ thuộc vào lượng nước uống, thời tiết, mức độ vận động và chức năng của thận.
Nếu lượng nước tiểu tăng bất thường, có thể liên quan đến các bệnh như đái tháo đường, viêm đường tiết niệu, viêm bàng quang, sỏi đường tiết niệu, hội chứng bàng quang kích thích hoặc một số bệnh nội tiết.
Ngược lại, tiểu quá ít cũng là dấu hiệu không nên chủ quan. Thiểu niệu được xác định khi lượng nước tiểu dưới 500ml trong 24 giờ ở người lớn hoặc dưới 0,5ml/kg/giờ.
Tình trạng này có thể xuất phát từ mất nước nặng, tắc nghẽn đường tiết niệu, viêm đài bể thận, suy thận hoặc ung thư đường tiết niệu. Nếu lượng nước tiểu giảm rõ rệt kéo dài, người bệnh cần đi khám sớm để tránh nguy cơ tổn thương thận không hồi phục.
Không chỉ màu sắc, độ trong của nước tiểu cũng phản ánh nhiều thông tin về sức khỏe.
Nước tiểu bình thường thường trong, không có cặn lắng, không lẫn máu hay chất nhầy bất thường. Nếu nước tiểu đục, có cặn trắng, lẫn máu hoặc trở nên đặc, nhớt, đây có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng, sỏi tiết niệu hoặc bệnh lý ở thận.
Bên cạnh đó, lượng bọt cũng cần được chú ý.
Thông thường, nước tiểu có thể xuất hiện một ít bọt do lực dòng nước khi đi tiểu, nhưng lớp bọt này sẽ nhanh chóng tan biến.
Nếu nước tiểu có nhiều bọt nhỏ, bền và tồn tại trong thời gian dài, đây có thể là dấu hiệu protein niệu – tình trạng protein bị rò rỉ qua nước tiểu do tổn thương cầu thận. Ngoài bệnh thận, hiện tượng này cũng có thể gặp ở người mắc tiểu đường, tăng huyết áp hoặc một số bệnh lý chuyển hóa khác.
Mùi nước tiểu
Nước tiểu bình thường có mùi khai nhẹ đặc trưng. Mùi này đôi khi thay đổi sau khi ăn các thực phẩm như măng tây, tỏi hoặc khi cơ thể bị thiếu nước, nhưng sẽ trở lại bình thường sau một thời gian ngắn.
Nếu nước tiểu có mùi bất thường kéo dài trên 48 giờ, đặc biệt đi kèm các triệu chứng như sốt, tiểu buốt, phù, vàng da, buồn nôn hoặc nôn, người bệnh nên đến bệnh viện kiểm tra.
Nước tiểu có mùi ngọt có thể liên quan đến bệnh đái tháo đường do lượng đường trong nước tiểu tăng cao.
Trong khi đó, mùi hôi tanh có thể cảnh báo các bệnh lý viêm đường tiết niệu hoặc các bệnh lý về thận. Một số trường hợp sỏi thận khiến nước tiểu có mùi khai nồng hoặc mùi kim loại…
Phát biểu tại buổi lễ, Đại tướng Phan Văn Giang biểu dương, chúc mừng những thành tích, chiến công xuất sắc mà các thế hệ cán bộ, nhân viên, chiến sĩ ngành quân y đã đạt được trong 80 năm qua.
Đại tướng Phan Văn Giang khẳng định công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe bộ đội có vai trò đặc biệt, là nhân tố quan trọng góp phần làm nên sức mạnh tổng hợp của quân đội ta.
Đồng thời nhấn mạnh lực lượng quân y luôn gắn bó mật thiết và là một bộ phận không thể tách rời của nền y tế nước nhà, có nhiều đóng góp quan trọng trong xây dựng ngành y tế Việt Nam.
Trong tình hình mới, Đại tướng Phan Văn Giang yêu cầu cấp ủy, chỉ huy các cấp và cán bộ, nhân viên, chiến sĩ ngành quân y tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, bảo vệ, chăm sóc sức khỏe bộ đội và Nhân dân.
Xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ công tác quân y đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cả trước mắt và lâu dài. Hoàn thành xuất sắc chức năng tham mưu, bảo vệ, chăm sóc sức khỏe bộ đội và Nhân dân.
Triển khai thực hiện hiệu quả đề án nâng cao năng lực hệ thống y học dự phòng toàn quân, sẵn sàng đối phó hiệu quả các hình thái, phương thức chiến tranh và các tình huống về an ninh phi truyền thống.
Phải khắc sâu lời Bác Hồ dạy "Lương y phải như từ mẫu", xây dựng đội ngũ cán bộ, nhân viên, học viên, chiến sĩ quân y thực sự sâu về y lý, giỏi về y thuật, giàu về y đức, tận tụy với nghề nghiệp.
Ông Giang lưu ý cần bảo đảm tốt công tác quân y cho huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, phòng chống thiên tai, dịch bệnh; nâng cao y học dự phòng, đẩy mạnh quân - dân y kết hợp.
Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế và ứng dụng công nghệ hiện đại, góp phần nâng cao sức mạnh quân đội, sẵn sàng đáp ứng các tình huống tác chiến, chiến tranh công nghệ cao, phòng chống khủng bố bằng vũ khí sinh học, hóa học, hạt nhân.
Đồng thời tin tưởng ngành quân y sẽ tiếp tục phát huy truyền thống đơn vị anh hùng, đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, xứng đáng là lực lượng nòng cốt trong bảo vệ, chăm sóc sức khỏe bộ đội và Nhân dân.
Trong đời sống tình dục hiện đại, thủ dâm được xem là một hành vi sinh lý bình thường nếu thực hiện điều độ. Tuy nhiên, việc lạm dụng quá mức hoặc thực hiện sai cách có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng. Chẳng hạn như ám ảnh, rối loạn lo âu vì thủ dâm lén lút. Nhiều trường hợp xuất tinh với tần suất dày còn khiến tinh trùng sẽ bị vón cục, thậm chí mệt mỏi, mất cảm hứng khi quan hệ thật, ảnh hưởng đến quan hệ tình cảm đôi lứa, giảm hạnh phúc vợ chồng.
Bác sĩ từng tiếp nhận nhiều trường hợp nghiện thủ dâm và thủ dâm quá mạnh dẫn đến kích thích quá độ, điều mà quan hệ thật không thể đáp ứng. Khi các đầu dây thần kinh đã quen với sự kích thích lớn, chúng sẽ dần mất đi khả năng phản ứng với những kích thích nhẹ nhàng, êm ái hơn. Điều này khiến nam giới khó đạt được cực khoái hoặc mất rất nhiều thời gian mới có thể xuất tinh khi giao hợp.
Nhiều trường hợp nghiện thủ dâm và lạm dụng phim ảnh khiêu dâm càng khiến nam giới giảm cảm hứng khi quan hệ với đối tác, lâu dần làm suy giảm ham muốn. Tình trạng này có thể gây bệnh tâm lý, rối loạn lo âu, stress, ám ảnh, sợ quan hệ.
Như vậy, thủ dâm không xấu, song nghiện thủ dâm có thể dẫn đến sự suy giảm bản lĩnh phái mạnh. Nếu tình trạng mất cảm giác đi kèm với các dấu hiệu rối loạn chức năng kéo dài, nam giới cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để được tư vấn và điều trị kịp thời. Không tự ý sử dụng các loại thuốc hỗ trợ không rõ nguồn gốc.
Đại diện Bệnh viện K cho hay ung thư tiền liệt tuyến thường được ghi nhận ở nam giới độ tuổi ngoài 50, nhiều diễn tiến âm thầm nên bệnh thường phát hiện muộn khi đã nguy cơ xâm lấn và di căn.
Cụ ông này có các triệu chứng đau ngực, khó thở và ho nhiều, được chẩn đoán tràn khí màng phổi trái và đã dẫn lưu màng phổi. Siêu âm ổ bụng phát hiện tổn thương nghi ngờ tại tuyến tiền liệt, bệnh nhân còn đi tiểu rắt, buốt, tiểu khó, tổn thương của phổi, phổi trái thông khí kém. Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) tiền liệt tuyến nghi ngờ ung thư, có các nốt bất thường tín hiệu rải rác tại xương chậu hai bên và xương cùng cảnh báo nguy cơ đã di căn xương.
Để chẩn đoán chính xác bệnh, các bác sĩ áp dụng sinh thiết đích qua tầng sinh môn - kỹ thuật được từ châu Âu. Trên thực tế, sinh thiết có thể thực hiện qua nhiều đường khác nhau. Với đặc điểm giải phẫu và nguy cơ nhiễm khuẩn, kỹ thuật sinh thiết đích qua tầng sinh môn được chuyên gia đánh giá là an toàn hơn, đồng thời giảm nguy cơ nhiễm khuẩn so với phương pháp sinh thiết qua đường trực tràng được thực hiện trước đây.
Bệnh nhân sau đó được kết luận ung thư biểu mô tuyến của tiền liệt tuyến, u xâm nhập thần kinh, giai đoạn IV, có tổn thương di căn tại phổi và xương. Bác sĩ điều trị theo hướng cá thể hóa và liệu pháp nội tiết (liệu pháp ức chế androgen), nhằm kiểm soát sớm sự phát triển của tế bào ung thư tiền liệt tuyến. Người bệnh đáp ứng thuốc tốt.
Các bác sĩ đánh giá việc ứng dụng tiến bộ kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh trong điều trị ung thư nói chung, ung thư tiền liệt tuyến, giúp tăng độ chính xác, tác động vào đúng vùng tổn thương trên hình ảnh, giảm rủi ro nhiễm khuẩn. Kỹ thuật này an toàn, đặc biệt phù hợp với người bệnh cao tuổi và có nhiều yếu tố nguy cơ.
Ung thư tuyến tiền liệt là một trong những bệnh lý ác tính phổ biến, xếp thứ 5 trong những loại ung thư thường gặp ở nam, theo thống kê của Globocan năm 2022. Bệnh tiến triển âm thầm, khi có triệu chứng như khó tiểu, đau vùng chậu, tiểu ra máu, ung thư thường đã lan rộng.
