Mỹ từng cân nhắc khả năng tiến hành một chiến dịch nhằm đưa uranium làm giàu ra khỏi các cơ sở hạt nhân Iran hồi tháng 6/2025, tuy nhiên đã không thực hiện. Theo ông Trump, điều này sẽ đòi hỏi lực lượng Mỹ phải ở lại trên lãnh thổ Iran trong khoảng 1 tuần rưỡi.
“Chúng tôi đã nghĩ tới việc làm điều đó từ sớm, nhưng sẽ mất khá nhiều thời gian, khoảng 1 tuần rưỡi. Đó là quãng thời gian quá dài để hiện diện trong lãnh thổ đối phương”, ông nói trong cuộc phỏng vấn với Fox News.
Theo Tổng thống Mỹ, trong chiến dịch lấy uranium làm giàu, lực lượng tham gia sẽ phải khoan xuyên qua lớp đá granite. “Granite là thứ cứng nhất. Những quả bom mà chúng tôi sử dụng vào tháng 6/2025 thực sự rất mạnh”, ông nói, nhắc tới vụ tấn công của Mỹ vào các cơ sở của Tehran.
Hiện tại, chương trình hạt nhân của Iran vẫn là một nút thắt giữa Tehran và Mỹ. Iran nhiều lần khẳng định chương trình nguyên tử của họ vì mục đích hòa bình và họ sẽ không chấp nhận chuyển uranium đã làm giàu ra nước ngoài. Iran cũng tuyên bố rất rõ ràng rằng họ không có ý định phát triển vũ khí hạt nhân.
Tuy nhiên, Mỹ vẫn thể hiện mong muốn có thể thu giữ uranium của Iran. Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, ông Trump nói số vật liệu hạt nhân này “có thể” đã bị chôn vùi, đồng thời nhấn mạnh: “Tôi muốn lấy được nó hơn”.
“Chính tôi là người đã nói rằng chúng tôi sẽ lấy được nó, và chúng tôi sẽ làm được điều đó. Chúng tôi đang theo dõi sát nó”, ông nói.
Ông cho biết, ông sẽ cảm thấy yên tâm hơn nếu thu giữ được uranium làm giàu của Iran. Một phương án khác mà ông đưa ra là “ném bom lần nữa”.
“Nhưng tôi sẽ cảm thấy tốt hơn nếu lấy được nó, và chúng tôi sẽ làm được”, ông nhấn mạnh.
Trên mạng xã hội, ông Trump mô tả rằng việc Mỹ làm giảm sức mạnh quân sự của Iran là một trong những thành tựu của chính quyền ông.
Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), Đô đốc Brad Cooper, phát biểu trước một ủy ban Thượng viện Mỹ hôm 14/5 rằng cuộc chiến đã làm suy giảm đáng kể năng lực quân sự của Iran, nhưng Tehran vẫn còn khả năng tấn công.
Trong cuộc phỏng vấn, ông Trump phát đi thông điệp cảnh báo Iran. Ông tuyên bố rằng Mỹ biết Iran đã tìm cách tăng cường năng lực quân sự trong vài tuần qua kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực.
“Tôi hy vọng họ hiểu rằng chúng tôi đang theo dõi. Bởi vì mọi hệ thống phòng thủ của họ, bất cứ thứ gì họ triển khai, chúng tôi đều biết chính xác họ đưa lên những gì. Chúng tôi biết mọi thứ họ đã làm. Họ đã khôi phục một chút”, ông nói, đồng thời cảnh báo sẽ phá hủy các năng lực này “trong một ngày”.
Mặt khác, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã cảnh báo Mỹ và Israel không nên tìm cách tiến hành thêm hành động quân sự chống Iran, nói rằng các cuộc đối đầu trước đây đã không đạt được mục tiêu và bất kỳ nỗ lực nào trong tương lai cũng sẽ có kết cục tương tự.
Ngoại trưởng Iran khẳng định các lời cảnh báo sẽ không làm thay đổi lập trường của Tehran.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 1-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bất ngờ có mặt tại trụ sở Tòa án tối cao Mỹ, ngồi dự phiên tranh tụng miệng về việc xem xét sắc lệnh hạn chế quyền công dân theo nơi sinh do chính ông ban hành.
Tháp tùng ông có Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick và Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi...
Ông Trump được ghi nhận mặc vest đen, thắt cà vạt đỏ, ngồi hàng ghế đầu khu vực dành cho công chúng. Ông chỉ theo dõi và không tham gia vào quá trình tranh tụng.
Ông Trump ở lại hơn một tiếng rưỡi rồi rời đi, không lâu sau khi luật sư phía chính quyền kết thúc phần trình bày.
Sự có mặt của Tổng thống Mỹ được cho là khoảnh khắc lịch sử. Theo bà Clare Cushman, nhà sử học thường trú của Hiệp hội Lịch sử Tòa án tối cao, đây là lần đầu tiên một Tổng thống đương nhiệm có mặt tại phiên tranh tụng của tòa.
Trước đây, một số Tổng thống tại nhiệm trong thế kỷ 19 như các ông John Quincy Adams hay Benjamin Harrison từng tranh tụng trước tòa này, nhưng đều là sau khi rời nhiệm sở.
Hiến pháp Mỹ đã trao quyền công dân cho bất kỳ trẻ sơ sinh nào sinh ra trên đất Mỹ, bất chấp quốc tịch của cha mẹ trẻ. Quyền này được quy định trong Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp, thông qua vào năm 1868.
Văn bản này nêu rõ: "Tất cả những người sinh ra hoặc nhập tịch tại Mỹ và chịu sự quản lý của Mỹ đều là công dân của Mỹ và của tiểu bang nơi họ cư trú".
Tuy nhiên ngay ngày đầu tiên của nhiệm kỳ Tổng thống thứ hai vào tháng 1-2025, ông Trump đã ký sắc lệnh hành pháp, chỉ đạo các cơ quan liên bang không công nhận quốc tịch Mỹ cho trẻ sinh trên lãnh thổ Mỹ nếu cha mẹ đều không phải công dân hoặc thường trú nhân.
Sắc lệnh này đã bị tòa án liên bang bác bỏ, cho rằng nó vi phạm Tu chính án thứ 14. Chính quyền ông Trump lập tức kháng cáo và đưa vụ việc lên Tòa án tối cao phân xử.
Tổng biện lý D. John Sauer, người đại diện Nhà Trắng tranh tụng trước tòa, mở đầu bằng lập luận rằng việc cấp quyền công dân theo nơi sinh mà không có bất kỳ hạn chế nào "đi ngược thông lệ của đại đa số các quốc gia hiện đại" và tạo động lực cho nhập cư trái phép.
Ở chiều ngược lại, cả chín thẩm phán tối cao, bất kể quan điểm cấp tiến hay bảo thủ, đều đặt nhiều câu hỏi hóc búa cho ông Sauer.
Chánh án tối cao John Roberts nhận xét lập luận trên của phía chính quyền là "kỳ quặc" khi cố áp dụng những ngoại lệ, vốn chỉ áp dụng cho con cái các nhà ngoại giao nước ngoài hoặc quân chiếm đóng thù địch, sang toàn bộ người nhập cư bất hợp pháp.
Thẩm phán Sonia Sotomayor, mang tư tưởng cấp tiến, trích dẫn biên bản Quốc hội vào thời điểm Tu chính án 14 được thông qua, chỉ ra rằng chính lý thuyết pháp lý mà chính quyền Trump đang viện dẫn đã bị bác bỏ tại thời điểm đó.
Thẩm phán Elena Kagan thì cho rằng cách giải thích của chính quyền không được chính văn bản tu chính án hỗ trợ.
Ngay cả thẩm phán Neil Gorsuch, nổi tiếng với tư tưởng bảo thủ, cũng tỏ ra nghi ngờ trước lập luận của ông Trump và các cộng sự.
Ông cho rằng lập luận của chính quyền khó lòng đứng vững trước án lệ Wong Kim Ark năm 1898. Phán quyết lịch sử này đã xác lập rằng Tu chính án 14 trao quốc tịch cho trẻ sinh ra trên đất Mỹ, kể cả con của người nước ngoài.
Đây là một trong những ưu tiên hàng đầu trong chính sách siết chặt nhập cư của ông Trump. Tòa án tối cao với thế đa số bảo thủ 6-3 dự kiến ra phán quyết trước cuối tháng 6.
Trong thời gian gần đây, tòa đã nhiều lần ủng hộ các chính sách nhập cư cứng rắn của ông Trump, bao gồm cho phép mở rộng biện pháp trục xuất hàng loạt trong khi các vụ kiện vẫn đang được xem xét.
Defense Express nhận định, sự phát triển mới nhất của Ukraine trong lĩnh vực xuồng không người lái cho thấy nước này đang vượt ra ngoài khái niệm truyền thống về USV và hướng tới các nền tảng tác chiến robot kết nối mạng hoàn chỉnh.
Theo đó, USV Katran X1.2 đã được thử nghiệm như một bệ phóng di động cho các UAV đánh chặn điều khiển bằng AI có khả năng đối phó các mục tiêu trên không, bao gồm UAV cảm tử Shahed của Nga.
Hệ thống này được phát triển thông qua hợp tác giữa công ty Ukraine MAC HUB và Black Sea Legion, một đơn vị hải quân hoạt động dưới quyền Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine.
Trong các cuộc thử nghiệm trên sông Dnipro, hệ thống Katran X1.2 mang theo tới 27 UAV đánh chặn MAC Dead Fly, tạo ra cái mà các nhà phát triển mô tả là một lớp phòng thủ mới có thể hoạt động trực tiếp dọc theo các hành lang tấn công của UAV. Cơ chế này cho phép USV của Ukraine biến thành "tàu sân bay" mini.
Logic chiến thuật phía sau dự án phản ánh sự thay đổi trong cách Nga tiến hành các cuộc tập kích UAV tầm xa. UAV Shahed thường sử dụng các tuyến đường sông và quỹ đạo bay thấp để giảm khả năng bị phát hiện và vượt qua một phần mạng lưới phòng không của Ukraine.
Bằng cách triển khai UAV đánh chặn từ các nền tảng hải quân cơ động, lực lượng Ukraine có thể đẩy vùng phòng thủ ra xa phía trước thay vì chỉ phụ thuộc vào các hệ thống mặt đất cố định.
Về mặt kỹ thuật, USV Katran X1.2 được thiết kế như một nền tảng tác chiến đa nhiệm thay vì chỉ là một xuồng tấn công đơn chức năng. Phương tiện này dài khoảng 9m, sử dụng động cơ 350 mã lực và có tầm hoạt động lên tới 1.600km. Ngoài việc mang UAV đánh chặn, nền tảng này còn có thể tự hoạt động như một xuồng tấn công và có khả năng mang tên lửa tầm ngắn R-73 hoặc các hệ thống trên không khác.
Yếu tố đánh chặn có thể là tính năng mang ý nghĩa chiến lược quan trọng nhất. UAV MAC Dead Fly được cho là sử dụng trí tuệ nhân tạo tích hợp để tự động phát hiện mục tiêu và có thể đạt tốc độ khoảng 380km/h, với các nỗ lực đang được tiến hành nhằm nâng con số này lên 450km/h.
Mức hiệu suất này được thiết kế đặc biệt để đối phó các UAV kiểu Shahed, vốn đã trở thành một trong những công cụ chủ lực của Nga nhằm làm quá tải hệ thống phòng không Ukraine và tấn công cơ sở hạ tầng.
Dự án cũng cho thấy Ukraine đang tiếp tục tích hợp nhiều lĩnh vực không người lái vào các hệ thống tác chiến thống nhất. Cả xuồng không người lái và các UAV đánh chặn trên không của nó được cho là phối hợp thông qua mạng MAC Mission Control, cho phép người vận hành điều khiển đồng thời nhiều nền tảng robot từ một trung tâm chỉ huy cơ động đặt trên bờ.
Trong vài năm qua, cả Nga và Ukraine đã phát triển các USV. Trên thực tế, hiện tại chưa quốc gia nào có biện pháp đối phó hiệu quả hoàn toàn với dòng vũ khí này. Tốc độ, phần thân nằm thấp và chiến thuật bầy đàn của các USV tạo ra mối đe dọa mới mà học thuyết và hệ thống hải quân hiện nay chưa sẵn sàng đối phó.
Yahya Saree, người phát ngôn nhóm Houthi, ngày 20/7 nói qua video rằng lực lượng này sẽ "cấm vận hàng hải đối với kẻ thù Arab Saudi dựa trên nguyên tắc ăn miếng trả miếng". Lệnh phong tỏa đường biển này sẽ có hiệu lực ngay lập tức.
Lực lượng Houthi kiểm soát eo biển chiến lược Bab el-Mandeb nối giữa biển Arab và biển Đỏ. Đây là eo biển mà nhiều tàu hàng, tàu dầu đi qua kể từ khi eo biển Hormuz bị phong tỏa do chiến sự Iran.
Hiện chưa rõ Houthi sẽ thực thi lệnh phong tỏa hàng hải với Arab Saudi thế nào. Lực lượng này từng phóng tên lửa tấn công nhiều tàu hàng đi qua biển Đỏ trong thời gian Israel tấn công lực lượng Hamas ở Gaza.
Trong tuyên bố hôm nay, ông Saree giải thích động thái này nhằm đáp trả việc Arab Saudi phong tỏa "các cảng và sân bay" của Houthi cũng như không kích sân bay Sanaa ở Yemen tuần trước.
"Mọi hành động ngu ngốc do Arab Saudi thực hiện thông qua bất kỳ hình thức leo thang nào đều sẽ bị đáp trả bằng sự leo thang toàn diện và quyết liệt", ông cảnh báo.
Riyadh chưa bình luận về tuyên bố của Houthi.
Houthi hôm 13/7 thông báo đã phóng tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (UAV) tấn công sân bay quốc tế Abha tại Arab Saudi, sau khi chính phủ Yemen tuyên bố tấn công sân bay Sanaa nhằm ngăn chặn một chuyến bay chở phái đoàn Houthi từ Iran. Houthi cáo buộc Arab Saudi là bên hỗ trợ quân đội chính phủ Yemen thực hiện cuộc tấn công này.
Trong hơn một thập kỷ qua, các máy bay đi vào không phận Yemen đều cần phải có sự cho phép trước từ liên quân do Arab Saudi dẫn đầu. Liên quân này hỗ trợ chính phủ Yemen và khẳng định họ thực thi hạn chế này theo yêu cầu của chính quyền địa phương.
Sau cuộc tấn công sân bay quốc tế Abha, phát ngôn viên Houthi yêu cầu tất cả hãng hàng không tránh bay qua không phận Arab Saudi cho đến khi "chiến dịch phong tỏa sân bay quốc tế Sanaa" được dỡ bỏ.
Đây là lần đầu Houthi tuyên bố tập kích Arab Saudi kể từ khi lệnh đình chiến không chính thức có hiệu lực vào tháng 3/2022.
Iran cũng được cho là đang gây sức ép lên Houthi để đóng cửa eo biển Bab el-Mandeb nếu Mỹ tiếp tục tấn công vào hạ tầng năng lượng của Iran. Điều này sẽ mở ra mặt trận thứ hai với Mỹ trong cuộc chiến Iran, gia tăng áp lực lên Washington cũng như các đồng minh ở vùng Vịnh.
Biển Đỏ cũng là nơi có cảng Yanbu của Arab Saudi, giúp Riyadh xuất khẩu hàng triệu thùng dầu, né được việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz và vịnh Ba Tư trong xung đột với Mỹ.
Việc đóng cửa hoàn toàn eo biển Bab el-Mandeb dự kiến làm giảm 7% nguồn cung dầu toàn cầu, theo Reuters.
