Theo bản tin lúc 14h ngày 5-5 của Đài khí tượng thủy văn tỉnh Khánh Hòa, tình hình nắng nóng tiếp tục diễn ra trong ngày và dự báo kéo dài trong các ngày tới, trong đó nhiều nơi có nhiệt độ lên đến 37°C. Thời tiết nắng nóng cực đoan có thể gây ra nhiều bất thường cho sức khỏe con người, đặc biệt là đột quỵ.
Không chỉ riêng Khánh Hòa mà nhiều nơi trên cả nước đang bước vào đợt nắng nóng cực đoan, vì vậy việc bảo vệ sức khỏe trong mùa nắng nóng để phòng chống đột quỵ là việc làm cần thiết.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, BSCKII Ngô Khắc Kiên – Trưởng khoa khám bệnh, Bệnh viện 22-12 tại Nha Trang – cho biết đột quỵ thường xảy ra ở nhóm người có nguy cơ tim mạch cao như tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, đái tháo đường, thừa cân – béo phì, hút thuốc lá…
Theo bác sĩ Kiên, những năm gần đây đột quỵ có xu hướng trẻ hóa dần. Nguyên nhân vì lối sống lười vận động, lạm dụng rượu bia, thuốc lá hoặc căng thẳng quá mức… Cùng với đó, nhiều người trẻ tuổi còn chủ quan, không nghĩ mình có bệnh nên không đi kiểm tra sức khỏe định kỳ hoặc có bệnh hoặc biết mà không điều trị.
Cũng theo bác sĩ, trong mùa nắng nóng kéo dài như hiện nay, người già, những người có bệnh nền, trẻ em, người làm việc ngoài trời… là những trường hợp có nguy cơ sốc nhiệt, mất nước dẫn đến trụy mạch, rất dễ gây ra đột quỵ.
Vì vậy các trường hợp này nên hạn chế ra ngoài vào các khung giờ nắng nóng cao điểm, đồng thời phải bù đủ nước (đặc biệt là các loại nước chứa điện giải).
Bác sĩ Kiên lấy dẫn chứng một số bạn trẻ có yếu tố nguy cơ tim mạch, sau khi đi làm về và đã sử dụng rượu, bia sau đó tắm và nằm ngủ bật điều hòa với nhiệt độ rất thấp sẽ cực kỳ nguy hiểm, có thể dẫn tới đột quỵ trong lúc ngủ.
“Lời khuyên tốt nhất là nên đi khám tầm soát và nên điều trị, nếu để các yếu tố nguy cơ tim mạch tích lũy dần dần sẽ rất nguy hiểm” – bác sĩ Kiên khuyến cáo.
Đối với những người lao động ngoài trời, phải trang bị quần áo che chắn bớt ánh nắng chiếu trực tiếp vào người, uống đủ nước, khi cảm thấy mệt phải nghỉ ngơi kịp thời.
“Đột quỵ mùa nắng nóng hoàn toàn có thể phòng ngừa và sơ cứu kịp thời nếu được phát hiện sớm”, bác sĩ Kiên cho hay.
Ngày 2-6, Bệnh viện Nhi đồng 2 cho biết vừa điều trị thành công cho một bé trai 7 tuổi, ngụ ở Đồng Nai, bị chấn thương thận phải nghiêm trọng sau tai nạn xảy ra tại trường học.
Theo người nhà, trong lúc đùa giỡn cùng bạn trên lớp, bé không may trượt ngã và đập mạnh vùng hông phải vào góc bục giảng. Sau tai nạn, bé liên tục than đau tức vùng hông phải và đi tiểu ra máu nên được gia đình đưa đến bệnh viện địa phương cấp cứu.
Kết quả chụp CT cho thấy bé bị chấn thương thận phải. Ngày 19-5, bệnh nhi được chuyển đến Bệnh viện Nhi đồng 2 để tiếp tục điều trị.
Khi nhập viện, tình trạng tiểu ra máu vẫn kéo dài. Các xét nghiệm theo dõi ghi nhận chỉ số hồng cầu của bé liên tục giảm, cho thấy tình trạng chảy máu từ quả thận bị tổn thương vẫn đang diễn tiến.
Trước nguy cơ mất máu, các bác sĩ đã chỉ định truyền máu để bù lượng máu thiếu hụt, đồng thời áp dụng phác đồ điều trị bảo tồn nghiêm ngặt. Bệnh nhi được yêu cầu nằm yên hoàn toàn tại giường, hạn chế tối đa vận động và được theo dõi sát các dấu hiệu sinh tồn.
Nhờ được phát hiện và can thiệp kịp thời, tình trạng chảy máu dần được kiểm soát, quả thận tự cầm máu và phục hồi tốt. Bé không phải trải qua phẫu thuật. Hiện bé vẫn đang tiếp tục được điều trị, theo dõi tại Bệnh viện Nhi đồng 2.
Theo các bác sĩ, chấn thương thận thường gặp ở trẻ em, chủ yếu do các tai nạn sinh hoạt như té xe đạp, leo trèo, va đập hoặc xô đẩy khi vui chơi.
PGS.TS.BS Phạm Ngọc Thạch, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết hiện nay điều trị chấn thương thận ở trẻ em ưu tiên phương pháp bảo tồn nhằm giữ lại tạng cho bệnh nhi. Tuy nhiên quá trình điều trị đòi hỏi trẻ phải được theo dõi chặt chẽ tại các cơ sở y tế chuyên sâu, có đầy đủ điều kiện hồi sức.
"Nếu không được theo dõi sát, trẻ có thể rơi vào tình trạng chảy máu ồ ạt, dẫn đến sốc mất máu đe dọa tính mạng. Khi đó bác sĩ buộc phải phẫu thuật cấp cứu và nguy cơ phải cắt bỏ thận là rất cao", BS Thạch cảnh báo.
ThS.BS Phạm Thị Mộng Đào, Trưởng khoa Thận Nhân tạo, Bệnh viện Gia An 115, TP HCM, cho biết cơ thể vẫn liên tục mất nước qua hô hấp, da và nước tiểu, ngay cả khi không có cảm giác khát rõ rệt. Khi lượng nước đưa vào không đủ bù lại lượng mất đi, thể tích tuần hoàn giảm, máu trở nên cô đặc, kéo theo lượng máu đến thận giảm.
Trong khi đó, thận vẫn phải đảm nhiệm vai trò lọc chất thải và điều hòa điện giải, buộc cơ quan này tăng tái hấp thu nước để duy trì huyết áp và cân bằng nội môi. Hệ quả là nước tiểu ít hơn, đậm đặc hơn, còn thận phải hoạt động với áp lực cao trong thời gian dài.
Tình trạng thiếu nước kéo dài là yếu tố thuận lợi thúc đẩy hình thành sỏi thận. Khi nước tiểu luôn ở trạng thái cô đặc, nồng độ các khoáng chất như canxi, oxalat, acid uric hay phosphate tăng lên, dễ kết tinh tạo sỏi, đồng thời làm tăng nguy cơ tái phát ở người đã từng mắc bệnh.
Không chỉ vậy, giảm thể tích tuần hoàn kéo dài còn làm giảm tưới máu thận, khiến mức lọc cầu thận suy giảm dần. Người bệnh có thể được ghi nhận creatinin máu tăng, eGFR giảm - những dấu hiệu cho thấy chức năng thận đang bị ảnh hưởng. Nước tiểu ít cũng làm giảm khả năng "rửa trôi" vi khuẩn trong đường tiết niệu, tăng nguy cơ nhiễm trùng tiết niệu tái diễn và có thể gây tổn thương nhu mô thận nếu kéo dài.
Những biểu hiện ban đầu cho thấy thận đang "làm việc quá tải" do uống ít nước thường khá mờ nhạt nên dễ bị bỏ qua. Người bệnh có thể nhận thấy nước tiểu sẫm màu, mùi đậm, lượng ít hơn bình thường, kèm theo khô miệng, môi khô, da kém đàn hồi, mệt nhẹ hoặc đau âm ỉ vùng thắt lưng. Một số trường hợp có cảm giác lâm râm vùng hông lưng hoặc tiểu buốt nhẹ do tinh thể khoáng bắt đầu hình thành trong đường tiết niệu.
Ở người cao tuổi hoặc có bệnh nền như đái tháo đường, tăng huyết áp hay bệnh thận mạn, thiếu nước còn có thể gây chóng mặt nhẹ khi thay đổi tư thế, táo bón hoặc làm khởi phát suy thận cấp trên nền mạn, khiến chức năng thận suy giảm nhanh hơn.
Bác sĩ Đào khuyến cáo người trưởng thành nên uống trung bình khoảng 30-35 ml nước/kg cân nặng mỗi ngày, tương đương 1,8-2,5 lít, kể cả khi không thấy khát. Người có tiền sử sỏi thận cần uống nhiều hơn để duy trì lượng nước tiểu đạt khoảng 2-2,5 lít mỗi ngày.
Để bảo vệ thận, nên uống nước đều trong ngày, chia nhỏ từng ngụm, không đợi khát mới uống và tránh dồn nhiều nước vào buổi tối. Ưu tiên nước lọc, hạn chế đồ uống nhiều đường, trà đặc hoặc cà phê vì có thể làm tăng bài niệu nhưng không bù đủ nước cho cơ thể.
Ngoài ra, có thể theo dõi màu nước tiểu như một dấu hiệu đơn giản, với màu vàng nhạt là đủ nước, trong khi vàng sậm cho thấy cần bổ sung thêm. Người mắc bệnh thận mạn, lượng nước cần được điều chỉnh theo tình trạng cụ thể và nên tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, tránh tự ý uống quá nhiều hoặc quá ít.
Phán quyết này khép lại vụ kiện khởi xướng từ năm 2019, khi luật sư của Buckley cáo buộc công ty Malabar Creameries cùng tập đoàn nhượng quyền quốc gia tội tắc trách. Bồi thẩm đoàn xác định sai sót trong quy trình sản xuất của cửa hàng đã để lẫn dị vật nguy hiểm vào thực phẩm. Do đó, các công ty liên quan phải chịu trách nhiệm chi trả toàn bộ chi phí y tế và tổn thất tinh thần cho nữ khách hàng.
Sự việc khởi nguồn vào ngày 11/9/2018, khi Buckley ghé tiệm Bruster’s Ice Cream tại thành phố Palm Bay mua một cây kem bơ hạt hồ đào. Lúc dừng đèn đỏ, cô nếm thử và lập tức cảm thấy một vật cứng vướng ở cổ họng. Ban đầu, cô nghĩ đó là mảnh hạt. Tuy nhiên, khi định xúc thêm kem cho con trai, cô phát hiện một chiếc đinh găm chặt bên trong lớp vỏ ốc quế.
Nữ khách hàng nhanh chóng đến bệnh viện chụp X-quang và hoảng hốt khi bác sĩ xác nhận cô đã nuốt dị vật. Kíp y tế lập tức phẫu thuật lấy chiếc đinh cùng nhiều mảnh kim loại ra khỏi cơ thể cô. Sau ca mổ, Buckley tiếp tục đối mặt với biến chứng xuất huyết nội nghiêm trọng và chứng máu đông. Tình trạng nguy kịch buộc các bác sĩ tiến hành một thủ thuật y khoa khiến cô vĩnh viễn mất đi chức năng sinh sản. Hồ sơ y tế đồng thời ghi nhận cô mang nhiều tổn thương thần kinh, mất chức năng vận động kéo dài cùng các vết sẹo sâu làm biến dạng cơ thể.
Đánh giá về kết quả vụ kiện, luật sư đại diện Scott Alpizar gọi đây là một bản án công tâm, tương xứng với những thiệt hại nặng nề của thân chủ. Dưới góc độ pháp lý độc lập, luật sư Danny Karon nhận định mức tiền 14 triệu USD hoàn toàn thỏa đáng. Ông nhấn mạnh việc công ty vô ý tước đoạt cơ hội xây dựng gia đình của một người phụ nữ luôn đòi hỏi mức đền bù rất lớn, thậm chí con số thực tế có thể cao hơn.
