Mới đây, buổi seminar (hội thảo chuyên đề) nằm trong chuỗi USACTalk do CLB Thiên văn USAC phối hợp cùng Khoa Vật lý – Vật lý kỹ thuật, Trường Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức đã thu hút nhiều người yêu thiên văn tại TP.HCM đến tham gia, khám phá thêm nhiều bí ẩn vũ trụ.
Tại sự kiện, diễn giả Ngô Ngọc Hải, nghiên cứu sinh từ Đại học Michigan, Mỹ đã đưa hơn 100 người yêu khoa học bước vào hành trình khám phá các cấu trúc vĩ đại nhất vũ trụ.
Theo chuyên gia, thiên hà là những tập hợp khổng lồ gồm hàng tỉ đến hàng nghìn tỉ ngôi sao, hình thành từ khoảng 13,5 tỉ năm trước. Một sự thật thú vị được chia sẻ là hầu hết các thiên hà lớn đều “nuôi dưỡng” một hố đen siêu nặng tại tâm của chúng.
Lấy ví dụ về hố đen tại thiên hà M87 nổi tiếng, diễn giả cho biết nó có khối lượng lên tới khoảng 6,5 tỉ lần mặt trời. Tuy nhiên, một “bí ẩn” lớn đang thách thức các nhà khoa học là sự thiếu hụt các hố đen có khối lượng trung bình trong các khảo sát hiện nay, tạo nên một khoảng trống khó hiểu trong bức tranh tiến hóa tổng thể của vũ trụ.
Sự xuất hiện của kính thiên văn không gian James Webb (JWST) đã làm thay đổi hoàn toàn hiểu biết của con người về vũ trụ sơ khai. Diễn giả Ngô Ngọc Hải nhấn mạnh rằng JWST giống như một “cỗ máy thời gian” cho phép chúng ta nhìn ngược về quá khứ cách đây hàng tỉ năm nhờ khả năng quan sát hồng ngoại siêu việt.
Những dữ liệu mới nhất, cập nhật đến năm 2025 – 2026 từ JWST cho thấy các thiên hà đã hình thành sớm hơn nhiều so với các dự đoán lý thuyết trước đây.
Để giải thích cho sự tồn tại của những hố đen siêu lớn ở thời kỳ bình minh vũ trụ, diễn giả đã trình bày 2 giả thuyết chính đang là tâm điểm của giới thiên văn gồm giả thuyết hạt giống nhẹ (light seeds) và hạt giống nặng (heavy seeds).
Một trong những điểm nhấn mới nhất của buổi seminar là sự xuất hiện của các đối tượng “Little Red Dots” (LRDs). Diễn giả Ngô Ngọc Hải đã chia sẻ những hình ảnh ấn tượng từ JWST về các đốm đỏ này, vốn là những thiên hà cực kỳ nhỏ gọn nhưng lại chứa đựng những hố đen đang phát triển mãnh liệt bên trong.
Việc phát hiện ra các LRDs đang buộc các nhà thiên văn học phải xem xét lại mối tương quan giữa kích thước thiên hà và khối lượng hố đen, vốn được coi là tỷ lệ thuận trong vũ trụ địa phương nhưng lại tỏ ra “bất đối xứng” ở vũ trụ sơ khai.
Đặc biệt, dữ liệu từ kính thiên văn James Webb không chỉ dừng lại ở việc tìm thấy các thiên hà xa hơn, mà còn chỉ ra những cấu trúc phức tạp như các đĩa thiên hà lớn tồn tại ngay từ thời kỳ bình minh vũ trụ. Kết thúc buổi thảo luận, diễn giả cũng hé lộ về những triển vọng nghiên cứu trong tương lai. Với việc JWST tiếp tục quét sâu vào những vùng không gian chưa từng được biết đến, giới khoa học kỳ vọng sẽ giải mã được cơ chế bồi tụ vật chất của hố đen theo mô hình Bondi-Hoyle-Lyttleton và hiểu rõ hơn về giai đoạn chuyển tiếp từ “kỷ nguyên tối” sang thời kỳ tái ion hóa.
Chị Phan Ngọc Trâm, hiện đang là sinh viên tại TP.HCM chia sẻ buổi hội thảo thực sự là một trải nghiệm vô cùng mới mẻ và đầy cảm hứng đối với những người có niềm đam mê dành cho thiên văn như chị.
“Dù khối lượng kiến thức được truyền tải khá lớn và chuyên sâu, nhưng diễn giả đã rất khéo léo trong việc diễn giải, giúp người nghe dễ dàng tiếp thu thông qua những ví dụ thực tế gần gũi. Mình cảm thấy chương trình rất giá trị và hiện đang rất háo hức và mong chờ những buổi seminar tiếp theo trong chuỗi seminar USACTalk”, Ngọc Trâm chia sẻ thêm.
Báo Thanh Niên và EVNHCMC đã liên tục đồng tổ chức 3 mùa thi viết với chủ đề Tiết kiệm điện thành thói quen thu hút được hàng nghìn tác giả trong cả nước tham gia, tương ứng với số lượng ý tưởng tiết kiệm điện trong thực tế cuộc sống được gửi về.
Cuốn sách Tiết kiệm điện thành thói quen được chọn lọc, tập hợp từ những bài viết điển hình, xuất sắc nhất, mang tính lan tỏa để giới thiệu đến bạn đọc và được cộng đồng đón nhận, đánh giá cao. Khách hàng của ngành điện lực có thể xem quyển sách là "cẩm nang" để thực hành tiết kiệm điện một cách hiệu quả.
Chưa có thống kê số liệu cụ thể tổng sản lượng điện được tiết kiệm qua 3 lần do Báo Thanh Niên, EVNHCMC tổ chức thông qua cuộc thi mà tác giả và người thân đã áp dụng, nhưng tôi nghĩ con số ấy là không hề nhỏ. Thành công lớn hơn bởi kết quả đạt được ngoài sự mong đợi của những đợt truyền thông mạnh mẽ như thế đã thay đổi hành vi của người tiêu dùng sử dụng một loại hàng hóa đặc biệt: điện!
Từ bài học thực tế qua các bài viết Tiết kiệm điện thành thói quen, là người tiêu dùng có trách nhiệm tôi biết ơn, trân trọng sản phẩm từ nhà sản xuất cung cấp. Với mong muốn nâng cao nhận thức của số đông người ở trọ biết tiết kiệm điện vì môi trường xanh. Đồng thời hỗ trợ họ một phần khó khăn về tài chính, vì lợi ích của xóm trọ với 100 người mà tôi đang làm chủ.
Ý tưởng tiết kiệm điện qua nhiều hình thức thực hiện đi đến lắp bộ năng lượng mặt trời để người thuê trọ có hoàn cảnh khó khăn được sử dụng điện miễn phí hoàn toàn từ nguồn năng lượng sạch đã được ra đời. Và xa hơn tôi muốn lan tỏa mô hình sang các nhà trọ khác trong cả nước.
Quê hương tôi ở cù lao Lợi Quan (Đồng Tháp) tách biệt hoàn toàn với đất liền nằm giữa 2 nhánh sông Cửu Long là Cửa Tiểu và Cửa Đại. Vào những năm đầu mới giải phóng, cù lao Lợi Quan còn nghèo, cả vùng đất chưa có điện lưới quốc gia, người dân thắp sáng bằng đèn dầu, thậm chí bằng đèn trái mù u.
Còn nhớ, những lần về quê trễ phà mà màn đêm buông xuống nhanh là không thấy đường, phải vào nhà dân xin lá dừa bó lại làm đuốc. Một tay bế con nhỏ, một tay quơ đuốc lập lòe trên con đường đất hun hút, gồ ghề, trơn trượt sau cơn mưa để mò mẫm về nhà. Cù lao có 12 km bờ biển, có nông trường Phú Đông nổi tiếng, đất rộng người thưa nhưng cơ sở hạ tầng chưa có nên tiềm năng phát triển kinh tế của cù lao vẫn còn nguyên.
Khi Chính phủ ban hành Nghị định thành lập huyện Tân Phú Đông. Kể từ thời điểm này, Nhà nước đầu tư nhiều vào cơ sở hạ tầng. Điện lưới quốc gia được kéo từ đất liền sang phủ kín khắp cù lao, 100% hộ dân đều được sử dụng điện.
Huyện cù lao từ chỗ không có điện sinh hoạt đến được đầu tư dự án sản xuất điện sạch hòa lên lưới điện quốc gia. Điện gió Tân Phú Đông 1: Công suất 100 MW (24 tuabin), dự kiến cung cấp khoảng 307 triệu kWh/năm. Điện gió Tân Phú Đông 2 công suất 50 MW, sản lượng dự kiến trên 161 triệu kWh/năm.
Được những thành tựu trên là sự nỗ lực vượt bậc của ngành điện lực trong suốt 50 năm qua. Để mang nguồn sáng đến cho mỗi hộ gia đình, được sử dụng điện trong sinh hoạt, làm kinh tế đều có sự đóng góp to lớn của từng cá nhân ngành điện. Ngành điện thành phố mang tên Bác và các đồng nghiệp thuộc Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã thầm lặng cống hiến nhân lực, trí lực, thậm chí cả tính mạng để phục vụ nhân dân.
Giờ đây, dù đã bước sang tuổi 84 mỗi khi về quê tôi không còn phải sợ cảnh trễ phà nữa bởi ở cù lao này không lo thiếu điện, ban đêm đèn được thắp trên những con đường quê thảm bê tông phẳng lì, thênh thang rộng mở soi sáng đường về. Tôi vui với ngành điện thành phố quá, lại ngồi thơ thẩn một mình: "Xanh xanh bên đồng lá vạn lúa đồng hương bay. Điện sáng soi đêm dài, đường Phú Đông tương lai".
Báo Thanh Niên cập nhật nhanh nhất kết quả xổ số miền Nam ngày 22 tháng 6; kết quả xổ số miền Bắc, kết quả xổ số miền Trung, kết quả xổ số điện toán trực tiếp nhanh nhất hôm nay thứ hai ngày 22.6.2026.
Xổ số TP.HCM, Đồng Tháp, Cà Mau, Huế, Phú Yên...
Mời bạn đọc xem kết quả xổ số (KQXS) miền Bắc (XSMB), kết quả xổ số miền Nam (XSMN), kết quả xổ số miền Trung (XSMT) được cập nhật trên Báo Thanh Niên mỗi ngày.
Lúc 18 giờ 30 hôm nay 19.5, Vietlott thông báo kết quả kỳ quay số mở thưởng kỳ 01347 loại hình xổ số tự chọn Vietlott - xổ số Power 6/55. Bộ số may mắn trúng thưởng trong lần quay tối nay là: 12 – 39 – 40 – 45 – 48 – 53 và số cộng thêm là 21.
Trong phiên xổ số tối nay không có người trúng giải độc đắc nên số tiền cộng dồn của loại hình xổ số Power 6/55 là 66.148.230.000 đồng. Giải Jackpot 2 cũng ghi nhận không có người trúng nên số tiền cộng dồn là 4.049.481.650 đồng.
Trong khi đó, hệ thống ghi nhận có 12 người trúng giải nhất trị giá 40 triệu đồng, có 742 người trúng giải nhì trị giá 500.000 đồng và các giải khác.
Trước đó, vào tối 16.4, Vietlott thông báo kết quả kỳ quay số mở thưởng kỳ 01333 loại hình xổ số tự chọn Vietlott - xổ số Power 6/55. Bộ số may mắn trúng thưởng trong lần quay này là: 02 – 07 – 15 – 22 – 47 – 52 và số cộng thêm là 55.
Trong phiên xổ số này có một người trúng giải Jackpot 1 với số tiền cộng dồn của loại hình xổ số Power 6/55 là 91.889.389.200 đồng. Ngay khi xác định có người trúng nên giải độc đắc quay lại số tiền ban đầu là 30 tỉ đồng.
