Mũi phi tiêu găm vào thân con sư tử ở Thảo Cầm Viên Sài Gòn, thuốc mê bắt đầu ngấm chậm. Nó vẫn đứng, rồi loạng choạng vài bước, thân hình nặng nề chao qua chao lại trong chuồng. Khoảng 10 – 15 phút sau, con vật dần khuỵu xuống, nằm im, nhưng không ai vội bước tới.
Với bác sĩ thú y Nguyễn Quỳnh Thiện Hảo (27 tuổi), khi một con sư tử nằm xuống chưa bao giờ là dấu hiệu đủ an toàn.
“Tôi và các bác sĩ phải kiểm tra kỹ xem sư tử đã rơi vào hôn mê thật sự hay chưa, có còn phản xạ không, còn giật cơ hay nháy mắt không. Nếu chưa đủ mê mà tiếp cận thì rất nguy hiểm”, chị chia sẻ.
Một cây gậy dài được đưa vào, chạm nhẹ vào bàn chân – vùng nhạy cảm nhất nhưng sư tử không có phản ứng. Thêm một lần nữa, sư tử vẫn không phản hồi gì. Khi con sư tử nằm yên hoàn toàn, cả nhóm mới bắt đầu tiến lại gần, từng người một, tránh gây tiếng động lớn. Nữ bác sĩ 27 tuổi là người đầu tiên tiếp cận sư tử và cũng là người sau cùng rời khỏi chuồng trong nhiệm vụ đặc biệt này.
Ngoài bác sĩ thú y còn có người phụ trách truyền dịch, người lấy máu, người xử lý vết thương mỗi người một vị trí, phối hợp trong im lặng theo một kế hoạch đã lên sẵn.
Ngay khi tiếp xúc, đội ngũ bác sĩ bắt đầu che mắt sư tử để kiểm soát ánh sáng tác động vào tròng mắt, gây phản xạ thần kinh, kích thích phản xạ cơ của con vật. Việc che mắt đặc biệt quan trọng ở giai đoạn đầu và cuối của quá trình gây mê.
Đây là ca “làm nail” cho sư tử vì phần móng của con sư tử đã mọc dài, đâm ngược vào thịt, cắm sâu khoảng 2 – 3 cm hồi tháng 7.2025. Vết thương phải được vệ sinh kỹ, sát trùng toàn bộ, đồng thời kiểm tra các móng khác để tránh tái diễn. Mọi thao tác đều phải nhanh nhưng chính xác, bởi thời gian gây mê không dài.
Không ai nói gì, nhưng ai cũng hiểu nếu con vật bật dậy lúc này, khoảng cách chỉ vài mét là không đủ an toàn.
Khi công việc hoàn tất, con vật được tiêm thuốc giải mê, chuồng được đóng lại. Khoảng 15 phút sau, nó bắt đầu có dấu hiệu tỉnh: thở nhanh hơn, cơ thể cử động nhẹ. Nhưng với bác sĩ, ca điều trị chưa kết thúc.
“Lúc đó chúng tôi không lo thuốc mê quá liều, vì đã tính theo cân nặng rồi. Điều lo là vết thương có nhiễm trùng hay không, vì với động vật hoang dã, bác sĩ không thể băng vết thương lại, các bạn thú sẽ tự tháo ra hết”, chị nhớ lại.
Những ngày sau đó, tình trạng của con sư tử được theo dõi qua từng bức hình mà nhân viên chăm sóc gửi về. Không phải kết quả xét nghiệm, không phải chỉ số sinh tồn, mà là một dấu hiệu rất đơn giản: Nó có ăn lại hay không
Công việc mỗi ngày của bác sĩ thú y ở Thảo Cầm Viên không bắt đầu bằng những ca lớn như sư tử, mà từ những việc rất nhỏ: nhìn từng con, xem chúng có ăn hay không, có biểu hiện gì khác so với hôm qua.
Buổi sáng, chị Hảo làm việc ở phòng thú y, nơi tiếp nhận các cá thể non hay những con vật được cứu hộ từ kiểm lâm, công an đưa về. Sau đó, chị cùng đồng nghiệp đi xuống từng khu chuồng, quan sát từng con, ghi nhận tình trạng sức khỏe để can thiệp nếu cần.
Có ngày đi hết một vòng chuồng, quay lại phòng thú y thì đã quá trưa, nhưng vẫn còn danh sách những con cần theo dõi…
“Nhìn bên ngoài có thể nghĩ giống như chăm chó mèo thôi, nhưng thực tế áp lực hơn nhiều. Không phải cứ thấy bệnh là chữa triệu chứng, mà phải tìm nguyên nhân vì sao nó bị như vậy, từ môi trường sống, thức ăn cho tới cách chăm sóc”, chị tâm sự.
Động vật hoang dã không quen với con người. Mỗi lần tiếp cận đều có thể khiến chúng căng thẳng. Vì vậy, điều trị không chỉ là xử lý bệnh, mà còn là cách tiếp cận phù hợp với từng loài.
Với đội ngũ bác sĩ thú y ở Thảo Cầm Viên, có nhiều ca độc lạ, cần sự phối hợp nhuần nhuyễn của cả đội ngũ, đặc biệt là người đi trước truyền nghề người đi sau như lấy máu kiểm tra sức khỏe cá sấu, đỡ đẻ cho hươu.
Theo lời nữ bác sĩ Hảo, có những con khá hợp tác như gấu mèo, cầy mực, dù sợ nhưng vẫn để bác sĩ thăm khám. Nhưng có những loài rất nhạy cảm, như cầy vằn hay cầy vòi, chỉ cần giữ lại kiểm tra là có thể khiến con vật stress, bỏ ăn, nên bác sĩ luôn phải cân nhắc rất kỹ.
Trong công việc này, không phải lúc nào bác sĩ cũng là người phát hiện bất thường đầu tiên. Những người chăm sóc trực tiếp, theo sát con vật mỗi ngày, mới là người nhận ra những thay đổi nhỏ nhất.
“Họ sẽ nói hôm nay con này có gì đó lạ, hôm nay nó buồn, không chơi như mọi khi. Những chi tiết rất nhỏ nhưng tụi em phải ghi nhận hết, vì nhiều khi đó là dấu hiệu đầu tiên của bệnh”, chị nói.
Một trong những vấn đề thường gặp nhất là rối loạn tiêu hóa và nguyên nhân nhiều khi đến từ sự vô tình của khách tham quan.
Có dấu hiệu chuyển dạ nhưng khó sinh, hươu được các bác sĩ thú y hỗ trợ đỡ đẻ
ẢNH: DIỆU MI
“Có những loài chỉ ăn lá như voọc bạc nhưng vì nhìn giống khỉ nên khách lại cho ăn bánh, kẹo, các thức ăn không trong khẩu phần khiến động vật bị rối loạn tiêu hóa; có trường hợp con vật ăn phải nilon hay bị thương ngoài da do đánh nhau với đồng loại chung chuồng”, nữ bác sĩ nói.
Với chị, dấu hiệu khỏi bệnh quan trọng nhất là phản ứng bản năng của động vật. “Sau mỗi ca bệnh, nếu con vật còn ăn là còn hy vọng, còn con vật bỏ ăn thì bác sĩ phải can thiệp sâu hơn, truyền dịch. Vì vậy thấy con vật ăn lại là chúng tôi mừng lắm”, chị Hảo bày tỏ.
Sau mỗi ca điều trị, niềm vui không nằm ở việc hoàn thành một quy trình, mà ở một khoảnh khắc rất nhỏ: khi con vật quay lại ăn, đi lại bình thường, sinh hoạt như trước. Không ồn ào, không có gì đặc biệt, chỉ là một bữa ăn trở lại. Nhưng với những người làm nghề, đó là dấu hiệu rõ ràng nhất rằng mọi nỗ lực đã có ý nghĩa.
Chị Trương Ngọc Ánh (28 tuổi) đã có 4 năm làm bác sĩ thú y tại Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã tại Việt Nam (Save Vietnam's Wildlife). Từ nhỏ đến khi còn là sinh viên Trường ĐH Nông Lâm TP.HCM, chị đã yêu quý động vật hoang dã và luôn tích cực tham gia các chương trình tình nguyện, hoạt động thực tế liên quan.
Mỗi buổi sáng, nữ bác sĩ bắt đầu công việc bằng việc kiểm tra tình trạng động vật tại trung tâm. Phần lớn động vật ở đây hoạt động về đêm, nhiều con vận động mạnh nên có thể xuất hiện những vết thương tự gây ra. Sau đó, chị tiến hành thăm khám cho những cá thể mới được cứu hộ, kiểm tra sức khỏe định kỳ cho những con đang được chăm sóc.
Năm 2023, chị trực tiếp chăm sóc 1 con tê tê con chỉ khoảng 3 ngày tuổi. Suốt gần một năm gắn bó với loài thú đêm này, chị gần như không có giấc ngủ trọn vẹn khi cứ 2 - 3 tiếng lại thức dậy để kiểm tra, theo dõi tình trạng sức khỏe.
"Đến lúc thả con tê tê về môi trường tự nhiên, mình vừa muốn vừa không. Muốn vì đó là đích đến cuối cùng của công tác cứu hộ, khi con vật đủ điều kiện trở lại với tự nhiên nhưng cũng không nỡ bởi quãng thời gian dài chăm sóc đã tạo nên sự gắn bó đặc biệt", chị Ánh chia sẻ.
Chứng kiến nhiều động vật hoang dã bị thương nặng do săn bắt, mắc bẫy, thậm chí hoại tử, nhiễm trùng, chị không khỏi xót xa. Có những lúc, chị cảm thấy bất lực khi nghĩ đến những đau đớn mà chúng đã phải chịu đựng. Chị và các đồng nghiệp dồn công sức, kỹ năng chuyên môn và hy vọng sẽ cứu được để chúng sớm trở về môi trường tự nhiên.
Những chuyến tái thả tại địa hình hiểm trở, có những đoạn đường phải bám vào vách đá mới có thể di chuyển. Ngoài ra, chị cũng cẩn thận phòng tránh để không xảy ra tình trạng lây bệnh từ động vật qua người.
"Từ cứu hộ, chăm sóc đến tái thả là hành trình của cả một tập thể, kết tinh từ mồ hôi, công sức và cả tình cảm dành cho động vật. Việc cứu hộ lúc 1 - 2 giờ sáng cũng là chuyện bình thường, mọi người không ai phàn nàn về điều này", nữ bác sĩ thú y cho hay.
Ngay từ khi lựa chọn nghề, chị đã xác định sẽ phải đối mặt với nhiều vất vả, từ điều kiện sống đến môi trường làm việc còn thiếu thốn. Chị chấp nhận công tác xa nhà, mỗi năm chỉ có thể về thăm gia đình một lần.
Những ngày đầu, chị không tránh khỏi cảm giác nhớ nhung nhịp sống phố thị, những quán xá quen thuộc. Thế nhưng, vì công việc và niềm đam mê với động vật hoang dã, chị sẵn sàng đánh đổi để theo đuổi con đường mình đã chọn.
"Là con gái út trong gia đình có 2 anh em, việc lựa chọn vào rừng sinh sống và làm việc khiến ba mẹ mình không khỏi lo lắng. Suốt những năm tháng trên giảng đường đại học, mình luôn cố gắng trấn an để ba mẹ dần chấp nhận việc con gái phải làm việc xa nhà", chị chia sẻ.
Để gia đình yên tâm, chị thường xuyên gọi điện, cập nhật tình hình công việc và cuộc sống ở rừng. Dần dần, khi thấy con gái vững vàng với lựa chọn của mình và gắn bó với nghề, ba mẹ cũng bớt lo lắng và chuyển sang ủng hộ.
Gần đây, chị Ánh nhận thấy ngày càng nhiều người, đặc biệt là các bạn trẻ, tìm đến rừng để "chữa lành", hòa mình vào không gian thiên nhiên yên tĩnh. Với một người gắn bó lâu năm với công tác cứu hộ động vật hoang dã, chị mong mỗi người khi vào rừng hãy giữ sự tĩnh lặng cần thiết, bởi tiếng ồn có thể khiến các loài vật căng thẳng, giữ môi trường sạch sẽ, không để lại gì ngoài những… dấu chân.
Rời xa phố thị để gắn bó với rừng sâu, chị Ánh chọn một con đường có nhiều ý nghĩa. Với chị, mỗi con vật được cứu sống, mỗi lần tái thả thành công là một niềm hạnh phúc giản dị nhưng trọn vẹn. Giữa thiên nhiên hoang dã, hành trình của chị không chỉ là chữa lành cho những sinh linh bé nhỏ mà còn góp phần lan tỏa thông điệp yêu thương động vật của con người.
Tối 5.5, Đội CSGT An Sương, thuộc Phòng CSGT Công an TP.HCM, cho biết đơn vị vừa lập biên bản phạt tài xế container đi ngược chiều trên đường Đỗ Mười (phường An Phú Đông, TP.HCM) do người dân quay clip.
Theo đó, qua công tác theo dõi các trang mạng xã hội, Đội CSGT An Sương phát hiện 1 đoạn clip ghi lại cảnh một xe container lưu thông không đúng làn đường (làn ngược chiều) trên đường Đỗ Mười để rẽ vào kho hàng.
Ban chỉ huy Đội CSGT An Sương đã xác minh nhanh, tra cứu phương tiện, mời người điều khiển cùng những người có liên quan lên trụ sở để làm việc. CSGT xác định vụ việc diễn ra vào khoảng 19 giờ 45 ngày 4.5.2026.
Cụ thể, vào thời điểm trên, ông Đ.M.H (40 tuổi, ở Phú Thọ) đã điều khiển xe ô tô biển kiểm soát 50H - 058.xx kéo theo rơ moóc 51R - 343.xx lưu thông trên đường An Phú Đông 09.
Khi đến giao lộ Đỗ Mười - An Phú Đông 09, ông H. cho xe rẽ vào làn hỗn hợp trên đường Đỗ Mười (làn ngược chiều) để vào bãi đỗ xe cách giao lộ khoảng 50 m.
Qua làm việc, ông H. cho biết vì không có phụ xe đi cùng, cũng như thấy khoảng cách từ giao lộ An Phú Đông 09 - Đỗ Mười đến bãi xe gần, để tiện cho xe vào bãi, tài xế đã đi vào làn đường ngược chiều như phản ánh.
Căn cứ vào kết quả xác minh và biên bản làm việc, Đội CSGT An Sương đã lập biên bản vi phạm hành chính đối với tài xế container về hành vi "đi không đúng làn đường quy định (làn ngược chiều)".
Với hành vi này ông H. bị xử phạt với mức tiền phạt từ 4 triệu đến 6 triệu đồng (trung bình 5 triệu) và bị trừ 2 điểm trên giấy phép lái xe.
Hành vi điều khiển phương tiện đi không đúng phần đường, làn đường, đặc biệt đối với xe container và các phương tiện có kích thước lớn, không chỉ vi phạm luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, mà còn gây mất an toàn nghiêm trọng cho người tham gia giao thông, dễ dẫn đến va chạm, tai nạn giao thông nghiêm trọng.
Đội CSGT An Sương khuyến cáo người điều khiển phương tiện cần tuyệt đối chấp hành các quy định của pháp luật về trật tự, an toàn giao thông; tuân thủ hệ thống báo hiệu đường bộ, lưu thông đúng phần đường, làn đường quy định; không vì thuận tiện cá nhân mà thực hiện các hành vi vi phạm gây nguy hiểm cho cộng đồng.
Trong thời gian tới, Đội CSGT An Sương sẽ tiếp tục tăng cường tuần tra, kiểm soát kết hợp sử dụng thiết bị ghi hình để phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm, nhất là các lỗi về phần đường, làn đường, đi vào đường cấm, đường ngược chiều góp phần phòng ngừa, kéo giảm tai nạn giao thông trên địa bàn.
