Mũi phi tiêu găm vào thân con sư tử ở Thảo Cầm Viên Sài Gòn, thuốc mê bắt đầu ngấm chậm. Nó vẫn đứng, rồi loạng choạng vài bước, thân hình nặng nề chao qua chao lại trong chuồng. Khoảng 10 – 15 phút sau, con vật dần khuỵu xuống, nằm im, nhưng không ai vội bước tới.
Với bác sĩ thú y Nguyễn Quỳnh Thiện Hảo (27 tuổi), khi một con sư tử nằm xuống chưa bao giờ là dấu hiệu đủ an toàn.
“Tôi và các bác sĩ phải kiểm tra kỹ xem sư tử đã rơi vào hôn mê thật sự hay chưa, có còn phản xạ không, còn giật cơ hay nháy mắt không. Nếu chưa đủ mê mà tiếp cận thì rất nguy hiểm”, chị chia sẻ.
Một cây gậy dài được đưa vào, chạm nhẹ vào bàn chân – vùng nhạy cảm nhất nhưng sư tử không có phản ứng. Thêm một lần nữa, sư tử vẫn không phản hồi gì. Khi con sư tử nằm yên hoàn toàn, cả nhóm mới bắt đầu tiến lại gần, từng người một, tránh gây tiếng động lớn. Nữ bác sĩ 27 tuổi là người đầu tiên tiếp cận sư tử và cũng là người sau cùng rời khỏi chuồng trong nhiệm vụ đặc biệt này.
Ngoài bác sĩ thú y còn có người phụ trách truyền dịch, người lấy máu, người xử lý vết thương mỗi người một vị trí, phối hợp trong im lặng theo một kế hoạch đã lên sẵn.
Ngay khi tiếp xúc, đội ngũ bác sĩ bắt đầu che mắt sư tử để kiểm soát ánh sáng tác động vào tròng mắt, gây phản xạ thần kinh, kích thích phản xạ cơ của con vật. Việc che mắt đặc biệt quan trọng ở giai đoạn đầu và cuối của quá trình gây mê.
Đây là ca “làm nail” cho sư tử vì phần móng của con sư tử đã mọc dài, đâm ngược vào thịt, cắm sâu khoảng 2 – 3 cm hồi tháng 7.2025. Vết thương phải được vệ sinh kỹ, sát trùng toàn bộ, đồng thời kiểm tra các móng khác để tránh tái diễn. Mọi thao tác đều phải nhanh nhưng chính xác, bởi thời gian gây mê không dài.
Không ai nói gì, nhưng ai cũng hiểu nếu con vật bật dậy lúc này, khoảng cách chỉ vài mét là không đủ an toàn.
Khi công việc hoàn tất, con vật được tiêm thuốc giải mê, chuồng được đóng lại. Khoảng 15 phút sau, nó bắt đầu có dấu hiệu tỉnh: thở nhanh hơn, cơ thể cử động nhẹ. Nhưng với bác sĩ, ca điều trị chưa kết thúc.
“Lúc đó chúng tôi không lo thuốc mê quá liều, vì đã tính theo cân nặng rồi. Điều lo là vết thương có nhiễm trùng hay không, vì với động vật hoang dã, bác sĩ không thể băng vết thương lại, các bạn thú sẽ tự tháo ra hết”, chị nhớ lại.
Những ngày sau đó, tình trạng của con sư tử được theo dõi qua từng bức hình mà nhân viên chăm sóc gửi về. Không phải kết quả xét nghiệm, không phải chỉ số sinh tồn, mà là một dấu hiệu rất đơn giản: Nó có ăn lại hay không
Công việc mỗi ngày của bác sĩ thú y ở Thảo Cầm Viên không bắt đầu bằng những ca lớn như sư tử, mà từ những việc rất nhỏ: nhìn từng con, xem chúng có ăn hay không, có biểu hiện gì khác so với hôm qua.
Buổi sáng, chị Hảo làm việc ở phòng thú y, nơi tiếp nhận các cá thể non hay những con vật được cứu hộ từ kiểm lâm, công an đưa về. Sau đó, chị cùng đồng nghiệp đi xuống từng khu chuồng, quan sát từng con, ghi nhận tình trạng sức khỏe để can thiệp nếu cần.
Có ngày đi hết một vòng chuồng, quay lại phòng thú y thì đã quá trưa, nhưng vẫn còn danh sách những con cần theo dõi…
“Nhìn bên ngoài có thể nghĩ giống như chăm chó mèo thôi, nhưng thực tế áp lực hơn nhiều. Không phải cứ thấy bệnh là chữa triệu chứng, mà phải tìm nguyên nhân vì sao nó bị như vậy, từ môi trường sống, thức ăn cho tới cách chăm sóc”, chị tâm sự.
Động vật hoang dã không quen với con người. Mỗi lần tiếp cận đều có thể khiến chúng căng thẳng. Vì vậy, điều trị không chỉ là xử lý bệnh, mà còn là cách tiếp cận phù hợp với từng loài.
Với đội ngũ bác sĩ thú y ở Thảo Cầm Viên, có nhiều ca độc lạ, cần sự phối hợp nhuần nhuyễn của cả đội ngũ, đặc biệt là người đi trước truyền nghề người đi sau như lấy máu kiểm tra sức khỏe cá sấu, đỡ đẻ cho hươu.
Theo lời nữ bác sĩ Hảo, có những con khá hợp tác như gấu mèo, cầy mực, dù sợ nhưng vẫn để bác sĩ thăm khám. Nhưng có những loài rất nhạy cảm, như cầy vằn hay cầy vòi, chỉ cần giữ lại kiểm tra là có thể khiến con vật stress, bỏ ăn, nên bác sĩ luôn phải cân nhắc rất kỹ.
Trong công việc này, không phải lúc nào bác sĩ cũng là người phát hiện bất thường đầu tiên. Những người chăm sóc trực tiếp, theo sát con vật mỗi ngày, mới là người nhận ra những thay đổi nhỏ nhất.
“Họ sẽ nói hôm nay con này có gì đó lạ, hôm nay nó buồn, không chơi như mọi khi. Những chi tiết rất nhỏ nhưng tụi em phải ghi nhận hết, vì nhiều khi đó là dấu hiệu đầu tiên của bệnh”, chị nói.
Một trong những vấn đề thường gặp nhất là rối loạn tiêu hóa và nguyên nhân nhiều khi đến từ sự vô tình của khách tham quan.
Có dấu hiệu chuyển dạ nhưng khó sinh, hươu được các bác sĩ thú y hỗ trợ đỡ đẻ
ẢNH: DIỆU MI
“Có những loài chỉ ăn lá như voọc bạc nhưng vì nhìn giống khỉ nên khách lại cho ăn bánh, kẹo, các thức ăn không trong khẩu phần khiến động vật bị rối loạn tiêu hóa; có trường hợp con vật ăn phải nilon hay bị thương ngoài da do đánh nhau với đồng loại chung chuồng”, nữ bác sĩ nói.
Với chị, dấu hiệu khỏi bệnh quan trọng nhất là phản ứng bản năng của động vật. “Sau mỗi ca bệnh, nếu con vật còn ăn là còn hy vọng, còn con vật bỏ ăn thì bác sĩ phải can thiệp sâu hơn, truyền dịch. Vì vậy thấy con vật ăn lại là chúng tôi mừng lắm”, chị Hảo bày tỏ.
Sau mỗi ca điều trị, niềm vui không nằm ở việc hoàn thành một quy trình, mà ở một khoảnh khắc rất nhỏ: khi con vật quay lại ăn, đi lại bình thường, sinh hoạt như trước. Không ồn ào, không có gì đặc biệt, chỉ là một bữa ăn trở lại. Nhưng với những người làm nghề, đó là dấu hiệu rõ ràng nhất rằng mọi nỗ lực đã có ý nghĩa.
Gần đây, đặc biệt là những ngày cuối tuần, cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây thường xuyên xuất hiện tình trạng phương tiện di chuyển chậm, ùn ứ tại nhiều khu vực, nhất là ở hướng từ TP.HCM đi Đồng Nai, Bà Rịa, Vũng Tàu, Bình Thuận và các tỉnh Nam Trung bộ.
Theo Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6 (Phòng 6, Cục CSGT), nguyên nhân khiến tuyến đường này thường xuyên quá tải vào cuối tuần xuất phát từ việc nhu cầu đi lại của người dân tăng rất cao. Lượng phương tiện từ TP.HCM đổ về các địa phương lân cận tăng mạnh, trong khi tuyến cao tốc đang triển khai thi công mở rộng tại nhiều vị trí.
Việc thi công khiến mặt đường tại một số đoạn bị thu hẹp, ảnh hưởng đáng kể đến khả năng lưu thông của toàn tuyến.
Theo CSGT, các khu vực nút giao An Phú, Long Phước, trạm thu phí Long Phước và đặc biệt là cầu Long Thành thường xuyên xảy ra ùn ứ vào những ngày cuối tuần.
Trong đó, cầu Long Thành hiện được xem là "nút thắt cổ chai" của toàn tuyến khi lưu lượng xe tăng cao nhưng khả năng thông hành còn hạn chế. Đây cũng là khu vực thường xảy ra tình trạng phương tiện di chuyển chậm vào các khung giờ cao điểm. Bên cạnh đó, việc nhiều đoạn trên tuyến đang thi công mở rộng cũng khiến dòng phương tiện phải giảm tốc độ khi đi qua khu vực công trường.
Để hạn chế ùn tắc, CSGT khuyến cáo người dân từ TP.HCM đi Đồng Nai, Bà Rịa, Vũng Tàu hoặc Lâm Đồng (tỉnh Bình Thuận trước đây) nên hạn chế lưu thông trong khoảng thời gian từ 6 giờ đến 9 giờ và từ 15 giờ đến 19 giờ.
Theo lực lượng chức năng, đây là các khung giờ lượng xe tăng đột biến, thường xuyên xảy ra ùn ứ tại khu vực cầu Long Thành, nút giao Long Phước và các cửa ngõ lên xuống cao tốc.
Người dân được khuyến cáo nên lựa chọn thời điểm khởi hành trước 5 giờ 30, từ 9 giờ 30 đến trước 14 giờ 30 hoặc sau 19 giờ 30 để việc di chuyển thuận lợi hơn.
Đối với chiều trở về TP.HCM vào ngày chủ nhật, người dân nên xuất phát trước 13 giờ hoặc sau 20 giờ. Khung thời gian từ 14 giờ đến 20 giờ là thời điểm lưu lượng phương tiện từ các tỉnh đổ về TP.HCM tăng rất cao, tiềm ẩn nguy cơ ùn tắc kéo dài trên toàn tuyến.
CSGT khuyến cáo người dân nên theo dõi thông tin giao thông trước khi khởi hành để chủ động lựa chọn thời gian và lộ trình phù hợp.
Trong trường hợp cao tốc xảy ra ùn tắc kéo dài, tài xế có thể lựa chọn các tuyến thay thế như quốc lộ 51, quốc lộ 1, các tuyến đường tỉnh, đường vành đai hoặc các tuyến kết nối khác theo hướng dẫn của lực lượng chức năng. Việc chuyển hướng sớm sẽ giúp giảm áp lực cho tuyến cao tốc và rút ngắn thời gian di chuyển.
Do tuyến cao tốc đang được mở rộng tại nhiều vị trí, người điều khiển phương tiện cần giảm tốc độ theo đúng biển báo, không chuyển làn đột ngột và giữ khoảng cách an toàn với xe phía trước.
Người lái xe tuyệt đối không dừng, đỗ trên cao tốc, đồng thời cần quan sát hệ thống biển báo, đèn cảnh báo, người điều tiết giao thông và tuân thủ hướng dẫn của lực lượng CSGT cũng như đơn vị quản lý tuyến.
Trước khi khởi hành, người dân nên kiểm tra tình trạng lốp xe, hệ thống phanh, nước làm mát, mức nhiên liệu, lốp dự phòng và các thiết bị cảnh báo để hạn chế sự cố trên đường. CSGT cũng khuyến cáo không điều khiển phương tiện khi mệt mỏi, buồn ngủ hoặc đã sử dụng rượu bia và các chất kích thích.
Bên cạnh công tác phân luồng và hướng dẫn giao thông, lực lượng CSGT cũng duy trì các tổ tuần tra kiểm soát bằng mô tô trên tuyến cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây.
Việc tuần tra lưu động giúp lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý các sự cố phát sinh như phương tiện gặp trục trặc, tai nạn giao thông hoặc các trường hợp dừng, đỗ không đúng quy định.
Theo CSGT, việc bố trí lực lượng tuần tra thường xuyên nhằm bảo đảm giao thông thông suốt, hỗ trợ người dân khi gặp sự cố và hạn chế nguy cơ ùn tắc kéo dài, đặc biệt trong các khung giờ cao điểm cuối tuần khi lưu lượng phương tiện tăng cao.
Lực lượng chức năng cũng khuyến cáo người dân khi gặp sự cố trên cao tốc cần nhanh chóng đưa phương tiện vào vị trí an toàn nếu điều kiện cho phép, đặt cảnh báo theo đúng quy định và liên hệ lực lượng chức năng để được hỗ trợ kịp thời.
Lực lượng chức năng khuyến cáo người dân lựa chọn đúng thời điểm khởi hành, đi đúng làn đường, giữ khoảng cách an toàn và chấp hành hướng dẫn của CSGT để hành trình trên cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây được thuận lợi và an toàn hơn trong mùa du lịch hè.
Các nghiên cứu khoa học những năm gần đây phát hiện ra một lớp kim cương 17 km ở ranh giới lớp vỏ và lõi của sao Thủy do ảnh hưởng của quá trình truyền nhiệt và áp suất. Tối nay 15.6, hành tinh này ở vị trí ly giác cực đại phía đông, là cơ hội hiếm hoi để quan sát.
Theo Timeanddate.com, tối nay có trăng non. Vào thời điểm trăng non, mặt trăng nằm gần đường thẳng nối giữa trái đất và mặt trời. Trong pha này, phần được chiếu sáng của mặt trăng hướng hoàn toàn về phía mặt trời, trong khi phần tối lại quay về phía trái đất.
Mặt trăng trong giai đoạn này mọc cùng lúc với mặt trời vào buổi sáng và lặn vào lúc hoàng hôn, chỉ hiện diện trên bầu trời ban ngày. Tuy nhiên, việc quan sát mặt trăng vào ban ngày trong kỳ trăng non là cực kỳ khó khăn.
Do nằm rất gần mặt trời trên bầu trời, ánh sáng chói của mặt trời làm lu mờ hoàn toàn sự hiện diện của mặt trăng. Bên cạnh đó, phần mặt trăng quay về phía trái đất không được chiếu sáng, nên không phản xạ đủ ánh sáng để được nhìn thấy bằng mắt thường.
Chính vì sự vắng mặt hoàn toàn của ánh sáng mặt trăng vào ban đêm, thời kỳ trăng mới được xem là thời điểm tối ưu nhất trong tháng để quan sát các thiên thể mờ trên bầu trời như các thiên hà, hay các cụm sao.
Vào tối nay 15.6, sao Thủy sẽ đạt ly giác phía đông lớn nhất, lên đến 24,5 độ so với mặt trời. Đây là thời điểm hiếm hoi để người Việt có thể quan sát hành tinh này trên bầu trời tối, khi nó ở vị trí cao nhất gần đường chân trời phía tây.
Hãy hướng mắt về phía tây ngay sau khi mặt trời lặn và bạn sẽ có cơ hội thấy một chấm sáng nhỏ nhưng đáng chú ý, đó chính là sao Thủy. Sao Thủy là hành tinh gần mặt trời nhất nên rất khó quan sát.
Tuy nhiên, vào những thời điểm đặc biệt trong năm khi đạt ly giác cực đại, hành tinh này có thể trở nên nổi bật nếu bạn biết đúng thời gian và hướng để quan sát. Hành tinh này nằm trong quỹ đạo bên trong trái đất, điều đó có nghĩa là nó luôn xuất hiện gần mặt trời, thường là ngay trước khi mặt trời mọc hoặc ngay sau khi mặt trời lặn.
Ít ngày tới, vào ngày 21.6, người Việt sẽ đón hiện tượng Hạ chí diễn ra, thời điểm mặt trời ở vị trí xa nhất về phía bắc so với xích đạo thiên cầu. Đây là ngày có thời gian ban ngày dài nhất trong năm ở bán cầu Bắc và là ngày có thời gian ban ngày ngắn nhất trong năm ở bán cầu Nam.
Trong clip, một khách Tây mặc trang phục thoải mái, ngồi bệt xuống đất cùng những người nông dân quây quần bên mâm cơm đơn sơ. Bữa ăn chỉ có vài món quen thuộc nhưng không khí lại vô cùng rôm rả, ấm cúng. Dù có rào cản ngôn ngữ, mọi người vẫn trò chuyện bằng những nụ cười, cử chỉ thân thiện và sự chân thành.
Điều khiến nhiều người thích thú là cách anh khách Tây hòa nhập rất tự nhiên. Anh thoải mái dùng đũa, thưởng thức từng món ăn và liên tục gật gù tỏ vẻ ngon miệng. Thấy người Việt đang trỉa bắp, anh hỏi cách thực hiện và sẵn sàng làm giúp.
Đoạn clip sau khi đăng tải đã nhanh chóng nhận về nhiều bình luận tương tác. Nhiều người cảm thấy thú vị trước khoảnh khắc giản dị này. Không ít bình luận cho rằng hình ảnh góp phần lan tỏa nét đẹp văn hóa Việt đến bạn bè quốc tế.
Chia sẻ với Thanh Niên, anh Bùi Anh Sĩ (28 tuổi, xã Thanh Sơn, Ninh Bình) cho biết, cách đây ít ngày, khi mọi người đang trỉa bắp ngoài đồng thì một du khách nước ngoài tham quan rừng Cúc Phương tình cờ ghé qua và dừng lại trò chuyện. Được mời dùng bữa, nam du khách thoải mái ngồi xuống ăn cùng mọi người.
"Theo dõi mọi người làm việc, anh ấy còn quay lại clip cảnh trỉa bắp. Do nhà ở xa đồng nên chúng tôi thường mang cơm theo để ăn trưa, lấy sức làm buổi chiều. Vì không biết tiếng Anh, mọi người phải nhờ đến ứng dụng dịch để giao tiếp với anh ấy", anh Sĩ kể.
Anh Sĩ cho biết nam du khách đến từ Đức, hôm đó anh đi cùng một đoàn tham quan. Cánh đồng nơi anh làm việc thường trồng bắp, lúa… theo từng mùa vụ. Dù thường xuyên thấy khách nước ngoài đến Ninh Bình du lịch, nhưng đây là lần đầu tiên anh có dịp trực tiếp trò chuyện và giao tiếp với họ.
"Tôi cảm thấy rất vui trước sự cởi mở, vui vẻ của nam du khách. Anh ấy không quên cảm ơn mọi người vì có trải nghiệm đáng nhớ trong chuyến đi đến Việt Nam. Sau khi trỉa bắp ở cánh đồng, người này xin phép rời đi để tham gia những hoạt động khám phá khác. Nhờ có sự xuất hiện của anh ấy, chúng tôi cũng có những giây phút thoải mái, vui vẻ sau buổi làm đồng vất vả", anh Sĩ nói.
