Thông tin quy hoạch hai bên sông Hồng và nhiều dự án hạ tầng mới tại Hà Nội đang khiến không ít hộ gia đình rơi vào vấn đề đặc biệt. Nhà đất nằm trong diện thu hồi để phục vụ dự án công, khi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vẫn được sử dụng làm tài sản bảo đảm cho các khoản vay ngân hàng.
Trường hợp của anh Lê Hồng Hải (phố Hồng Hà, Hà Nội) phản ánh trên báo Vietnamnet cho biết, khu đất nhà anh nằm trong diện thu hồi, giải tỏa mặt bằng để thành phố xây dựng dự án. Tuy nhiên, hiện nay giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đang được gia đình anh thế chấp cho khoản vay tại ngân hàng.
“Nghĩa vụ trả nợ cho ngân hàng chưa thực hiện xong, nay khu đất nằm trong diện giải tỏa. Không biết việc này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến nghĩa vụ nợ với ngân hàng?”, anh Hải băn khoăn.
Hay như trường hợp của bà Nguyễn Thị Thu Hà, chủ một cửa hàng kinh doanh vật liệu xây dựng tại phường Ba Đình cho biết, gia đình đang vay gần 3 tỷ đồng để mở rộng hoạt động kinh doanh. Được vay thế chấp bằng căn nhà nằm ở khu vực dự kiến giải tỏa.
“Tôi lo nhất là tiền đền không đủ để tất toán khoản vay. Nếu ngân hàng yêu cầu bổ sung tài sản bảo đảm thì gia đình gần như không còn gì để thế chấp”, bà Hà nói.
Theo như báo Vietnamnet thông tin thì Quyền và nghĩa vụ của các bên trong giao dịch thế chấp được quy định tại Điều 317-327 của Bộ Luật Dân sự 2015. Ngoài ra, hệ thống quy định bồi thường của Luật Đất đai 2024 cũng đã quy định khi có quyết định thu hồi, mảnh đất đó lập tức không còn là tài sản bảo đảm.
Tuy nhiên, khoản nợ của khách hàng tại ngân hàng thì vẫn còn đó, đồng nghĩa với việc khách hàng không thể trốn tránh nghĩa vụ trả nợ cho ngân hàng.
Ý kiến của chuyên gia pháp lý
Theo chuyên gia pháp lý trong lĩnh vực ngân hàng, trường hợp tài sản bảo đảm là nhà đất thuộc diện giải tỏa, ngân hàng sẽ yêu cầu bên vay phải bổ sung, thay thế biện pháp bảo đảm khác tương xứng với nghĩa vụ nợ thay cho tài sản thế chấp đã bị ảnh hưởng giá trị hoặc không còn đủ điều kiện bảo đảm do thuộc diện thu hồi.
Nếu tài sản bảo đảm này bị Nhà nước thu hồi thì tiền bồi thường sẽ được dùng làm tài sản bảo đảm thay thế.
Nếu bên vay không bổ sung, thay thế được biện pháp bảo đảm thì ngân hàng sẽ kích hoạt việc thu nợ trước hạn.
Khi xử lý tài sản bảo đảm không đủ trả nợ thì bên vay vẫn phải trả tiếp phần còn thiếu cho đến khi trả hết nợ gốc và lãi còn lại.
Trong trường hợp này, bên vay hầu như không có nhiều lựa chọn ngoài việc chuẩn bị phương án tài chính để đàm phán với ngân hàng. Thực tế các quy định này đều được các ngân hàng ghi rõ trong hợp đồng tín dụng và hợp đồng thế chấp tài sản bảo đảm là bất động sản. Đây là những vấn đề cơ bản mà gần như hợp đồng tín dụng và hợp đồng thế chấp nào cũng đề cập đến.
Nói cách khác, toàn bộ số tiền đền bù giải tỏa của khách hàng sẽ không về tài khoản của khách hàng ngay mà sẽ nằm tại kho bạc. Số tiền này sẽ được ưu tiên trả nợ cho ngân hàng theo thỏa thuận giữa 3 bên: Nhà nước (bên thu hồi đất), ngân hàng (bên cho vay và giữ tài sản bảo đảm) và chủ đất (bên vay vốn).
Trong trường hợp tiền đền bù thu hồi đất lớn hơn dư nợ tại ngân hàng thì mọi chuyện sẽ trở nên đơn giản. Kho bạc sẽ chuyển thẳng khoản tiền tương ứng với dư nợ còn lại cho ngân hàng để thực hiện nghiệp vụ giải chấp, phần còn lại sẽ được chuyển cho chủ đất theo phương thức giao tiền mặt hoặc chuyển khoản.
Trong trường hợp tiền đền bù giải phóng mặt bằng do nhà nước trả thấp hơn dư nợ tại ngân hàng, ngân hàng sẽ phong tỏa và thu hồi toàn bộ số tiền đền bù đó.
Phần còn thiếu, ngân hàng sẽ yêu cầu khách hàng bổ sung tài sản thế chấp. Điều này đồng nghĩa với việc nghĩa vụ nợ của khách hàng tại ngân hàng vẫn còn đó và họ sẽ phải có trách nhiệm thanh toán cả gốc lẫn lãi cho đến khi tất toán khoản vay.
Theo giới chuyên môn, đây là một vấn đề có thể tạo ra nhiều áp lực nợ xấu cho cả người vay và ngân hàng nếu không được xử lý linh hoạt.
Theo Th.s, luật sư Mai Chí Đức – Phó giám đốc Công ty luật Hoàng Duy và Cộng sự chia sẻ trên VTCnews, về thực tiễn xử lý tiền bồi thường, theo luật sư, thông thường cơ quan giải phóng mặt bằng sẽ rà soát tình trạng pháp lý của thửa đất, trong đó có thông tin đăng ký thế chấp tại ngân hàng. Trong nhiều trường hợp, cơ quan chức năng sẽ phối hợp với ngân hàng và người dân để xác định phương án thanh toán khoản bồi thường. Nếu có đăng ký giao dịch bảo đảm hợp pháp, ngân hàng có cơ sở pháp lý để yêu cầu ưu tiên xử lý khoản tiền bồi thường nhằm bảo đảm nghĩa vụ nợ. Thực tế có nơi tiền bồi thường được chuyển qua tài khoản phong tỏa hoặc thực hiện theo thỏa thuận ba bên giữa cơ quan bồi thường, ngân hàng và người dân nhằm tránh tranh chấp phát sinh về sau.
Người dân khi ký hợp đồng tín dụng cần đặc biệt lưu ý các điều khoản liên quan đến xử lý tài sản bảo đảm, nghĩa vụ bổ sung tài sản thế chấp, điều kiện thu hồi nợ trước hạn và quyền của ngân hàng khi tài sản bị giảm giá trị hoặc bị thu hồi. Nhiều tranh chấp hiện nay xuất phát từ việc khách hàng chỉ quan tâm đến khoản vay và lãi suất mà chưa đọc kỹ các điều khoản về xử lý rủi ro pháp lý đối với tài sản bảo đảm.
Cũng theo luật sư Đức, thực tế, các tranh chấp giữa ngân hàng và người vay trong trường hợp đất bị giải tỏa vẫn phát sinh tương đối nhiều. Dạng tranh chấp phổ biến gồm: Tranh chấp về quyền nhận tiền bồi thường; tranh chấp về việc ngân hàng có được ưu tiên thanh toán từ tiền đền bù hay không; tranh chấp về nghĩa vụ trả phần nợ còn thiếu sau khi đã xử lý tiền bồi thường; hoặc tranh chấp liên quan đến việc ngân hàng thu hồi nợ trước hạn. Một số trường hợp còn phát sinh khi người vay tự nhận tiền bồi thường nhưng không thanh toán cho ngân hàng dẫn đến kiện tụng kéo dài.
Do đó, ngay khi nhận được thông báo thu hồi đất, người dân nên chủ động thông báo cho ngân hàng để cùng làm việc về phương án xử lý khoản vay. Việc chủ động trao đổi sớm thường giúp các bên có cơ hội cơ cấu lại nợ, điều chỉnh thời hạn thanh toán hoặc thống nhất phương án dùng tiền bồi thường để tất toán một phần nghĩa vụ. Đồng thời, người dân cũng cần rà soát kỹ hồ sơ pháp lý, quyết định thu hồi đất, phương án bồi thường và các thỏa thuận tín dụng để bảo vệ quyền lợi của mình.
Trong trường hợp ngân hàng và người vay không đạt được thỏa thuận về xử lý khoản nợ sau thu hồi đất, tranh chấp sẽ được giải quyết theo cơ chế dân sự thông qua thương lượng, hòa giải hoặc khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền. Khi đó, Tòa án sẽ xem xét toàn bộ hồ sơ tín dụng, hợp đồng thế chấp, giá trị bồi thường, nghĩa vụ còn lại của bên vay cũng như tính hợp pháp trong quá trình xử lý tài sản bảo đảm để đưa ra phán quyết phù hợp với quy định pháp luật.
Sau nhịp giảm trong phiên sáng, thị trường chứng khoán bất ngờ hồi phục mạnh về cuối ngày 8/5 khi dòng tiền quay trở lại nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, giúp VN-Index đảo chiều tăng hơn 6 điểm và lấy lại mốc 1.915 điểm.
Trong phiên sáng, VN-Index mở cửa tăng nhẹ nhưng nhanh chóng quay đầu giảm khi sắc đỏ chiếm ưu thế trên bảng điện tử. Tuy vậy, áp lực bán không quá lớn nên biên độ điều chỉnh của thị trường vẫn được kiểm soát. Thanh khoản trong phần lớn thời gian giao dịch ở trạng thái thận trọng.
Đến cuối phiên sáng, đà giảm có phần nới rộng khi một số cổ phiếu thuộc nhóm Vingroup suy yếu, trong khi các mã trụ khác chưa đủ lực nâng đỡ thị trường.
Chốt phiên sáng, VN-Index giảm 9,27 điểm, tương ứng 0,49%, xuống 1.899,74 điểm. Trên HOSE, có 82 mã tăng và 205 mã giảm.
Tuy nhiên, diễn biến trong phiên chiều thay đổi đáng kể khi lực cầu gia tăng mạnh tại nhiều nhóm ngành, đặc biệt ở nhóm tài chính và bất động sản. VN-Index có thời điểm tiến sát mốc 1.920 điểm trước khi thu hẹp nhẹ biên độ về cuối phiên do rung lắc ngắn hạn.
Kết phiên, VN-Index tăng 6,26 điểm, tương ứng 0,33%, lên 1.915,37 điểm. Tổng khối lượng giao dịch trên HOSE đạt hơn 944 triệu cổ phiếu, tương ứng giá trị hơn 28.137 tỷ đồng. Trong đó, giao dịch thỏa thuận đóng góp khoảng 103,4 triệu đơn vị.
Xét theo nhóm ngành, cổ phiếu công nghệ dẫn dắt đà tăng khi chỉ số ngành tăng 0,83%. Dù cổ phiếu FPT giảm 1,51%, một số mã khác như GEE tăng 4,83% góp phần giữ sắc xanh cho nhóm này.
Nhóm tài chính là động lực quan trọng của thị trường với giá trị giao dịch hơn 10.123 tỷ đồng, cao nhất toàn sàn.
Nhiều cổ phiếu chứng khoán và ngân hàng tăng tích cực như VIX tăng 5,08%, MSB tăng 3,85%, BID tăng 3,79%, SHB tăng 1,06% và CTG tăng 1,12%. Trong đó, VIX dẫn đầu thanh khoản toàn thị trường với gần 79,5 triệu cổ phiếu được sang tay.
Nhóm bất động sản cũng giao dịch khởi sắc, đóng góp tích cực vào diễn biến chỉ số. NVL tăng 3,93% với thanh khoản hơn 41 triệu cổ phiếu, trong khi VHM tăng 1,55% và VIC tăng 0,89%. Một số mã khác như DXG đứng giá, còn CEO, DIG, PDR hay VRE điều chỉnh nhẹ.
Ở chiều ngược lại, nhóm viễn thông là ngành giảm mạnh nhất thị trường khi chỉ số ngành mất 1,44%. VGI giảm 2,15%, trong khi một số mã như FOX hay VTC giữ được sắc xanh.
Nhóm dịch vụ hạ tầng cũng chịu áp lực điều chỉnh với nhiều cổ phiếu điện, khí giảm sâu. POW giảm 2,44%, GAS giảm 1,71%, còn NT2 mất tới 5,54%.
Trong nhóm hàng tiêu dùng và nông nghiệp, MSN, VNM, DBC, SAB đồng loạt giảm điểm. Ngược lại, HAG tăng 0,91%, trong khi VHC và KDC đứng tham chiếu.
Ngày 2.7, Thống kê thành phố Đà Nẵng tổ chức họp báo công bố tình hình kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm 2026.
Theo báo cáo, kinh tế thành phố tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực với tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) ước tăng 9,52% so với cùng kỳ năm 2025, thuộc nhóm địa phương có tốc độ tăng trưởng cao trên cả nước.
Đáng chú ý, kinh tế thành phố phục hồi và phát triển khá đồng đều giữa các quý, trong đó xu hướng tăng trưởng tiếp tục được cải thiện trong quý 2.
Quy mô nền kinh tế 6 tháng đầu năm 2026 đạt 171.267 tỉ đồng, tăng thêm 21.029 tỉ đồng so với cùng kỳ năm trước. Riêng khu vực dịch vụ đóng góp mức tăng thêm 11.495 tỉ đồng, tiếp tục khẳng định vai trò là trụ cột của nền kinh tế thành phố.
Với kết quả này, Đà Nẵng tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những cực tăng trưởng của khu vực miền Trung. Thành phố xếp thứ 13/34 tỉnh, thành phố cả nước về tốc độ tăng trưởng GRDP và đứng đầu 6 tỉnh, thành phố khu vực Nam Trung bộ.
Theo đánh giá của Thống kê Đà Nẵng, những kết quả trên cho thấy thành phố không chỉ duy trì tốc độ tăng trưởng ở mức cao mà còn tiếp tục mở rộng quy mô nền kinh tế, củng cố vai trò là trung tâm kinh tế, thương mại và dịch vụ của miền Trung, tạo nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư và thực hiện các mục tiêu phát triển trong thời gian tới.
Du lịch tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế thành phố khi tổng lượng khách phục vụ 6 tháng đầu năm đạt gần 9,8 triệu lượt, tăng 22,5% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy sức hấp dẫn của điểm đến Đà Nẵng tiếp tục được duy trì và nâng cao.
Hoạt động đăng ký doanh nghiệp cũng ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Tính đến ngày 20.6, toàn thành phố có khoảng 3.900 doanh nghiệp và chi nhánh trực thuộc thành lập mới, với tổng vốn đăng ký hơn 19.400 tỉ đồng, tăng 31,3% về số lượng doanh nghiệp so với cùng kỳ. Bên cạnh đó, có 1.565 doanh nghiệp và chi nhánh quay trở lại hoạt động.
Phát biểu tại buổi họp báo, ông Trần Văn Vũ, Trưởng Thống kê thành phố Đà Nẵng, cho biết kinh tế - xã hội thành phố trong 6 tháng đầu năm tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, quy mô nền kinh tế được mở rộng, góp phần củng cố vị thế là cực tăng trưởng của khu vực miền Trung.
Tuy nhiên, theo ông Vũ, bên cạnh những kết quả đạt được, thành phố vẫn đối mặt với một số khó khăn như tăng trưởng giữa các ngành chưa đồng đều; một số lĩnh vực còn tăng chậm; sức chống chịu của doanh nghiệp chưa thật sự vững; số doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động và rút lui khỏi thị trường vẫn ở mức cao.
Ngoài ra, tiến độ một số dự án, công trình còn chậm do vướng mắc về thủ tục và công tác giải phóng mặt bằng. Đây là những vấn đề thành phố đang tập trung tháo gỡ để hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026.
Ông Vũ cho hay, trong 6 tháng cuối năm, Đà Nẵng sẽ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tạo động lực tăng trưởng mới, nâng cao năng lực cạnh tranh và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh...
Ngày 12.5, UBND tỉnh Gia Lai cho biết đã yêu cầu Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh tăng cường rà soát, theo dõi tiến độ các dự án trong khu kinh tế, khu công nghiệp; đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp chậm tiến độ, chậm triển khai, triển khai kéo dài.
Theo chỉ đạo, Ban Quản lý Khu kinh tế phải chủ động làm việc với từng nhà đầu tư để nắm rõ nguyên nhân khiến dự án chậm tiến độ. Với những trường hợp gặp khó khăn về thủ tục, quy trình đầu tư, cơ quan chức năng phải hướng dẫn cụ thể để doanh nghiệp sớm hoàn thiện hồ sơ, triển khai dự án đúng kế hoạch.
UBND tỉnh Gia Lai cũng yêu cầu nâng cao trách nhiệm người đứng đầu trong giải quyết thủ tục đầu tư, xây dựng, môi trường; không để xảy ra tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm hoặc xử lý hồ sơ chậm trễ.
Đối với các dự án chưa triển khai nhưng vẫn còn thời hạn đầu tư, tỉnh yêu cầu tổ chức kiểm tra thực tế, làm việc trực tiếp với chủ đầu tư để tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện thủ tục pháp lý và triển khai xây dựng.
Riêng những dự án đã được gia hạn nhiều lần nhưng vẫn chưa thi công thực tế sẽ bị rà soát để xử lý, thu hồi theo quy định pháp luật.
Trong số các dự án được yêu cầu khẩn trương triển khai có Khu du lịch nghỉ dưỡng Allia Resort, Khu du lịch Kỳ Co - Nhơn Lý và Khu Giáo dục kỹ năng sống Outward Bound Việt Nam.
Tại Khu kinh tế Cửa khẩu, tỉnh Gia Lai yêu cầu các nhà đầu tư của một số dự án như nhà máy chế biến gỗ và sản xuất hàng nội thất xuất khẩu, nhà máy nuôi trồng nấm và chế biến sản phẩm từ nấm, khu thương mại dịch vụ… chủ động đánh giá lại hiệu quả đầu tư. Trường hợp dự án không còn khả năng thực hiện, nhà đầu tư phải có văn bản đề nghị chấm dứt hoạt động theo quy định.
Ngoài ra, nhiều dự án chậm tiến độ cũng được yêu cầu khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, giấy phép xây dựng để triển khai thi công, gồm nhà máy chế biến nông sản xuất khẩu và tiêu thụ nội địa của Công ty TNHH MTV Bảo Hoàng; nhà máy chế biến đá granite, đá bazan của Xí nghiệp tư doanh Hiệp Lợi; nhà máy sản xuất hàng công nghiệp tiêu dùng của Công ty CP Phát triển kinh doanh Thăng Long và nhà máy sản xuất vật liệu Phúc Thịnh Hoàng của Công ty TNHH Phúc Thịnh Hoàng.
UBND tỉnh Gia Lai nhấn mạnh, nếu nhà đầu tư không thực hiện hoặc tiếp tục chậm tiến độ, Ban Quản lý Khu kinh tế phải hoàn tất hồ sơ để xử lý theo quy định pháp luật.
