Bố tôi là cựu chiến binh, người đàn ông của những chuyến đi dài vào sinh ra tử. Đầu những năm 1980 ông nhập ngũ bảo vệ biên giới phía Bắc. Ra quân, ông tiếp tục rong ruổi mưu sinh từ đi rừng, làm thợ xây đến đãi vàng… qua miền Trung nắng cháy đến Tây Nguyên đại ngàn.
Ông thường kể về các vùng đất xanh thẳm có tiếng lá xào xạc cùng suối chảy rì rầm. Bố yêu rừng, một tình yêu nguyên bản của người đã từng dựa vào rừng để sống và chiến đấu. Một phần đời của ông dường như vẫn còn ở lại trong những chuyến đi. Chính trải nghiệm đó đã nhào nặn nên người cha ít nói nhưng đôi mắt luôn chứa đựng cả bầu trời rộng lớn.
Khi đôi chân dần mỏi, bố đưa gia đình về lập nghiệp nơi miền phên giậu ở xã Thiện Hưng, tỉnh Đồng Nai (trước đây là Bù Đốp, Bình Phước). Đó là vùng đất nắng gió theo triền đồi cao su bạt ngàn nhuộm đỏ bụi đất bazan. Tôi lớn lên giữa bao hàng cao su thẳng tắp, trong mùi hăng hắc đặc trưng của mủ mới cạo và câu chuyện cũ bi tráng của bố.
Mỗi khi nhắc đến một địa danh nào đó, giọng ông chậm lại đầy chiêm nghiệm. Lúc bé tôi chưa hiểu hết, chỉ thấy qua lời kể của ông non nước ngàn dặm hiện lên vừa xa xôi vừa đẹp đến lạ.
Tôi thuộc thế hệ 9X đời đầu, người ta vẫn hay gọi là “thế hệ bản lề” đứng giữa các giá trị cũ và làn sóng bùng nổ của kỷ nguyên số. Khi tôi lớn lên, Internet bắt đầu phổ biến qua tiếng tít tít, rè rè của modem dial-up.
Theo bạn bè ra quán net, tôi chọn một góc để online. Tôi không chơi game, chỉ thích đọc, viết blog và chat Yahoo!. Khi ấy tôi có cảm giác thế giới rộng hơn rất nhiều so với cánh rừng cao su hay vườn điều xanh mát sau nhà. Ngồi trước màn hình máy tính dày cộm, tôi như được đi qua nhiều vùng đất mới mà trước đó chỉ nghe trong lời kể của bố.
Rồi lên đại học, tôi ở ký túc xá Đại học Quốc gia ở Thủ Đức. Những ngày đầu tôi hào hứng kể cho bố nghe về điều mình học được, về bài giảng, thầy cô, nhiều điều mới mẻ như để nối liền thế giới của tôi với những gì bố từng trải qua. Ông hay nhìn tôi, khẽ mỉm cười và lặp lại: “Cứ đọc, cứ đi con, cứ tìm hiểu. Thế giới này rộng lắm và đẹp lắm!”.
Khi ấy mỗi phòng có một máy tính bàn dùng chung. Sinh viên đăng nhập bằng tài khoản riêng và trả khoảng 2.000 đồng mỗi giờ. Với tôi, đó không phải khoản nhỏ vì một suất cơm chỉ 8.000 đồng nên mỗi lần mở máy đều phải cân nhắc, online thêm một chút có khi đồng nghĩa với việc nhịn bữa trưa.
Một lần, khi dòng cảm xúc đang tốt, bài luận đang viết đến đoạn tâm đắc thì hết giờ truy cập. Tôi đành phải ngậm ngùi lưu lại để từ từ viết tiếp. Sau này bố mẹ dành dụm cộng với bán bầy heo mua cho tôi cái laptop, nhưng WiFi thời đó yếu chỉ hiện lên trang tìm kiếm rồi đứng im mãi.
Năm 2011, trong một lần về thăm nhà, sau bữa cơm, bố lặng lẽ mở ngăn tủ tivi lấy ra một hộp nhỏ đưa cho tôi. Bên trong là USB 3G của Viettel còn thơm mùi hộp mới. Lúc đó, tôi chỉ nghĩ đơn giản đây là món đồ công nghệ giúp ích việc vào mạng.
Khi trở lại TP, tò mò tìm hiểu giá, tôi mới biết USB ấy tới 820.000 đồng. Bố mẹ cũng cãi nhau về chuyện này nhưng ông nhất quyết mua vì thấy con gái mỗi lần về nhà đều ngồi một góc với laptop rồi nhắc đến việc online, loay hoay tìm cách vào mạng. Và bằng bản năng của người lính từng đi dọc miền non nước, hiểu rằng con mình cần một phương tiện để kết nối với thế giới.
Phải công nhận USB cắm vào thì kết nối ổn định hơn. Ánh đèn xanh nhỏ nhấp nháy, thứ ánh sáng hy vọng. Mạng lúc đó vẫn chậm, phải chờ nhưng tôi cảm nhận được sự tự do, không phải lo lắng dòng suy nghĩ bị cắt ngang.
Nhà ông bà ngoài quê tôi ở cạnh nhà thờ đá Phát Diệm (Ninh Bình) nên ký ức về nơi ấy luôn gần với bố. Có lần tôi cắm USB 3G, tìm lại hình ảnh quen thuộc cho ông xem. Mạng tải chậm, từng mảng hình hiện lên, bố nhìn rất lâu rồi kể về những ngày lễ, tiếng chuông, những buổi chiều theo bạn ra chơi. Dù không theo đạo, ông vẫn nhớ gần như mọi điều.
Khi nhắc đến ông nội, giọng bố chùng xuống. Ông mất khi bố đang mưu sinh xa quê, không kịp về chịu tang. Tôi ngồi cạnh, chợt thấy cái USB nhỏ bé ấy còn chạm vào dòng ký ức mất mát bố vẫn mang theo.
Sau này nghe mẹ kể lại, để thêm tiền cho tôi mua data truy cập, bố nhận chở thêm gỗ, chạy xe ôm để kiếm thêm. Có một thời gian, mỗi lần mở máy tôi lại ngập ngừng khi hiểu rằng đằng sau mỗi giờ online là nhiều giờ làm thêm đầy mồ hôi của bố.
Cũng từ đó, mọi điều với tôi khác đi. Tôi đọc, viết nhiều hơn, có thể ngồi nhiều giờ để ghi lại suy nghĩ của mình. Một thay đổi nhỏ về thiết bị nhưng làm cho những ngày sinh viên của tôi trở nên thoải mái hơn, nó giúp kết nối, còn truyền dẫn cả tình yêu thương và sự thấu hiểu lặng lẽ của bố. Để biết rằng thế giới của tôi còn nằm ở kiến thức mở trên không gian mạng.
Nhớ thời gian đầu thoải mái Internet hơn chút, tôi gần như tin vào mọi thứ mình đọc. Bài nào cũng hay, tài liệu nào cũng thấy đúng. Tôi đọc rồi chép, chép rồi ghép lại thành bài của mình, ngỡ chỉ cần câu chữ tròn trịa là đủ. Tôi “xào nấu” tài liệu mạng thành bài luận của mình. Kết quả, nhận điểm 3 kèm lời phê của thầy Kỳ Đồng môn mỹ học đại cương như gáo nước lạnh. Tôi nhận ra mình đang mượn chữ người khác để nói thay suy nghĩ.
Sau lần ấy tôi đã tự vấn bản thân rất nhiều. Tôi học lại cách đọc, chậm hơn, ngắt ra, nghĩ lại rồi tự viết bằng cách hiểu của mình. Những bài luận sau không còn mượt mà. Có bài bị sửa chi chít, có bài phải làm lại. Tôi lúng túng, vấp váp, thậm chí bật khóc vì thấy mình kém quá. Nhưng đổi lại từng dòng chữ bắt đầu mang tiếng nói của chính mình. Cứ như vậy, tôi chậm lại nhưng chắc hơn.
Đến năm 2012, khi tôi có tên trong danh sách sinh viên đạt thành tích tốt và nhận học bổng của tỉnh Bình Phước, thật nhẹ lòng vì mọi nỗ lực đã được ghi nhận. Và trong tất cả, bố là người vui nhất. Ông cầm tờ giấy báo kể với hàng xóm, ánh mắt đầy tự hào. Nụ cười hôm đó đủ để tôi biết rằng món quà năm nào giúp tôi vào mạng còn là cách ông tiếp sức để tôi đi tiếp con đường mà ông chưa có điều kiện đi.
Bây giờ là năm 2026, Internet đã phủ sóng đến từng ngõ ngách, 5G trở nên phổ biến và cái USB 3G ngày ấy đã trở thành món đồ cũ không còn khả năng kết nối. Nhưng mỗi khi nhìn thấy nó, tôi vẫn có cảm giác mình đang được kết nối với bố.
Tôi nhận ra một điều sâu sắc. Khi tặng tôi cái USB 3G, người lính năm xưa ấy như đã trao cho tôi “chiếc gậy” để tiếp tục hành trình vươn xa. Hai thế hệ, hai cách đi nhưng cùng một hướng là khám phá, gìn giữ vẻ đẹp rộng lớn của cuộc đời.
Đến hôm nay khi đã đi qua nhiều vùng đất, gặp nhiều người, tôi mới hiểu hết cái giá của sự “kết nối” mà bố từng trao. Đó là sự bền bỉ, lòng khao khát học hỏi và tình yêu với thế giới bao la này sẽ mãi mãi liền mạch. Cảm ơn bố vì món quà đã ngả màu và vì đã cho con hiểu rằng dù ở thời đại nào, tình yêu thương vẫn là đường truyền mạnh mẽ để đưa chúng ta đi thật xa.
*************
Bộ lư đồng hơn trăm năm của tổ tiên và cây gậy trúc của nội vẫn còn được ba má, con cháu lưu giữ như một ký ức đẹp…
Tôi làm cho một quán cháo đêm gần bến xe. Quán nhỏ mà đông kinh khủng. Người say rượu, người chạy xe tải, sinh viên làm đêm, người bán hàng rong, đủ kiểu khách hàng. Từ 9h tối đến nửa đêm, khói cháo bốc nghi ngút như sương mù dưới ngọn đèn vàng cũ kỹ.
Bà chủ tên Hạnh, hơn tôi 10 tuổi. Người đàn bà ấy đã qua 2 đời chồng. Chị không đẹp, nhưng có cái vẻ từng trải khiến người khác vừa nể vừa ngại. Chị nói ít. Những lúc ngồi tính tiền, mặt chị lạnh như người không còn tha thiết điều gì nữa.
Có lần, tôi kêu chủ trọ tăng giá tiền phòng, chị bảo dọn đến quán mà ở cho đỡ chi phí. Chị cho tôi cái giường xếp cạnh kho gạo. Đêm nào cũng như đêm nào, tôi nằm nghe tiếng xe ngoài đường, rồi ngủ quên trong những suy nghĩ mông lung. Ba mươi lăm tuổi mà tôi chẳng có nổi căn nhà hay người đàn bà chờ cửa.
Đêm nọ trời mưa lớn. Quán nghỉ sớm. Tôi với chị uống vài lon bia cho đỡ lạnh. Chị không uống được bia nên chỉ hơn một lon đã say và khóc. Chị kể tôi nghe về quá khứ, về 2 người chồng, một người vũ phu, một người lăng nhăng trai gái. Rồi chị ngồi dựa vào lưng tôi, cả hai cùng im lặng
Tôi không biết mình đã bắt đầu có tình cảm với chị lúc nào. Có lẽ là vào lúc thấy người phụ nữ luôn bận rộn, coi kiếm tiền quan trọng hơn cả mạng sống ấy ngồi khóc. Tôi chẳng thể làm gì giúp chị, chị có thể cho chị dựa vào bờ vai của mình để nghỉ ngơi.
Thật ra, có vài lần, tôi đã bóng gió với chị việc chị có thể đón nhận tình cảm của tôi không. Chị chỉ cười, không nói. Nhưng khách quen đến quán rất tinh ý. Họ bắt đầu xì xào. Có người còn nói thẳng “bà chủ tuyển được chàng phi công trẻ nhỉ?”. Tôi nóng mặt lắm. Nhưng chị Hạnh chỉ cười. Chị càng bình thản, tôi lại càng thấy thương.
Vài tuần trước, tôi về quê giỗ bố, chị ngỏ ý muốn về cùng thắp hương cho bố tôi. Tôi ngại lắm nhưng vẫn chở chị đi. Trên đường, chị mặc chiếc áo xanh, ngồi sau ôm lưng tôi như cô gái trẻ. Có lúc tôi quên mất chị ngoài 40 tuổi.
Vừa nhìn thấy khách, mẹ kéo tôi ra góc sân hỏi nhỏ: “Cô ta là ai thế?”. Tôi nói đó là chủ nơi tôi làm việc, cũng là người tôi yêu. Mặt mẹ tôi tái đi như vừa nghe tin dữ. Bà nhìn chị Hạnh từ đầu đến chân rồi bật khóc.
Bữa cơm chiều hôm ấy nặng nề. Chị Hạnh lễ phép gắp thức ăn cho mẹ tôi nhưng bà không động đũa. Đến tối, mẹ bảo tôi lánh mặt. Bà muốn nói chuyện riêng với chị Hạnh.
Tôi không biết mẹ đã nói với chị những gì. Nhưng liền sau đó, chị nói có việc bận, xin phép mẹ tôi rời đi ngay. Lúc tiễn chị ra cổng, chị nói với tôi: "Mẹ nhiều tuổi rồi. Người già vui nhờ con. Thôi thì, mình đừng làm mẹ buồn nữa". Tôi chở chị ra bắt xe, lòng buồn man mác.
Tôi biết lý do mẹ phản đối. Nhưng trong tình yêu, chẳng phải quan trọng nhất là hai người yêu nhau hay sao? Tối đó, tôi ngồi với mẹ, tâm sự rất nhiều. Tôi kể về cuộc đời chị và những bất hạnh đã từng. Tôi yêu chị và chỉ muốn dùng tình yêu của mình che mờ những vết thương cũ. Chẳng lẽ phụ nữ đã từng đổ vỡ, đã lớn tuổi thì không xứng đáng được yêu, được hạnh phúc nữa hay sao?
Mẹ ngồi lắng nghe, mãi mới cất tiếng: "Mẹ không chê gì người ta, chỉ sợ con nông nổi nhất thời lại làm tổn thương họ thêm lần nữa. Nếu con đã chắc chắn đó là người con muốn gắn bó, mẹ chỉ mong con hạnh phúc mà thôi".
Tôi trở lại quán, chị Hạnh lại lầm lì như cũ. Chị bảo tôi tìm phòng trọ chuyển đi, chị sẽ tăng lương coi như hỗ trợ tiền thuê phòng. Tôi biết, chị đã có quyết định của mình rồi. Sự dứt khoát của chị đã thể hiện điều ấy rất rõ.
Tôi cầm 2 bàn tay của chị, bàn tay chai sần vì vất vả nhưng rất ấm áp: "Mẹ tôi nói, lần sau về quê, chị nên thay đổi cách xưng hô dần cho quen. Để mẹ chọn ngày đẹp đón chị về làm người một nhà".
Nghe tôi nói xong, chị sững người, hốc mắt đỏ hoe. "Gọi mẹ anh bằng mẹ, ngại nhỉ?", chị cúi đầu nói, dáng vẻ hệt như cô gái vừa biết yêu. Tôi cũng xúc động không kém. Tôi tin mình và chị sẽ hạnh phúc...
Góc "Chuyện của tôi" ghi lại những câu chuyện trong đời sống hôn nhân, tình yêu. Bạn đọc có câu chuyện của mình muốn chia sẻ vui lòng gửi về chương trình qua hòm thư: dantri@dantri.com.vn. Câu chuyện của bạn có thể được biên tập nếu cần. Trân trọng.
Tôi và chồng quen nhau từ thời còn rất trẻ. Ngày ấy cả hai đều chưa có gì trong tay. Chồng hơn tôi 3 tuổi, là mẫu đàn ông chín chắn, ít nói nhưng chăm làm, sống có trách nhiệm. Còn tôi là kiểu phụ nữ đơn giản, không quá giỏi kiếm tiền nhưng biết chăm lo gia đình, thích cảm giác được vun vén cho người mình thương.
Hồi yêu nhau, anh không phải người lãng mạn hay ga lăng kiểu mua quà đắt tiền, nhưng luôn tạo cho tôi cảm giác an toàn. Lúc cưới nhau, kinh tế hai đứa còn chật vật, anh vẫn luôn nói: “Em cứ lo nhà cửa, còn lại để anh cố”.
Có lẽ vì câu nói ấy mà suốt nhiều năm hôn nhân, tôi chấp nhận lui về làm hậu phương. Tôi nghỉ công việc văn phòng để ở nhà sinh con, chăm con nhỏ, lo cơm nước cho gia đình. Chồng tôi thì tập trung làm ăn, mở cửa hàng kinh doanh. Anh vốn là người kỹ tính, nguyên tắc và đặc biệt cẩn thận chuyện tiền bạc. Ngày trước tôi còn thấy đó là ưu điểm, vì nhờ vậy kinh tế gia đình mới dần ổn định hơn.
Cuộc sống của chúng tôi trước đây tuy không quá dư dả nhưng khá yên ấm. Chồng chưa từng để vợ con thiếu thốn. Hằng tháng anh đưa tôi 10 triệu đồng để lo tiền sữa, ăn uống cho con, còn lại mọi chi phí lớn nhỏ trong nhà anh tự chi trả hết nên tôi cũng chưa từng phải suy nghĩ nhiều về chuyện tiền nong.
Bạn bè, người thân nhìn vào đều nghĩ tôi có cuộc sống đáng mơ ước vì lấy được người chồng chăm chỉ, biết lo cho gia đình. Bản thân tôi cũng từng nghĩ như vậy.
Thế nhưng càng làm ăn được, chồng tôi càng trở nên nguyên tắc và khắt khe hơn trong chuyện vun vén kinh tế. Anh có thói quen ghi chép mọi khoản chi tiêu rất chi tiết, hiếm khi tiêu xài cho bản thân hay mua thứ gì không thật sự cần thiết.
Trước đây vì tôi không tham gia công việc nên cũng không va chạm nhiều trong chuyện tiền bạc. Nửa năm trở lại đây, cửa hàng của chồng thiếu nhân sự nên tôi bắt đầu ra phụ việc. Từ bán hàng, ghi sổ sách, tính toán doanh thu đến quản lý nhân viên, tôi đều làm.
Có hôm vừa đứng quầy cả ngày, tối về lại lao vào bếp núc, dọn dẹp, chăm con. Nhân viên sai sót, tôi là người đứng ra giải quyết. Tôi nghĩ vợ chồng cùng nhau gánh vác, cửa hàng phát triển thì kinh tế gia đình cũng tốt lên nên chưa bao giờ "kể công" với chồng.
Điều khiến tôi buồn lòng nhất là cách chồng cư xử với mình trong chuyện tiền bạc. Mỗi tối khoảng 7h, anh đều mở điện thoại, đăng nhập ngân hàng để rà soát từng khoản tiền khách chuyển khoản, từng đồng tiền mặt thu được trong ngày. Anh kiểm tra kỹ đến mức nếu thiếu hay lệch một khoản nhỏ cũng lập tức hỏi tôi. Có hôm anh còn yêu cầu tôi bỏ tiền túi vào cho khớp sổ rồi mới thôi.
Tiền khách chuyển khoản đều vào tài khoản của anh. Tiền mặt cũng được cất trong tủ, hai vợ chồng cùng biết mật khẩu nhưng tôi chưa bao giờ tự ý lấy một đồng nào. Vậy mà cách anh kiểm tra, dò xét khiến tôi có cảm giác chồng không hề tin tưởng vợ. Như thể trong suy nghĩ của anh, tôi có thể giấu tiền riêng hoặc gian dối bất cứ lúc nào.
Tôi chạnh lòng vì mình bỏ công sức ra phụ việc nhưng gần như làm không công. Ngoài khoản 10 triệu đồng sinh hoạt như trước, chồng cũng chưa từng chủ động đưa thêm một khoản nào để động viên, ghi nhận công sức, hay tặng quà cáp thêm cho tôi. Trong khi áp lực tôi gánh bây giờ lớn hơn rất nhiều.
Có lẽ điều khiến tôi mệt nhất không phải là làm việc nhiều, mà là cảm giác mình đang bị đối xử như một nhân viên cần giám sát chứ không phải người vợ đã ở bên anh gần 10 năm.
Tôi hiểu làm ăn thì cần rõ ràng tiền bạc. Nhưng rõ ràng đến mức kiểm soát từng đồng, lúc nào cũng nghi ngờ vợ như vậy có phải là quá chi li, quá tính toán không? Hay thực sự chồng tôi là người bủn xỉn, keo kiệt?
Tôi cứ băn khoăn mãi. Trong hôn nhân, tiền bạc nên minh bạch đến đâu để không biến sự cẩn thận thành thứ làm tổn thương người bên cạnh? Để thoát khỏi tình trạng này, tôi nên nói chuyện mong chồng thay đổi, hay nghỉ công việc phụ giúp chồng để đi tìm việc khác?
Góc "Chuyện của tôi" ghi lại những câu chuyện trong đời sống hôn nhân, tình yêu. Bạn đọc có câu chuyện của mình muốn chia sẻ vui lòng gửi về chương trình qua hòm thư: dantri@dantri.com.vn. Câu chuyện của bạn có thể được biên tập nếu cần. Trân trọng.
"Cờ tướng Việt Nam thực sự đã vươn lên đẳng cấp hàng đầu thế giới từ phong trào chơi cờ vỉa hè, nơi đã tạo ra hàng triệu kỳ thủ", báo Thể thao trí tuệ Hàng Châu nhận định.
Một bài viết trên Zhuanlan Zhihu cũng đồng ý với quan điểm này khi bình luận: "Cờ tướng được du nhập vào Việt Nam trong giai đoạn cuối triều Minh - đầu triều Thanh, rồi bén rễ sâu rộng qua nhiều thế kỷ.
Ở Việt Nam, chúng ta luôn có thể thấy nhiều người chơi cờ ở các quán trà, quán cà phê, thậm chí cả ngoài đồng ruộng. Đây được gọi là văn hóa cờ tướng vỉa hè.
Chính văn hóa này đã sản sinh nên rất nhiều kỳ thủ huyền thoại Việt Nam, từ thế hệ Trềnh A Sáng, Mai Thanh Minh cho đến Lại Lý Huynh, Nguyễn Thành Bảo sau này. Việt Nam đã vươn lên vị trí số 2 thế giới từ văn hóa cờ tướng vỉa hè".
Chính văn hóa chơi cờ tướng vỉa hè, hay giải cờ thế vỉa hè ở Việt Nam cũng từng được đặc cấp đại sư Vương Bân của Trung Quốc khen ngợi hết lời khi ông sang giao lưu.
Văn hóa cờ tướng vỉa hè thật ra tồn tại song song ở cả Trung Quốc lẫn Việt Nam. Nhưng trong nhiều năm trở lại đây, văn hóa này lại mai một ở làng cờ đại lục vì tệ nạn lừa đảo, cụ thể là ở phong trào giải cờ thế.
Kịch bản phổ biến là bày ra một thế cờ có vẻ “cửa thắng”, cho vài người trong nhóm đóng vai “cao thủ” thắng vài ván đầu để tạo niềm tin, sau đó khuyến dụ người qua lại đặt cược.
Khi các nạn nhân cầm chắc việc thắng cược, họ bị dẫn vào bẫy và thua sạch. Trong 1 năm qua, báo chí lẫn cơ quan chức năng Trung Quốc liên tục cảnh báo và đưa tin về các vụ bịp bợm kiểu này.
Các thủ pháp này ngày càng tinh vi và tổ chức có hệ thống. Nổi bật nhất là vụ ở thành phố Chiêu Thông (Zhaotong), tỉnh Vân Nam, nơi cảnh sát triệt phá một đường dây gia đình chuyên bày “cờ thế” để lừa trong giai đoạn 2020-2024.
13 nghi phạm bị bắt, với tiền án tổng cộng 34 vụ, chiếm đoạt hơn 1,5 triệu nhân dân tệ (khoảng 5,5 tỉ đồng).
1 năm trước đó, lực lượng trị an Trung Quốc đã bắt giữ các đối tượng lừa đảo ở Thanh Đảo, Lỗ Châu và những nơi khác, với thủ đoạn “làm lồng, làm mồi” (tổ chức kịch bản, dùng người đóng vai) để dụ người qua đường cá cược.
Truyền thông Trung Quốc thừa nhận rằng đây mới chỉ là một phần của thực trạng lừa đảo qua việc chơi cờ tướng vỉa hè.
Cũng vì vậy, văn hóa cờ tướng vỉa hè ở Trung Quốc bị hoen ố đáng kể, phần nào ảnh hưởng lớn đến việc duy trì truyền thống chơi cờ tướng của người đại lục.
Trong các bài viết trên Baijiahao, làng cờ tướng Trung Quốc từng nhiều lần tranh luận rằng chính vì sợ xu thế lừa đảo, nhiều gia đình đã cho con em học chơi cờ vua trong những trung tâm bài bản.
Đó cũng là lý do quan trọng khi kỳ đàn đại lục "chạnh lòng" khi thấy văn hóa cờ tướng vỉa hè vẫn được duy trì và nở rộ ở Việt Nam, góp phần đáng kể vào việc tạo ra những cao thủ quốc tế như Lại Lý Huynh.
